Οι λίμνες Κορώνεια, Βόλβη του Ν.Θεσσαλονίκης

1. ΚΟΡΩΝΕΙΑ –ΒΟΛΒΗ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΒΛΑΧΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ
Π.Ε.:70

3. R1. Δέλτα Έβρου
R2. Λίμνη Ισμαρίδα και λιμνοθάλασσες Ροδόπης (παλιότερη
ονομασία: Λίμνη Μητρικού και σύμπλεγμα λιμνών)
R3. Λίμνη Βιστονίδα και Πόρτο Λάγος
R4. Δέλτα Νέστου
R5.Λίμνες Βόλβη και Κορώνεια (Λαγκαδά)
R6. Τεχνητή λίμνη Κερκίνη
R7. Δέλτα ποταμών Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα και Αλυκή
Κίτρους Πιερίας
R8. Λίμνη Μικρή Πρέσπα
R9. Αμβρακικός κόλπος
R10. Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου
R11. Λιμνοθάλασσα Κοτύχι και δάσος Στροφυλιάς.
Ελληνικοί υγρότοποι που προστατεύονται από τη σύμβαση
Ραμσάρ

4. καλαμώνες ψάθες
βούρλα

5. Λίμνη Κορώνεια
Η Λίμνη Κορώνεια από το 1995 και μετά έχει υποστεί δραματική μείωση της στάθμης της. Από τότε η λίμνη -λόγω της
κατασπατάλησης και της μη ορθολογικής διαχείρισης των υδάτων της- άρχισε να συρρικνώνεται και η έκταση και το
βάθος της να ποικίλουν ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες. Εκτός από την μεταβολή της στάθμης της τα τελευταία
χρόνια στην Κορώνεια καταγράφονται ψηλές τιμές ρύπων, αποτέλεσμα της άναρχης βιομηχανικής, και όχι μόνο,
ανάπτυξης της περιοχής, θέτοντας σε κίνδυνο την οικολογική ισορροπία της λίμνης.
Παρ’ όλα αυτά το λιγοστό νερό που συγκεντρώνεται το χειμώνα είναι αρκετό για αρκετούς πληθυσμούς υδρόβιων
πουλιών, ενώ στα λασποτόπια που δημιουργούνται την άνοιξη σταθμεύουν μεγάλοι αριθμοί παρυδάτιων πουλιών.
Μόλις 4 δεκαετίες πριν ήταν μια λίμνη
έκτασης 46.000 στρεμμάτων και μέγιστου
βάθους 8 μέτρων
Ορισμένες χρονιές ξεραίνεται
εντελώς τώρα .

6. Παρόχθια δάση και
ρέματα
• Πολυάριθμα είναι τα ρέματα και οι χείμαρροι
της περιοχής με πιο γνωστά τον Ρήχιο, τον
Μπογδάνα, και τα ρέματα του
Μελισσουργού και της Απολλωνίας. Η ροή
τους παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις κι έτσι
μπορεί να τα δούμε πλημμυρισμένα να
κατεβάζουν μεγάλες ποσότητες νερού ή και
εντελώς ξερά. Όμως ακόμα κι αν τα νερά τους
είναι λίγα, οι μικρές λιμνούλες στάσιμου νερού
που απομένουν το καλοκαίρι είναι όαση ζωής
για τα αμφίβια, τις πεταλούδες και για πολλά
πουλιά, ιδίως κατά τη μετανάστευση. Όλα τα
ρέματα της περιοχής περιβάλλονται από
πλούσια παρόχθια υδροχαρή δάση με
πλατάνια, σκλήθρα, ιτιές και λεύκες, ενώ ένα
από τα σημαντικότερα τέτοια υδροχαρή δάση
στην Ελλάδα είναι το δάσος της Απολλωνίας,
όπου φωλιάζουν ερωδιοί, πελαργοί και
αρπακτικά πουλιά.
•

7. άγριες λεύκες ιτιές πλατάνια σκλήθρα

8. Μακεδονικά
Τέμπη
κρανιές (Cornusmas πλατάνια
ιτιές
πικροδάφνες λυγαριές

9. Μνημείο της
Φύσης
Εντός της περιοχής του Εθνικού
Πάρκου, ανάμεσα στις δύο λίμνες
συναντάμε το πρώτο «Μνημείο της
Φύσης» (1975)στη χώρας μας.
Πρόκειται για τους δύο
υπεραιωνόβιους Πλατάνους του
Σχολαρίου που στα κλαδιά τους
φωλιάζουν περίπου 100 ζευγάρια
ερωδιών (σταχτοτσικνιάδες). Με
άλλα λόγια πρόκειται για ένα
εξαιρετικά σημαντικό οικοσύστημα
της Ελλάδας αλλά και της
Ευρώπης.

