Ιστορία Α΄Γυμνασίου, κεφάλαιο Δ.2, Η δημιουργία της πόλης-κράτους και η εξέλιξη του πολιτεύματος

1. AΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ
Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ-ΚΡΑΤΟΥΣ
ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ
Δημιουργός : Κέλλη Ειρήνη - kelliteacher.weebly.com

2. 8ος αι. : Δημιουργία της πόλης-κράτους
Η κάθε πόλη-κράτος αποτελείται από :
• Ακρόπολη όπου βρίσκονται ναοί και δημόσια
κτήρια
• Κατοικίες και καταστήματα γύρω από την
ακρόπολη
• Τείχη που περιβάλουν το άστυ
Άστυ
(πόλη)
• Μικρότεροι οικισμοί
• Καλλιεργήσιμη γη Ύπαιθρος

3. Το άστυ της Αθήνας κατά την αρχαιότητα, αναπαράσταση

4. Το άστυ της Αθήνας, αναπαράσταση

5. Οι πολίτες στην πόλη-κράτος :
 Αισθάνονται ελεύθεροι και ασφαλείς
 Αναπτύσσουν ποικίλες δραστηριότητες
 Συμμετέχουν ενεργά στην προστασία της πόλης,
συγκροτώντας την οπλιτική φάλαγγα
 Ενδιαφέρονται για τις υποθέσεις της πόλης και θέλουν να
συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική ζωή και στη λήψη τψν
αποφασεων

6. Η οπλιτική φάλαγγα
Όσοι πολίτες μπορούσαν να αγοράσουν με δική τους δαπάνη τα όπλα
τους συμμετείχαν στην οπλιτική φάλαγγα. Πολεμούσαν ομαδικά και σε
περίπτωση πολέμου όλοι μαζί υπερασπίζονταν την πόλη.

8. Μέρη του αμυντικού οπλισμού της οπλιτικής φάλαγγας

9. Οι σημαντικότερες πόλεις-κράτη στην Ελλάδα την αρχαϊκή εποχή :
Αθήνα, Σπάρτη, Κόρινθος, Άργος, Χαλκίδα, Θήβα, Ιωλκός κ.ά.

10. H ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ
ΒΑΣΙΛΕΙΑ
ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ
ΟΛΙΓΑΡΧΙΑ
ΤΥΡΑΝΝΙΑ
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

11. ΤΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ
Αριστοκρατία : την εξουσία ασκούν οι άριστοι, δηλαδή οι πολίτες που
είναι μεγάλοι ιδιοκτήτες γης και κατάγονται από γένος ευγενών.
Παλιά αποτελούσαν το συμβούλιο του βασιλιά
Ολιγαρχία : Κυβερνούν ολίγοι, όχι πια με κριτήριο την καταγωγή ή
την κατοχή γης αλλά με κριτήριο τον πλούτο. Παράλληλα με τους
παλιούς αριστοκράτες άνθρωποι που έχουν πλουτίσει από το
εμπόριο συμμετέχουν στην διακυβέρνηση της πόλης.

12. Σε πολλές πόλεις, τον 7ο και τον 6ο αιώνα, επικράτησε τυραννικό
καθεστώς :
Τυραννία : Οι τύραννοι, συνήθως, ήταν μέλη αριστοκρατικών
οικογενειών, οι οποίοι είτε μετά το τέλος της θητείας τους ως
άρχοντες συνέχισαν να διατηρούν παράνομα την εξουσία, είτε την
καταλάμβαναν με τη βία.
Συχνά είχαν την υποστήριξη των φτωχών αγροτών που υπέφεραν
από τη φτώχεια και στους οποίους υπόσχονταν να λύσουν τα
προβλήματά τους.
Συχνά επίσης προέβαιναν σε συστηματικό διωγμό των
πολιτικών τους αντίπαλών, εξορίζοντας ή εκτελώντας τους και
δημεύοντας τις περιουσίες τους.
Πολλοί τύραννοι έκαναν μεγάλα δημόσια έργα.

13. Η Σήραγγα του Ευπαλίνου στη Σάμο είναι έργο που πραγματοποιήθηκε κατά
παραγγελία του τύραννου Πολυκράτη. Έχει μήκος 1036 μέτρων και χρησίμευε
για την ύδρευση της πόλης. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ήταν ότι ανοίχθηκε
ταυτόχρονα και από τις δυο πλευρές του βουνού: το όρυγμα αυτό ήταν
αμφίστομον όπως το χαρακτήρισε ο Ηρόδοτος, χάρις στον οποίον έγινε γνωστό.
Οι δυο σήραγγες συναντήθηκαν περίπου στο μέσον με αξιοθαύμαστη ακρίβεια,
κάτι που ήταν σημαντικό επίτευγμα για τα τεχνολογικά δεδομένα της εποχής.

14. Ο/Η Δίολκος ήταν ο ειδικής κατασκευής
πλακόστρωτος δρόμος που συνέδεε τις δύο
άκρες του Ισθμού της Κορίνθου και πάνω
στον οποίο σύρονταν κατά την αρχαιότητα
από δούλους τα πλοία από τον Κορινθιακό
στον Σαρωνικό Κόλπο και αντίστροφα.
Κατασκευάσθηκε είτε στα τέλη του 7ου
αιώνα π.Χ., είτε, το πιθανότερο, στις αρχές
του 6ου αιώνα π.Χ., όταν τύραννος στην
Κόρινθο ήταν ο Περίανδρος.

15. Ο τύραννος της Αθήνας Πεισίστρατος χρηματοδότησε πολλά δημόσια έργα,
όπως το υδραγωγείο, η κρήνη Εννεάκρουνος ή Καλλιρρόη, το Εκατόμπεδον στην
Ακρόπολη προς τιμήν της Αθηνάς, και ο ναός του Ολυμπίου Διός, ο οποίος
τελικά ολοκληρώθηκε αιώνες αργότερα από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό.
Η ακρόπολη της Αθήνας κατά την αρχαϊκή εποχή