Նյութի հեղինակ՝ Նարեկ Իսախանյան

1. Ձկների մասին

2. Ձկներ
Ձկները ջրային սառնարյուն կենդանիներ են, ,ունեն ոսկրային կմախք խռիկներ ու
: , ,լողակներ Ծովային ձկների մեծամասնությունը որպես կանոն ապրում է ափամերձ
:ծանծաղուտներում կամ բաց օվկիանոսի մակերեսային շերտերում
, ,Արագալող ձկների մարմինը երկարավուն է ունի շրջահոսելի և ծայրերում կրճատվող ձև
:իսկ պոչային լողակը մանգաղաձև է
Դանդաղալողների մարմինն ավելի
,կլորավուն է իսկ պոչային լողակը՝
:թեթևակի երկարած Որոշ տեսակներ
:ապրում են ծովի հատակին Նրանց
:մարմինը տափակ է Մի մասը լողում է
, :դանդաղ և նրանց նկատելը դժվար է
,Ձկան շարժողության օրգանը պոչն է
որի ոլորապտույտ շարժումների
շնորհիվ ձուկն այս ու այն կողմ է
:լողում

3. ,Միայն առանձին տեսակներ են շարժման համար օգտագործում կրծքային լողակները որոնք
,սովորաբար հարմարված են հավասարակշռությունը պահպանելուն մարմնի կայուն դիրքն
:ապահովելուն կամ շարժումներն արգելակելուն Նույնիսկ լիովին անշարժ դիրքում ձկները
,երբեք չեն սուզվում ջրի հատակը քանի որ մեծամասնությունն ունի օդով լցված
, :լողափամփուշտ որն ապահովում է լողունակությունը
43000 :Ձկները կազմում են ողնաշարավոր կենդանիների գրեթե կեսը մոտ տեսակ

4. Ձկների բազմացումը
Ձկների որոշ տեսակներ բազմանում են կենդանածնությամբ, մեծամասնությունը՝ ձկնկիթ դնելով,
երբեմն կատարում են հեռավոր գաղթ: Ձկների մեծամասնության էգը դնում է հսկայական
քանակությամբ ձկնկիթ:Քաղցրահամ կամ ծովերի առափնյա ջրերում ապրող ձկները ձկնկիթը
դնում են ջրի հատակին, որտեղ բույսերի մեջ այն թաքցված է թշնամիներից:Բաց ծովային
տարածքներում ապրող ձկների ձկնկիթը շատ մանր է և ազատ լողում է ջրում: Ձկնկիթից դուրս
եկած մանրաձկները դառնում են պլանկտոնի մի մասը, որով սնվում են բազմաթիվ կենդանիներ,
այդ պատճառով էլ նրանցից քչերն են գոյատևում:

5. Ձկների զգացողության օրգանները
Միջավայրում ձկները կողմնորոշվում են տեսողության, լսողության, հոտառության, շոշափման
և համային զգացողություններով:
Ձկների մեծամասնության աչքերը տեղադրված են գլխի կողքերին, որոնք լայն տեսադաշտ են
ապահովում:
Ձկներն արտաքին ականջ չունեն, սակայն օժտված են հատուկ ձայնընկալիչ օրգաններով:

6. Քանի որ ձայնային տատանումները ջրում լավ են տարածվում, ձկների շատ տեսակներ
տեղեկություններ են փոխանակում՝ ձայնային ազդանշաններ արձակելով: Ձկներն ապրում են
վատ տեսանելիության պայմաններում, ուստի շոշափման զգացողությունը նրանց համար
խիստ կարևոր է:
Ձկների մեծամասնությունն ունի լավ զարգացած հոտառություն: Նրանք կարող
են զգալ այլ կենդանիների հոտերը, հոտառությամբ գտնել որսը կամ
զգուշանալ, քանի որ վիրավորվելիս ձկան մաշկն արտազատում է վտանգի
մասին ահազանգող հատուկ հոտով նյութ:

7. Ձկների սնունդը
, ,Քաղցրահամ ջրերի ձկները սնվում են տարբեր կերերով՝ ջրային բույսերով խխունջներով
, , :որդերով միջատներով և նրանց թրթուրներով ինչպես նաև այլ ձկներով Որոշ ձկներ ջրի
:հատակից հավաքում են տիղմը և զատում նրա մեջ ապրող օրգանիզմները Այդպիսի ձկներին
:անվանում են դետրիտակերներ

