Download to read offline
Uploaded byกิตติพงษ์ กุมภาพงษ์
บทความประชุมวิชาการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ ๕๐
บทความประชุมวิชาการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ ๕๐ การนำเสนอผลงานประชุมวิชาการครั้งแรก
More Related Content
บทความประชุมวิชาการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ ๕๐
- 2. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50สาขาสัตวเพทยศาสตร์ 218 ความชุกและปริมาณการปนเปื้อนเชื้อซัลโมเนลลาในสุกรขุนเปรียบเทียบการเลี้ยงระหว่างฟาร์ม รูปแบบสหกรณ์และฟาร์มครบวงจรในพื้นที่เชียงใหม่-ลําพูน Prevalence and Quantification of Salmonella Contaminated in Fattening Pig Comparing between Co-operative and Integrated Farm Type in Chiang Mai-Lumphun ประภาส พัชนี1 , ดวงพร พิชผล1 , ภาณุวัฒน์ แย้มสกุล1 , ศุภชัย เนื้อนวลสุวรรณ2 และ กิตติพงษ์ กุมภาพงษ์1 Prapas Patchanee1 , Duangporn Pichpol1 , Panuwat Yamsakul1 , Suphachai Nuanualsuwan2 and Kittipong Kumpapong1 บทคัดย่อ ทําการศึกษาหาความชุกและปริมาณการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella ในสุกรขุนจากตัวอย่างอุจจาระของ สุกรในช่วงอายุ 8 12 18 และ 24 สัปดาห์ตามลําดับ นํามาเพาะเชื้อในห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจสอบเชื้อ Salmonella โดยวิธีการทางจุลชีววิทยา เปรียบเทียบใน 2 รูปแบบการเลี้ยงคือ ฟาร์มรูปแบบสหกรณ์และฟาร์ม ครบวงจร ผลการศึกษาพบการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella ของสุกรในฟาร์มรูปแบบสหกรณ์โดยภาพรวมสูงกว่า ฟาร์มรูปแบบครบวงจร โดยมีความชุก 71.87 31.25 และ 68.75% ของสุกรในช่วงอายุ 12 18 และ 24 สัปดาห์ ตามลําดับ เมื่อเปรียบเทียบกับความชุกของเชื้อ Salmonella ของสุกรในฟาร์มรูปแบบครบวงจรที่ช่วงอายุ เดียวกัน โดยพบความชุก 40.62 18.75 และ 12.5% ตามลําดับ ในการเปรียบเทียบปริมาณการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella พบว่าสุกรที่เลี้ยงในฟาร์มรูปแบบสหกรณ์มีปริมาณการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella สูงกว่าฟาร์ม รูปแบบครบวงจร ในช่วงอายุ 8 12 และ 18 สัปดาห์ โดยค่าเฉลี่ยปริมาณการปนเปื้อนที่ 15.01 63.06 และ 81.50 MPN ต่อกรัมตามลําดับ ABSTRACT This study was conducted to determine the prevalence and number of Salmonella in fattening pigs at ages 8, 12, 18 and 24 weeks respectively. Pigs’ fecal samples were cultured using conventional microbiological method to detect Salmonella comparing between Salmonella contamination in pigs of cooperative and integrated farm types. The higher Salmonella prevalence was demonstrated in cooperative pigs. The prevalence was 71.87, 31.25 and 68.75% at pig age 12, 18 and 24 weeks comparing with 40.62, 18.75, and 12.5 of integrated pigs, respectively. Contamination level of Salmonella in cooperative pigs at age 8, 12 and 18 weeks was also higher than in integrated pigs. An average of Salmonella in pigs' fecal sample was 