Downloaded 252 times
![ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 35
ΤΡΙΤΗ ΚΛΙΣΗ
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1 : Συμφωνόληκτα (ανισοσύλλαβα) και των τριών γενών που το θέμα τους λήγει σε ένα σύμφωνο
ΑΡΣ+ΘΗΛ ΟΥΔ
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ΟΝ -s ή - rex (<reg-s) (βασιλιάς) - nomen (όνομα)
ΓΕΝ -is reg-is -is nomin-is
ΔΟΤ -i reg-i -i nomin-i
ΑΙΤ -em reg-em - nomen
ΚΛΗΤ -s ή - rex - nomen
ΑΦ -e reg-e -e nomin-e
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
ΟΝ -es reg-es -a nomin-a
ΓΕΝ -um reg-um -um nomin-um
ΔΟΤ -ibus reg-ibus -ibus nomin-ibus
ΑΙΤ -es reg-es -a nomin-a
ΚΛΗΤ -es reg-es -a nomin-a
ΑΦ -ibus reg-ibus -ibus nomin-ibus
1. Τα τριτόκλιτα ουσιαστικά είναι και των τριών γενών και διακρίνονται σε συμφωνόληκτα (που είναι όλα
ανισοσύλλαβα, δηλ. η γενική ενικού έχει μια συλλαβή περισσότερη από την ονομαστική π.χ. mons, montis) και
φωνηεντόληκτα (που είναι όλα ισοσύλλαβα, δηλ. η γενική ενικού έχει τον ίδιο αριθμό συλλαβών με την
ονομαστική π.χ. finis, finis).
2. Το θέμα των τριτοκλίτων το βρίσκουμε αφαιρώντας από τη γενική ενικού την κατάληξη -is : reg-is, mont-is.
Είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε όχι μόνο την ονομαστική αλλά και τη γενική ενικού, προκειμένου να ξέρουμε
το θέμα και να μπορούμε να το κατατάξουμε σε μια από τις τρεις κλιτικές κατηγορίες.
3. Τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν τις ίδιες καταλήξεις. Τα ουδέτερα διαφέρουν στην ονομαστική, αιτιατική και
κλητική ενικού (ακατάληκτα) και ονομαστική, αιτιατική και κλητική πληθυντικού (κατάληξη -a ή -ia).
4. Τα αρσενικά και θηλυκά της κατηγορίας 2 έχουν διαφέρουν από τα αρσενικά και θηλυκά της κατηγορίας 1
στη γενική πληθυντικού (-ium αντί -um) και στην αιτιατική πληθυντικού (και δεύτερος τύπος σε -is, γιατί όσα
έχουν γενική πληθυντικού σε -ium έχουν και αιτιατική πληθυντικού σε -is)
5. Τα ουδέτερα της κατηγορίας 3 διαφέρουν από τα ουδέτερα της κατηγορίας 1 στην αφαιρετική ενικού (-i αντί
-e), στη γενική πληθυντικού (-ium αντί -um) και στην ονομαστική, αιτιατική και κλητική πληθυντικού (-ia αντί -
a). Ουδέτερα της κατηγορίας 2 δεν απαντώνται στα κείμενα.
6. Για το γένος των τριτοκλίτων ισχύει ο μνημονικός κανόνας :
Aρσενικά όσα λήγουν σε -o, -or, -os, -er, -es, -is (περιττοσύλλαβα). [ο όρος έρεσις] Εξαιρούνται τα θηλυκά
caro, carnis (κρέας), uxor, uxoris (η σύζυγος)
Θηλυκά όσα λήγουν σε -io, -do, -go, -as, -es, -us (γεν.-utis ή -udis), -is (ισοσύλλαβα), -s (μονοσύλλαβα
προηγουμένου συμφώνου),-x. Εξαιρούνται τα αρσενικά : elephas, -ntis (ελέφαντας), collis, collis (λόφος),
Tiberis, -is (Τίβερης), hostis, -is (εχθρός), familiaris, -is (οικείος), mons, montis (βουνό), fons, fontis (πηγή) ,
dux, ducis (αρχηγός), rex,regis (βασιλιάς), grex, gregis (κοπάδι), iudex, iudicis (δικαστής)
Ουδέτερα είναι όσα λήγουν σε -c, -l, -n, -a, -t, -e, -ar, -ur, -us.[κλ(ί)νατε αρούρους]. Εξαιρείται το αρσενικό
consul, consulis (ύπατος)](https://image.slidesharecdn.com/a201314-140313062247-phpapp02/85/slide-37-320.jpg)
More Related Content
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ
- 1.
- 2. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΡΗΜΑΤΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ σελ. 1 ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΣΥΖΥΓΙΩΝ σελ. 2 Α΄ ΣΥΖΥΓΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : amo, amav-i, ama-tum, ama-re σελ. 4 Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : dele-o, delev-i, dele-tum, del-ere σελ. 5 Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : leg-o, leg-i, lec-tum, leg-ere σελ. 6 Δ΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ:audi-o, audiv-i, audi-tum, audi-re σελ. 7 A΄ ΣΥΖΥΓΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : amor, amatus sum, amari σελ. 8 Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : dele-or, deletus sum, dele-ri σελ. 9 Γ΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : leg-or, lectus sum, leg-i σελ. 10 Δ΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : audior, auditus sum, audiri σελ. 11 ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ σελ. 12 Το αποθετικό ρήμα orior, ortus sum, ortum, oriri 4=ανατέλλω, γεννιέμαι σελ. 14 ΗΜΙΑΠΟΘΕΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ σελ. 15 Τα 15 ρήματα 3ης συζυγίας σε -io σελ. 17 Το ανώμαλο ρήμα sum, fui, esse=είμαι σελ. 20 Το ανώμαλο ρήμα possum, potui, posse=μπορώ σελ. 21 Το ανώμαλο ρήμα eo, ivi (ii), itum, ire =βαίνω, πηγαίνω σελ. 22 Το ανώμαλο ρήμα adeor, aditus sum, adiri =προσεγγίζομαι, πλησιάζομαι σελ. 23 Το ανώμαλο ρήμα fer-o, tul-i, lat-um, fer-re =φέρω σελ. 24 Το ανώμαλο ρήμα fio, factus sum, fieri=γίνομαι σελ. 26 Τα ανώμαλα ρήματα volo, volui, velle=θέλω , nolo, nolui, nelle=δεν θέλω σελ. 27 Το ανώμαλο ρήμα malo, malui, malle=προτιμώ σελ. 28 Το ελλειπτικό ρήμα coepi, coepisse=αρχίζω σελ. 29 Το ελλειπτικό ρήμα memini, meminisse=θυμάμαι σελ. 30 Τα ελλειπτικά ρήματα inquam, aio, ave, quaeso σελ. 31 ΙΔΙΟΜΟΡΦΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ σελ. 32 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΠΡΩΤΗ ΚΛΙΣΗ σελ. 33 ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΛΙΣΗ σελ. 34 ΤΡΙΤΗ ΚΛΙΣΗ σελ. 35 ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΤΡΙΤΗΣ ΚΛΙΣΗΣ σελ. 37 ΑΝΩΜΑΛΑ Γ΄ΚΛΙΣΗΣ σελ. 37 ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΛΙΣΗ σελ. 38 ΠΕΜΠΤΗ ΚΛΙΣΗ σελ. 38 ΟΝΟΜΑΤΑ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ σελ. 39 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΜΕ ΙΔΙΟΜΟΡΦΙΕΣ σελ. 40 ΕΠΙΘΕΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΛΙΣΗΣ σελ. 41 ΕΠΙΘΕΤΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΛΙΣΗΣ σελ. 42 ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΩΝ σελ. 43 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΘΜΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ σελ. 45 ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ σελ. 46 ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΝΤΩΝΥΜΙΑ σελ. 48 ΚΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΩΝΥΜΙΑ σελ. 48 ΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ σελ. 49 ΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ σελ. 50 ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ σελ. 51 ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ σελ. 52 ΑΟΡΙΣΤΕΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ σελ. 53 ΑΝΤΩΝΥΜΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ σελ. 56 ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ σελ. 57
- 3. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 1 Οπαραπάνω πίνακας απεικονίζει το σχηματισμό των διαφόρων ρηματικών τύπων από τα θέματα των αρχικών χρόνων. Ισχύει για κάθε ρήμα (εκτός βεβαίως των ιδιόμορφων τύπων). από το θέμα του ενεστώτα σχηματίζονται : οριστική ενεστώτα, παρατατικού, μέλλοντα και των δύο φωνών υποτακτική ενεστώτα και των δύο φωνών προστακτική ενεστώτα και μέλλοντα και των δύο φωνών μετοχή ενεστώτα γερούνδιο και γερουνδιακό από το θέμα του παρακειμένου σχηματίζονται : οριστική παρακειμένου, υπερσυντελίκου και συντ. μέλλοντα της ενεργητικής φωνής υποτακτική παρακειμένου, υπερσυντελίκου της ενεργητικής φωνής απαρέμφατο παρακειμένου της ενεργητικής φωνής από το θέμα του σουπίνου σχηματίζονται : μετοχή μέλλοντα και παρακειμένου όλοι οι περιφραστικοί τύποι με χρήση των μετοχών μέλλονται-παρακειμένου και σουπίνου από το απαρέμφατο του ενεστώτα σχηματίζονται (δεν αποτελεί ιδιαίτερο θέμα, αλλά παράγεται από το θέμα του ενεστώτα) : υποτακτική παρατατικού και των δύο φωνών ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ amo, amavi, amatum, amare ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤ. am-o (<ama-o) (=Ε) am-em (=Ε) ama (=Ε) ΠΑΡΑΤ. ama-bam (=Ε) amare-m (=Α) ΜΕΛ. ama-bo (=Ε) amaturus sim (=Σ) ama-to (=Ε) ΠΡΚ. amav-i (=Π) amav-erim (=Π) ΥΠΕΡΣ. amav-eram (=Π) amav-issem (=Π) Σ.ΜΕΛ. amav-ero (=Π) ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ ΣΟΥΠΙΝΟ ΕΝΕΣΤ. ama-re (=Α) ama-ns (=Ε) ΓΕΝ : ama-ndi (=Ε) ΑΙΤ: amat-um (=Σ) ΜΕΛ. amaturum esse (=Σ) amat-urus (=Σ) ΠΡΚ. amav-isse (=Π) ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤ. am-or (<ama-or) (=Ε) am-er (=Ε) ama-re (=Ε) ΠΑΡΑΤ. ama-bar (=Ε) amare-r (=Α) ΜΕΛ. ama-bor (=Ε) ama-tor (=Ε) ΠΡΚ. amatus sum (=Σ) amatus sim (=Σ) ΥΠΕΡΣ. amatus eram (=Σ) amatus essem (=Σ) Σ.ΜΕΛ. amatus ero (=Σ) ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ ΕΝΕΣΤ. ama-ri (=Ε) ΠΡΚ : amatus (=Σ) ama-ndus (=Ε) ΠΑΡΑΤ. ΜΕΛ. amatum iri (=Σ) ΠΡΚ. amatum esse (=Σ) Σ.ΜΕΛ. amatum fore (=Σ)
- 4. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 2 ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΕΣΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΣΥΖΥΓΙΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΕΝΕΣΤΩΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ -o e-o -o i-o -em e-am -am i-am a-s e-s i-s i-s -es e-as -as i-as -a -e -e -i a-t e-t i-t i-t -et e-at -at i-at a-mus e-mus i-mus i-mus -emus e-amus -amus i-amus a-tis e-tis i-tis i-tis -etis e-atis -atis i-atis -a-te -e-te -i-te i-te a-nt e-nt u-nt i-u-nt -ent e-ant -ant i-ant ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ a-bam e-bam e-bam i-e-bam ar-em er-em er-em ir-em a-bas e-bas e-bas i- e-bas ar-es er-es er-es ir-es a-bat e-bat e-bat i- e-bat ar-et er-et er-et ir-et a-bamus e-bamus e-bamus i- e-bamus ar-emus er-emus er-emus ir-emus a-batis e-batis e-batis i- e-batis ar-etis er-etis er-etis ir-etis a-bant e-bant e-bant i- e-bant ar-ent er-ent er-ent ir-ent ΜΕΛΛΩΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ Α Β Γ Δ Α, Β, Γ, Δ Α Β Γ Δ a-bo e-bo -am i-am μτχ. μελ.+sim a-bis e-bis -es i-es μτχ. μελ.+sis -a-to -e-to -i-to -i-to a-bit e-bit -et i-et μτχ. μελ.+sit -a-to -e-to -i-to -i-to a-bimus e-bimus -emus i-emus μτχ. μελ.+simus a-bitis e-bitis -etis i-etis μτχ. μελ.+sitis -a-tote -e-tote -i-tote -i-tote a-bunt e-bunt -ent i-ent μτχ. μελ.+sint -a-nto -e-nto -u-nto -i-u-nto ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ Σ. ΜΕΛΛΩΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ -i -erim -eram -issem -ero -isti -eris -eras -isses -eris -it -erit -erat -isset -erit -imus -erimus -eramus -issemus -erimus -istis -eritis -eratis -issetis -eritis -erunt ή -ere -erint -erant -issent -erint ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ ΕΝ : -are -ere -ere -ire -ans -ens -ens i-ens a-ndi e-ndi e-ndi i-e-ndi ΜΕΛ : αιτιατική μτχ. μελ.+esse -turus ΠΡΚ : -isse -
- 5. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 3 ΦΑΙΝΟΜΕΝΙΚΕΣΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΣΥΖΥΓΙΩΝ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΕΝΕΣΤΩΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ -or e-or -or i-or -er e-ar -ar i-ar a-ris e-ris e-ris i-ris -eris e-aris -aris i-aris -are -ere -ere -ire a-tur e-tur i-tur i-tur -etur e-atur -atur i-atur a-mur e-mur i-mur i-mur -emur e-amur -amur i-amur a-mini e-mini i-mini i-mini -emini e-amini -amini i-amini -a-mini -e-mini -i-mini i-mini a-ntur e-ntur u-ntur u-ntur -entur e-antur -antur i-antur ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ a-bar e-bar e-bar i-e-bar ar-er er-er er-er ir-er a-baris e-baris e-baris i- e-baris ar-eris er-eris er-eris ir-eris a-batur e-batur e-batur i- e-batur ar-etur er-etur er-etur ir-etur a-bamur e-bamur e-bamur i- e-bamur ar-emur er-emur er-emur ir-emur a-bamini e-bamini e-bamini i- e-bamini ar-emini er-emini er-emini ir-emini a-bantur e-bantur e-bantur i- e-bantur ar-entur er-entur er-entur ir-entur ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ Σ. ΜΕΛΛΩΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ Α, Β, Γ, Δ μτχ.πρκ. + sum μτχ.πρκ. + sim μτχ.πρκ. + eram μτχ.πρκ. + essem μτχ.πρκ. + ero μτχ.πρκ. + es μτχ.πρκ. + sis μτχ.πρκ. + eras μτχ.πρκ. + esses μτχ.πρκ. + eris μτχ.πρκ. + est μτχ.πρκ. + sit μτχ.πρκ. + erat μτχ.πρκ. + esset μτχ.πρκ. + erit μτχ.πρκ. + sumus μτχ.πρκ. + sius μτχ.πρκ. + eramus μτχ.πρκ. + essemus μτχ.πρκ. + erimus μτχ.πρκ. + estis μτχ.πρκ. + sitis μτχ.πρκ. + eratis μτχ.πρκ. + essetis μτχ.πρκ. + eritis μτχ.πρκ. + sunt μτχ.πρκ. + sint μτχ.πρκ. + erant μτχ.πρκ. + essent μτχ.πρκ. + erunt ΜΕΛΛΩΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ Α Β Γ Δ Α, Β, Γ, Δ Α Β Γ Δ a-bor e-bor -ar i-ar - a-beris e-beris -eris i-eris - -a-tor -e-tor -i-tor -i-tor a-bitur e-bitur -etur i-etur - -a-tor -e-tor -i-tor -i-tor a-bimur e-bimur -emur i-emur - a-bimini e-bimini -emini i-emini - (-a-mini) (-e-mini) (-i-mini) (-i-mini) a-buntur e-buntur -entur i-entur - -a-ntor -e-ntor -u-ntor -i-u-ntor ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ ΕΝΕΣΤ : -ari -eri -i -iri a-ndus e-ndus e-ndus i-e-ndus ΜΕΛ : ΣΟΥΠΙΝΟ +iri - ΠΡΚ : αιτιατική μτχ.πρκ. +esse -tus Σ.ΜΕΛ : αιτιατική μτχ.πρκ.+fore -
