Downloaded 12 times
Uploaded byMehmet Emin Mutlu
Teknolojik Devrimler
Teknolojik devrimler nelerdir? Bir teknolojik devrimin yapısı nedir? Endüstri 4.0 bir teknolojik devrim midir?
Teknolojik Devrimler
- 1. Teknolojik Devrimler Doç.Dr. MehmetEmin Mutlu
- 2. Teknolojik Devrimleri Modellemek •Geleceğin teknolojilerine dair bir öngörü geliştirmek için yararlanılan modellerden biri de teknolojik devrimleri modelleme çalışmasıdır. • Geçmişteki dönemlere ilişkin tutarlı bölümlemeler yapıldığında geleceğe ilişkin dönemleri tutarlı biçimde incelemek mümkün olabilecektir. • Bu yaklaşımın önemli bir sorunu literatürde birden fazla teknolojik devrim modelinin bulunuyor olmasıdır.
- 3. İkinci Makine Çağı •Erik Brynjolfsson ve Andrew McAfee tarafından 2014 yılında aynı isimle yayınlanan kitapta tanıtılmıştır. • Birinci makine çağı: insanoğlunun kas gücünü artırmaya yönelik teknolojileri içermektedir. • İkinci makine çağı: beyin gücünü artırmaya yönelik teknolojileri içermekte olan günümüzdeki çağdır.
- 4. Üçüncü Endüstri Devrimi •2011’de yayınladığı aynı isimli kitabında dönüştürücü güç olarak enerjiye odaklanan Jeremy Rifkin üçüncü endüstri devriminin başladığı duyurmaktadır. • Birinci endüstri devriminde buhar ve kömür belirleyici olmuştur. • İkinci endüstri devrimi petrol ile yaşandı. • Üçüncü endüstri devrimi fosil yakıtların terkedileceği ve yeşil bir geleceğin başlayacağı bir dönemi getirecek.
- 5. Endüstri 4.0 • DünyaEkonomik forumu başkanı Klaus Schwab tarafından 2016’da ortaya atılan ve Almanya’nın endüstriyle gelişim planını vurgulayan bir kavram olan Endüstri 4.0’a göre içinde bulunduğumuz çağ donanım, yazılım ve biyolojinin birleşeceği dördüncü endüstri döneminin başladığı bir dönemdir.
- 6. Toplum 5.0 • Japonyakökenli bir kavram olan Toplum 5.0, içinde bulunduğumuz dönemin beşinci toplumsal çağın başladığı bir dönem olduğunu ifade etmektedir. • Toplum 1., avcı – toplayıcı dönemi, Toplum 2.0 tarım toplumunu, Toplum 3.0 endüstri toplumunu, Toplum 4.0 bilgi toplumunu, Toplum 5.0 ise henüz adı konulmamakla birlikte Nesnelerin İnterneti, Büyük Veri, Yapay Zeka ve Robotiğe dayalı bir toplum olacak.
- 7. Perez’in Teknolojik DevrimlerKuramı • Carlota Perez 2002’de yayınladığı Teknolojik Devrimler ve Finansal Kapital kitabında Neo- Schumpeter’yen bir yaklaşımla, Kontradiev’in 50- 60 yıllık uzun dönemli dalgalarına dayalı beş teknolojik devrim dönemini tanımlamıştır. • Bir teknolojik devrimin yapısını inceleme yaklaşımı olarak Perez’in çalışması yaygın bir etkiye sahip olmuştur.
- 8. Teknolojik Devrimin Tanımı •Perez’e göre bir teknolojik devrim; • Ekonominin bütün dokusunda bir yükselişe yol açabilecek ve uzun vadeli gelişmeyi tetikleyebilecek, güçlü ve oldukça görünür yeni ve dinamik teknolojiler, ürünler ve endüstriler kümesidir. • Genelde, tümüyle yaygın olan düşük maliyetli bir girdi, genellikle yeni bir enerji kaynağı, bazen çok önemli bir malzeme, ayrıca yeni ürünler, süreçler ve yeni bir altyapı içeren, teknik yeniliklerin güçlü bir şekilde birbiriyle ilişki içinde olduğu bir takımyıldızıdır. • Ayrıca, genellikle nakliye ve haberleşmenin hız ve güvenilirliğine ait sınırları ileriye taşırken, maliyetlerini büyük ölçüde düşürür.
- 9. FK ile devriminaşk ilişkisi Yeni teknolojilerin yoğun olarak fonlanması. Eski varlıkların küçümsenmesi. FK ile PK’nın ayrışması Hisse değerleri ile gerçek değerin birbirinden uzaklaşması. Varlık enflasyonu. FK ile PK’nın kenetlenmesi Hisse ve gerçek değerlerin birbirine yakınsaması. Uyumlu büyüme. Ayrılmanın işaretleri FK yeni yatırım fırsatları aramaya başlıyor. Boşta gezen para yeni alanlar, sektörler ve bölgelere hareket ediyor.
