Προγραμματισμός Ευέλικτης Ζώνης
Τάξεις:ΣΤ1, ΣΤ2
Υπεύθυνοι προγράμματος: Γκούτζιου Πόπη, Σεργάκης Ευάγγελος,
Κοκκινάκου Θεοδώρα
Θέμα: «Το δάσος πηγή ζωής»
Κριτήρια επιλογής του θέματος
Με αφορμή καταστροφικές πυρκαγιές(Ηλεία-Πάρνηθα) – οι συνέπειες
των οποίων συνεχώς γίνονται δραματικά εμφανείς – και λαμβάνοντας
υπόψη την με ραγδαίους ρυθμούς καταστροφής των δασών σε
παγκόσμια κλίμακα, δημιουργήθηκε η ανάγκη ενημέρωσης και
ευαισθητοποίησης των μαθητών πάνω σε θέματα σχετικά με το δάσος
και η επισήμανση λήψης άμεσων μέτρων για την προστασία του.
3.
•Στόχοι-σκοποί
Γνωστικοί
Α)Να γνωρίσουν τααίτια που προκαλούν τις πυρκαγιές.
Β)Να ενημερωθούν για τις συνέπειες των πυρκαγιών στην χλωρίδα , την πανίδα και
γενικότερα στο οικοσύστημα μιας περιοχής.
Γ)Να μελετήσουν και να ερευνήσουν τους κλιματικούς παράγοντες και τις συνθήκες
που συμβάλλουν στην πλούσια ή φτωχή βλάστηση μιας περιοχής.
Δ) Να μάθουν πως τα αβιοτικά στοιχεία ενός τόπου χρησιμοποιούνται από τους
φυτικούς οργανισμούς για να αναπτυχθούν.
Ε) Να πληροφορηθούν από ειδικευμένους επιστήμονες για τα είδη των φυτικών
οργανισμών που μπορούν να ευδοκιμήσουν στο οικοσύστημα του δάσους ανάλογα
με το μικροκλίμα της περιοχής.
Ψυχοκινητικοί
Α)Να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και δράσεις για
4.
την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών
προβλημάτων.(Δεντροφύτευση,καθαρισμός ακτών, δασών κ.ά)
Β) Να ενθαρρύνονται ώστε μέσα από τη χρήση ποικίλων
υλικών να εκφράζονται με θεατρικά παιχνίδια, με
κατασκευές, με χρώματα.
Συναισθηματικοί-Συμμετοχικοί
Α) Να κατανοήσουν την αξία του φυσικού πλούτου.
Β)Να αναπτύξουν αισθήματα φροντίδας,
υπευθυνότητας και προστασίας του φυσικού
πλούτου.
Γ) Βιώνουν την αποδοχή μέσα στην ομάδα.
Δ)Αποκτούν πρότυπα συμπεριφοράς, μειώνεται το άγχος και το ποσοστό
αποτυχίας.
Ε) Κοινωνικοποιούνται και μαθαίνουν να εκφράζονται με δημοκρατικό τρόπο.
ΣΤ) Σέβονται την προσωπικότητα του συμμαθητή τους.
Χρονοδιάγραμμα του προγράμματος
Διάρκεια υλοποίησης : Έναρξη 1/11/2013 μέχρι το τέλος της σχολικής
χρονιάς.
Α΄ ΦΑΣΗ
Μεθοδολογία
Το θέμα προσεγγίζεται με τη μέθοδο project και η διδασκαλία σχεδιάζεται με
βάση την ομαδοσυνεργατική .
α) Στην αρχή ξεκινήσαμε με συζήτηση για την ανάγκη προσέγγισης του
συγκεκριμένου θέματος.
β) Ανταλλαγή βιωμάτων και εμπειριών των μαθητών.
γ) Διαμόρφωση κατάλληλου κλίματος ώστε να δημιουργηθεί θετική στάση
απέναντι στο θέμα.
δ) Κατόπιν χωριστήκαμε σε 4 ομάδες ανάλογα με τη θεματική ενότητα που
έπρεπε να ασχοληθούμε. Η επιλογή της σύνθεσης της ομάδας έγινε ύστερα
από έρευνα που αφορούσε τις σχέσεις των μαθητών της κάθε τάξης. Τα
αποτελέσματα κσταγράφτηκαν στον κοινωνιομετρικό πίνακα και με βάση
αυτόν καθώς και την ανομοιογένεια που πρέπει να υπάρχει σε μια ομάδα
έγινε ο χωρισμός των μαθητών( οι ομάδες θα αλλάζουν κάθε δίμηνο). Σε κάθε
5.