- 6. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 4 Α΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : amo, amav-i, amat-um, ama-re ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ am-o (<ama-o) am-em - ΕΝΕΣΤ : ama-re ama-s am-es ama ΜΕΛΛ : amaturum, -am, um esse ama-t am-et - amaturos, -as, -a esse ama-mus am-emus - ΠΑΡΑΚ : amav-isse ama-tis am-etis ama-te ama-nt am-ent - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ama-bam amare-m ΜΕΤΟΧΗ ama-bas amare-s ΕΝΕΣΤ : amans ama-bat amare-t ΜΕΛΛ : amat-urus, -a, -um ama-bamus amare-mus ama-batis amare-tis ama-bant amare-nt ΜΕΛΛΩΝ ama-bo amaturus,-a,-um sim - ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ ama-bis amaturus,-a,-um sis ama-to ΓΕΝ : ama-ndi ama-bit amaturus,-a,-um sit ama-to ΔΟΤ: ama-ndo ama-bimus amaturi,-ae,-a simus - ΑΙΤ : ama-ndum ama-bitis amaturi,-ae,-a sitis ama-tote ΑΦ : ama-ndo ama-bunt amaturi,-ae,-a sint ama-nto ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ amav-i amav-erim ΣΟΥΠΙΝΟ amav-isti amav-eris ΑΙΤ: amat-um amav-it amav-erit ΑΦ : amat-u amav-imus amav-erimus amav-istis amav-eritis amav-erunt ή -ere amav-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ amav-eram amav-issem ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η α΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα –a- amav-eras amav-isses amav-erat amav-isset amav-eramus amav-issemus amav-eratis amav-issetis amav-erant amav-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ amav-ero amav-eris amav-erit amav-erimus amav-eritis amav-erint
- 7. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 5 Β΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : dele-o, delev-i, delet-um, del-ere ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ dele-o dele-am - ΕΝΕΣΤ : dele -re dele-s dele-as dele ΜΕΛΛ : deleturum, -am, um esse dele-t dele-at - deleturos, -as, -a esse dele-mus dele-amus - ΠΑΡΑΚ : delev-isse dele-tis dele-atis dele-te dele-nt dele-ant - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ dele-bam delere-m ΜΕΤΟΧΗ dele-bas delere-s ΕΝΕΣΤ : dele -ns dele-bat delere-t ΜΕΛΛ : delet-urus, -a, -um dele-bamus delere-mus dele-batis delere-tis dele-bant delere-nt ΜΕΛΛΩΝ dele-bo deleturus -a, -um sim - ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ dele-bis deleturus -a, -um sis dele-to ΓΕΝ : dele -ndi dele-bit deleturus -a, -um sit dele-to ΔΟΤ: dele -ndo dele-bimus deleturi -ae, -a simus - ΑΙΤ : dele -ndum dele-bitis deleturi -ae, -a sitis dele-tote ΑΦ : dele –ndo dele-bunt deleturi -ae, -a sint dele-nto ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ delev-i delev-erim ΣΟΥΠΙΝΟ delev-isti delev-eris ΑΙΤ: delet-um delev-it delev-erit ΑΦ : delet-u delev-imus delev-erimus delev-istis delev-eritis delev-erunt ή -ere delev-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ delev-eram delev-issem ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η β΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα – e- delev-eras delev-isses delev-erat delev-isset delev-eramus delev-issemus delev-eratis delev-issetis delev-erant delev-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ delev-ero delev-eris delev-erit delev-erimus delev-eritis delev-erint
- 8. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 6 Γ΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : leg-o, leg-i, lect-um, leg-ere ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ leg-o leg-am ΕΝΕΣΤ : leg -ere leg-i-s leg-as lege ΜΕΛΛ : lecturum, -am, um esse leg-i-t leg-at lecturos, -as, -a esse leg-i-mus leg-amus ΠΑΡΑΚ : leg-isse leg-i-tis leg-atis leg-i-te leg-u-nt leg-ant ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ leg-e-bam legere-m ΜΕΤΟΧΗ leg-e-bas legere-s ΕΝΕΣΤ : lege -ns leg-e-bat legere-t ΜΕΛΛ : lect-urus, -a, -um leg-e-bamus legere-mus leg-e-batis legere-tis leg-e-bant legere-nt ΜΕΛΛΩΝ leg-am lecturus -a, -um sim ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ leg-es lecturus -a, -um sis leg-i-to ΓΕΝ : lege -ndi leg-et lecturus -a, -um sit leg-i-to ΔΟΤ: lege -ndo leg-emus lecturi -ae, -a simus ΑΙΤ : lege -ndum leg-etis lecturi -ae, -a sitis leg-i-tote ΑΦ : lege –ndo leg-ent lecturi -ae, -a sint leg-u-nto ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ leg-i leg-erim ΣΟΥΠΙΝΟ leg-isti leg-eris ΑΙΤ: lect-um leg-it leg-erit ΑΦ : lect-u leg-imus leg-erimus leg-istis leg-eritis leg-erunt /-ere leg-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ leg-eram leg-issem ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η γ΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα σύμφωνο ή φωνήεν εκτός από a, e, i leg-eras leg-isses leg-erat leg-isset leg-eramus leg-issemus leg-eratis leg-issetis leg-erant leg-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ leg-ero leg-eris leg-erit leg-erimus leg-eritis leg-erint
- 9. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 7 Δ΄ΣΥΖΥΓΙΑΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ:audi-o, audiv-i, audit-um, audi-re ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ audi-o audi-am - ΕΝΕΣΤ : audi -re audi-s audi-as audi ΜΕΛΛ : auditurum, -am, um esse audi-t audi-at - audituros, -as, -aesse audi-mus audi-amus - ΠΑΡΑΚ : audiv-isse audi-tis audi-atis audi-te audi-u-nt audi-ant - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ audi-e-bam audire-m ΜΕΤΟΧΗ audi-e-bas audire-s ΕΝΕΣΤ : audi-e –ns audi-e-bat audire-t ΜΕΛΛ : audit-urus, -a, -um audi-e-bamus audire-mus audi-e-batis audire-tis audi-e-bant audire-nt ΜΕΛΛΩΝ audi-am auditurus -a, -um sim - ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ audi-es auditurus -a, -um sis audi-to ΓΕΝ : audie –ndi audi-et auditurus -a, -um sit audi-to ΔΟΤ: audie –ndo audi-emus audituri -ae, -a simus - ΑΙΤ : audie –ndum audi-etis audituri -ae, -a sitis audi-tote ΑΦ : audie –ndo audi-ent audituri -ae, -a sint audi-unto ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ audiv-i audiv-erim ΣΟΥΠΙΝΟ audiv-isti audiv-eris ΑΙΤ: audit-um audiv-it audiv-erit ΑΦ : audit-u audiv-imus audiv-erimus audiv-istis audiv-eritis audiv-erunt /-ere audiv-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ audiv-eram audiv-issem ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η δ΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα -i- audiv-eras audiv-isses audiv-erat audiv-isset audiv-eramus audiv-issemus audiv-eratis audiv-issetis audiv-erant audiv-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ audiv-ero audiv-eris audiv-erit audiv-erimus audiv-eritis audiv-erint
- 10. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 8 A΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : amor, amatus sum, amari ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ am-or (<ama-or) am-er ΕΝΕΣΤ : ama-ri ama-ris am-eris ama-re ΜΕΛΛ : amatum iri ama-tur am-etur ΠΡΚ : amatum,-am,-um esse ama-mur am-emur amatos,-as,-a esse ama-mini am-emini ama-mini Σ.ΜΕΛ : amatum,-am,-um fore ama-ntur am-entur amatos,-as,-a fore ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ama-bar amare-r ΜΕΤΟΧΗ ama-baris amare-ris ΠΡΚ : amatus, -a, -um ama-batur amare-tur ama-bamur amare-mur ama-bamini amare-mini ama-bantur amare-ntur ΜΕΛΛΩΝ ama-bor ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ ama-beris ama-tor amandus, -a, -um ama-bitur ama-tor ama-bimur ama-bimini (ama-mini) ama-buntur ama-ntor ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ amatus,-a,-um sum amatus,-a,-um sim ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η α΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα -a- amatus,-a,-um es amatus,-a,-um sis amatus,-a,-um est amatus,-a,-um sit amati,-ae,-a sumus amati,-ae,-a simus amati,-ae,-a estis amati,-ae,-a sitis amati,-ae,-a sunt amati,-ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ amatus,-a,-um eram amatus,-a,-um essem amatus,-a,-um eras amatus,-a,-um esses amatus,-a,-um erat amatus,-a,-um esset amati,-ae,-a eramus amati,-ae,-a essemus amati,-ae,-a eratis amati,-ae,-a essetis amati,-ae,-a erant amati,-ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ amatus,-a,-um ero amatus,-a,-um eris amatus,-a,-um erit amati,-ae,-a erimus amati,-ae,-a eritis amati,-ae,-a erunt
- 11. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 9 Β΄ΣΥΖΥΓΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : dele-or, deletus sum, dele-ri ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ dele-or dele-ar ΕΝΕΣΤ : dele-ri ΜΕΛΛ : deletum iri ΠΡΚ : deletum,-am,-um esse deletos,-as,-a esse Σ.ΜΕΛ : deletum,-am,-um fore deletos,-as,-a fore dele-ris dele-aris delere dele-tur dele-atur dele-mur dele-amur dele-mini dele-amini dele-mini dele-ntur dele-antur ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ dele-bar delere-r ΜΕΤΟΧΗ dele-baris delere-ris ΠΡΚ : deletus, -a, -um dele-batur delere-tur dele-bamur delere-mur dele-bamini delere-mini dele-bantur delere-ntur ΜΕΛΛΩΝ dele-bor ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ dele-beris dele-tor delendus, -a, -um dele-bitur dele-tor dele-bimur dele-bimini (dele-mini) dele-buntur dele-ntor ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ deletus,-a,-um sum deletus,-a,-um sim ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η β΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα -e- deletus,-a,-um es deletus,-a,-um sis deletus,-a,-um est deletus,-a,-um sit deleti,-ae,-a sumus deleti,-ae,-a simus deleti,-ae,-a estis deleti,-ae,-a sitis deleti,-ae,-a sunt deleti,-ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ deletus,-a,-um eram deletus,-a,-um essem deletus,-a,-um eras deletus,-a,-um esses deletus,-a,-um erat deletus,-a,-um esset deleti,-ae,-a eramus deleti,-ae,-a essemus deleti,-ae,-a eratis deleti,-ae,-a essetis deleti,-ae,-a erant deleti,-ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ deletus,-a,-um ero deletus,-a,-um eris deletus,-a,-um erit deleti,-ae,-a erimus deleti,-ae,-a eritis deleti,-ae,-a erunt
- 12. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 10 Γ΄ΣΥΖΥΓΙΑΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : leg-or, lectus sum, leg-i ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ leg-or leg-ar ΕΝΕΣΤ : leg-i ΜΕΛΛ : lectum iri ΠΡΚ : lectum,-am,-um esse lectos,-as,-a esse Σ.ΜΕΛ : lectum,-am,-um fore lectos,-as,-a fore leg-e-ris leg-aris legere leg-i-tur leg-atur leg-i-mur leg-amur leg-i-mini leg-amini leg-i-mini leg-u-ntur leg-antur ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ leg-e-bar legere-r ΜΕΤΟΧΗ leg-e-baris legere-ris ΠΡΚ : lectus, -a, -um leg-e-batur legere-tur leg-e-bamur legere-mur leg-e-bamini legere-mini leg-e-bantur legere-ntur ΜΕΛΛΩΝ leg-ar ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ leg-eris leg-i-tor legendus, -a, -um leg-etur leg-i-tor leg-emur leg-emini (leg-i-mini) leg-entur leg-u-ntor ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ lectus,-a,-um sum lectus,-a,-um sim ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Η γ΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα σύμφωνο ή φωνήεν εκτός των –a-, -e-, -i- lectus,-a,-um es lectus,-a,-um sis lectus,-a,-um est lectus,-a,-um sit lecti,-ae,-a sumus lecti,-ae,-a simus lecti,-ae,-a estis lecti,-ae,-a sitis lecti,-ae,-a sunt lecti,-ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ lectus, -a, -um eram lectus, -a, -um essem lectus,-a,-um eras lectus,-a,-um esses lectus,-a,-um erat lectus,-a,-um esset lecti,-ae,-a eramus lecti,-ae,-a essemus lecti,-ae,-a eratis lecti,-ae,-a essetis lecti,-ae,-a erant lecti,-ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ lectus, -a, -um ero lectus,-a,-um eris lectus,-a,-um erit lecti,-ae,-a erimus lecti,-ae,-a eritis lecti,-ae,-a erunt veni, vidi, vici ? vidi, veni, vici ? vici, vidi, veni ? vici, veni, vidi ?