10. Αγροτικές εκτάσεις
(καλλιεργούμενες
περιοχές στα πεδινά
και ημιορεινά)
Οι αγροί καταλαμβάνουν σχεδόν
το 50% της έκτασης του Εθνικού
Πάρκου και της περιφερειακής του
ζώνης και παρ’ ότι είναι ένα από τα
οικοσυστήματα όπου ο άνθρωπος
έχει ασκήσει ανά τους αιώνες
μεγάλη επίδραση, φιλοξενούν
σήμερα μία ποικιλία από σπάνια
και προστατευόμενα είδη που
έχουν συμβιώσει με τον άνθρωπο
εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Υπάρχουν αρδευόμενα χωράφια
και σταροχώραφα, καθώς και
λευκοκαλλιέργειες στα
χαμηλότερα
υψόμετρα που τα διαδέχονται
μικρότερα χωράφια που
περιβάλλονται από πλούσιους
φυτοφράκτες με θάμνους από
πουρνάρια, βατσινιές και από
βελανιδιές, φράξους και λεύκες.

11. Ημιορεινές και
ορεινές εκτάσεις
Ημιορεινές και ορεινές
εκτάσεις της περιοχής
περιλαμβάνουν βοσκότοπους
θαμνώνες και δάση οξυάς,
καστανιάς, βελανιδιάς
Η ορεινή περιοχή που
περιβάλλει τις δύο λίμνες
περιλαμβάνει πυκνά δάση
οξιάς, βελανιδιάς ή μικτά στο
όρος Στρατωνικό και στο
Κερδύλλιο και στα ψηλά του
όρους Βερτίσκος.
Τα όρη Βόλβης
χαρακτηρίζονται από τους
πυκνούς θαμνώνες από
πουρνάρι που εναλλάσσονται
με βοσκόμενα λιβάδια.
πουρνάρι
καστανιά
βελανιδιά

14. Tροφικές αλυσίδες
Η ενέργεια και η ύλη περνούν από
ένα τροφικό επίπεδο σε ένα άλλο,
μέσα σε μια τροφική αλυσίδα ή ένα
τροφικό πλέγμα.
Το πρώτο επίπεδο καταλαμβάνεται
από πρωτογενείς παραγωγούς
(φυτικοί οργανισμοί που συνθέτουν
οι ίδιοι την τροφή τους) και τα άλλα
επίπεδα από καταναλωτές
(πρωτογενείς-φυτοφάγα ζώα,
δευτερογενείς-σαρκοφάγα ζώα,
τριτογενείς-κορυφαία σαρκοφάγα

15. TΡΟΦΙΚΟ ΠΛΕΓΜΑ ΣΕ ΕΝΑ ΛΙΜΝΑΙΟ
ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ-ΠΟΛΛΕΣ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ-
ΠΟΛΛΑ ΤΡΟΦΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΑ

16. Νανοβουτηχτάρι | Tachybaptus ruficollis Σκουφοβουτηχτάρι | Podiceps cristatus

17. ΚΟΡΜΟΡΑΝΟΙ-
ΠΕΛΕΚΑΝΟΙ
ΚΟΡΜΟΡΑΝΟΙ
Υπάρχουν 3 είδη στην χώρα μας.
Είναι μαύρα πουλιά που κυνηγούν
ψάρια με μεγάλη επιδεξιότητα
μέσα στο νερό. Χαρακτηριστική
είναι η στάση τους με ανοιχτά
φτερά για να τα στεγνώνουν.
ΠΕΛΕΚΑΝΟΙ
Τεράστια εντυπωσιακά λευκά
πουλιά, που τρέφονται με ψάρια κι
έχουν ράμφος με χαρακτηριστική
σακούλα. Είναι και τα δύο
ιδιαίτερα απειλούμενα είδη που οι
πληθυσμοί τους έχουν μειωθεί
δραματικά τα τελευταία χρόνια, σε
παγκόσμια κλίμακα. Η Ελλάδα
είναι η μοναδική χώρα στην
Ευρώπη όπου φωλιάζουν και τα
δύο είδη πελεκάνων, ο
αργυροπελεκάνος και
ομεταναστευτικός
ροδοπελεκάνος
ΚΟΡΜΟΡΑΝΟΙ
Λαγγόνα | Phalacrocorax pygmeus
ΠΕΛΕΚΑΝΟΙ
Αργυροπελεκάνος | Pelecanus crispus

