22 ΜΑΡΤΗ, Παγκόσμια Ημέρα Νερού, ίσως του πολυτιμότερου αγαθού, που μας παρέχει η φύση. "Μουσική και Νερό" ήταν ο τίτλος μιας ενότητας, που ολοκληρώθηκε σήμερα με τους μαθητές της Β' Γυμνασίου. Με αφετηρία το "Νερό" προέκυψε εκπ/κή διαδικασία, που συνδύαζε γνώση, ακρόαση, εκτέλεση, αφήγηση με μουσική, παιχνίδι και δημιουργία ήχου με βάση το νερό. Το αποτέλεσμα ήταν, αν μη τι άλλο, διασκεδαστικό με αποκορύφωμα τη δημιουργική έκφραση.

1. 22 ΜΑΡΤΙΟΥ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΡΟΥ
και
ΜΟΥΣΙΚΗ
9ο Γυμνάσιο Πάτρας
Υπεύθυνη Καθηγήτρια: ΝΟΥΣΑ ΕΛΠΙΔΑ, κλ.ΠΕ16
Σχ.έτος:2016-17

2. Το νερό είναι ίσως το
πολυτιμότερο αγαθό
που μας παρέχει
η φύση.
Σκεπάζει τα 70% του
πλανήτη, ενώ το 65%
του σώματός μας
αποτελεί νερό!

3. ΝΕΡΟ και ΜΟΥΣΙΚΗ
Το νερό, ως πηγή έμπνευσης
στη μουσική δημιουργία.
Πολλοί είναι οι συνθέτες που
εμπνεύστηκαν από τον ήχο του
ρυακιού, της βροχής, τον ήχο
των κυμάτων, την καταιγίδα,
τα σύννεφα, τα ποτάμια, τα
υδάτινα πνεύματα κ.λπ.
Ακόμα το νερό είναι χώρος
στον οποίο γίνονταν
παραστάσεις (γόνδολες στη
Βενετία, βάρκες στον Τάμεση…

4. ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ
ΜΕ ΝΕΡΟ
Η Ύδραυλις ήταν
αρχαιοελληνικό αερόφωνο,
το λεγόμενο όργανο του
νερού και ήταν επινόηση
του μηχανικού Κτησίβιου.
Κατασκευάστηκε στην
Αλεξάνδρεια τον 3ο αιώνα
π.Χ. και η λειτουργία του
στηριζόταν στο υδραυλικό
σύστημα

5. Τύμπανα Νερού
Τα βρίσκουμε σε διάφορες
κοινωνίες και
πολιτισμούς….Αφρικανούς(jibara),
Ινδιάνους κλπ...
Αποτελείται από ένα τύμπανο μέσα
σε ένα άλλο τύμπανο, γεμάτο με
διάφορες ποσότητες νερού,
γεγονός που επηρεάζει τη χροιά
και το ύψος του ήχου.
Στην Ωκεανία χρησιμοποιούν
κολοκύθες ανεστραμμένες σε
δοχεία με νερό, που τις κτυπούν
με τα χέρια ή ξύλα.
https://www.youtube.com/watch?v=QtlyClwRSbM

6. Γκονγκ Νερού
Χτυπάμε το γκονγκ κι έπειτα
το βυθίζουμε σε νερό.
Έτσι, χαμηλώνει το ύψος του.
Αντίθετα όταν χτυπήσουμε
βυθισμένο σε νερό γκονγκ κι
έπειτα το ανασηκώσουμε,
ο ήχος του ψηλώνει!
https://www.youtube.com/watch?v=ZctqhSMuA60

7. ΝΕΡΟ και ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
1.ΧΑΙΝΤΕΛ: «Water Music-Μουσική των Νερών»
Για μια γιορτή εν πλω στον Τάμεση,
ο Φρ. Χαίντελ έγραψε τρεις σουίτες
κατόπιν παραγγελίας του
βασιλιά της Αγγλίας για να
ψυχαγωγηθούν οι προσκεκλημένοι
του.
Η μουσική που εκτελείτο πάνω σε
φορτηγίδα ενώ έπλεε στο ποτάμι,
άρεσε τόσο, που λέγεται πως
ζητήθηκε από το συνθέτη
και τους μουσικούς του
να το αποδώσουν τρεις φορές!