- 13. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 11 Δ΄ΣΥΖΥΓΙΑΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ : audior, auditus sum, audiri ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ audi-or audi-ar ΕΝΕΣΤ : audi-ri ΜΕΛΛ : auditum iri ΠΡΚ : auditum,-am,-um esse auditos,-as,-a esse Σ.ΜΕΛ : auditum,-am,-um fore auditos,-as,-a fore audi-ris audi-aris audire audi-tur audi-atur audi-mur audi-amur audi-mini audi-amini audi-mini audi-u-ntur audi-antur ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ audi-e-bar audire-r ΜΕΤΟΧΗ audi-e-baris audire-ris ΠΡΚ : auditus, -a, -um audi-e-batur audire-tur audi-e-bamur audire-mur audi-e-bamini audire-mini audi-e-bantur audire-ntur ΜΕΛΛΩΝ audi-ar ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ audi-eris audi-tor audiendus, -a, -um audi-etur audi-tor audi-emur audi-emini (audi-mini) audi-entur audi-untor ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ auditus,-a,-um sum auditus, -a, -um sim ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η δ΄συζυγία περιλαμβάνει ρήματα με χαρακτήρα -i- auditus, -a, -um es auditus, -a, -um sis auditus, -a, -um est auditus, -a, -um sit auditi,-ae,-a sumus auditi,-ae,-a simus auditi,-ae,-a estis auditi,-ae,-a sitis auditi,-ae,-a sunt auditi,-ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ auditus, -a, -um eram auditus, -a, -um essem auditus, -a, -um eras auditus, -a, -um esses auditus, -a, -um erat auditus, -a, -um esset auditi,-ae,-a eramus auditi,-ae,-a essemus auditi,-ae,-a eratis auditi,-ae,-a essetis auditi,-ae,-a erant auditi,-ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ auditus, -a, -um ero auditus, -a, -um eris auditus, -a, -um erit auditi,-ae,-a erimus auditi,-ae,-a eritis auditi,-ae,-a erunt ... et aperi librum quendam !
- 14. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 12 ΑΠΟΘΕΤΙΚΑΡΗΜΑΤΑ consequor, consecutus sum, consecutum, consequi 3 ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤ. consequ-or consequ-ar -, consequ-ere ΠΑΡΑΤ. consequ-e-bar consequere-r ΜΕΛΛΩΝ consequ-ar * consecuturus, -a, -um sim -, consequ-i-tor ΠΑΡΑΚ. consecutus, -a, -um sum consecutus, -a, -um sim ΥΠΕΡΣ. consecutus, -a, -um eram consecutus, -a, -um essem ΣΥΝΤ. ΜΕΛ. consecutus, -a, -um ero ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ * ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ ΕΝΕΣΤ : consequ-i *ΕΝΕΣΤ : consequ-ens ΓΕΝ : consequend-i *ΜΕΛΛ : consecuturum -am, um esse *ΜΕΛΛ : consecuturus, -a, -um ΔΟΤ : consequend-o consecuturos -as, -a esse ΠΡΚ : consecutus, -a, -um ΑΙΤ : consequend-um ΠΡΚ : consecutum, -am, -um esse * ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΦ : consequend-o consecutos, -as, -a esse ΑΙΤ : consecutum ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ Σ. ΜΕΛ : consecutum, -am, -um fore ΑΦ : consecutu consequendus, -a, -um consecutos, -as, -a fore 1.Αποθετικά είναι τα ρήματα που έχουν μόνο παθητική φωνή, αλλά ενεργητική διάθεση. Κλίνονται δηλαδή κατά την παθητική φωνή, αλλά η σημασία τους είναι ενεργητική (ή ουδέτερη). π.χ.consequor=ακολουθώ, imitor=μιμούμαι, loquor=μιλώ, morior=πεθαίνω. 2. Αποθετικά ρήματα υπάρχουν και στην αρχαία και στη νέα ελληνική : π.χ.έρχομαι, βούλομαι, δέχομαι 3. Τα αποθετικά ρήματα κλίνονται κανονικά, όπως τα ρήματα της παθητικής φωνής, αλλά σχηματίζουν κατά την ενεργητική φωνή 6 τύπους (σημειώνονται με * στον παραπάνω πίνακα): α.υποτακτική μέλλοντα β. μετοχή μέλλοντα γ. απαρέμφατο μέλλοντα (αντικαθίσταται το απαρ. μέλλοντα της μέσης φωνής) δ. μετοχή ενεστώτα ε. σουπίνο στ. γερούνδιο 4. Η επισήμανση των αποθετικών ρημάτων ενός κειμένου μπορεί πρακτικά να γίνει και από τη μετάφραση : ο τύπος είναι μεν παθητικός, αλλά η μετάφρασή του έχει ενεργητική σημασία. π.χ. is Gallos iam abeuntes secutus est : αυτός τους Γαλάτες, ενώ ήδη έφευγαν, ακολούθησε. 5. Οι αρχικοί χρόνοι των αποθετικών ρημάτων σχηματίζονται βέβαια στη παθητική φωνή, με την προσθήκη και του σουπίνου (μπορεί να παραλειφθεί, εφόσον είναι ομόρριζο της μετοχής παρακειμένου) : sequor, secutus sum, secutum, sequi 3 - imitor, imitatus sum, imitatum, imitari 1
- 15. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 13 ΤΑΑΠΟΘΕΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Α΄ΣΥΖΥΓΙΑ : 1. adhortor-adhortatus sum - adhortatum-adhortari = προτρέπω (ad+hortor) 2. admiror = θαυμάζω 3. arbitror = νομίζω (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 4. conor = προσπαθώ (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 5. hortor = προτρέπω (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 6. imitor = μιμούμαι 7. indignor = αγανακτώ 8. minitor = απειλώ 9. miror = θαυμάζω 10. miseror = οικτίρω, θρηνώ 11. osculor = φιλώ 12. populor = λεηλατώ 13. proelior = πολεμώ (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 14. tutor = προστατεύω 15. veneror = λατρεύω, προσκυνώ Β΄ ΣΥΖΥΓΙΑ : 1. fateor - fassus sum - fassum - fateri = ομολογώ 2. intueor - intuitus sum - intuitum - intueri = κοιτάζω 3. medeor - (sanavi) - - - mederi = γιατρεύω 4. vereor - veritus sum - veritum - vereri = φοβάμαι Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ : 1. complector-complexus sum-complexum-complecti = αγκαλιάζω (cum+plector-Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 2. congredior-congressus sum-congressum-congredi = συγκρούομαι (cum+gradior) 3. conloquor - conlocutus sum - conlocutum - conloqui = συνομιλώ (cum+loquor) 4. consequor - consecutus sum - consecutum - consequi = ακολουθώ, πετυχαίνω (cum+sequor) 5. dilabor - dilapsus sum - dilapsum - dilabi = καταρρέω (de+labor) 6. egredior - egressus sum - egressum - egredi = βγαίνω (e+gradior) 7. elabor - elapsus sum - elapsum - elabi = ξεγλιστρώ (e+labor) 8. gradior - gressus sum - gressum - gradi = βαδίζω (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 9. ingredior - ingressus sum - ingressum - ingredi = εισέρχομαι (in+gradior) 10. loquor - locutus sum - locutum - loqui = μιλώ . 11. morior - mortuus sum (μετοχή μέλλοντα moriturus) - mortuum - mori = πεθαίνω 12. nascor - natus sum (μετοχή μέλλοντα nasciturus) - natum - nasci = γεννιέμαι 13. obsequor - obsecutus sum - obsecutum - obsequi = κάνω το χατίρι κάποιου (ob+sequor) 14. patior - passus sum - passum - pati = ανέχομαι, υπομένω 15. queror - questus sum - questum - queri = παραπονιέμαι (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 16. revertor - reverti - reversum - reverti (ημιαποθ.) ή revertor - reversus sum - reversum - reverti (αποθετικό) = επιστρέφω (re+vertor) 17. sequor – secutus sum - secutum - sequi = ακολουθώ 18. utor - usus sum - usum - uti = χρησιμοποιώ Δ΄ ΣΥΖΥΓΙΑ : 1. mentior - mentitus sum - mentitum - mentiri = ψεύδομαι 2. molior - molitus sum - molitum - moliri = μηχανεύομαι 3. orior - ortus sum (μετοχή μέλλοντα oriturus) - ortum - oriri = ανατέλλω, γεννιέμαι.
- 16. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 14 Τοαποθετικό ρήμα orior, ortus sum, ortum, oriri 4=ανατέλλω, γεννιέμαι ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ ori-or ori-ar - ΕΝΕΣΤ : or-iri ori -ris και or-e-ris ori-aris ori-re και or-ere ΜΕΛ : oriturum -am, -um esse ori-tur ori-atur - orituros -as,-a esse ori-mur ori-amur - ΠΡΚ : ortum,-am, -um esse ori-mini ori-amini or-i-mini ortos,-as, -a esse ori-u-ntur ori-antur - Σ.ΜΕΛ : ortum,-am, -um fore ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ori-e-bar orire-r και orere-r ortos,-as, -a fore ori-e-baris orire-ris και orere-ris ΜΕΤΟΧΗ ori-e-batur orire-tur και orere-tur ΕΝΕΣΤ : oriens ori-e-bamur orire-mur και orere-mur ΜΕΛ : oriturus, -a, -um ori-e-bamini orire-mini και orere-mini ΠΡΚ : ortus, -a, -um ori-e-bantur orire-ntur και orere-ntur ΜΕΛΛΩΝ ori-ar oriturus,-a,-um sim - ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ ori-eris oriturus, -a, -um sis ori-tor ΓΕΝ : ori-e-ndi ori-etur oriturus, -a, -um sit ori-tor ΔΟΤ : ori-e-ndo ori-emur orituri,-ae,-a simus - ΑΙΤ : ori-e-ndum ori-emini orituri, -ae,-a sitis (ori-mini) ΑΦ : ori-e-ndo ori-entur ortituri, -ae,-a sint ori-untor ΠΑΡΑΚΕΙΜ. ortus, -a, -um sum ortus,-a,-um sim ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ ortus, -a, -um es ortus, -a, -um sis oriendus, -, -um και ortus, -a, -um est ortus, -a, -um sit ori-u-ndus, -a, -um orti, -ae,-a sumus orti,-ae,-a simus ΣΟΥΠΙΝΟ orti, -ae,-a estis orti, -ae,-a sitis ΑΙΤ : ortum orti, -ae,-a sunt orti, -ae,-a sint ΑΦ : ortu ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. ortus, -a,-um eram ortus,-a,-um essem ortus, -a, -um eras ortus, -a, -um esses ortus, -a, -um erat ortus, -a, -um esset orti,-ae,-a eramus orti,-ae,-a essemus orti, -ae,-a eratis orti, -ae,-a essetis orti, -ae,-a erant orti, -ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. ortus,-a,-um ero ortus,-a,-um eris ortus, -a, -um erit orti,-ae,-a erimus orti, -ae,-a eritis orti, -ae,-a erunt 1.Το αποθετικό ρήμα orior κλίνεται κατά την δ΄συζυγία, αλλά σχηματίζει κάποιους τύπους και από την γ΄ συζυγία και μάλιστα κατά τα 15 ρήματα σε –io (capio). 2.Από την γ΄ συζυγία (15 σε –io) σχηματίζει τους εξής τύπους : β΄ ενικό ενεστώτα οριστικής : oreris ολόκληρο τον παρατατικό υποτακτικής : orerer, orereris κλπ β΄ ενικό ενεστώτα προστακτικής : orere 3.Σχηματίζει επίσης ανώμαλα : τη μετοχή μέλλοντα : oriturus (αντί orturus) και άρα το απαρέμφατο μέλλοντα : oriturum esse και την υποτακτική μέλλοντα : oriturus sim το γερουνδιακό : oriundus, αλλά και ομαλά : oriendus
- 17. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 15 ΗΜΙΑΠΟΘΕΤΙΚΑΡΗΜΑΤΑ audeo, ausus sum, ausum, audere 2 ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤ. aude-o aude-am -, aude ΠΑΡΑΤ. aude-bam audere-m ΜΕΛΛΩΝ aude-bo ausurus, -a, -um sim -, aude-to ΠΑΡΑΚ. ausus, -a, -um sum ausus, -a, -um sim ΥΠΕΡΣ. ausus, -a, -um eram ausus, -a, -um essem ΣΥΝΤ. ΜΕΛ. ausus, -a, -um ero ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ ΕΝΕΣΤ : aude-re ΕΝΕΣΤ : aude-ns audendus, -a, -um ΜΕΛ : ausurum -am, um esse ΜΕΛ : ausurus, -a, -um ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ ausuros -as, -a esse ΠΡΚ : ausus, -a, -um ΓΕΝ : audend-i ΠΡΚ : ausum, -am, -um esse ΣΟΥΠΙΝΟ ΔΟΤ : audend-o ausos, -as, -a esse ΑΙΤ : ausum ΑΙΤ : audend-um Σ. ΜΕΛ : ausum, -am, -um fore ΑΦ : ausu ΑΦ : audend-o ausos, -as, -a fore deverto - deverti - deversum – devertere 3 devertor - deverti - deversum - deverti (ημιαποθετικό) 3 ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤ. devert-o / devert-or devert-am / devert-ar -, deverte / -, devertere ΠΑΡΑΤ. deverte-bam / deverte-bar devertere-m / devertere-r ΜΕΛΛΩΝ devert-am / devert-ar deversurus, -a, -um sim -, devertito / -, devertitor ΠΑΡΑΚ. devert-i devert-erim ΥΠΕΡΣ. devert-eram devert-issem ΣΥΝΤ. ΜΕΛ. devert-ero ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ * ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ ΕΝΕΣΤ : devert-i ΕΝΕΣΤ : devert-ens ΓΕΝ : devertend-i ΜΕΛ : deversurum -am, um esse ΜΕΛ : deversurus, -a, -um ΔΟΤ : devertend-o deversuros -as, -a esse ΠΡΚ : - ΑΙΤ : devertend-um ΠΡΚ : devertisse ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΦ : devertend-o ΑΙΤ : deversum ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ ΑΦ : deversu devertendus, -a, -um 1. Τα ημιαποθετικά ρήματα έχουν ενεργητική σημασία, όπως τα αποθετικά, σχηματίζουν όμως άλλους χρόνους κατά την ενεργητική και άλλους κατά την παθητική φωνή. Συγκεκριμένα, οι αρχικοί τους χρόνοι (εξαιρουμένου του σουπίνου) είναι ένας παρά έναν ενεργητικής και παθητικής φωνής (=ενεργητικός ενεστώτας- παθητικός παρακείμενος-(σουπίνο)-ενεργητικό απαρέμφατο ενεστώτα ή παθητικός ενεστώτας-ενεργητικός παρακείμενος-(σουπίνο)- παθητικό απαρέμφατο ενεστώτα).π.χ. audeo, ausus sum, ausum, audere 2 - devertor, deverti, deversum, deverti 3. 2.Όπως όλα τα ρήματα, σχηματίζουν τους τρεις πρώτους χρόνους σύμφωνα με τον ενεστώτα και τους τρεις συντελικούς χρόνους σύμφωνα με τον παρακείμενο (δηλ. ενεργητικούς ή παθητικούς ανάλογα με τους αρχικούς χρόνους). 3. Σχηματίζουν, όπως και τα αποθετικά : σουπίνο, γερούνδιο, γερουνδιακό, μετοχές όλων των χρόνων και υποτακτική μέλλοντα από την ενεργητική φωνή. Το απαρέμφατο μέλλοντα το σχηματίζουν από την ενεργητική φωνή, όπως τα αποθετικά. 4. Το ημιαποθετικό ρήμα devertor, deverti, deversum, deverti 3 συναντάται και ως ενεργητικό deverto, deverti, deversum, devertere 3. Έτσι, σχηματίζει τους τρεις πρώτους χρόνους και ενεργητικούς και παθητικούς. Δεν σχηματίζει όμως μετοχή παθητικού παρακειμένου, γιατί έχει ενεργητικό παρακείμενο. 5. Το ημιαποθετικό ρήμα revertor, reverti, reversum, reverti 3 συναντάται και ως αποθετικό revertor, reversus sum, reversum, reverti 3. Έτσι, σχηματίζει τους συντελικούς χρόνους και ενεργητικούς και παθητικούς.