- 10. YERLEŞME DÖNEMİ DÖNÜM NOKTASI YAYILMA DÖNEMİ Numara,tarih, devrim, çekirdek ülke ‘Yaldızlı Çağ’ Balonları Durgunluk ‘Altın Çağlar’ Olgunluk / düşüş BİRİNCİ 1771’den itibaren “Endüstri Devrimi” Britanya Kanal hisseleri çılgınlığı 1797-99 Büyük İngiliz sıçraması İKİNCİ 1829’dan itibaren “Buhar ve Demiryolu Çağı” Britanya Demiryolu hisseleri çılgınlığı 1848-50 Viktorya dönemi patlaması ÜÇÜNCÜ 1875’de itibaren “Çelik, Elektrik ve Ağır Sanayi Çağı” Britanya, ABD ve Almanya Londra tarafından fonlanan küresel pazar altyapısının çökmesi (Arjantin, Avustralya, ABD) 1890-95 Belle Époque (Avrupa) ‘Gelişme Dönemi’ (ABD) DÖRDÜNCÜ 1908’den itibaren “Petrol, Otomobil ve Kitle Üretimi Çağı” ABD’de başladı, Avrupa’ya yayıldı Kükreyen 20’ler ABD’si Otomobiller, konut, radyo, havacılık ve elektrik Avrupa 1929-33 ABD 1929-43 Savaş sonrası Altın Çağ BEŞİNCİ 1971’den itibaren “Enformasyon ve İletişim Teknolojileri Çağı” ABD’de başladı, Avrupa ve Asya’ya yayıldı İnternet hisseleri çılgınlığı, 1990’ların Telekom şirketleri, yükselen pazarlar Küresel finansal kumar & 2000’lerin konut dalgası 2000-03 2008-20?? Küresel sürdürülebilir ‘altın çağ’ mı? Buradayız
- 11. Kaynak: Perez (2002,s.14) Teknolojik devrim Yeni teknolojiler ve yeni veya yeniden tanımlanmış endüstriler Yeni veya yeniden tanımlanmış altyapılar BİRİNCİ: 1771’den itibaren “Endüstri Devrimi” Britanya Mekanize pamuk endüstrisi Dövme demir Makineleşme Kanallar ve suyolları Turnikeli yollar Su gücü (yüksek ölçüde geliştirilmiş su çarkı) İKİNCİ: 1829’dan itibaren “Buhar ve Demiryolu Çağı” Britanya’da başlama, kıta ve ABD’de yayılma Buhar motorları ve makineleşme (demirden yapılma ve yakıt olarak kömür) Demir ve kömür madenciliği (büyümede temel rol oynuyor) Demiryolu inşaatı Lokomotif ve vagon imalatı Çeşitli endüstrilerde buhar gücü kullanımı (tekstil dâhil) Demiryolları (Buhar motoru kullanılıyor) Evrensel posta hizmeti Telgraf (ağırlıklı olarak demiryolları boyunca ulusal çapta) Büyük limanlar, ikmal depoları, dünya çapında deniz taşımacılığı Şehirlerde havagazı ÜÇÜNCÜ: 1875’de itibaren “Çelik, Elektrik ve Ağır Sanayi Çağı” ABD ve Almanya Britanya’ya yetişiyor Ucuz çelik (özellikle Bessemer) Buhar motorlarının çelik gemiler için en üst düzeyde geliştirilmesi Ağır kimya endüstrisi ve inşaat mühendisliği Elektrik donanımları endüstrisi Bakır kablolar Konserve ve şişelenmiş gıda Kâğıt ve ambalaj endüstrisi Dünya çapında hızlı çelik gemilerle taşımacılık (Süveyş kanalının kullanılması) Dünya çapında demiryolları (ucuz çelik raylar ve standart boylarda cıvataların kullanılması) Büyük köprüler ve tüneller Dünya çapında telgraf Telefon (ağırlıklı olarak ulusal) Elektrik ağları (aydınlatma ve endüstriyel kullanım için) DÖRDÜNCÜ: 1908’den itibaren “Petrol, Otomobil ve Kitle Üretimi Çağı” ABD’de başladı, Avrupa’ya yayıldı Kitle üretimi otomobiller Ucuz petrol ve yakıtlar Petrokimyasallar (sentetikler) İçten yanmalı motor (otomobil, toplu taşıma, traktör, uçak, tank ve elektrik üretimi için) Elektrikli ev aletleri Soğutulmuş ve dondurulmuş gıdalar Yol ağları, otoyollar, limanlar ve hava limanları Petrol boru hatları Evrensel elektrik dağıtımı (ev ve endüstri için) Dünya çağında kablolu ve kablosuz analog iletişim (telefon, teleks, telgraf) BEŞİNCİ: 1971’den itibaren “Enformasyon ve İletişim Teknolojileri Çağı” ABD’de başladı, Avrupa ve Asya’ya yayıldı Enformasyon devrimi Ucuz mikroelektronik Bilgisayarlar, yazılım İletişim Kontrol cihazları Bilgisayar destekli biyoteknoloji ve yeni malzemeler Dünya çapında dijital iletişim (kablo, fiberoptik, radyo ve uydu) İnternet / elektronik posta ve diğer elektronik hizmetler Çok kaynaklı, esnek kullanımlı elektrik ağları Yüksek hızlı fiziksel taşıma ağları (karadan, hava ve su)