15.01, 63.06 and 81.5 MPN/g, respectively. Key Words: Salmonella, Prevalence, MPN, Fattening pig E-mail address: dormitory_man_2@hotmail.com 1 คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50100 1 Faculty of Veterinary Medicine, Chiang Mai University, Chiang Mai, 50100 2 คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพมหานคร 10330 2 Faculty of Veterinary Medicine, Chulalongkorn University, Bangkok, 10330
- 3. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50สาขาสัตวเพทยศาสตร์ 219 บทนํา Salmonella เป็นเชื้อจุลินทรีย์สําคัญที่ก่อให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ (Food poisoning) กับผู้บริโภคและ เป็นสาเหตุของปัญหาทางด้านสาธารณสุขอย่างกว้างขวางในหลายประเทศทั่วโลก (Thorns, 2000) เนื่องจาก ความรุนแรงของเชื้อทําให้เกิดอาการอุจจาระร่วง ปวดช่องท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และอาจพบมีอาการไข้ในบาง รายที่ผู้ป่วยมีระดับภูมิคุ้มกันตํ่า เช่น เด็ก คนชรา หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ถือเป็น ประชากรกลุ่มเสี่ยง (Susceptible population) ในการติดเชื้อสูง ในปี พ.ศ. 2550 ประเทศสหรัฐอเมริกามีรายงาน จํานวนผู้ได้รับเชื้อ Salmonella 17,883 ราย (CDC, 2008) ในขณะที่การศึกษาในประเทศแคนาดาบ่งชี้ว่าเชื้อ Salmonella เป็นสาเหตุสําคัญเป็นอันดับ 2 ที่ก่อให้เกิดโรคทางเดินอาหารอักเสบเฉียบพลัน (Thomas et al., 2008) สําหรับประเทศไทยจากรายงานการสอบสวนโรคอาหารเป็นพิษในปี พ.ศ. 2548 พบมีผู้ป่วยด้วยโรคอาหาร เป็นพิษจํานวนทั้งสิ้น 140,949 ราย และพบว่าเชื้อ Salmonella มีความสําคัญเป็นอันดับ 2 ที่เป็นสาเหตุให้เกิด โรคดังกล่าว (Bureau of Epidemiology, Department of Disease Control, Ministry of Public Health, 2005) เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ถือเป็นแหล่งสําคัญในการปนเปื้อนของเชื้อ Salmonella ในอาหาร เนื่องจากเชื้อ Salmonella เป็นจุลินทรีย์ที่สามารถเจริญเติบโตได้ดีในทางเดินอาหารของสัตว์ที่ใช้เป็นอาหารแทบ ทุกชนิด ดังเช่นรายงานการปนเปื้อนของเชื้อ Salmonella ในเนื้อสุกรจากหลายขั้นตอนและกระบวนการ ตั้งแต่ กระบวนการก่อนการเก็บเกี่ยว (pre-harvest) เริ่มตั้งแต่การปนเปื้อนมาในวัตถุดิบอาหารสัตว์ การได้รับการ ถ่ายทอดเชื้อ Salmonella จากแม่สุกรสู่ลูกสุกรขุน (Vertical transmission) การติดต่อและการแพร่กระจ่ายของ เชื้อในระหว่างการเลี้ยงในระดับฟาร์ม ระดับโรงฆ่าและชําแหละสุกร และกระบวนการหลังการเก็บเกี่ยว (Post- harvest) ตั้งแต่ระดับโรงงานแปรรูป ระดับค้าปลีกจนถึงผู้บริโภคในที่สุด ในประเทศไทยมีรายงานความชุกของ การพบเชื้อ Salmonella ในสุกรแม่พันธุ์สูงถึงร้อยละ 20 (Ngasaman, 2007) ในสุกรขุนร้อยละ 12.3 (Sangvatanakul, 2007) ในโรงฆ่าและชําแหละสุกรร้อยละ 28 (Padungtod and Kaneene, 2006) โดยพบว่า สาเหตุหลักของการปนเปื้อนเกิดจากการแพร่กระจายของสิ่งปฏิกูลจากระบบทางเดินอาหารสุกร โดยในทาง ทฤษฎีนั้น หากกระบวนการฆ่าและชําแหละสุกรที่ดีตามมาตรฐานจะไม่พบการปนเปื้อนของสิ่งปฏิกูลจากระบบ ทางเดินอาหารดังกล่าวออกมาปนเปื้อนในเนื้อสุกร