Հենաշարժիչ համակարգ,
Ողնաշար
Մարդու բոլոր ոսկրերն իրենց միացումներով կազմում
են կմախքը, որը հենաշարժիչ համակարգի պասիվ
մասն է, կմախքի տարբեր օղակները շարժման մեջ
դնող մկանները՝ ակտիվ մասը։ Հենաշարժիչ
համակարգն օրգանիզմում կատարում է
հենարանային, պաշտպանական, տեղաշարժման
ֆունկցիա։
Կմախքը մարմնի հենարանն է, նրան տալիս է որոշակի ձև և
դիրք տարածության մեջ։ Ոսկրերը միանալով առաջացնում են
խոռոչներ և պաշտպանում նրանցում գտնվող օրգաններն
արտաքին ազդեցություններից։ Գանգատուփը գլխուղեղի
զետեղարանն է, ողնաշարային խողովակը՝ ողնուղեղի
ոսկրապատյանը, կրծքավանդակը պաշտպանում է սիրտը,
թոքերը, խոշոր անոթները, կոնքը՝ սեռական, միզային և
մարսողական համակարգերի որոշ օրգանները։ Ոսկրերը
պարունակում են հանքային փոխանակությանը մասնակցող
աղեր (երկաթի, ֆոսֆորի, կալցիումի և ուրիշ)։ Ոսկորը նաև
արյունաստեղծ օրգան է։
Ողնաշար
Ողնաշարը մարմնի հենարանն է և ամբողջ մարմնի առանցքը։
Այն միանում է կողերի, կոնքի և գանգի ոսկրերի հետ։
Պաշտպանում է իր մեջ գտնվող ողնուղեղը: Ողնաշարը կապում
է մարմնի մասերը, կատարում է պաշտպանկան ֆունկցիա
ողնուղեղի ու հնարանային՝ գլխի, ձեռքերի և իրանի համար։
Ողնաշարի վերին հատվածը պահում է գլուխը։ Ողնաշարի
երկարությունը կազմում է մարդու հասակի մոտ 40 %-ը։
Ողնաշարը կազմված է 33-34 ողերից և բաժանվում է 5
հատվածների։ Նրանում տարբերում են հետևյալ
բաժինները՝
Պարանոցային (7 ող)
Կրծքային (12 ող)
Գոտկային (5 ող)
Սրբոսկրային (5 ող)
Պոչուկային (3-4 ող)
Չափահաս մարդկանց սրբանային և պոչուկային
ողերը սերտաճում են և առաջացնում սրբոսկրն ու
պոչուկը։ Բոլոր ողերը, բացառությամբ պարանոցային
1 և 2-ից ունեն կառուցվածքային ընդհանրություն։
Ողնաշարն ունի S-աձև կորություններ, որոնք
ամորտիզացիայի են ենթարկում հրումները, որոնք
առաջանում են քայլելու, վազելու, ցատկելու
ժամանակ։
Պարանոցային և գոտկային մասերում կորությունն ուղղված է
դեպի առաջ և կոչվում է լորդոզ։ Կրծքային և սրբոսկրային
մասերում կորությունն ուղղված է դեպի հետ և կոչվում է կիֆոզ։
Ողնաշարի կորությունները զարգանում են երեխայի ծնվելուց 2-
3 ամիս անց։ Ողնաշարը կազմված է ողերից։ Ողն ունի մարմին,
որի հետին մասից դուրս է գալիս աղեղը, որից էլ՝ ելուստները։
Ողի մարմնի հետին մակերեսի և աղեղի միջև գտնվում է
ողնաշարային անցքը։ Ողնաշարային անցքերը, դասավորվլով
միմյանց վրա, առաջացնում են ողնաշարային խողովակ որտեղ
գտնվում է ողնուղեղը։
Դանիելյան Յուրի
8.3 դասարան

Հենաշարժիչ համակարգ, Ողնաշար

  • 1.
  • 2.
    Մարդու բոլոր ոսկրերնիրենց միացումներով կազմում են կմախքը, որը հենաշարժիչ համակարգի պասիվ մասն է, կմախքի տարբեր օղակները շարժման մեջ դնող մկանները՝ ակտիվ մասը։ Հենաշարժիչ համակարգն օրգանիզմում կատարում է հենարանային, պաշտպանական, տեղաշարժման ֆունկցիա։
  • 3.
    Կմախքը մարմնի հենարաննէ, նրան տալիս է որոշակի ձև և դիրք տարածության մեջ։ Ոսկրերը միանալով առաջացնում են խոռոչներ և պաշտպանում նրանցում գտնվող օրգաններն արտաքին ազդեցություններից։ Գանգատուփը գլխուղեղի զետեղարանն է, ողնաշարային խողովակը՝ ողնուղեղի ոսկրապատյանը, կրծքավանդակը պաշտպանում է սիրտը, թոքերը, խոշոր անոթները, կոնքը՝ սեռական, միզային և մարսողական համակարգերի որոշ օրգանները։ Ոսկրերը պարունակում են հանքային փոխանակությանը մասնակցող աղեր (երկաթի, ֆոսֆորի, կալցիումի և ուրիշ)։ Ոսկորը նաև արյունաստեղծ օրգան է։
  • 4.
  • 5.
    Ողնաշարը մարմնի հենարաննէ և ամբողջ մարմնի առանցքը։ Այն միանում է կողերի, կոնքի և գանգի ոսկրերի հետ։ Պաշտպանում է իր մեջ գտնվող ողնուղեղը: Ողնաշարը կապում է մարմնի մասերը, կատարում է պաշտպանկան ֆունկցիա ողնուղեղի ու հնարանային՝ գլխի, ձեռքերի և իրանի համար։ Ողնաշարի վերին հատվածը պահում է գլուխը։ Ողնաշարի երկարությունը կազմում է մարդու հասակի մոտ 40 %-ը։
  • 6.
    Ողնաշարը կազմված է33-34 ողերից և բաժանվում է 5 հատվածների։ Նրանում տարբերում են հետևյալ բաժինները՝ Պարանոցային (7 ող) Կրծքային (12 ող) Գոտկային (5 ող) Սրբոսկրային (5 ող) Պոչուկային (3-4 ող)
  • 7.
    Չափահաս մարդկանց սրբանայինև պոչուկային ողերը սերտաճում են և առաջացնում սրբոսկրն ու պոչուկը։ Բոլոր ողերը, բացառությամբ պարանոցային 1 և 2-ից ունեն կառուցվածքային ընդհանրություն։ Ողնաշարն ունի S-աձև կորություններ, որոնք ամորտիզացիայի են ենթարկում հրումները, որոնք առաջանում են քայլելու, վազելու, ցատկելու ժամանակ։
  • 8.
    Պարանոցային և գոտկայինմասերում կորությունն ուղղված է դեպի առաջ և կոչվում է լորդոզ։ Կրծքային և սրբոսկրային մասերում կորությունն ուղղված է դեպի հետ և կոչվում է կիֆոզ։ Ողնաշարի կորությունները զարգանում են երեխայի ծնվելուց 2- 3 ամիս անց։ Ողնաշարը կազմված է ողերից։ Ողն ունի մարմին, որի հետին մասից դուրս է գալիս աղեղը, որից էլ՝ ելուստները։ Ողի մարմնի հետին մակերեսի և աղեղի միջև գտնվում է ողնաշարային անցքը։ Ողնաշարային անցքերը, դասավորվլով միմյանց վրա, առաջացնում են ողնաշարային խողովակ որտեղ գտնվում է ողնուղեղը։
  • 9.