- 12. Teknolojik Devrim Tekno-ekonomikParadigma BİRİNCİ ‘Endüstri Devrimi’ İngiltere Fabrika üretimi Mekanizasyon Üretkenlik / zaman tutma ve zaman tasarrufu Akışkan hareket (Su gücüyle çalışan makineler ile kanallar ve diğer suyolları aracılığıyla taşımacılık için ideal) Yerel ağlar İKİNCİ Buhar ve Demiryolu Çağı İngiltere Yığın ekonomileri / Endüstriyel şehirler / Ulusal pazarlar Ulusal ağlara ait güç merkezleri İlerlemeye ölçeklenme Standart parçalar / makine yapımı makineler Gereksinimi duyulduğu yerde enerji üretimi (buhar motoru) Birbirine bağlı hareket (makineler ve taşımacılık anlamında) ÜÇÜNCÜ Çelik, Elektrik ve Ağır Sanayi Çağı ABD ve Almanya İngiltere’yi geçiyor Büyük çelik yapılar Tesis ölçeği ekonomileri / dikey entegrasyon Endüstri için dağıtık enerji (elektrik) Üretici güç olarak bilim Dünya çapında ağlar ve imparatorluklar (karteller dahil) Evrensel standardizasyon Denetim ve etkinlik için maliyet muhasebesi Dünya pazarı için büyük ölçekli üretim DÖRDÜNCÜ Petrol, Otomobil ve Kitle Üretimi Çağı ABD’de başlıyor, Avrupa boyunca yayılıyor Kitle üretimi / kitle pazarları Ölçek ekonomileri (ürün ve pazar hacmi) / yatay entegrasyon Ürün standardizasyonu Enerji yoğun (petrol tabanlı) Sentetik materyaller İşlevsel uzmanlaşma / hiyerarşik piramitler Merkeziyetçilik / metropolitan merkezler – banliyöleşme Ulusal güçler, uluslararası anlaşmalar ve çatışmalar BEŞİNCİ Enformasyon ve İletişim Çağı ABD’de başladı ve Avrupa ile Asya’ya yayıldı Enformasyon yoğun (mikroelektronik tabanlı ICT) Merkez olmayan entegrasyon / ağ yapıları Sermaye olarak bilgi / fiziksel olmayan katma değer Heterojenlik, çeşitlilik ve uyarlanabilirlik Pazarların bölümlendirilmesi / niş pazarların çoğalması Ölçek ekonomisi ile birlikte kapsam ve uzmanlık ekonomileri Küreselleşme / küresel ve yerel arasında etkileşim İç ve dış işbirliği / kümeler Anlık temas ve eylem / anlık küresel iletişim
- 13. 1760 1797-99 1829 1848-501875 1890-95 1908 19711929-43 2000-03; 2008- 1780 1800 1820 1840 1860 1880 1900 1920 1940 1960 1980 20202000 1771 Endüstri 4.0? Endüstri 4.0? Yayılma Zaman BİRİNCİ İKİNCİ ÜÇÜNCÜ BEŞİNCİDÖRDÜNCÜ ALTINCI
- 14. Eğer, Endüstri 4.0Altıncı Teknolojik Devrim ise, istila dönemine ait belirtileri neler? Big-bang gerçekleşti mi? Yeni aktörler kimler? Finans kapital yeni teknolojilere ilgi gösteriyor mu? Bir tekno-ekonomik bölünme gerçekleşti mi? Yeni tekno-ekonomik paradigmanın başlıca kavramları neler? Yıkıcı yenilikler/teknolojiler neler? Eski endüstrilerin gerilemesi gözleniyor mu? İşsizlik ne durumda? Ucuz yeni teknolojiler hangileri? Ucuz yeni altyapılar hangileri? Ucuz girdiler / yeni enerji kaynakları / yeni süreçler / yeni malzemeler neler? …
- 15. Eğer Endüstri 4.0,Beşinci Teknolojik Devrimin evrimleşmiş hali ise, o zaman büyük bir sorun var. Bu durumda beklemediğimiz bir alanda, sektörde veya bölgede bütün planları altüst edecek olan yeni bir teknolojik devrim tomurcuklanıyor demektir.
- 16.