Мэдээлэл зүй 11

1. МХХТ ба тогтвортой
хөгжил
Бэлтгэсэн: Ц.Уянга

2. МХХТ-ийн хурдацтай хөгжил хүн төрөлхтөнд
хөгжил дэвшлийг авчирч байгаа ч нөгөөтэйгүүр
хүлэмжийн хийн ялгаруулалт, байгаль орчны
бохирдол, хүний амьдрах хэв маягийн болон
сэтгэцийн өөрчлөлт зэрэг олон сөрөг асуудлыг
араасаа дагуулсаар байгаа билээ. Иймээс өнөөдөр
дэлхий дахинаа МХХТ-ийг тогтвортой хөгжилтэй
( ICT for Sustainability ) холбон үзэх болсон бөгөөд
зөвхөн МХХТ-ийн хөгжил, шинэ технологиудыг
бий болгох талаар биш, түүнийг хүний төлөө,
нийгмийн хөгжлийн төлөө хэрхэн ашиглах,
бидний хүрээлэн буй байгаль орчинд ээлтэй,
ногоон технологиудыг хөгжүүлэхэд түлхүү
анхаарах боллоо гэсэн үг.

4. Хөгжлийн төлөөх МХХТ ( ICT4D буюу ICT for
Development )
Нийгэм эдийн засгийн хөгжилд МХХТ-ийг үр ашигтай
хэрэглэхэд хөгжлийн төлөө МХХТ чиглэдэг ба
ялангуяа хөгжиж буй орнуудад түлхүү анхаардаг. Үүнд:
 Ядуу буурай орнуудад МХХТ-ийг хөгжүүлэх
 Тоон, бичиг үсгийн боловсрол олгох, мэдээллийн
ялгавартай байдлыг багасгах
 Хөгжиж буй орнуудад цахим сургалт, цахим засгийн
газар, цахим эрүүл мэнд, цахим арилжааг хөгжүүлэх
 Нийгмийн болон ёс зүйн мэдлэг, үнэлэмжийг ихэсгэх
зэрэг чиглэлийг барьж байна.

5. Ногоон МХХТ (Green ICT буюу Green
Computing)
Ногоон МХХТ нь МХХТ-ийн тоног
төхөөрөмжүүдийн байгаль орчинд үзүүлэх
нөлөөллийг тодорхойлох, улмаар сөрөг
нөлөөллийг багасгах буюу өөрчлөхөд чиглэнэ.
Үүнд:
 Тоног төхөөрөмжийн виртуальчлал
 Хог хаягдлын дахин боловсруулалт, ашиглалт
 Эрчим хүчний удирдлага гэсэн чиглэлүүд түлхүү
хөгжиж байна.

6. Байгаль орчны төлөөх МХХТ (ICT for
Environment)
Байгаль орчны төлөөх МХХТ нь бидний хүрээлэн
буй орчны тогтвортой бөгөөд эрүүл байдал,
байгаль орчны сорилт, цөлжилт, цэвэр усны
хомсдол, хүн амын хэт нягтаршил зэрэг хүрээлэн
буй орчинд гарч буй өөрчлөлтийг шийдвэрлэхэд
МХХТ-ийг хэрэглэхэд чиглэнэ. Тодруулбал,
хүрээлэн буй байгаль орчны тогтвортой байдалд
МХХТ-ийн нөлөөлөх байдал, боломжийг авч үзэх,
шууд бус замаар эерэг нөлөө үзүүлэхэд ихээр
анхаардаг.

7. Энэ хүрээнд тогтвортой хөгжлийн голлох
асуудлууд болох дэлхийн цаг уурыи өөрчлөлт,
хүчилших үйл явц, биологийн төрөл зүйлийн
хорогдол, усны хомсдол, ус ба агаарын бохирдол
зэрэг экологийн асуудлуудыг холбон авч үзнэ.
Үүнд:
 Компьютерийн оновчтой, хэмнэлттэй хэрэглээ
 Эрчим хүч ба материалын хэрэглээг багасгах,
МХХТ-ийг ашигласнаар гарах өөрчлөлтүүд
 МХХТ-ийн хэрэглээнээс үүсэн гарах нийгмийн
ба зан үйлийн өөрчлөлтүүд зэрэг чиглэлуүд
хөгжиж байна.

8. Гэрийн даалгавар
1.
2.