18. Μικροτσικνιάς |
Ixobrychus minutus minutus
Νυχτοκόρακας |
Nycticorax nycticorax
Κρυπτοτσικνιάς |
Ardeola ralloides
Λευκοτσικνιάς |
Egretta garzetta
Αργυροτσικνιάς |
Egretta alba
Σταχτοτσικνιάς | Ardea cinerea

19. O Λευκός Πελαργός Χαλκόκοτα | Plegadis falcinellus
| Ciconia ciconia Μαύρος Πελαργός |
Ciconia nigra
Χουλιαρομύτα | Platalea leucorodia Βαρβάρα | Tadorna tadorna

20. Φοινικόπτερο |
Phoenicopterus rubber Κύκνος | Cygnus olor
Ασπρομέτωπη Χήνα
| Anser albifrons albifrons

21. ΑΦΡΟΠΑΠΙΕΣ
Οι αφρόπαπιες είναι πάπιες
που όταν τρέφονται δεν
βουτούν όλο το σώμα μέσαστο
νερό, παρά μόνο το κεφάλι και
τον λαιμό, ενώ προκειμένου
να φτάσουν στον πυθμένα των
ρηχών νερών μπορούμε
πολλές φορές να τις δούμε με
το κεφάλι στο νερό και τα
πόδια και την ουρά στον αέρα.
Για να απογειωθούν
σηκώνονται κατευθείαν από
το νερό χωρίς να
τροχοδρομούν.
Βασικό χαρακτηριστικό της
ομάδας αυτής είναι ο
διμορφισμός των αρσενικών
και θηλυκών, με τα αρσενικά
να έχουν έντονα και λαμπερά
χρώματα και τα θηλυκά να
έχουν φτέρωμα σε καφετί
χρώματα.
Σφυριχτάρι |
Anas penelope
Χουλιαρόπαπια | Anas clypeata
Πρασινοκέφαλη πάπια |
Anas platyrhynchos

22. ΒΟΥΤΟΠΑΠΙΕΣ
Είναι πάπιες που σε αντίθεση με τις
αφρόπαπιες τρέφονται βουτώντας
όλο το σώμα κάτω από την
επιφάνεια του νερού. Το σώμα
τους έχει διαφορετικό σχήμα από
τις αφρόπαπιες και είναι γενικά
βαρύ, με κοντές σχετικά φτερούγες
και για τον λόγο αυτό σηκώνονται
από το νερό μετά από
τροχοδρόμηση
Γκισάρι | Aythya ferina
Βαλτόπαπια | Aythya nyroca
Βουκεφάλα |
Bucephala clangula
Θαλασσοπρίστης |
Mergus serrator
Κεφαλούδι |
Oxyura leucocephala

23. ΑΡΠΑΚΤΙΚΑ
Ως αρπακτικά πουλιά
ονομάζουμε όλα εκείνα τα πουλιά
που τρέφονται με κρέας,έχουν
γαμψό ράμφος, δυνατά πόδια και
γαμψά νύχια για να
συλλαμβάνουν την λεία τους. Με
εξαίρεση τους γύπες, όλα τα
υπόλοιπα αρπακτικά της χώρας
μας, δηλαδή οι αετοί, οι
γερακίνες, οι κίρκοι και τα
γεράκια κυνηγούν κυρίως
ζωντανή
λεία.
Κραυγαετός | Aquila pomarina
Θαλασσαετός
| Haliaeetus albicilla
Φιδαετός | Circaetus
gallicus
Καλαμόκιρκος | Circus
aeruginosus
Σαΐνι | Accipiter
brevipes
Αετογερακίνα | Buteo
Γερακαετός rufinus
Hieraaetus pennatus |
Ψαραετός |
Pandion haliaetus