8. .Բաց ծովերում ապրող ձկների մեծամասնությունը գիշատիչ է սնվում է տարբեր
:կենդանիներով՝ մանր ծովախեցգետիններից մինչև այլ ձկնատեսակներ Որոշ տեսակներ
: ,հարմարվել են պլանկտոններով սնվելուն Շնաձուկը բերանը լիքը լցնում է ջրով ապա
,փակում այն և խռիկային անցքերով ջուրը դուրս մղում իսկ խռիկային աղեղների հատուկ
:արտացցվածքների օգնությամբ զտված պլանկտոնը կուլ է տալիս
, ,Ծովերում մեծ խորություններում ապրում են արտասովոր արտաքինով
:ձկներ Նրանք ունեն մեծ բերան ու ատամներ և կարող են կուլ տալ չափերով
: ,իրենցից ավելի մեծ որսի Բայց նրանք հազվադեպ են սնվում քանի որ մի
:քանի ամիսը մեկ անգամ է հաջողվում որս անել

9. Ձկնամթերք
:Ձկնամթերքը սննդային արժեքով չի զիջում մսեղենին և առավել դյուրամարս է Թարմ ձուկը
, , ,պարունակում է սպիտակուցներ ճարպեր նաև ածխաջրեր վիտամիններ և հանքային
:նյութեր Ձկան սպիտակուցը պարունակում է մարդուն անհրաժեշտ բոլոր անփոխարինելի
, :ամինաթթուները որոնք չեն սինթեզվում օրգանիզմում

10. 20%- , 80%- :Սննդում օգտագործվող ձկների ը քաղցրահամ ջրերի ը ծովաձկներ են Ոչ
, , , :յուղոտ ձկներից են ձողաձկները փրփրուկը շիղաձուկը գետի պերկեսը և այլն Միջին
, , , , :յուղայնություն ունեն հարինգները ծածանը իշխանը վոբլան լոքոն և այլն Յուղոտ են
, , , , :թառափազգիները սիգը կետան սապատաձուկը ստավրիդան և այլն

11. , , :Ձուկն օգտագործում են նաև մշակած՝ աղ դրած ապխտած ծխահարած և այլն
,Աղ դրած ձուկը կորցնում է սպիտակուցների հանքային նյութերի և ջրալույծ
:վիտամինների որոշ մասը
, , :Շատ յուղոտ են խոշոր սայրան օձաձուկը խամսան և այլն Ձկան յուղը հարուստ է
A D, :վիտամիններով՝ հատկապես և իսկ ձկնամթերքը՝ հանքային նյութերով
,Ձուկը լավորակ է եթե
ծածկված է թափանցիկ
,լորձով ամուր կպած
,թեփուկներով ունի վառ
կարմիր խռիկներ և դուրս
,պրծած աչքեր մկանային
հյուսվածքն ամուր կպած
է փշերին և դժվար է
:անջատվում

12. Հետաքրքիր փաստեր ձկների մասին
:Ամենաարագ ձուկը :Մինչ օրս աշխարհի ամենաարագը համարվում է առագաստ ձուկը
- ,ԱՄՆ ի Ֆլորիդա նահանգում անցկացված հետազոտության արդյունքում պարզվել է որ
3 91 :այս ձկները վայրկյանում մետր են լողացել

13. Ամենավտանգավոր
:ձուկը Ամենավտանգավոր ձկնատեսակ է
: համարվում պիրանիաները Այս ձկները
: հանդիպում են Հարավային Ամերիկայում
Նրանք հարձակվում են ցանկացած
, :կենդանու վրա անկախ չափից
Ամենախորը սուզվող
:ձուկը Բասոգիգաս տեսակի
ձկները ամենախորը սուզվող
: ձկներն են Նրանք սուզվում են
8000 :մ

14. , :Ձուկ որը կարողանում է ծառ բարձրանալ Հարավային Ասիայում են ապրում Անաբաս
: , տեսակի ձկները Այս ձկները ոչ միայն կարողանում են բարձրանալ ծառի վրա այլ նաև
: , կարողանում են հողի վրա տեղաշարժվել Այս ձկները շնչում են ինչպես ջրի մեջ այնպես էլ
:ցամաքում

15. Իսկ դուք գիտե՞ք
« »Ձկնային անձրև
` , Ամեն տարի մայիսից հուլիս ընկած ժամանակահատվածում Հոնդուրասում տեղում են
« »: . 5-6- ձկնային անձրևներ Դա տեղի է ունենում մոտավորապես այսպես երեկոյան ի
, , կողմերը երկնքում հայտնվում է մեծ սև ամպ կայծակ ու ամպրոպ է լինում և երկնքից
« »սկսում են ձկներ թափվել ։
Նյութը պատրաստեց՝ Նարեկ Իսախանյանը
life.panorama.am , tert.am , encyclopedia.amԱղբյուրը՝