- 18. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 16 revertor- reverti - reversum - reverti (ημιαποθετικό) 3 ή revertor - reversus sum - reversum - reverti (αποθετικό) 3 ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤ. revert-or revert-ar -, revertere ΠΑΡΑΤ. reverte-bar revertere-r ΜΕΛΛΩΝ revert-ar reversurus, -a, -um sim -, revertitor ΠΑΡΑΚ. revert-i / reversus sum revert-erim / reversus sim ΥΠΕΡΣ. revert-eram / reversus eram revert-issem / reversus essem ΣΥΝΤ. ΜΕΛ. revert-ero / reversus ero ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕΤΟΧΗ * ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ ΕΝΕΣΤ : revert-i ΜΕΛ : reversurum -am, um esse reversuros -as, -a esse ΠΡΚ : revertisse και reversum, am, um esse reversos, as, a esse Σ. ΜΕΛ : reversum, am, um fore reversos, as, a fore ΕΝΕΣΤ : revert-ens ΜΕΛ : reversurus, -a, -um ΠΡΚ : reversus, -a, -um ΓΕΝ : revertend-i ΔΟΤ : revertend-o ΑΙΤ : revertend-um ΣΟΥΠΙΝΟ ΑΦ : revertend-o ΑΙΤ : reversum ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ ΑΦ : reversu revertendus, -a, -um ΤΑ ΗΜΙΑΠΟΘΕΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ 1. audeo - ausus sum - ausum - audere 2= τολμώ 2. gaudeo - gavisus sum - gavisum - gaudere 2= χαίρομαι (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 3. soleo - solitus sum - solitum - solere 2= συνηθίζω 4. confido - confisus sum - confisum - confidere 3= εμπιστεύομαι (cum+fido) 5. deverto - deverti - deversum - devertere ή devertor - deverti - deversum - deverti (ημιαποθετικό) 3= καταλύω, μένω (de+vertor) 6. revertor - reverti - reversum - reverti (ημιαποθετικό) ή revertor - reversus sum - reversum - reverti (αποθετικό) 3 = επιστρέφω (re+vertor)
- 19. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 17 Τα15 ρήματα 3ης συζυγίας σε -io capi-o, cep-i, cap-tum, cap-ere ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ capi-o capi-am - ΕΝΕΣΤ : cap-ere (<capi-ere) capi-s (<capi-i-s) capi-as cap-e (<capi-e) ΜΕΛ : capturum,-am, -um esse capi-t (<capi-i-t) capi-at - capturos,-as, -a esse capi-mus (<capi-i-mus) capi-amus - ΠΡΚ : cep-isse capi-tis (<capi-i-tis) capi-atis capi-te capi-u-nt capi-ant - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ capi-e-bam capere-m (<capi- erem) ΜΕΤΟΧΗ capi-e-bas capere-s ΕΝΕΣΤ : capi-ens capi-e-bat capere-t ΜΕΛ : capturus, -a, -um capi-e-bamus capere-mus capi-e-batis capere-tis capi-e-bant capere-nt ΜΕΛΛΩΝ capi-am capturus,a,um sim - ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ capi-es capturus,a,um sis capi-to ΓΕΝ : capi-e-ndi capi-et capturus,a,um sit capi-to ΔΟΤ : capi-e-ndo capi-emus capturi ae, a simus - ΑΙΤ : capi-e-ndum capi-etis capturi ae, a sitis capi-tote ΑΦ : capi-e-ndo capi-ent capturi ae, a sint capi-unto ΣΟΥΠΙΝΟ ΠΑΡΑΚΕΙΜ. cep-i cep-erim ΑΙΤ : capt-um cep-isti cep-eris ΑΦ : capt-u cep-it cep-erit cep-imus cep-erimus cep-istis cep-eritis cep-erunt ( -ere) cep-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. cep-eram cep-issem cep-eras cep-isses cep-erat cep-isset cep-eramus cep-issemus cep-eratis cep-issetis cep-erant cep-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. cep-ero cep-eris cep-erit cep-erimus cep-eritis cep-erint 1. Δεκαπέντε ρήματα της γ΄ συζυγίας έχουν χαρακτήρα –i-, όπως και τα ρήματα της δ΄ συζυγίας. Τα ρήματα αυτά αποκόπτουν (συναιρούν) τον χαρακτήρα –i-, όταν ακολουθεί –i-, -er ή τελικό –e. Τον κανόνα δεν ακολουθεί το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής μέλλοντα της παθητικής φωνής, που παραμένει capieris (και δεν συναιρείται σε caperis) ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ -i- + -i = i (π.χ. capi-s αντί capi-i-s) -i-+ er = er (π.χ. cap-ere αντί capi-ere) -i-+ e τελικό = e τελικό (π.χ. cap-e αντί capi-e)
- 20. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 18 ΠΑΘΗΤΙΚΗΦΩΝΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ capi-or capi-ar - ΕΝΕΣΤ : cap-i (<capi-i) cap-e-ris (<capi-e-ris) capi-aris cap-ere (<capi-e-re) ΜΕΛ : captum iri capi-tur (<capi-i-tur) capi-atur - ΠΡΚ : captum,-am, -um esse capi-mur (<capi-i-mur) capi-amur - captos,-as, -a esse capi-mini (<capi-i-mini) capi-amini cap-i-mini (<capi-i-mini) Σ.ΜΕΛ : captum,-am, -um fore capi-u-ntur capi-antur - captos,-as, -a fore ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ capi-e-bar capere-r (<capi-e-rer) ΜΕΤΟΧΗ capi-e-baris capere-ris ΠΡΚ : captus, -a, -um capi-e-batur capere-tur capi-e-bamur capere-mur capi-e-bamini capere-mini capi-e-bantur capere-ntur ΜΕΛΛΩΝ capi-ar - ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ capi-eris* capi-tor (<capi-i-tor) capi-e-ndus, -a, -um capi-etur capi-tor (<capi-i-tor) capi-emur - capi-emini (capi-mini) capi-entur capi-untor ΠΑΡΑΚΕΙΜ. captus, -a, -um sum captus,-a,-um sim captus, -a, -um es captus, -a, -um sis captus, -a, -um est captus, -a, -um sit capti, -ae,-a sumus capti,-ae,-a simus capti, -ae,-a estis capti, -ae,-a sitis capti, -ae,-a sunt capti, -ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. captus, -a,-um eram captus,-a,-um essem captus, -a, -um eras captus, -a, -um esses captus, -a, -um erat captus, -a, -um esset capti,-ae,-a eramus capti,-ae,-a essemus capti, -ae,-a eratis capti, -ae,-a essetis capti, -ae,-a erant capti, -ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. captus,-a,-um ero captus,-a,-um eris captus, -a, -um erit capti,-ae,-a erimus capti, -ae,-a eritis capti, -ae,-a erunt lege! Si non... ad leones !
- 21. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 19 ΤΑ15 ΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ Γ΄ ΣΥΖΥΓΙΑΣ ΣΕ –io ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ και ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΟΥΣ 1. abicio - abieci - abiectum - abicere = πετάω κάτι, καταθέτω (τα όπλα) (ab+iacio) 2. obicio - obieci - obiectum - obicere = ρίχνω, προβάλλω αντίρρηση (ob+iacio) 3. capio - cepi - captum - capere = πιάνω 4. accipio - accepi - acceptum - accipere = δέχομαι, μαθαίνω (ab+capio) 5. concipio - concepi - conceptum - concipere = συλλαμβάνω (cum +capio) 6. incipio - incepi - inceptum - incipere = αρχίζω (in+capio) 7. intercipio - intercepi - interceptum - intercipere = αρπάζω (inter+capio) 8. recipio - recepi - receptum - recipere = παίρνω πίσω (re+capio) 9. suscipio - suscepi - susceptum - suscipere = παραλαμβάνω, δέχομαι (sub+capio) 10. praecipio - praecepi - praeceptum - praecipere = καθοδηγώ. (prae+capio) 11. facio - feci - factum - facere = κάνω 12. afficio (adficio) - affeci (adfeci) - affectum (adfectum) - afficere (adficere) = περιβάλλω (ad+facio) 13. deficio - defeci - defectum - deficere= χάνομαι, παθαίνω έκλειψη (de+facio) (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 14. efficio - effeci - effectum - efficere = κατορθώνω, δημιουργώ (e+facio) 15. interficio - interfeci - interfectum - interficere = σκοτώνω (inter+facio) 16. reficio - refeci - refectum - reficere = ξεκουράζω (re+facio) (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 17. gradior - gressus sum - gressum - gradi (αποθετικό) = βαδίζω (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 18. congredior-congressus sum-congressum-congredi (αποθετικό) = συγκρούομαι (cum+gradior) 19. egredior - egressus sum - egressum - egredi (αποθετικό) = βγαίνω (e+gradior) 20. ingredior - ingressus sum - ingressum - ingredi (αποθετικό) = εισέρχομαι (in+gradior) 21. aspicio - aspexi - aspectum - aspicere = κοιτάζω (a+specio) 22. conspicio - conspexi - conspectum - conspicere = βλέπω (cum+specio) 23. concutio - concussi - concussum - concutere = συνταράζω (cum + quatio) (Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ) 24. fugio - fugi - fugitum - fugere = φεύγω 25. confugio - confugi - - - confugere = καταφεύγω (cum+fugio) 26. cupio - cupivi (cupii) - cupitum - cupere = επιθυμώ 27. morior - mortuus sum (μετοχή μέλλοντα moriturus) - mortuum - mori (αποθετικό) = πεθαίνω 28. pario - peperi - partum (μετοχή μέλλοντα pariturus) - parere = γεννώ 29. patior - passus sum - passum - pati (αποθετικό) = ανέχομαι, υπομένω 30. praeripio - praeripui - praereptum - praeripere = αρπάζω (prae+rapio)
- 22. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 20 Τοανώμαλο ρήμα sum, fui, esse=είμαι ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ sum sim - ΕΝΕΣΤ : esse es sis es ΜΕΛ : fore ή est sit - futurum,-am, -um esse sumus simus - futuros,-as, -a esse estis sitis este ΠΡΚ : fuisse sunt sint - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ eram essem ΜΕΤΟΧΗ eras esses ΕΝΕΣΤ : μετοχή ενεστώτα erat esset σχηματίζουν μόνο τα σύνθετα: eramus essemus absum και praesum : absens-praesens eratis essetis ΜΕΛ : fut-urus, -a, -um erant essent ΜΕΛΛΩΝ ero futurus,-a,-um sim - ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ eris futurus,-a,-um sis es-to - erit futurus,-a,-um sit es-to ΣΟΥΠΙΝΟ erimus futuri,-ae,-a simus - - eritis futuri,-ae,-a sitis es-tote erunt futuri,-ae,-a sint sunto ΠΑΡΑΚΕΙΜ. fu-i fu-erim fu-isti fu-eris fu-it fu-erit fu-imus fu-erimus fu-istis fu-eritis fu-erunt / -ere fu-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. fu-eram fu-issem fu-eras fu-isses fu-erat fu-isset fu-eramus fu-issemus fu-eratis fu-issetis fu-erant fu-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. fu-ero fu-eris fu-erit fu-erimus fu-eritis fu-erint 1. Το sum δεν σχηματίζει γερούνδιο και σουπίνο. Σχηματίζει όμως μετοχή μέλλοντα (futurus) και όλους τους παραγόμενους από αυτήν τύπους. 2. Μετοχή ενεστώτα σχηματίζουν μόνο τα σύνθετα absum και praesum : absens-praesens 3. Πολλοί τύποι του sum χρησιμοποιούνται στο σχηματισμό των περιφραστικών τύπων των ρημάτων. ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΟΥ sum ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ 1. absum - afui - abesse = απουσιάζω, είμαι μακριά 2. adsum - adfui (affui) - adesse = παρευρίσκομαι, έρχομαι 3. interest - interfuit - interesse (απρόσωπο) = ενδιαφέρει 4. praesum - praefui - praeesse = προΐσταμαι, είμαι παρών
- 23. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 21 Τοανώμαλο ρήμα possum, potui, posse =μπορώ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ possum (<pot+sum) possim (<pot+sim) ΕΝΕΣΤ : posse (<pot+esse) potes possis ΜΕΛ : - potest possit ΠΡΚ : potuisse possumus (<pot+sumus) possimus potestis possitis possunt (<pot+sunt) possint ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ poteram possem ΜΕΤΟΧΗ poteras posses ΕΝΕΣΤ : potens poterat posset ΜΕΛ : - poteramus possemus poteratis possetis poterant possent ΜΕΛΛΩΝ potero ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ poteris - poterit - ΣΟΥΠΙΝΟ poterimus - poteritis poterunt ΠΑΡΑΚΕΙΜ. potu-i potu-erim potu-isti potu-eris potu-it potu-erit potu-imus potu-erimus potu-istis potu-eritis potu-erunt ή-ere potu-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. potu-eram potu-issem potu-eras potu-isses potu-erat potu-isset potu-eramus potu-issemus potu-eratis potu-issetis potu-erant potu-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. potu-ero potu-eris potu-erit potu-erimus potu-eritis potu-erint 1.Το ανώμαλο ρήμα possum σχηματίζει τους τύπους του από τη ρίζα pot+sum με βάση τον κανόνα : pot+s=poss-. π.χ. pot+sum>possum, αλλά pot+es>potes. 2.Δεν έχει γερούνδιο και σουπίνο, άρα ούτε και τους παραγόμενους από το σουπίνο τύπους (μετοχή μέλλοντα, υποτακτική μέλλοντα, απαρέμφατο μέλλοντα). Επίσης δεν έχει προστακτική.