8. https://www.youtube.com/watch?v=uCD0GLyYJEI

9. 2. Φραντς Λιστ:
«Τα Συντριβάνια της Βίλας ντ’Έστε»
Η έπαυλις ντ’ Έστε στο
Τίβολι της Ιταλίας
με τους περίτεχνους Κήπους
και τις θαυμαστές Κρήνες
εμπνέουν το έργο στο συνθέτη.
https://www.youtube.com/watch?v=WwQYnz6WZ2Y

10. 3.ΡΑΒΕΛ: «Παιχνίδια στο Νερό»
Από το προηγούμενο πιανιστικό
έργο του Λιστ, εμπνέεται ο
Ραβέλ και γράφει τα «Jeux
d'eau» για να αποτυπώσει τον
ήχο του νερού, όταν πέφτει
από ψηλούς καταρράκτες,
αλλά και την ησυχία του στις
λίμνες που σχηματίζονται.
https://www.youtube.com/watch?v=lqYZKzRna7w

11. 4. ΣΟΥΜΠΕΡΤ:«Τραγούδι των Πνευμάτων πάνω από τα
νερά»
Για χορωδία ανδρών και ορχήστρα εγχόρδων πάνω σε ποίηση
του Γκαίτε.
Ο γερμανός ποιητής εμπνεύστηκε το έργο όταν ταξιδεύοντας
στην Ελβετία εντυπωσιάστηκε από την απαράμιλλης ομορφιάς
καταρράκτες Staubbach, που πέφτουν από τα 300 μέτρα!
Έτσι, έγραψε ένα ποιητικό κείμενο, όπου συγκρίνεται το
φυσικό στοιχείο με την ανθρώπινη ψυχή. Και τα δυο
προέρχονται από ψηλά, ακολουθεί η πτώση τους στη γη, και
η εκτίναξη και πάλι στον ουρανό! Κάποια μοτίβα υπονοούν
τον άνεμο, ως την εξωτερική δύναμη της μοίρας.
Η ανθρώπινη ψυχή μεταξύ πραγματικού και ιδανικού,
ανάμεσα στην ανάγκη και το πάθος, μεταξύ φθοράς και
αιωνιότητας.
https://www.youtube.com/watch?v=xu7gGA385iU Καταρράκτες Staubbachfall,
έμπνευση για το ποίημα

12. 5. ΝΕΡΟ και Δημοτικό Τραγούδι
«Ένα Νερό κυρα-Βαγγελιώ»
Μελέτη παρτιτούρας, εκμάθηση, εκτέλεση

13. Παρακολουθείστε το παρακάτω βίντεο.
https://www.youtube.com/watch?v=pP8dUlLzT8U
Παρατηρείστε τον τρόπο που χρησιμοποιείται το νερό προκειμένου να παραχθεί ήχος..
Μπορείτε να το μιμηθείτε;
YΛΙΚΑ:
Λεκάνες, κανάτα, ποτήρια, ξυλάκια, πλαστικό τόπι κομμένο στη μέση.

16. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Ερευνήστε για άλλα
μουσικά όργανα που
σχετίζονται με το νερό,
π.χ «λαλίτσες»…
Αναφέρατε ποια ακόμη
έργα (μουσικά,
χορευτικά) γνωρίζετε
που έχουν έμπνευση το
νερό;

17. Ένα αρχιτεκτονικό θαύμα,
η ΟΠΕΡΑ του ΣΥΔΝΕΫ,
χτισμένη κυριολεκτικά μέσα
στο νερό, στο λιμάνι της
πόλης!
Η κατασκευή της βασίστηκε σε
σύγχρονο εξπρεσιονιστικό
σχέδιο, με μια σειρά
προκατασκευασμένων
«κοχυλιών», που διαμορφώνει
τις στέγες ή όπως ήθελε να τα
αποκαλεί ο αρχιτέκτονας
Jorn Utzon: «ιστία».

18. 22 ΜΑΡΤΗ, Παγκόσμια Ημέρα Νερού, ίσως του
πολυτιμότερου αγαθού, που μας παρέχει η φύση.
"Μουσική και Νερό" ήταν ο τίτλος μιας ενότητας, που
ολοκληρώθηκε σήμερα με τους μαθητές της Β' Γυμνασίου.
Με αφετηρία το "Νερό" προέκυψε εκπ/κή διαδικασία, που
συνδύαζε γνώση, ακρόαση, εκτέλεση, αφήγηση με
μουσική, παιχνίδι και δημιουργία ήχου με βάση το νερό.
Το αποτέλεσμα ήταν, αν μη τι άλλο, διασκεδαστικό με
αποκορύφωμα τη δημιουργική έκφραση.
ΕΛΠΙΔΑ ΝΟΥΣΑ