ομάδα δόθηκε έναόνομα που επέλεξαν οι μαθητές. Ετσι οι ομάδες
ονομάστηκαν (Εμπρηστές-Πυροσβέστες- Δασολόγοι- Δασοφύλακες).
Θεματικές Ενότητες:
Η πρώτη ομάδα ασχολείται με τις αιτίες των πυρκαγιών.
Η δεύτερη ομάδα με τις συνέπειες και τα αποτελέσματα.
Η τρίτη ομάδα με τη μελέτη και την έρευνα του οικοσυστήματος του δάσους
καθώς και με την διαδικασία της αναδάσωσης .
Η τέταρτη ομάδα ασχολείται με την πρόληψη και την προστασία του δάσους.
Β΄ ΦΑΣΗ(ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ)
Διάχυση του προγράμματος
Το πρόγραμμα διαχέεται στα μαθήματα της Γλώσσας ,των Φυσικών ,των
Εικαστικών ,της Γεωγραφίας , των ΤΠΕ
Γνωστικό αντικείμενο Δραστηριότητες
Γλώσσα 1)Ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων από το
ανθολόγιο «Η χιονάτη της Πάρνηθας», «Η
Ασπρούδα» « Ο ασημένιος δρόμος» , « Ο
φίλος μας το δάσος»
2)Συλλογική γραφή φανταστικής ιστορίας.
3) Η χρήση των χρόνων του ρήματος και
χρονικών επιρρημάτων στην διήγηση-
περιγραφή .
4) Γραφή πρόσκλησης για αναδάσωση.
5)Ακροστιχίδες, παιχνίδια με λέξεις, συνώνυμα,
παράγωγα , αντίθετα , σύνθετα με τις λέξεις
«πυρά», «δάσος»,
6)Γραφή ερωτηματολογίου, ανακοίνωσης.
Γεωγραφία 1)Βρίσκουν στο Ν. Αττικής, στο χάρτη της
Ελλάδας και στο παγκόσμιο χάρτη τα
μεγαλύτερα δάση ,εθνικούς δρυμούς
,προστατευόμενες περιοχές φυσικού κάλλους.
2)προβολή βίντεο με τις ανθρώπινες
.δραστηριότητες που καταστρέφουν το δάσος.
3)Συγκεντρώνουν πληροφορίες για τη ζωή των
Πυγμαίων και των Μπαντού που ζουν σε
τροπικά δάση.
Φυσικά 1)Γνωριμία με τη χημική ενέργεια των
ξυλανθράκων.
2) Αναγνωρίζουν ότι είναι μη ανανεώσιμη πηγή
ενέργειας.
3)Εκθέτουν τις εμπειρίες τους όσο αφορά την
χρήση(θέρμανση-ψήσιμο) αλλά και την
ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλούν.
4)Αναφορά στα μέρη του φυτού, λειτουργία
της φωτοσύνθεσης, της αναπνοής, διαπνοής
6.
Φυσικά 1)Γνωριμία μετη χημική ενέργεια των
ξυλανθράκων.
2) Αναγνωρίζουν ότι είναι μη ανανεώσιμη πηγή
ενέργειας.
3)Εκθέτουν τις εμπειρίες τους όσο αφορά την
χρήση(θέρμανση-ψήσιμο) αλλά και την
ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλούν.
4)Αναφορά στα μέρη του φυτού, λειτουργία
της φωτοσύνθεσης, της αναπνοής, διαπνοής
μέσα από πειραματική διαδικασία.
5) Στάδια επεξεργασίας του ξύλου και
μετατροπής σε χαρτί.
6)Σχεδιασμός τροφικής αλυσίδας.
Εικαστικά 1)Κατασκευή μακέτας δασικού συστήματος,
κολλάζ , παιχνιδιού «φιδάκι
2)κατασκευή πλακάτ ,πανό με μηνύματα
προστασίας του δάσους
3)Ζωγραφίζουν ένα καμένο δάσος με τη χρήση
ξυλοκάρβουνου γι α να αποδώσουν καλύτερα
τους τόνους του γκρι
4)Κατασκευή φυτολογίου, τυπώματα με φύλλα
διαφόρων σχημάτων
ΤΠΕ 1)Κατασκευή φυλλαδίου με τη χρήση
προγραμμάτων του office, εννοιολογικού
χάρτη(inspiration ) ,δημιουργία σταυρόλεξου
(hotpotatoes)
Θεατρική Αγωγή 1)Προβολή ταινίας «Το παιδί και η αλεπού»
2)Θεατρική παράσταση –δραματοποίηση ενός
δέντρου που καίγεται, ένα σποράκι που
φυτρώνει «ξυπνά» ,μίμηση σαλιγκαριών,
πουλιών που πετούν.