- 24. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 22 Τοανώμαλο ρήμα eo, ivi (ii), itum, ire =βαίνω, πηγαίνω ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ eo eam - ΕΝΕΣΤ : ire is eas i ΜΕΛ : iturum, -am, -um esse it eat - ituros, -as, -a esse imus eamus - ΠΡΚ : isse (<ivisse-iise) itis eatis ite eunt eant - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ibam irem ΜΕΤΟΧΗ ibas ires ΕΝΕΣΤ : iens, γεν. euntis ibat iret ΜΕΛ : iturus, -a, -um ibamus iremus ibatis iretis ibant irent ΜΕΛΛΩΝ i-bo iturus,-a,-um sim - ΓΕΡΟΥΝΔΙO i-bis iturus,-a,-um sis ito ΓΕΝ : eundi i-bit iturus,-a,-um sit ito ΔΟΤ : eundo i-bimus ituri,-ae,-a simus - ΑΙΤ : eundum i-bitis ituri,-ae,-a sitis itote ΑΦ : eundo i-bunt ituri,-ae,-a sint eunto ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟ Σ ivi και ii ierim (<iverim) ΣΟΥΠΙΝΟ isti (<ivisti-iisti) ieris (<iveris) ΑΙΤ : itum iit (<ivit) ierit (<iverit) ΑΦ : itu iimus (<ivimus) ierimus (<iverimus) istis (<ivistis-iistis) ieritis (<iveritis) ierunt, -ere (<iverunt) ierint (<iverint) ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ ieram (<iveram) issem (<ivissem - iissem) ieras (<iveras) isses (<ivisses - iisses) ierat (<iverat) isset (<ivisset - iisset) ieramus (<iveramus) issemus (<ivissemus - issemus) ieratis (<iveratis) issetis (<ivissetis - iissetis) ierant (<iverant) issent (<ivissent - iissent) ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ iero (<ivero) ieris (<iveris) ierit (<iverit) ierimus (<iverimus) ieritis (<iveritis) ierint (<iverint) 1. Το ανώμαλο ρήμα eo (=βαίνω, πηγαίνω) έχει δύο θέματα : α) θέμα e- μπροστά από τα φωνήεντα a,o, u β) θέμα i- μπροστά από σύμφωνο ή άλλο -i 2. Πρακτικός κανόνας : κλίνεται σαν ρήμα 4ης συζυγίας αλλά ο Παρατατικός οριστικής είναι ibam και ο Μέλλοντας Οριστικής ibo 3. Στον Παρακείμενο το σύμφωνο –v- των αρχικών τύπων συχνά παραλείπεται και προκύπτουν τύποι με –ii-. To –ii- απλοποιείται σε –i- μπροστά από –s-. π.χ. β΄ ενικό : ivisti-iisti-isti, απαρέμφατο : ivisse-iisse-isse 4. Η μετοχή ενεστώτα iens είναι η μοναδική μετοχή ενεστώτα που στην κλίση της χρησιμοποιούνται δύο θέματα (i-, e-). Η πλήρης κλίση της έχει ως εξής : ΑΡΣ-ΘΗΛ : iens, euntis, eunti, euntem, iens, eunte/i – euntes, euntium, euntibus, euntes, euntes, euntibus ΟΥΔ : iens, euntis, eunti, iens, iens, eunte/i – euntia, euntium, euntibus, euntia, euntia, euntibus 5. Προσοχή στο σχηματισμό του γερουνδίου (με θέμα e-) : eundi κλπ 4. Παθητική φωνή σχηματίζουν : α) το απρόσωπο itur στο γ΄ενικό β) τα μεταβατικά σύνθετα, όπως το ad- eo(=πλησιάζω) και το trans-eo (=διασχίζω)
- 25. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 23 adeor,aditus sum, adiri =προσεγγίζομαι, πλησιάζομαι ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ adeor adear - ΕΝΕΣΤ : adiri adiris adearis adire ΜΕΛ : aditum iri aditur adeatur - ΠΡΚ : aditum,-am,-um esse adimur adeamur - aditos,-as,-a esse adimini adeamini adimini Σ.ΜΕΛ : aditum,-am,-um fore adeuntur adeantur - aditos,-as,-a fore ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ adibar adirer ΜΕΤΟΧΗ adibaris adireris ΠΡΚ : aditus, -a, -um adibatur adiretur ΓΕΡΟΥΝΔΙAKO adibamur adiremur adeundus, -a, -um adibamini adiremini adibantur adirentur ΜΕΛΛΩΝ adi-bor - adi-beris aditor adi-bitur aditor adi-bitur - adi-bimini (adimini) adi-buntur adeuntor ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ aditus,-a,-um sum aditus,-a,-um sim aditus,-a,-um es aditus,-a,-um sis aditus,-a,-um est aditus,-a,-um sit aditi,-ae,-a sumus aditi,-ae,-a simus aditi,-ae,-a estis aditi,-ae,-a sitis aditi,-ae,-a sunt aditi,-ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. aditus,-a,-um eram aditus,-a,-um essem aditus,-a,-um eras aditus,-a,-um esses aditus,-a,-um erat aditus,-a,-um esset aditi,-ae,-a eramus aditi,-ae,-a essemus aditi,-ae,-a eratis aditi,-ae,-a essetis aditi,-ae,-a erant aditi,-ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ aditus,-a,-um ero aditus,-a,-um eris aditus,-a,-um erit aditi,-ae,-a erimus aditi,-ae,-a eritis aditi,-ae,-a erunt itur, itum est, iri (απρ.)=γίνεται πορεία ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΟΥ eo ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ 1. abeo - abivi (abii) - abitum - abire = φεύγω 2. adeo - adii - aditum - adire = πλησιάζω 3. nequeo - nequivi - nequire (ελλειπτικό) = δεν μπορώ 4. pereo - perii- peritum- perire= χάνομαι, πεθαίνω 5. redeo - redii - reditum - redire = επιστρέφω 6. transeo - transii - transitum - transire = περνώ, διέρχομαι (Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ) ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ itur eatur ibatur iretur ibitur itum est itum sit itum erat itum esset itum erit ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ METOXH ΕΝΕΣΤ : iri ΠΡΚ : itum ΠΡΚ : itum esse Σ. ΜΕΛ : itum fore
- 26. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 24 Τοανώμαλο ρήμα fer-o, tul-i, lat-um, fer-re =φέρω ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ fer-o fer-am ΕΝΕΣΤ : fer-re fer-s fer-as fer ΜΕΛ : laturum,-am,-um esse fer-t fer-at laturos,-as,-a esse fer-i-mus fer-amus ΠΡΚ : tul-isse fer-tis fer-atis fer-te fer-u-nt fer-ant ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ fer-e-bam ferre-m ΜΕΤΟΧΗ fer-e-bas ferre-s ΕΝΕΣΤ : fer-e-ns fer-e-bat ferre-t ΜΕΛ : lat-urus, -a, -um fer-e-bamus ferre-mus fer-e-batis ferre-tis fer-e-bant ferre-nt ΜΕΛΛΩΝ fer-am laturus -a,-um sim ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ fer-es laturus -a,-um sis fer-to ΓΕΝ : fer-e-ndi fer-et laturus -a,-um sit fer-to ΔΟΤ : fer-e-ndo fer-emus laturi,-ae,-a simus ΑΙΤ : fer-e-ndum fer-etis laturi,-ae,-a sitis fer-tote ΑΦ : fer-e-ndo fer-ent laturi,-ae,-a sint fer-unto ΠΑΡΑΚΕΙΜ. tul-i tul-erim ΣΟΥΠΙΝΟ tul-isti tul-eris ΑΙΤ : lat-um tul-it tul-erit ΑΦ : lat-u tul-imus tul-erimus tul-istis tul-eritis tul-erunt /tul-ere tul-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. tul-eram tul-issem tul-eras tul-isses tul-erat tul-isset tul-eramus tul-issemus tul-eratis tul-issetis tul-erant tul-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ tul-ero tul-eris tul-erit tul-erimus tul-eritis tul-erint Το ανώμαλο ρήμα fero κλίνεται όπως τα ρήματα της γ΄ συζυγίας, με τις εξής ιδιομορφίες : 1) το συνδετικό φωνήεν –i-αποβάλλεται μπροστά από s ή t (πχ. fers αντί feris, fert αντί ferit) 2) το συνδετικό φωνήεν –e-αποβάλλεται μπροστά από r (π.χ. ferre αντί ferere). Αυτό δεν συμβαίνει στο β΄ ενικό του μέλλοντα οριστικής της παθητικής φωνής που παραμένει fereris (και όχι ferris) 3) To β΄ ενικό της προστακτικής ενεστώτα σχηματίζεται χωρίς κατάληξη : fer αντί fere
- 27. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 25 ΠΑΘΗΤΙΚΗΦΩΝΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ fer-or fer-ar - ΕΝΕΣΤ : fer-ri fer-ris fer-aris ferre ΜΕΛ : latum iri fer-tur fer-atur - ΠΡΚ : latum,-am,-um esse fer-i-mur fer-amur - latos,-as,-a esse fer-i-mini fer-amini fer-i-mini Σ. ΜΕΛ : latum,-am,-um fore fer-u-ntur fer-antur - latos,-as,-a fore ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ fer-e-bar ferre-r ΜΕΤΟΧΗ fer-e-baris ferre-ris ΠΡΚ : latus, -a, -um fer-e-batur ferre-tur fer-e-bamur ferre-mur ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ fer-e-bamini ferre-mini ferendus, -a, um fer-e-bantur ferre-ntur ΜΕΛΛΩΝ fer-ar - fer-eris* fer-tor fer-etur fer-tor fer-emur - fer-emini (fer-i-mini) fer-entur fer-u-ntor ΠΑΡΑΚΕΙΜ. latus,-a,-um sum latus, -a, -um sim latus,-a,-um es latus,-a,-um sis latus,-a,-um est latus,-a,-um sit lati,-ae,-a sumus lati,-ae,-a simus lati,-ae,-a estis lati,-ae,-a sitis lati,-ae,-a sunt lati,-ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. latus,-a,-um eram latus,-a,-um essem latus,-a,-um eras latus,-a,-um esses latus,-a,-um erat latus,-a,-um esset lati,-ae,-a eramus lati,-ae,-a essemus lati,-ae,-a eratis lati,-ae,-a essetis lati,-ae,-a erant lati,-ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ latus, -a, -um ero latus,-a,-um eris latus,-a,-um erit lati,-ae,-a erimus lati,-ae,-a eritis lati,-ae,-a erunt ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΟΥ fero ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ 1. affero (adfero) - attuli - allatum - afferre = φέρω, προσφέρω (ad+fero) 2. confero - contuli - collatum - conferre = συγκεντρώνω (cum+fero) 3. defero - detuli - delatum - deferre = μεταφέρω (de+fero) 4. offero (obfero) - obtuli - oblatum - offerre = φέρνω κάτι (ob+fero) 5. refero - retuli (rettuli) - relatum - referre = παραδίδω, αναφέρω (re+fero) 6. transfero - transtuli - translatum - transferre = μεταφέρω (trans+fero)
- 28. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 26 Τοανώμαλο ρήμα fio, factus sum, fieri=γίνομαι ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ fi-o fi-am - ΕΝΕΣΤ : fieri fi-s fi-as fi ΜΕΛ : factum iri fi-t fi-at - ΠΡΚ : factum,-am,-um esse fi-mus fi-amus - factos,-as,-a esse fi-tis fi-atis fite Σ.ΜΕΛ : factum,-am,-um fore fi-u-nt fi-ant - factos,-as,-a fore ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ fi-e-bam fiere-m ΜΕΤΟΧΗ fi-e-bas fiere-s factus, -a, -um fi-e-bat fiere-t fi-e-bamus fiere-mus ΓΕΡΟΥΝΔΙAKO fi-e-batis fiere-tis faciendus, -a, -um fi-e-bant fiere-nt ΜΕΛΛΩΝ fi-am - fi-es fi-to fi-et fi-to fi-emus - fi-etis fi-tote fi-ent (fi-unto) ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ factus,-a,-um sum factus,-a,-um sim factus,-a,-um es factus,-a,-um sis factus,-a,-um est factus,-a,-um sit facti,-ae,-a sumus facti,-ae,-a simus facti,-ae,-a estis facti,-ae,-a sitis facti,-ae,-a sunt facti,-ae,-a sint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ factus, -a, -um eram factus, -a, -um essem factus,-a,-um eras factus,-a,-um esses factus,-a,-um erat factus,-a,-um esset facti,-ae,-a eramus facti,-ae,-a essemus facti,-ae,-a eratis facti,-ae,-a essetis facti,-ae,-a erant facti,-ae,-a essent ΣΥΝΤ.ΜΕΛΛΩΝ factus,-a,-um ero factus,-a,-um eris factus,-a,-um erit facti,-ae,-a erimus facti,-ae,-a eritis facti,-ae,-a erunt 1. Το ανώμαλο ρήμα fio (=γίνομαι) χρησιμοποιείται ως παθητικό του facio (αντί του facior, που δεν απαντάται). Στα σύνθετα του facio όμως χρησιμοποιείται κανονικά το παθητικό -ficior : π.χ.interficior 2. Έχει ενεργητικό ενεστώτα κλινόμενο κατά την δ΄ συζυγία και παθητικό παρακείμενο. 3. Το απαρέμφατο ενεστώτα fieri δεν σχηματίζεται κατά την τέταρτη συζυγία.