แต่ในทางปฏิบัติกลับพบว่าการควบคุมในกระบวนการฆ่าและ ชําแหละนั้นยังไม่สามารถควบคุมการแพร่กระจายของสิ่งปฏิกูลดังกล่าวในกระบวนการฆ่าและชําแหละสุกรได้ จริง โดยจะเห็นได้จากผลการศึกษาดังกล่าวข้างต้นที่ยังมีการพบเชื้อ Salmonella ในเนื้อสุกรหลังการฆ่าและ ชําแหละ ดังนั้น การควบคุมปริมาณเชื้อ Salmonella ในสุกรระดับฟาร์ม จึงถือเป็นการป้ องกันการนําเชื้อ Salmonella เข้าสู่กระบวนการฆ่าและการชําแหละสุกร เป็นการป้ องกันตั้งแต่ต้นสายการผลิต ซึ่งจะส่งผลให้การ ปนเปื้อนเชื้อ Salmonella ในเนื้อสุกรที่ส่งไปยังผู้บริโภคมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น วัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้เพื่อหาความชุกและปริมาณการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella ในฝูงสุกรขุน เปรียบเทียบระหว่างฟาร์มที่เลี้ยงในรูปแบบสหกรณ์กับฟาร์มที่เลี้ยงในรูปแบบครบวงจร เพื่อบ่งชี้ถึงจุดที่พบการ ปนเปื้อนและปริมาณการปนเปื้อนของเชื้อ Salmonella ในระดับฟาร์ม ดังนั้นผู้ปฏิบัติงานในฟาร์มสุกร รวมถึง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนําผลการศึกษาครั้งนี้ไปประยุกต์เพื่อปรับใช้ในการควบคุมเชื้อ Salmonella ใน ระดับฟาร์มต่อไป
- 4. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50สาขาสัตวเพทยศาสตร์ 220 อุปกรณ์และวิธีการ ทําการเก็บตัวอย่างอุจจาระจากสุกรขุนจํานวน 4 ฟาร์ม แบ่งเป็นฟาร์มรูปแบบสหกรณ์และฟาร์มครบ วงจร อย่างละ 2 ฟาร์ม ทําการเก็บตัวอย่างจากสุกรอายุ 8 12 18 และ 24 สัปดาห์ โดยเก็บช่วงอายุละ 16 ตัวอย่าง จํานวนทั้งหมด 256 ตัวอย่าง โดยการล้วงเก็บอุจจาระจากทวารหนักของสุกรใส่ลงในภาชนะปลอดเชื้อ และปิดสนิทที่อุณหภูมิ 4-8°C ทําการเพาะเชื้อภายใน 24 ชั่วโมงหลังจากการเก็บตัวอย่าง ในการตรวจวิเคราะห์ หาเชื้อ Salmonella และการตรวจหาปริมาณเชื้อโดยวิธี Most Probable Number (MPN) ชนิด 3 หลอด โดยทํา การตรวจวิเคราะห์ด้วยวิธีการตาม ISO 6579:2002, Amendment 1: 2007, Annex E (Detection of Salmonella spp. in animal feces and in environmental samples from the primary production stage) ตรวจหาเชื้อ Salmonella จากตัวอย่างอุจจาระสุกรขุน โดยชั่งตัวอย่างอุจจาระ 25 กรัม ใส่ลงในอาหาร เลี้ยงเชื้อ Buffered peptone water 225 กรัม (อัตราส่วน 1:10) ตีผสมสารละลายตัวอย่างให้เข้ากันด้วยเครื่อง stomacher เป็นเวลา 2 นาที และบ่มในตู้ควบคุมอุณหภูมิที่อุณหภูมิ 37°C±1°C นาน 18±2 ชั่วโมง จากนั้นดูด ตัวอย่าง 100 µl ใส่ลงในเพลทอาหารเลี้ยงเชื้อ Modified semi-solid Rappaport-Vassiliadis (MSRV) agar containing 20 mg/Inovobiocin และนําไปบ่มที่อุณหภูมิ 41.5°C±1°C เป็นเวลา 24±3 ชั่วโมง ถ้าให้ผลลบบ่ม ต่ออีก 24 ชั่วโมงแล้วจึงอ่านผลอีกครั้ง ส่วนเพลทที่ให้ผลบวกมีลักษณะเป็นโซนขุ่นสีเทาขาว โดยเขี่ยบริเวณที่เป็น ขอบของโซนขุ่นเพื่อนําไปเพาะเลี้ยงต่อบน Xylose lysine deoxycholate (XLD) agar และ Brilliant-green Phenol Lactose Sucrose (BPLS) agar บ่มที่อุณหภูมิ 37°C±1°C นาน 24±3 ชั่วโมง และทําการยืนยันเชื้อ Salmonella โดยการทดสอบคุณสมบัติทางชีวเคมี และทางซีรั่มวิทยาเพื่อจําแนก Serogroup