24. ΓΕΡΑΚΙΑ
Κιρκινέζι | Falco naumanni
Πετρίτης |
Falco peregrinus
Καμπίσια Πέρδικα |
Perdix perdix perdix
Νερόκοτα | Gallinula chloropus
Τα γεράκια είναι τα μικρότερα
αρπακτικά που παρατηρούνται στην
χώρα μας.
Η σιλουέτα τους χαρακτηρίζεται
από τις μυτερές φτερούγες, που δεν
έχουν «δάχτυλα» όπως σε άλλα
αρπακτικά πουλιά. Είναι πουλιά που
κάνουν γρήγορο και ευκίνητο
πέταγμα και σπανιότερα
ανεμοπορούν ή γυροπετούν όπως οι
γερακίνες.
Νεροροκοτσέλα | Rallus aquaticus

25. Καλαμοκανάς |
Himantopus himantopus
Αβοκέτα |
Recurvirostra avosetta
Πετροτουρλίδα |
Burhinus oedicnemus
Θαλασσοσφυριχτής | Charadrius
alexandrinus
Καλημάνα |
Vanellus vanellus
Λασποσκαλίδρα | Calidris alpina

26. Λιμόζα | Limosa
limosa Μαυρότρυγγας | Tringa erythropus
Μαυροκέφαλος Γλάρος
Larus melanocephalus
Ποταμογλάρονο |
Sterna hirundo hirundo
Τρυγόνι
Streptopelia turtur turtur

27. ΝΥΚΤΟΒΙΑ ΠΟΥΛΙΑ
Είναι αρπακτικά πουλιά που έχουν προσαρμοστεί να κυνηγούν την νύχτα, αλλά
και το σούρουπο ή την αυγή όταν το φως είναι λιγοστό. Για τον λόγο αυτό έχουν
πολύ μεγάλα μάτια και οξυμένη ακοή. Το κεφάλι τους είναι συνήθως μεγάλο και
σε ορισμένα είδη όπως η τυτώ λειτουργεί ως παραβολικός δίσκος που βοηθά
στην ακόμη μεγαλύτερη όξυνση της ακοής τους.
Τυτώ | Tyto alba Κουκουβάγια | Athene
noctua
Σταχτάρα |
Apus apus
Μελισσοφάγος | Merops
apiaster
Χαλκοκουρούνα |
Coracias garrulus
Τσαλαπετεινός | Upupa epops

28. Πράσινος Δρυοκολάπτης
| Picus viridis
Βαλκανικός Δρυοκολάπτης
Dendrocopos syriacus

29. Μιλτοχελίδονο
Hirundo
daurica
Κιτρινοσουσουράδα
| Motacilla flava
Τρυποφράχτης |
Troglodytes troglodytes
Κοκκινολαίμης | Erithacus rubecula
Αηδόνι
Luscinia megarhynchos
Σταχτοπετρόκλης
Oenanthe oenanthe
Τσίχλα |
Turdus
philomelos
Μουστακαλής |
Panurus
biarmicus
Μαυροσκούφης |
Sylvia atricapilla

30. Αιγίθαλος | Aegithalos caudatus
Γαλαζοπαπαδίτσα |
Parus caeruleus
Καλόγερος | Parus
major
Δεντροτσοπανάκος |
Sitta europaea
Υφάντρα | Remiz
pendulinus
Συκοφάγος | Oriolus oriolus

31. Αετομάχος | Lanius collurio Δεντροσπουργίτης |
Passer montanus
Σπίνος | Fringilla
coelebs
Κοκκοθραύστης |
Coccothraustes
coccothraustes
Αμπελουργός |
Emberiza
melanocephala

32. Κροκοδειλάκι | Agama stelio
(=Laudakia stelio)
Γραμμωτή
νεροχελώνα |
Mauremys
caspica
Χελώνα η ελληνική
Testudo graeca
Πράσινη σαύρα |
Lacerta viridis
Σιλιβούτι | Podarcis
erhardii
Λαφιάτης |
Elaphe
quatroline
ata
Σπιτόφιδο |
Elaphe situla

33. ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ
Στο Εθνικό Πάρκο έχουν
καταγραφεί
μέχρι στιγμής 51 είδη θηλαστικών
στα οποία περιλαμβάνονται 22
είδη νυχτερίδων! Ακόμη εδώ ζουν ο
λύκος, ο ασβός, η αλεπού, το
ζαρκάδι, το αγριογούρουνο, ο
λαγός, ο μικροτυφλοποντικός, ο
δασομυωξός και άλλα. Τα
περισσότερα είδη είναι νυκτόβια ή
δραστηριοποιούνται
κατά την αυγή και το σούρουπο,
Αγριόγατα | Felis silvestris
Σκίουρος | Sciurus vulgaris
Βίδρα | Lutra lutra Λαγόγυρος |
Spermophilus citellus