- 29. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 27 volo,volui, velle=θέλω nolo, nolui, nolle=δεν θέλω ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤΩΣ volo velim nolo nolim - vis velis non vis nolis nol-i vult velit non vult nolit - volumus velimus nolumus nolimus - vultis velitis non vultis nolitis nol-ite volunt velint nolunt nolint - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ volebam vellem nolebam nollem volebas velles nolebas nolles volebat vellet nolebat nollet volebamus vellemus nolebamus nollemus volebatis velletis nolebatis nolletis volebant vellent nolebant nollent ΜΕΛΛΩΝ volam nolam - voles noles nol-ito volet nolet nol-ito volemus nolemus - voletis noletis nol-itote volent nolent nol-unto ΠΑΡΑΚΕΙΜ. volu-i volu-erim nolu-i nolu-erim volu-isti volu-eris nolu-isti nolu-eris volu-it volu-erit nolu-it nolu-erit volu-imus volu-erimus nolu-imus nolu-erimus volu-istis volu-eritis nolu-istis nolu-eritis volu-erunt/ere volu-erint nolu-erunt/ere nolu-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. volu-eram volu-issem nolu-eram nolu-issem volu-eras volu-isses nolu-eras nolu-isses volu-erat volu-isset nolu-erat nolu-isset volu-eramus volu-issemus nolu-eramus nolu-issemus volu-eratis volu-issetis nolu-eratis nolu-issetis volu-erant volu-issent nolu-erant nolu-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. volu-ero nolu-ero volu-eris nolu-eris volu-erit nolu-erit volu-erimus nolu-erimus volu-eritis nolu-eritis volu-erint nolu-erint ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤ : velle ΕΝΕΣΤ : nolle ΠΡΚ : voluisse ΠΡΚ : noluisse ΜΕΤΟΧΗ ΜΕΤΟΧΗ ΕΝΕΣΤ : volens ΕΝΕΣΤ : nolens
- 30. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 28 malo,malui, malle=προτιμώ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣ malo malim ΕΝΕΣΤ : malle mavis malis ΠΡΚ : maluisse mavult malit malumus malimus ΜΕΤΟΧΗ mavultis malitis - malunt malint ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ malebam mallem malebas malles malebat mallet malebamus mallemus malebatis malletis malebant mallent ΜΕΛΛΩΝ malam males malet malemus maletis malent ΠΑΡΑΚΕΙΜ. malu-i malu-erim malu-isti malu-eris malu-it malu-erit malu-imus malu-erimus malu-istis malu-eritis malu-erunt/ere malu-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. malu-eram malu-issem malu-eras malu-isses malu-erat malu-isset malu-eramus malu-issemus malu-eratis malu-issetis malu-erant malu-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. malu-ero malu-eris malu-erit malu-erimus malu-eritis malu-erint 1) volo= θέλω, nolo(<non+volo)=δεν θέλω, malo (<magis+volo)=προτιμώ. 2) Τα ρήματα αυτά δεν έχουν σουπίνο, γερούνδιο, μετοχή μέλλοντα, υποτακτική μέλλοντα. 3) Προστακτική έχει μόνο το nolo, που χρησιμοποιείται στην απαγόρευση (+τελικό απαρέμφατο) 4) Το malo δεν έχει μετοχή ενεστώτα. 5) Η Υποτακτική Ενεσώτα με κατάληξη –im, όπως και του ρήματος sum.
- 31. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 29 Τοελλειπτικό ρήμα coepi, coepisse=αρχίζω ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡ. ΕΝΕΣΤΩΣ incipi-o incipi-am - ΕΝΕΣΤ : incip-ere incipi-s incipi-as incipe ΜΕΛ : coepturum, -am, um esse incipi-t incipi-at - coepturos,-as,-a esse incipi-mus incipi-amus - ΠΡΚ : coep-isse incipi-tis incipi-atis incipite incipi-u-nt incipi-ant - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ incipi-e-bam incipere-m ΜΕΤΟΧΗ incipi-e-bas incipere-s ΕΝΕΣΤ : incipi-ens incipi-e-bat incipere-t ΜΕΛ : coepturus, -a, -um incipi-e-bamus incipere-mus ΠΡΚ.: coeptus, -a, -um incipi-e-batis incipere-tis incipi-e-bant incipere-nt ΜΕΛΛΩΝ incipi-am incepturus,a,um sim - ΣΟΥΠΙΝΟ incipi-es incepturus,a,um sis incipito ΑΙΤ : coeptum incipi-et incepturus,a,um sit incipito ΑΦ : coeptu incipi-emus incepturi ae, a simus - incipi-etis incepturi ae, a sitis incipitote incipi-ent incepturi ae, a sint incipiunto ΠΑΡΑΚΕΙΜ. coep-i coep-erim coep-isti coep-eris coep-it coep-erit coep-imus coep-erimus coep-istis coep-eritis coep-erunt /-ere coep-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. coep-eram coep-issem coep-eras coep-isses coep-erat coep-isset coep-eramus coep-issemus coep-eratis coep-issetis coep-erant coep-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. coep-ero coep-eris coep-erit coep-erimus coep-eritis coep-erint 1.Τα ελλειπτικά ρήματα coepi (=αρχίζω) και memini (=θυμάμαι) είναι παρακείμενοι με σημασία ενεστώτα. 2.Το coepi σχηματίζει Οριστική και Υποτακτική των τριών συντελικών χρόνων, μετοχές και των τριών χρόνων (και μετοχή παθητικού παρακειμένου : coeptus) και απαρέμφατα Μέλλοντα και Παρακειμένου. Αναπληρώνει τους υπόλοιπους τύπους από το ρ. incipio. 3.Το memini σχηματίζει Οριστική και Υποτακτική των τριών συντελικών χρόνων, δύο τύπους Προστακτικής Μέλλοντα (με σημασία Ενεστώτα) και απαρέμφατο Παρακειμένου.
- 32. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 30 Τοελλειπτικό ρήμα memini, meminisse=θυμάμαι ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΣΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣΜΕΛΛΩΝ - memento - - mementote - ΠΑΡΑΚΕΙΜ. memin-i memin-erim memin-isse memin-isti memin-eris memin-it memin-erit memin-imus memin-erimus memin-istis memin-eritis memin-erunt /-ere memin-erint ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛ. memin-eram memin-issem memin-eras memin-isses memin-erat memin-isset memin-eramus memin-issemus memin-eratis memin-issetis memin-erant memin-issent ΣΥΝΤ.ΜΕΛ. memin-ero memin-eris memin-erit memin-erimus memin-eritis memin-erint
- 33. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 31 Ταελλειπτικά ρήματα inquam, aio, ave, quaeso 1. Τα ρήματα αυτά σχηματίζουν μόνο τους τύπους του πίνακα. 2. Τα inquam και quaeso χρησιμοποιούνται παρενθετικά. 3. Οι τύποι του inquam στις παρενθέσεις δεν είναι εύχρηστοι. 4. Το ave χρησιμοποιείται ως χαιρετισμός, π.χ. “Ave Caesar, morituri te salutant”(=χαίρε, Καίσαρ, οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν) inquam=λέγω, φημί aio=λέγω ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤΩΣ inquam - aio - inquis inque ais ai inquit - ait - (inquimus) - - - (inquitis) - - - inquiunt - aiunt - ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ - ΜΕΤΟΧΗ aiebam ΜΕΤΟΧΗ - ΕΝΕΣΤ : inquiens aiebas ΕΝΕΣΤ : aiens inqui-e-bat aiebat - aiebamus - aiebatis - aiebant ΜΕΛΛΩΝ - inqui-es inqui-et - - - ΠΑΡΑΚΕΙΜ. (inquii) - inquisti - inquit ait (inquimus) - - - - - ave=χαίρε quaeso=παρακαλώ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤΩΤΑ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΕΣΤΩΤΑ - quaeso ave (ή have) - - - avete (ή havete) quaesumus - - - - ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΛΛΟΝΤΑ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΤΑ - quaesere aveto (ή haveto) - - - - ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΕΝΕΣΤΩΤΑ avere (ή havere)
- 34. ΡΗΜΑΤΑ, σελ. 32 ΙΔΙΟΜΟΡΦΟΣΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ ΙΔΙΟΜΟΡΦΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΤΟΧΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑ 1. Τα παρακάτω ρήματα σχηματίζουν μετοχή μέλλοντα, αν και δεν έχουν σουπίνο : insto, insiti, - , instare 1 (= πιέζω) : μτχ. μελ : instaturus valeo, valui, - , valere 2 (= υγιαίνω) : μτχ. μελ : valiturus disco, didici, - , discere 3 (= μαθαίνω κάτι) : μτχ. μελ. disciturus 2. Τα παρακάτω ρήματα σχηματίζουν ανώμαλα τη μετοχή μέλλοντα : morior, mortuus sum, mortuum, mori (αποθ.) 3 (= πεθαίνω): μτχ. μελ : moriturus (αντί mortuurus) nascor, natus sum, natum, nasci (αποθ.) 3 (= γεννιέμαι): μτχ. μελ : nasciturus (αντί naturus) orior, ortus sum, ortum, oriri (αποθ.) 4 (=ανατέλλω): μτχ. μελ : oriturus (αντί orturus) pario, peperi, partum, parere 3 (=γεννώ): μτχ. μελ : pariturus (αντί parturus) reseco, resecui, resectum, resecare 1 (= κόβω): μτχ. μελ : resecaturus (αντί resecturus) ruo, rui, rutum, ruere (= ορμώ): μτχ. μελ : ruiturus (αντί ruturus) ΙΔΙΟΜΟΡΦΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΕΝΕΣΤΩΤΑ 1.Τα παρακάτω ρήματα σχηματίζουν το β΄ ενικό της προστακτικής του ενεργητικού ενεστώτα χωρίς την κατάληξη –e. dico, dixi, dictum, dicere 3 (= λέω) : dic (αντί dice) duco, duxi, ductum, ducere 3 (= οδηγώ) : duc (αντί duce) fero, tuli, latum, ferre (= φέρω) : fer (αντί fere) facio, feci, factum, facere 3*15 (= κάνω) : fac (αντί face) Το ίδιο και τα σύνθετα των τριών πρώτων : edico, edixi, edictum, edicere 3 (= διατάζω) : edic (αντί edice) deduco, deduxi, deductum, deducere 3 (= οδηγώ) : deduc (αντί deduce) defero, detuli, delatum, deferre (= μεταφέρω) : defer (αντί defere) Τα σύνθετα όμως του facio σχηματίζουν τον τύπο κανονικά : interficio, interfeci, interfectum, interficere 3*15 (= σκοτώνω) : interfice 2. Η προστακτική ενεστώτα του ρ. scio 4 (=γνωρίζω) σχηματίζεται σύμφωνα με την προστακτική μέλλοντα : - scito (αντί sci) - - scitote (αντί scite) -
- 35. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 33 ΠΡΩΤΗΚΛΙΣΗ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -a terr-a (γη) ΓΕΝ -ae terr-ae ΔΟΤ -ae terr-ae ΑΙΤ -am terr-am ΚΛΗΤ -a terr-a ΑΦ -a terr-a ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -ae terr-ae ΓΕΝ -arum terr-arum ΔΟΤ -is terr-is ΑΙΤ -as terr-as ΚΛΗΤ -ae terr-ae ΑΦ -is terr-is ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ de-a (θεά) fili-a (κόρη) famili-a (οικογένεια) ΓΕΝ de-ae fili-ae famili-ae / famili-as ΔΟΤ de-ae fili-ae famili-ae ΑΙΤ de-am fili-am famili-am ΚΛΗΤ de-a fili-a famili-a ΑΦ de-a fili-a famili-a ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ de-ae fili-ae famili-ae ΓΕΝ de-arum fili-arum famili-arum ΔΟΤ de-is / de-abus fili-is / fili-abus famili-is ΑΙΤ de-as fili-as famili-as ΚΛΗΤ de-ae fili-ae famili-ae ΑΦ de-is / de-abus fili-is / fili-abus famili-is 1. Η πρώτη κλίση περιλαμβάνει θηλυκά και λίγα αρσενικά (όσα δηλώνουν ονόματα ή επαγγέλματα ανδρικά και τα ονόματα ποταμών : nauta, poeta, Trevia) 2. Τα dea (=θεά) και filia (=κόρη) σχηματίζουν στη δοτική και αφαιρετική πληθυντικού και τύπο σε -abus, για να ξεχωρίζουν από τα αντίστοιχα αρσενικά (deus και filius). 3. Το familia (=οικογένεια) σχηματίζει γεν. ενικού και familias (αρχαιότερος τύπος) 4. Κατά την πρώτη κλίση και χωρίς καμία ιδιομορφία κλίνεται και το θηλυκό γένος των δευτεροκλίτων επιθἐτων (στο θετικό και υπερθετικό βαθμό), της μετοχής μέλλοντα και της μετοχής παρακειμένου.