และ Serotype ของเชื้อ Salmonella วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อแสดงความชุกและค่าความเชื่อมั่นแบบช่วงที่ 95% (95% Confident Interval) โดย ใช้โปรแกรม PHStat 2.7 (Add-in for Microsoft Excel, Pentrice Hall, Inc) จากนั้นทําการวิเคราะห์ ค่าความชุก ที่แท้จริง (True Prevalence) ค่าเฉลี่ยปริมาณการปนเปื้อน (Average MPN/g) รวมทั้งลักษณะการกระจายตัว ของเชื้อ Salmonella ในสุกรขุนที่ให้ผลบวกต่อเชื้อของแต่ละฟาร์ม ด้วยโปรแกรม @Risk 5.5 (@Risk Palisade Decision Tools) เพื่อแสดงข้อมูลการกระจายตัวของความชุกและปริมาณการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella ผลและวิจารณ์ผลการทดลอง การเปรียบเทียบความชุกของเชื้อ Salmonella ในฝูงสุกรขุนที่เลี้ยงในฟาร์มรูปแบบสหกรณ์และฟาร์ม ครบวงจรพบว่า โดยภาพรวมฟาร์มรูปแบบสหกรณ์มีความชุกของเชื้อ Salmonella สูงกว่าฟาร์มครบวงจรในช่วง อายุ 12 18 และ 24 สัปดาห์ โดยพบค่าความชุกที่ 71.87 31.25 และ 68.75% ตามลําดับ แต่ในช่วงอายุ 8 สัปดาห์พบว่าฟาร์มรูปแบบสหกรณ์มีค่าความชุกตํ่ากว่าฟาร์มรูปแบบครบวงจร (6.25%) ดังแสดงใน Table 1 เมื่อนําข้อมูลมาวิเคราะห์หาค่าความชุกที่แท้จริง (True Prevalence) ตามการคํานวณโดยฟังก์ชั่น @RiskBeta (s+1, n-s+1) และค่าการกระจายตัวของค่าความชุกโดยใช้โปรแกรมสําเร็จรูป @Risk 5.5 พบว่าค่าความชุกของ การติดเชื้อ Salmonella ที่แท้จริงของสุกร อายุ 8 12 18 และ 24 สัปดาห์ ในฟาร์มรูปแบบสหกรณ์มีค่า 8.82 70.59 32.35 และ 67.64% ตามลําดับ ค่าความชุกที่แท้จริง (True Prevalence) ของเชื้อ Salmonella ในสุกรขุน ช่วง 8, 12, 18 และ 24 สัปดาห์ ในฟาร์มรูปแบบการเลี้ยงแบบครบวงจร มีค่า 26.47 42.42 20.58 และ 14.7% ตามลําดับ (Table 1)
- 5. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50สาขาสัตวเพทยศาสตร์ 221 Table 1 Salmonella prevalence and contamination level in pigs: Comparison between Co-operative and Integrated Farm Type of farm Age (Weeks) Prevalence (%) True Prevalence 95% Confidence Interval Average MPN Type of distribution Co-operative 8 6.25 (2/32) 8.82 2.13-14.64 15.01 ‘Expon’ 12 71.87(23/32) 70.59 56.29-87.45 62.11 ‘InvGauss’ 18 31.25(10/32) 32.35 15.19-47.32 171.43 ‘InvGauss’ 24 68.75(22/32) 67.64 52.69-84.81 22.82 ‘InvGauss’ Integrated 8 25(8/32) 26.47 9.99-40.00 5.46 Log Normal 12 40.62(13/32) 42.42 23.60-57.64 7.28 Log Normal 18 18.75(6/32) 20.58 5.22-32.27 - - 24 12.5(4/32) 14.7 1.04-23.96 - - ส่วนปริมาณค่าเฉลี่ยและรูปแบบการแจกแจงการกระจายตัวของการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella (Average MPN/g) หาได้โดยการนําค่าปริมาณการปนเปื้อน (MPN/g) เชื้อ Salmonella ของสุกรในแต่ละ ตัวอย่างอายุมาเทียบลักษณะการกระจายตัว (Fit distribution to data) โดยมีค่าเฉลี่ยและรูปแบบการกระจายตัว ดังแสดงใน Table 1 ในการแจกแจงข้อมูลการกระจายตัวของปริมาณการปนเปื้อนเชื้อ (MPN/g) นั้นเลือกแบบการแจกแจง จากข้อมูลเท่าที่มีอยู่แล้วทาบกับลักษณะการกระจายชนิดต่างๆโดยโปรแกรม @Risk (Fit distribution) มี