Γ’ ΦΑΣΗ
Αξιολόγηση
Σύνταξη ερωτηματολογίου.
Αξιολογούνται αν επιτεύχθηκαν οι στόχοι σε όλα τα επίπεδα( γνωστικοί,
ψυχοκινητικοί, συναισθηματικοί).
Παρουσίαση έργου
Στο τέλος της σχολικής χρονιάς θα παρουσιαστεί η εργασία στη σχολική
κοινότητα.
Πηγές πληροφόρησης
Βιβλιογραφία
7.
Ανθολόγιο ΣΤ τάξης
ΒιβλίοΓεωγραφίας ΣΤ τάξης
Ερευνώ και Ανακαλύπτω ΣΤ τάξης
Εφημερίδες ,περιοδικά
Εντυπο υλικό από το Κ.Π.Ε Αργυρούπολης
Διαδίκτυο
Από τους παρακάτω ιστότοπους:
http://www.moa.gov.cy/moa/fd/fd.nsf/DMLprotection_gr/DMLprotection_gr
http://www.fetosprosexoume.gr/?p=242
http://library.thinkquest.org/07aug/01254/preventiongr.html
https://sites.google.com/site/perivos/arthrographia/statistikastoicheiadasikonpyrka
gion
8.
ΟΙ ΔΑΣΟΛΟΓΟΙ ΜΑΣΕΝΗΜΕΡΩΝΟΥΝ
ΓΙΑ ΤΟ ΔΑΣΟΣ-ΩΦΕΛΕΙΕΣ
ΦΙΛΙΠΠΟΥ
ΕΙΡΗΝΗΦΦ
ΦΛΛΛΝΝ
ΜΠΕΚΟΥ
ΠΕΛΑΓΙΑ
ΣΟΥΛΗ
ΑΓΓΕΛΙ
ΚΗ
ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ
ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΣΕΛΙΟΣ
ΓΙΩΡΓΟΣ
9.
Χρησιμότητα του δάσους
Παράγει το απαραίτητο και αναντικατάστατο για τη ζωή μας οξυγόνο ενώ
δεσμεύει το επικίνδυνο για τη ζωή διοξείδιο του άνθρακα.
Μειώνει την ένταση του φωτός και επιδρά στη σύνθεσή του, δημιουργώντας
ένα ιδιαίτερο φωτοκλίμα
Απορροφά και εξουδετερώνει διάφορες επιβλαβείς ουσίες.
Μειώνει την ένταση του ανέμου.
Μειώνει τους θορύβους
Αυξάνει τις βροχές, μετατρέπει σε βροχή (βροχοομίχλη) την υγρασία του αέρα
και υγροποιεί την ομίχλη
Συγκρατεί το νερό της βροχής και δεν το αφήνει να πέφτει με δύναμη στο
έδαφος και να το διαβρώνει.
Ενισχύει τα υπόγεια νερά.
Συγκρατεί το έδαφος και εμποδίζει τη διάβρωση
Εξασφαλίζει κατάλληλες συνθήκες για την προστασία, διατροφή και διατήρηση
πολλών ζωικών οργανισμών
10.
Χρησιμότητα του δάσουςΠαράγει σημαντικές ποσότητες βιομάζας, μας προσφέρει διάφορα δασικά
προϊόντα και δεσμεύει ενέργεια
Γενικά το δάσος με τις διάφορες λειτουργίες του: Δημιουργεί υγιεινές συνθήκες
εργασίας και διαβίωσης. Προσφέρει ευκαιρίες απασχόλησης, δημιουργίας,
άθλησης, ψυχαγωγίας. Εμποδίζει τη δημιουργία χειμάρρων και πλημμύρων.
Βοηθά στη διατήρηση της βιολογικής ισορροπίας στη φύση. Εξασφαλίζει
κατάλληλες συνθήκες διατήρησης πλούσιας χλωρίδας και πανίδας. Προσφέρει
πολύτιμα προϊόντα (ξύλο κλπ.) για τη ζωή και την πρόοδο. Συμβάλλει στην
οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη.
Ο άνθρωπος συνδέθηκε με το δάσος από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής του πάνω
στη γη και μάλιστα στενότατα. Το δάσος, του εξασφάλισε τροφή, στέγη, προστασία,
ψυχαγωγία και εργασία. Του πρόσφερε την απαραίτητη ξυλεία, τα καυσόξυλα και τα
άλλα δασικά προϊόντα (καρπούς, ρετσίνι κ.ά.) για τη διαβίωση και την πρόοδό του.