- 36. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 34 ΔΕΥΤΕΡΗΚΛΙΣΗ ΑΡΣ -ΘΗΛ ΑΡΣ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -us domin-us (κύριος) er- puer (παιδί) ager (αγρός) -um don-um (δώρο) ΓΕΝ -i domin-i (e)r-i puer-i agr-i -i don-i ΔΟΤ -o domin-o (e)r-o puer-o agr-o -o don-o ΑΙΤ -um domin-um (e)r-um puer-um agr-um -um don-um ΚΛΗΤ -e domin-e er- puer ager -um don-um ΑΦ -o domin-o (e)r-o puer-o agr-o -o don-o ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -i domin-i (e)r-i puer-i agr-i -a don-a ΓΕΝ -orum domin-orum (e)r-orum puer-orum agr-orum -orum don-orum ΔΟΤ -is domin-is (e)r-is puer-is agr-is -is don-is ΑΙΤ -os domin-os (e)r-os puer-os agr-os -a don-a ΚΛΗΤ -i domin-i (e)r-i puer-i agr-i -a don-a ΑΦ -is domin-is (e)r-is puer-is agr-is -is don-is ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ de-us (θεός) soci-us (σύντροφος) fili-us (γιός) Vergili-us offici-um (αξίωμα) ΓΕΝ de-i soci-i / soc-i fili-i / fil-i Vergili-i / Vergili offici-i / offici ΔΟΤ de-o soci-o fili-o Vergili-o offici-o ΑΙΤ de-um soci-um fili-um Vergili-um offici-um ΚΛΗΤ de-us / dive soci-e fili-e / fil-i Vergili offici-um ΑΦ de-o soci-o fili-o Vergili-o offici-o ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ de-i / di-i / di soci-i fili-i offici-a ΓΕΝ de-orum / de-um soci-orum fili-orum offici-orum ΔΟΤ de-is / di-is / dis soci-is fili-is offici-is ΑΙΤ de-os soci-os fili-os offici-a ΚΛΗΤ de-i / di-i / di soci-i fili-i offici-a ΑΦ de-is / di-is / dis soci-is fili-is offici-is 1. Η δεύτερη κλίση περιλαμβάνει αρσενικά και λίγα θηλυκά (π.χ. τα ονόματα δέντρων, όπως ficus=συκιά) 2. Το deus έχει κλητική όμοια με την ονομαστική (deus) και από το επίθετο divus (dive). Στον πληθυντικό οι τύποι σε -ei συναιρούνται σε -ii και -i. Στη γενική υπάρχει και συγκεκομμένος τύπος deum. 3. Τα υπερδισύλλαβα σε -ius και -ium (ουδέτερα) σχηματίζουν τη γενική και συνηρημένη : socius : socii και soci, officium : officii και offici 4. Τα κύρια λατινικά ονόματα σε -ius (Vergilius, Antonius, Caius, Manlius κλπ) και το filius σχηματίζουν την κλητική ενικού σε –i : Verrgili, Antoni, fili 5. Τα αρσενικά σε -er έχουν τις ίδιες καταλήξεις με τα σε -us, εκτός από την ονομαστική και κλητική ενικού (-er). Τα περισσότερα διατηρούν το -e- του θέματος (puer, pueri) και άλλα το συγκόπτουν (ager, agri), όπως τα συγκοπτόμενα της αρχαίας ελληνικής(πατήρ, πατρός) 6. Ορισμένα δευτερόκλιτα σχηματίζουν γενική πληθυντικού και σε –um, π.χ. sestertius (=σηστέρτιος) : sesteriorum και sestertium 7. Κατά τη δεύτερη κλιση χωρίς καμιά ιδιομορφία κλίνονται και το αρσενικό και ουδέτερο γένος των δευτεροκλίτων επιθέτων (στο θετικό και υπερθετικό βαθμό), της μετοχής μέλλοντα και της μετοχής παρακειμένου.
- 37. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 35 ΤΡΙΤΗΚΛΙΣΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1 : Συμφωνόληκτα (ανισοσύλλαβα) και των τριών γενών που το θέμα τους λήγει σε ένα σύμφωνο ΑΡΣ+ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -s ή - rex (<reg-s) (βασιλιάς) - nomen (όνομα) ΓΕΝ -is reg-is -is nomin-is ΔΟΤ -i reg-i -i nomin-i ΑΙΤ -em reg-em - nomen ΚΛΗΤ -s ή - rex - nomen ΑΦ -e reg-e -e nomin-e ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -es reg-es -a nomin-a ΓΕΝ -um reg-um -um nomin-um ΔΟΤ -ibus reg-ibus -ibus nomin-ibus ΑΙΤ -es reg-es -a nomin-a ΚΛΗΤ -es reg-es -a nomin-a ΑΦ -ibus reg-ibus -ibus nomin-ibus 1. Τα τριτόκλιτα ουσιαστικά είναι και των τριών γενών και διακρίνονται σε συμφωνόληκτα (που είναι όλα ανισοσύλλαβα, δηλ. η γενική ενικού έχει μια συλλαβή περισσότερη από την ονομαστική π.χ. mons, montis) και φωνηεντόληκτα (που είναι όλα ισοσύλλαβα, δηλ. η γενική ενικού έχει τον ίδιο αριθμό συλλαβών με την ονομαστική π.χ. finis, finis). 2. Το θέμα των τριτοκλίτων το βρίσκουμε αφαιρώντας από τη γενική ενικού την κατάληξη -is : reg-is, mont-is. Είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε όχι μόνο την ονομαστική αλλά και τη γενική ενικού, προκειμένου να ξέρουμε το θέμα και να μπορούμε να το κατατάξουμε σε μια από τις τρεις κλιτικές κατηγορίες. 3. Τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν τις ίδιες καταλήξεις. Τα ουδέτερα διαφέρουν στην ονομαστική, αιτιατική και κλητική ενικού (ακατάληκτα) και ονομαστική, αιτιατική και κλητική πληθυντικού (κατάληξη -a ή -ia). 4. Τα αρσενικά και θηλυκά της κατηγορίας 2 έχουν διαφέρουν από τα αρσενικά και θηλυκά της κατηγορίας 1 στη γενική πληθυντικού (-ium αντί -um) και στην αιτιατική πληθυντικού (και δεύτερος τύπος σε -is, γιατί όσα έχουν γενική πληθυντικού σε -ium έχουν και αιτιατική πληθυντικού σε -is) 5. Τα ουδέτερα της κατηγορίας 3 διαφέρουν από τα ουδέτερα της κατηγορίας 1 στην αφαιρετική ενικού (-i αντί -e), στη γενική πληθυντικού (-ium αντί -um) και στην ονομαστική, αιτιατική και κλητική πληθυντικού (-ia αντί - a). Ουδέτερα της κατηγορίας 2 δεν απαντώνται στα κείμενα. 6. Για το γένος των τριτοκλίτων ισχύει ο μνημονικός κανόνας : Aρσενικά όσα λήγουν σε -o, -or, -os, -er, -es, -is (περιττοσύλλαβα). [ο όρος έρεσις] Εξαιρούνται τα θηλυκά caro, carnis (κρέας), uxor, uxoris (η σύζυγος) Θηλυκά όσα λήγουν σε -io, -do, -go, -as, -es, -us (γεν.-utis ή -udis), -is (ισοσύλλαβα), -s (μονοσύλλαβα προηγουμένου συμφώνου),-x. Εξαιρούνται τα αρσενικά : elephas, -ntis (ελέφαντας), collis, collis (λόφος), Tiberis, -is (Τίβερης), hostis, -is (εχθρός), familiaris, -is (οικείος), mons, montis (βουνό), fons, fontis (πηγή) , dux, ducis (αρχηγός), rex,regis (βασιλιάς), grex, gregis (κοπάδι), iudex, iudicis (δικαστής) Ουδέτερα είναι όσα λήγουν σε -c, -l, -n, -a, -t, -e, -ar, -ur, -us.[κλ(ί)νατε αρούρους]. Εξαιρείται το αρσενικό consul, consulis (ύπατος)
- 38. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 36 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ2 : α) Φωνηεντόληκτα (ισοσύλλαβα) αρσενικά και θηλυκά β) Συμφωνόληκτα (ανισοσύλλαβα) και των τριών γενών που το θέμα τους λήγει σε δύο ή περισσότερα σύμφωνα ΑΡΣ+ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -s ή - mon-s (<mont-s) (βουνό) fini-s (τέλος) - ΓΕΝ -is mont-is fin-is -is ΔΟΤ -i mont-i fin-i -i ΑΙΤ -em mont-em fin-em - ΚΛΗΤ -s ή - mon-s fin-is - ΑΦ -e mont-e fin-e -e ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -es mont-es fin-es -a ΓΕΝ -ium mont-ium fin-ium -ium ΔΟΤ -ibus mont-ibus fin-ibus -ibus ΑΙΤ -es και -is mont-es και -montis fin-es και fin-is -a ΚΛΗΤ -es mont-es fin-es -a ΑΦ -ibus mont-ibus fin-ibus -ibus ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3 : ουδέτερα που λήγουν σε -al (-alis), -ar (-aris), -e (-is) ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ - animal (ζώο) ΓΕΝ -is animal-is ΔΟΤ -i animal-i ΑΙΤ - animal ΚΛΗΤ - animal ΑΦ -i animal-i ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -ia animal-ia ΓΕΝ -ium animal-ium ΔΟΤ -ibus animal-ibus ΑΙΤ -ia animal-ia ΚΛΗΤ -ia animal-ia ΑΦ -ibus animal-ibus
- 39. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 37 ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣΤΡΙΤΗΣ ΚΛΙΣΗΣ α) Γενική πληθυντικού -um (αντί -ium) 1 pater, patris (ΑΡΣ)= πατέρας patrum 2 mater, matris (ΘΗΛ)= μητέρα matrum 3 frater, fratris (ΑΡΣ)= αδελφός fratrum 4 canis, canis = σκύλος canum 5 iuvenis,iuvenis (ΑΡΣ) =νέος iuvenum 6 suboles, subolis (ΑΡΣ)= απόγονοι subolum 7 senex, senis (ΑΡΣ)= γέροντας senum 8 sedes, sedis (ΘΗΛ)= κάθισμα sedum (ενίοτε sedium) β) Γενική πληθυντικού -ium (αντί -um) 1 dos, dotis (ΘΗΛ) =προίκα dotium 2 Samnis, Samnitis (ΑΡΣ)= Σαμνίτης Samnitium 3 penates (ΑΡΣ)= πατρογονικοί θεοί penatium γ) Γενική πληθυντικού -ium και -um 1 laus, laudis (ΘΗΛ)= έπαινος laud(i)um 2 virtus, virtutis (ΘΗΛ)= αρετή virtut(i)um 3 mensis, mensis (ΑΡΣ)= μήνας mens(i)um 4 caedes, caedis (ΘΗΛ)= σφαγή caed(i)um 5 clades, cladis (ΘΗΛ)= καταστροφή clad(i)um 6 aetas, aetatis (ΘΗΛ)= ηλικία aetat(i)um 7 aequitas, aequitatis (ΘΗΛ)= ισότητα aequitat(i)um 8 civitas, civitatis (ΘΗΛ)= πολιτεία civitat(i)um 9 dignitas, dignitatis (ΘΗΛ)= κύρος dignitat(i)um 10 11 honestas, honestatis (ΘΗΛ)=τιμή frugalitas, frugalitatis (ΘΗΛ) =ολιγάρκεια honestat(i)um frugalitat(i)um 12 vetustas, vetustatis (ΘΗΛ)=αρχαιότητα vetustat(i)um 13 utilitas, utilitatis (ΘΗΛ)= χρησιμότητα utilitat(i)um 14 locuples, locupletis (ΑΡΣ)= πλούσιος locuplet(i)um 15 adulescens, adulescentis (ΑΡΣ)= νεαρός adulescent(i)um 16 ius, iuris (ΟΥΔ)= το δίκαιο iur(i)um δ) Αιτιατική ενικού -im (αντί -em) και αφαιρετική ενικού - i (αντί -e) 1 turris, turris (ΘΗΛ)= πύργος turrim, turri 2 Tiberis, Tiberis (ΑΡΣ)= Τίβερης Tiberim, Tiberi 3 Neapolis, Neapolis (ΘΗΛ)= Νεάπολη Neapolim, Neapoli 4 vis (ΘΗΛ)= η δύναμη vim, vi δ) Αφαιρετική ενικού -i και -e 1 rete, retis (ΟΥΔ)= δίχτυ rete και reti 2 civis, civis (ΑΡΣ)= πολίτης cive και civi 3 navis, navis (ΘΗΛ)= πλοίο nave και navi 4 avis, avis (ΘΗΛ)= πουλί ave και avi 5 unguis, unguis (ΑΡΣ)= νύχι ungue και ungui 6 locuples, locupletis (ΑΡΣ)= πλούσιος locuplete και locupleti 12 adulescens, adulescentis (ΑΡΣ)= νεαρός adulescente και -i ΑΝΩΜΑΛΑ Γ΄ΚΛΙΣΗΣ bos (αρσ. ή θηλ., το βόδι) caro (θηλ, το κρέας) senex (αρς, γέροντας) vis (θηλ, δύναμη) ΟΝ bos caro senex vis ΓΕΝ bov-is carn-is sen-is - ΔΟΤ bov-i carn-i sen-i - ΑΙΤ bov-em carn-em sen-em vim ΚΛΗΤ bos caro senex - ΑΦ bov-e carn-e sen-e vi ΟΝ bov-es carn-es sen-es vires ΓΕΝ bov-um και boum carn-ium sen-um virium ΔΟΤ bobus και bubus carn-ibus sen-ibus viribus ΑΙΤ bov-es carn-es και carnis sen-es vires και viris ΚΛΗΤ bov-es carn-es sen-es vires ΑΦ bobus και bubus carn-ibus sen-ibus viribus
- 40. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 38 ΤΕΤΑΡΤΗΚΛΙΣΗ ΑΡΣ+ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -us exercit-us (στρατός) -u corn-u (κέρας) dom-us (οίκος) ΓΕΝ -us exercit-us -us corn-us dom-us / domi ΔΟΤ -ui exercit-ui -u corn-u dom-ui ΑΙΤ -um exercit-um -u corn-u dom-um ΚΛΗΤ -us exercit-us -u corn-u dom-us ΑΦ -u exercit-u -u corn-u dom-o ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -us exercit-us -ua corn-ua dom-us ΓΕΝ -uum exercit-uum -uum corn-uum dom-uum / domorum ΔΟΤ -ibus exercit-ibus -ibus corn-ibus dom-ibus ΑΙΤ -us exercit-us -ua corn-ua dom-os ΚΛΗΤ -us exercit-us -ua corn-ua dom-us ΑΦ -ibus exercit-ibus -ibus corn-ibus dom-ibus ΠΕΜΠΤΗ ΚΛΙΣΗ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -es di-es (ημέρα) faci-es (πρόσωπο) fid-es (πίστη) sp-es (ελπίδα) ΓΕΝ -ei di-ei faci-ei fid-ei sp-ei ΔΟΤ -ei di-ei faci-ei fid-ei sp-ei ΑΙΤ -em di-em faci-em fid-em sp-em ΚΛΗΤ -es di-es faci-es fid-es sp-es ΑΦ -e di-e faci-e fid-e sp-e ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ -es di-es faci-es _ sp-es / speres ΓΕΝ -erum di-erum _ _ _ ΔΟΤ -ebus di-ebus _ _ _ ΑΙΤ -es di-es faci-es _ sp-es / speres ΚΛΗΤ -es di-es faci-es _ sp-es / speres ΑΦ -ebus di-ebus _ _ _ 1) Η τέταρτη κλίση περιλαμβάνει αρσενικά και λίγα θηλυκά (το domus είναι το μοναδικό θηλυκό που συναντάμε στα κείμενα) και ουδέτερα (κανένα δεν απαντάμε στα κείμενα) 2) Το domus έχει κάποιους τύπους από την β΄κλίση : γενική και αφαιρετική ενικού, γενική και αιτιατική πληθυντικού 3) Όσα λήγουν σε -us έχουν πολλές φορές δοτική ενικού και σε -u (όπως τα ουδέτερα). 4) ΠΡΟΣΟΧΗ: δεν πρέπει να συγχέουμε τα ουσιαστικά τέταρτης κλίσης σε -us με τα ουσιαστικά β΄κλίσης σε -us. 1) Η πέμπτη κλίση περιλαμβάνει θηλυκά. Μοναδικό αρσενικό είναι το dies. 2) Μόνο τα dies(μέρα) και res(πράγμα) έχουν πλήρη κλίση. Τα acies(παράταξη), facies(πρόσωπο), species(όψη), spes(ελπίδα) και effigies(εικόνα) έχουν πλήρη ενικό και στον πληθυντικό μόνο ονομαστική, αιτιατική και κλητική (τις πτώσεις που λήγουν σε -es). Τα υπόλοιπα δεν έχουν πληθυντικό. 3) Το spes στον πληθυντικό έχει διπλούς τύπους : spes και speres.
