123

1. โครงงานคืออะไร
โครงงาน คือ งานวิจัยเล็กๆสาหรับนักเรียน เป็นการแก้ปัญหาหรือข้อสงสัย หาคาตอบโดยใช้กระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ หากเนื้อหาหรือข้อสงสัยเป็นไปตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ใด จะเรียกว่าโครงงานในกลุ่มสาระนั้นๆ สาหรับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ใช้ คือ 1. เมื่อนักเรียนเกิดปัญหา 2. นักเรียนก็ตอบปัญหาชั่วคราว (สมมุติฐาน) 3. นักเรียนจะต้องออกแบบการทดลอง เพื่อพิสูจน์ปัญหาว่าจริงหรือไม่ 4. ทาการทดลอง หรือศึกษาค้นคว้าเพื่อสรุปผล 4.1 ถ้าคาตอบไม่ตรงกับสมมุติฐาน ก็ตั้งสมมุติฐานใหม่ และทาข้อ 3 ข้อ4 จนเป็นจริง 4.2 เมื่อคาตอบตรงกับสมมุติฐาน ก็จะทาให้ได้รับความรู้ใหม่ และเกิดคาถามใหม่ 5. นาผลที่ได้ไปใช้ประโยชน์ ในการที่นักเรียนจะทาโครงงานในกลุ่มสาระใด นักเรียนจะเป็นผู้ที่เลือกหัวข้อที่จะศึกษาค้นคว้า ดาเนินการวางแผน ออกแบบ ประดิษฐ์ สารวจ ทดลอง เก็บรวบรวมข้อมูล รวมทั้งการแปรผล สรุปผล และการ เสนอผลงาน โดยตัวนักเรียนเอง อาจารย์ที่ปรึกษาเป็นเพียงผู้ดูแลและให้คาปรึกษาเท่านั้น หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง กิจกรรมที่จัดว่าเป็นกิจกรรมโครงงานจะต้องประกอบด้วย 1. เป็นกิจกรรมที่มีเนื้อหาสาระตามกลุ่มสาระการเรียนรู้นั้นๆ 2. นักเรียนจะต้องเป็นผู้ริเริ่มและเลือกเรื่องที่จะศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ตามความสนใจและระดับความสามารถ ของนักเรียนแต่ละวัย 3. เป็นกิจกรรมที่มีการใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์เข้าไปช่วยในการศึกษาค้นคว้า เพื่อตอบปัญหาที่สงสัย 4. นักเรียนเป็นผู้วางแผนในการศึกษาค้นคว้า ตลอดจนดาเนินงานเก็บรวบรวมข้อมูล หรือประดิษฐ์คิดค้น รวมทั้งแปรผล สรุปผล และเสนอผลการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง โดยมีครูอาจารย์เป็นที่ปรึกษาเท่านั้น ในการทาโครงงานในแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้ ควรจะมีระยะเวลา และวิธีการที่ไม่ยุ่งยาก ซับซ้อนนัก และควรเป็นไปตามระดับสติปัญญาของนักเรียนในแต่ละช่วงชั้นด้วย การสอนให้นักเรียนได้เรียนการจัดทาโครงงานนั้นอกจากจะมีคุณค่าทางด้านการฝึกให้นักเรียนมีความรู้ ความชานาญและมีความมั่นใจ ในการนาเอาวิทยาศาสตร์ไปใช้ในการแก้ปัญหา หรือค้นคว้าหาความรู้ต่างๆ ด้วย ตนเองแล้ว ยังให้คุณค่าอื่นๆ คือ 1. รู้จักตอบปัญหาโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ไม่เป็นคนที่หลงเชื่อ งมงายไร้เหตุผล 2. ได้ศึกษาค้นคว้า หาความรู้ในเรื่องที่ตนสนใจได้อย่างลึกซึ้งกว่าการสอน ของครู 3. ทาให้นักเรียนได้แสดงความสามารถพิเศษของตนเอง 4. ทาให้นักเรียนสนใจเรียนในกลุ่มสาระการเรียนรู้นั้นๆ มากยิ่งขึ้น 5. นักเรียนได้ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์

2. ความสาคัญของโครงงาน
โครงงานเป็นกิจกรรมที่เน้นกระบวนการ โดยให้อิสระกับนักเรียนเป็นผู้คิดค้นขึ้นมา เองว่าจะทาโครงงานอะไร มีการวางแผน และลงมือปฏิบัติตามแผนงานที่วางเอาไว้โดย อาศัยเครื่องมือ หรือ วัสดุอุปกรณ์ที่มีอยู่เท่าที่จะหาได้ภายใต้การแนะนา กระตุ้น ความคิดและกระตุ้นการทางานจากครูหรือผู้เชี่ยวชาญ
ดังนั้น การเขียนโครงงาน หรือ วิชาโครงงานจึงเป็นวิชาที่ให้นักเรียนได้เลือกทา กิจกรรมตามความสนใจและความถนัดของตนเองอย่างแท้จริง ความสาคัญของ โครงงานจึงอยู่ที่การทากิจกรรมการเรียนการสอนที่
1.เปิดโอกาศให้นักเรียนได้คิดค้นเอง
2.นักเรียนได้วางแผนการทางานเอง
3.นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติโครงงานด้วยตนเอง
4.ได้นาเสนอโครงงาน
5.ได้ร่วมกาหนดแนวทางการวัดผลด้วยตนเอง