Επίσης, το δάσος, του έδωσε τις ευκαιρίες και τις δυνατότητες για κοινωνικές,
θρησκευτικές, καλλιτεχνικές και άλλες εκδηλώσεις και απασχολήσεις για την
πνευματική, κοινωνική και πολιτιστική του άνοδο.
ΟΙ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΕΣ ΜΑΣΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ
ΤΡΟΠΟΥΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ- ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ
ΤΖΑΝΗΣ
ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ
ΛΑΘΥΡΗ
ΚΑΤΕΡΙΝΑ
ΔΟΡΓΙΑΚΗ
ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ
ΜΑΚΗΣ
ΧΟΥΣΕΑ ΔΑΝΑΗ
16.
Συνέπειες των πυρκαγιών
Υποβαθμίζεται γενικά το περιβάλλον.
Εγκαταλείπονται τα εδάφη στη διαβρωτική δράση των βροχών και στον κίνδυνο να
παρασυρθούν προς τη θάλασσα. Δημιουργούνται χείμαρροι και ενισχύονται οι
πλημμύρες.
Μειώνεται η δυνατότητα των εδαφών να συγκρατήσουν τα νερά των βροχών και να
εμπλουτίσουν τα υπόγεια νερά, τις πηγές και τα ποτάμια, με αποτέλεσμα τη
λειψυδρία.
Στερούμαστε την πολύτιμη ξυλεία και τα άλλα δασικά προϊόντα για πολλά χρόνια,
μέχρι να ξαναγίνει - αν ξαναγίνει - το δάσος όπως ήταν πριν καεί.
Δημιουργούνται διάφορα προβλήματα κοινωνικά, υγείας, εργασίας, αναψυχής κλπ.
Επιβαρύνεται η οικονομία με τις τεράστιες δαπάνες κατάσβεσης .
17.
Πυρόσβεση πυρκαγιών
Oπιο απλός τρόπος για να σβήσουμε τη φωτιά είναι να χρησιμοποιήσουμε
κλαδιά με τα οποία χτυπάμε τις φλόγες στη βάση τους - στη ρίζα τους. Ακόμα
μπορούμε να ρίξουμε χώμα ή νερό αν υπάρχει, άλλα αντικείμενα (π.χ. ρούχα) ή
ν' ανοίξουμε και αντιπυρικές ζώνες μπροστά ή λοξά στο μέτωπο της φωτιάς -
προς την κατεύθυνση που προχωράει η φωτιά.
Μπορείς και πρέπει να βοηθήσεις, για να σωθούν τα δάση από την καταστροφή
Όταν δεις φωτιά σε δάσος έχεις υποχρέωση:
Να μη φύγεις αδιαφορώντας, γιατί γίνεσαι συνυπαίτιος. Να
προσπαθήσεις να τη σβήσεις προτού επεκταθεί (με κλαδιά, χώμα
κλπ.). Να ειδοποιήσεις και άλλους να βοηθήσουν στην κατάσβεση,
αν δεν μπορείς μόνος σου. Να μην απομακρυνθείς αν δε σβήσει
τελείως η φωτιά. Να ειδοποιήσεις το Κέντρο Δασοπυρόσβεσης στο
τηλ. 199 και να βοηθήσεις στο έργο της.
ΟΙ ΔΑΣΟΦΥΑΚΕΣ ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙΜΕ ΤΑ
ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ- ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ
ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ
ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ
ΜΑΡΙΟΣ
ΠΑΣΣΑ
ΝΙΚΗ
ΣΙΟΥΠΟΥΛΗΣ
ΣΠΥΡΟΣ
ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ
ΧΑΤΖΗΒΕΛΟΥΔΟΥ
ΖΩΗ
20.
Πρόληψη-προστασία
Να μηνανάβει ή να διατηρεί φωτιά για οποιοδήποτε σκοπό στο ύπαιθρο και μέσα
σε δάση ή δασικές εκτάσεις ή πλησίον τους και μέχρι απόσταση τριακοσίων
μέτρων.
Να μην πετά αναμμένα τσιγάρα μέσα στα δάση και στις δασικές εκτάσεις.
Να μην καίει αγρούς ή αγροτικές εκτάσεις ή χορτολιβαδικά εδάφη όταν
βρίσκονται μέσα σε δάση ή δασικές εκτάσεις ή κοντά τους και μέχρις απόστασης
τριακοσίων μέτρων κλπ. Γενικά δεν πρέπει να γίνεται χρήση της φωτιάς στο
ύπαιθρο.
Να μην τοποθετεί ή να εγκαταλείπει εύφλεκτες ύλες, άχρηστα είδη και
απορρίμματα μέσα σε δάση ή δασικές εκτάσεις και μέχρις απόστασης
τριακοσίων μέτρων.