ข้อจํากัดคือ ไม่สามารถแจกแจงข้อมูลในกรณีที่เป็นค่าซํ้ากันและมีข้อมูลน้อยกว่า 5 ค่าได้ ซึ่งข้อมูลการกระจาย ตัวของเชื้อที่ระดับ MPN ในช่วง 18 และ 24 สัปดาห์พบว่ามีข้อมูลน้อยกว่า 5 ค่า จึงไม่สามารถนํามาแจกแจง ด้วยข้อมูลการกระจายตัวของเชื้อด้วยวิธีดังกล่าวได้ สาเหตุของการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella ในฟาร์มมีสาเหตุ มาจากหลายปัจจัย จากการทดลองโดยเปรียบเทียบฟาร์มทั้ง 2 รูปแบบการเลี้ยง พบว่าอัตราการปนเปื้อน Salmonella โดยรวม สุกรที่เลี้ยงในรูปแบบสหกรณ์จะมีความชุกและปริมาณการปนเปื้อนของเชื้อ Salmonella ที่ สูงกว่าสุกรที่เลี้ยงแบบฟาร์มครบวงจร ในช่วงอายุ 12, 18 และ 24 สัปดาห์ โดยมีความชุกเฉลี่ยร้อยละ 71.81 31.25 และ 68.75 ตามลําดับ ยกเว้นในช่วง 8 สัปดาห์ ที่พบว่าในฟาร์มครบวงจรมีความชุกของเชื้อสูงกว่าฟาร์ม สหกรณ์ (25 ต่อ 6.25) สุกรช่วงอายุ 8 สัปดาห์ ที่พบความชุกของเชื้อ Salmonella น้อยนั้น อาจเป็นเพราะ ปัจจุบัน มีการเน้นการจัดการภายในฟาร์มและการใช้ยาปฏิชีวนะที่มีประสิทธิภาพและเข้มงวดมากขึ้นอัน เนื่องมาจากสาเหตุของโรคระบาดร้ายแรงคือโรค Swine high fever syndrome หรือ PRRS (Dietze et al., 2011) แต่ในสุกรช่วงอายุ 12-18 สัปดาห์พบว่ามีค่าความชุกสูงขึ้นมาก สาเหตุอาจเกิดจากการปนเปื้อนเชื้อ ระหว่างตัวสุกรภายในคอกและโรงเรือนเดียวกันจากการเลี้ยงแบบต่อเนื่อง (Continuous flow) และในสุกรขุนช่วง อายุ 24 สัปดาห์พบค่าความชุกของเชื้อสูงถึง 68.75% ซึ่งสอดคล้องกับการศึกษา ของ Patchanee et al. (2002) ที่รายงานความชุกของเชื้อ Salmonella ในสุกรขุน จ.เชียงใหม่ พบมีความชุก 69.5% และเช่นเดียวกันกับ Dorn- In (2005) ได้รายงานความชุกของเชื้อในสุกรขุนเฉลี่ยที่พบถึง 62.9% ฟาร์มที่เลี้ยงในรูปแบบสหกรณ์จะเป็นฟาร์ม เกษตรกรรายย่อย ที่พบว่ามีการปนเปื้อนเชื้อ Salmonella สูงอาจเป็นเพราะเนื่องจากไม่มีการจัดการด้าน
- 6. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50สาขาสัตวเพทยศาสตร์ 222 สุขอนามัยที่ดีภายในฟาร์มตลอดจนผู้ปฏิบัติงานภายในฟาร์ม และโครงสร้างที่ตั้งของฟาร์มตลอดจนรูปแบบ โรงเรือน ซึ่งแตกต่างจากฟาร์มที่เลี้ยงในรูปแบบครบวงจร ส่วนใหญ่จะเป็นฟาร์มขนาดใหญ่และมีการจัดการด้าน สุขอนามัยภายในฟาร์มที่ดี มีระบบป้ องกันการนําพาเชื้อเข้าสู่ฟาร์มและจากฟาร์มสู่ภายนอก การจัดการ สุขอนามัยภายในฟาร์มมีส่วนช่วยลดการปนเปื้อนเชื้อลงได้ หากฟาร์มที่มีการจัดการในด้านสุขอนามัยในนํ้า อาหาร และสุขอนามัยคนปฏิบัติงานภายในฟาร์ม มีการล้างมือ เปลี่ยนชุด รองเท้าและพ่นยาฆ่าเชื้อก่อนเข้าและ หลังจากเสร็จสิ้นการปฏิบัติงานภายในฟาร์ม ตลอดจนควบคุมการเข้าออกฟาร์มจากบุคคลภายนอก ตลอดจน การมีสัตว์เลี้ยงอื่นๆภายในฟาร์ม เช่น แมว สุนัข ไก่ ก็อาจเป็นสาเหตุของการติดเชื้อโรคต่างๆต่อตัวสุกรในฟาร์ม ได้ การจัดการฟาร์มที่ดีในด้านสุขอนามัยภายในฟาร์ม ตลอดจนการเลือกใช้อาหาร จะช่วยลดความเสี่ยงใน การติดเชื้อ Salmonella และเชื้อต่างๆภายในฟาร์ม ได้ การศึกษาในครั้งนี้เป็นเพียงการศึกษาในขั้นต้นของการ ประเมินความเสี่ยงเท่านั้น ดังนั้นควรจะมีการศึกษาความเสี่ยงในขบวนการขนส่งไปยังโรงฆ่าและการแปรรูปเป็น ผลิตภัณฑ์อาหารต่อไป