34. Μπομπίνα κίτρινη |
Bombina variegata Φρύνος | Bufo bufo
Βατράχι | Rana ridibunda

35. ΨΑΡΙΑ
Η περιοχή και ιδιαίτερα η λίμνη Βόλβη, χαρακτηρίζεται από πλούσια ιχθυοπανίδα, καθώς έχουν
καταγραφεί 24 είδη ψαριών, μεταξύ αυτών και δύο ενδημικά(δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον
κόσμο) είδη τα Alosa macedonica (Λιπαριά) και Chalcalburnus chalcoides macedonicus
(Γελάρτζα). Επίσης έχει καταγραφεί ένα πολύ σπάνιο είδος το Aspius aspius (Ασπρογρίβαδο)
Λιπαριά | Alosa macedonica Περκί | Perca fluviatilis
Γελάρτζα | Chalcalburnus
Τούρνα | Esox lucius chalcoides macedonicus

36. Τυλινάρι | Squalius orpheus
(παλιά ονομασία Leuciscus cephalus) Μουρμουρίτσα |
Rhodeus sericeus amarus
Γουλιανός | Silurus glanis Χέλι | Anguilla anguilla

37. Limenitis reducta Rosalia alpina

38. Colias crocea
Lindenia tetraphylla
Vanessa atalanta

39. Προβλήματα της περιοχής
Τα σημαντικότερα προβλήματα της περιοχής είναι:
1. Ρύπανση επιφανειακών και υπόγειων νερών από:
α)Αστικά λύματα
β) Η ανεξέλεγκτη απόθεση σκουπιδιών και μπαζών.
γ)Λιπάσματα, φυτοφάρμακα, που παρασύρονται
με τα νερά της βροχής και μεταφέρονται στα ύδατα
δ)Βιομηχανικά λύματα
γ)Κτηνοτροφικά λύματα
2.Παράνομες γεωτρήσεις
3. Παράνομη υλοτομία
4. Παράνομη αλιεία
6. Παράνομες αμμοληψίες ρεμάτων
(διατάραξη ροής τους)
Κορώνεια 2004

40. Η ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΗ
ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ
ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ
• Εμπλουτισμός των υπόγειων
νερών
• Φίλτρο καθαρισμού(μέσω των
καλαμώνων)
• Άρδευση και ύδρευση
• Προστασία από πλημμύρες
• Ρύθμιση του κλίματος
• (αποθηκεύοντας και
ελευθερώνοντας θερμότητα)
• Συμβολή στην κτηνοτροφία
• Συμβολή στην αλιεία
• Καταφύγιο για τα
μεταναστευτικά πουλιά
• Δυνατές τροφικές αλυσίδες
• Διατήρηση της
βιοποικιλότητα
• Δυνατότητες στον άνθρωπο
για αναψυχή, εκπαίδευση,

41. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ
1.«Παράθυρο στη Φύση», οδηγός αναγνώρισης της πανίδας του Εθνικού
Πάρκου Κορώνειας – Βόλβης και Μακεδονικών Τεμπών
Φορέας Διαχείρισης Λιμνών Κορώνειας – Βόλβης, Υπουργείο Περιβάλλοντος
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ,2012
2.Έβδομη έκθεση Αναφοράς στην Υλοποίηση του Επιχειρησιακού
προγράμματος «Μακεδονία-Θράκη 2007-2013» και Αξιολόγηση της
Εφαρμογής των όρων Προστασίας του Εθνικού Πάρκου υγροτόπου των
λιμνών Κορώνειας-Βόλβης και Μακεδονικών Τεμπών, Φορέας Διαχείρισης
Λιμνών Κορώνειας – Βόλβης, Υ.Π.Ε.Κ.Α
Αναφορές στις ιστοσελίδες:
http://www.foreaskv.gr/
http://www.econews.gr/2012/10/12/limni-koroneia-yperantlisi-rypansi/ στις 12 Οκτωβρίου 2012,
http://tvxs.gr/news/periballon/eyrokatadiki-gia-ti-rypansi-tis-limnis-koroneia στις 08 Φεβ. 2013