กิตติกรรมประกาศ คณะผู้วิจัยขอขอบคุณฝ่ ายสนับสนุนการวิจัยพัฒนาและวิศวกรรม ศูนย์พันธุวิศวกรรมและ เทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดําเนินการวิจัยในครั้งนี้(รหัส โครงการ P-10-10409) เอกสารอ้างอิง Bureau of Epidemiology, Department of Disease control, Ministry of Public Health. Annual Epidemiological surveillance report 2005:http://epid.moph.go.th/Annual/Annual48/Part1/ Annual_MenuPart1.html. CDC (2008): Preliminary Food Net data on the incidence of infection with pathogens transmitted Commonly through food-10 states, 2007. MMWR Morb. Mortal. Wkly. Rep. 57(14), 366-370. Centers for Disease Control and Prevention, Atlanta, GA., USA. Davies, R.H., Wray, C., 1997. Distribution of Salmonella contamination in ten animal feed mills. Veterinary Microbiology. 51, 159-169. Dietze, K., J. Pinto, S. Wainwright, C. Hamilton and S. Khomenko. 2011. Porcine reproductive and respiratory syndrome (PRRS) virulence jumps and persistent circulation in Southeast Asia. Emergency Prevention System 5: 1-8. Dorn-In, S. “Prevalence of salmonella in pre-slaughter pigs in Chiang Mai, Thailand”. M.S. Thesis, Freie Universitat Berlin and Chiang Mai University, 2005. Ngasaman, R. 2007. “Prevalence of Salmonella in breeder sows in Chiang Mai, Thailand” (Unpublished data) Padungtod P, Kaneene JB. Salmonella in food animals and humans in northern Thailand. Int Journal Food Microbial. 2006 May1;108(3):346-354. Epub 2006 Feb 20.
- 7. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50สาขาสัตวเพทยศาสตร์ 223 Patchanee, P., Zessin, K.-H., Staak, C., Srikijkarn, L., Taravijitkul, P., Tesaprateep, T. (2002). Pre- slaughter infection of Salmonella spp. and consideration of using The Danish Mix ELISA for Monitoring Salmonella in pigs. Journal Veterinary Medicine .Chiangmai. 1, 33-38. Sangvatanakul, P. “Prevalence of Salmonella in Piglets and in the Fattening Period in Chiang Mai,Thailand”. M.S.Thesis, Freie Universitat Berlin and Chiang Mai University, 2007. Thomas MK, Majowicz SE, Pollari F, Sockett PN. Burden of acute gastrointestinal illness in Canada, 1999-2007: interim summary of NSAGI activities. Can Commun Dis Rep. 2008 May; 34(5):8-15. English, French. Thorns, C.J. 2000. Bacteria foor-borne zoonoses. Rev Sci Thech 19:226-239. Van Schie FW, Overgoor GH. An analysis of the possible effects of different feed upon the excretion of Salmonella bacteria in clinically normal groups of fattening pigs. Veterinary Quality. 1987; 9:185-188. Van Winson, R.L., Keuzenkamp, D., Urlings, B.A.P., Lipman, L.J.A., Snijders, J.A.M., Verheijden, J.H.M., van Knapen, F., 2002. Effect of fermented feed on shedding of Enterobacteriaceae by fattening pigs. Veterinary Microbiology. 87, 267-276.