- 41. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 39 ΟΝΟΜΑΤΑΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Α΄ ΚΛΙΣΗ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ Nymph-a / Nymph-e (Νύμφη) Aene-as (Αινείας) Pers-a / Pers-es (Πέρσης) ΓΕΝ Nymph-ae / Nymph-es Aene-ae Pers-ae ΔΟΤ Nymph-ae Aene-ae Pers-ae ΑΙΤ Nymph-am / Nymph-en Aene-am / Aene-an Pers-am / Pers-en ΚΛΗΤ Nymph-a / Nymph-e Aene-a Pers-a / Pers-e ΑΦ Nymph-a / Nymph-e Aene-a Pers-a / Pers-e ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ Nymph-ae Cassiop-e (Κασσιόπη) ΓΕΝ Nymph-arum Cassiop-es ΔΟΤ Nymph-is Cassiop-ae ΑΙΤ Nymph-as Cassiop-en ΚΛΗΤ Nymph-ae Cassiop-e ΑΦ Nymph-is Cassiop-e ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ Andromed-a / Andromed-e (Ανδρομέδα) Anchis-es (Αγχίσης) ΓΕΝ Andromed-ae / Andromed-es Anchis-ae ΔΟΤ Andromed-ae Anchis-ae ΑΙΤ Andromed-am/ Andromed-an / Andromed-en Anchis-am / Anchis-en ΚΛΗΤ Andromed-a / Andromed-e Anchis-a / Anchis-e ΑΦ Andromed-a / Andromed-e Anchis-a Β΄ ΚΛΙΣΗ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ Perse-us (Περσέας) Cephe-us (Κηφέας) ΓΕΝ Perse-i / Perse-os Cephe-i / Cephe-os ΔΟΤ Perse-o Cephe-o ΑΙΤ Perse-um / Perse-a Cephe-um / Cephe-a ΚΛΗΤ Perse-u Cephe-u ΑΦ Perse-o Cephe-o Γ΄ ΚΛΙΣΗ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ Dido (Διδώ) Geryon / Geryon-es (Γηρυόνης) ΓΕΝ Didon-is / Did-us Geryonis / Geryon-ae ΔΟΤ Didon-i / Did-o Geryoni / Geryon-ae ΑΙΤ Didon-em / Did-o Geryonem / Geryonen ΚΛΗΤ Dido Geryon / Geryon-e ΑΦ Didon-e Geryone ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ Hercul-es (Ηρακλής) Plato / Platon (Πλάτων) ΓΕΝ Hercul-is / Hercul-i Platon-is ΔΟΤ Hercul-i Platon-i ΑΙΤ Hercul-em / Hercul-en Platon-em / Platon-a ΚΛΗΤ Hercul-e / Hercl-e Plato / Platon ΑΦ Hercul-e Platon-e Μερικά κύρια ελληνικά ονόματα κλίνονται κατά τις λατινικές κλίσεις, σχηματίζουν όμως και τύπους από τις αντίστοιχες ελληνικές κλίσεις. Π.χ. Perseus (=ὁ Περσεύς), γεν.Perse-i και Perse-os (τοῦ Περσέως) –Dido (ἡ Διδώ), γεν. Didon-is και Did-us (τῆς Διδοῦς)- Aeneas (ὁ Αἰνείας), αιτ. Aene-am και Aene-an (τόν Αἰνείαν)
- 42. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ, σελ. 40 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑΜΕ ΙΔΙΟΜΟΡΦΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ελληνικά ονόματα, όπως Aeneas, Cassiope, Plato κλπ σχηματίζουν κάποιες πτώσεις κατά την ελληνική τους κλίση (βλέπε σχετικό πίνακα) ΕΤΕΡΟΓΕΝΗ (δύο γένη) caelum, -i (ΟΥΔ, β΄, ουρανός), πληθ. : caeli, -orum (ΑΡΣ, β΄) locus, -i (AΡΣ, β΄, τόπος), πληθ. loca, -orum (ΟΥΔ, τόποι) και loci, orum (AΡΣ, χωρία βιβλίου) ΕΤΕΡΟΚΛΙΤΑ (δύο ή και τρεις κλίσεις) ficus, -i (ΘΗΛ, β΄, συκιά, από τη δ΄κλ.όσες πτώσεις λήγουν σε -us και -u ) elephas, antis (ΑΡΣ, γ΄, ελέφαντας) και elephantus, -i (β΄) plebs, -bis (ΘΗΛ, γ΄, λαός, πληβείοι) και plebes, -ei (ε΄) luxuria, -ae (ΘΗΛ, α΄, τρυφή) και luxuries, -ei (ε΄) materia, -ae (ΘΗΛ, α΄, ύλη) και materies, -ei (ε΄) domus, -us (ΑΡΣ, δ΄, οίκος, αλλά και πτώσεις από τη β΄κλ, βλ.πίνακα β΄ κλίσης) vesper, -i (ΑΡΣ, β΄, εσπέρα και από γ΄κλ.γεν.και αφ.εν.) και vespera, -ae (ΘΗΛ, α΄) ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ Τα κύρια ονόματα, όπως : Cicero, Catilina, Antonius Τα ονόματα αφηρημένων εννοιών, όπως : iustitia (δικαιοσύνη), senecta (γηρατειά) (Έχουν για έμφαση ή για να δηλώσουμε είδη της έννοιας-στην κλίση βάζουμε και πληθυντικό) Τα περιληπτικά ονόματα, όπως : plebs (λαός, πληβείοι) Τα ονόματα ύλης, όπως : aurum (χρυσός), lac (γάλα).( Έχουν όταν δηλώνουν σύνολο πραγμάτων από την ύλη αυτή -όταν τα κλίνουμε βάζουμε και πληθυντικό) Τα ονόματα φυσικών σωμάτων ή φαινομένων, όπως : luna (σελήνη), vesper (εσπέρα) ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΕΝΙΚΟ ΑΡΙΘΜΌ Τα ονόματα λαών (έχουν ενικό σαν επίθετα), όπως : Galli, Romani, Lemovices. Τα ονόματα κάποιων πόλεων, όπως : Athenae. Τα ονόματα οροσειρών, όπως : Alpes arma, -orum (ΟΥΔ, β΄, όπλα) divitiae, -arum (ΘΗΛ, α΄, πλούτος) moenia, -ium (ΟΥΔ, γ΄, τείχη) tenebrae, -arum (ΘΗΛ, α΄, σκοτάδι) insidiae, -arum (ΘΗΛ, α΄, ενέδρα) liberi, -orum (ΑΡΣ, β΄, τέκνα) fores, -ium (ΘΗΛ, γ΄, πόρτα δίφυλλη) (σπάνιος ο ενικός foris, -is) hiberna, -orum (ΟΥΔ, β΄, χειμερινό στρατόπεδο) penates, -ium (ΑΡΣ, γ΄, πατρογονικοί θεοί) ΕΧΟΥΝ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟ ΑΛΛΑ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ (όταν τα κλίνουμε βάζουμε και πληθυντικό, αλλά σημειώνουμε την άλλη σημασία) auxilium, -ii/ -i (ΟΥΔ, β΄, βοήθεια) auxilia, -orum (επικουρικό στράτευμα) castrum, -i (ΟΥΔ, β΄,φρούριο) castra, -orum (στρατόπεδο) copia, -ae (ΘΗΛ, α΄, αφθονία) copiae, -arum (στρατεύματα) littera, -ae (ΘΗΛ, α΄, γράμμα του αλφαβήτου) litterae, -arum (επιστολή, λογοτεχνία) opera, -ae (ΘΗΛ, α΄, κόπος) operae, -arum (εργάτες) (ops), opis (ΘΗΛ, γ΄, βοήθεια) opes, opium (δυνάμεις) finis, -is (ΘΗΛ, γ΄, όριο, τέλος) fines, ium (σύνορα) pars, -rtis (ΘΗΛ, γ΄, μέρος) partes, -ium (πολιτικό κόμμα) supplicium, -ii / -i (ΟΥΔ, β΄,τιμωρία) supplicia, -orum (λατρεία) pugillaris, -is (ΘΗΛ, γ΄, πλίθρα) pugillares, -ium (πλάκες αλειμμένες με κερί) cera, -ae (ΘΗΛ, α΄, κερί) cerae, -arum (πλάκες αλειμμένες με κερί) stipendium, -ii / -i (ΟΥΔ, β΄,μισθός) stipendia, -orum (στρατιωτική θητεία) exilium, -ii / -i (ΟΥΔ, β΄,εξορία) exilia, -orum (εξόριστοι) mos, moris (ΑΡΣ, γ΄, συνήθεια, έθιμο) mores, -um (ήθη, θεσμοί) carcer, -eris (ΑΡΣ, γ΄, φυλακή) carceres, -um (βαλβίδα) frumentum, -i (ΟΥΔ, β΄,δημητριακά) frumenta, -orum (γεννήματα) murus, -i (ΑΡΣ΄,β΄, ο τοίχος) mura, -orum (τα τείχη) ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΠΟΙΕΣ ΠΤΩΣΕΙΣ Οι αφαιρετικές iussu (κατά διαταγή), iniussu (παρά τη διαταγή), natu (κατά την ηλικία) ανήκουν σε ουσιαστικά δ΄κλίσης χωρίς άλλες πτώσεις Το όνομα (ops), opis (ΘΗΛ, γ΄, βοήθεια) δεν έχει ονομαστική και κλητική ενικού. Το όνομα vis (ΘΗΛ, δύναμη) βλ.πίνακα ανωμάλων γ΄κλ. Τα ονόματα της ε΄κλίσης εκτός των dies (ΑΡΣ, ημέρα) και res (ΘΗΛ, πράγμα)
- 43. ΕΠΙΘΕΤΑ, σελ. 41 ΕΠΙΘΕΤΑΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΛΙΣΗΣ τρικατάληκτα σε –us, -a, -um ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ nov-us (νέος) nov-a nov-um ΓΕΝ nov-i nov-ae nov-i ΔΟΤ nov-o nov-ae nov-o ΑΙΤ nov-um nov-am nov-um ΚΛΗΤ nov-e nov-a nov-um ΑΦ nov-o nov-a nov-o ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ nov-i nov-ae nov-a ΓΕΝ nov-orum nov-arum nov-orum ΔΟΤ nov-is nov-is nov-is ΑΙΤ nov-os nov-as nov-a ΚΛΗΤ nov-i nov-ae nov-a ΑΦ nov-is nov-is nov-is τρικατάληκτα σε –er, -era, -erum συγκοπτόμενα τρικατάληκτα σε -er, -ra, -rum ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ liber (ελεύθερος) liber-a liber-um pulcher (όμορφος) pulchr-a pulchr-um ΓΕΝ liber-i liber-ae liber-i pulchr-i pulchr-ae pulchr-i ΔΟΤ liber-o liber-ae liber-o pulchr-o pulchr-ae pulchr-o ΑΙΤ liber-um liber-am liber-um pulchr-um pulchr-am pulchr-um ΚΛΗΤ liber liber-a liber-um pulcher pulchr-a pulchr-um ΑΦ liber-o liber-a liber-o pulchr-o pulchr-a pulchr-o ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ liber-i liber-ae liber-a pulchr-i pulchr-ae pulchr-a ΓΕΝ liber-orum liber-arum liber-orum pulchr-orum pulchr-arum pulchr-orum ΔΟΤ liber-is liber-is liber-is pulchr-is pulchr-is pulchr-is ΑΙΤ liber-os liber-as liber-a pulchr-os pulchr-as pulchr-a ΚΛΗΤ liber-i liber-ae liber-a pulchr-i pulchr-ae pulchr-a ΑΦ liber-is liber-is liber-is pulchr-is pulchr-is pulchr-is 1. Τα επίθετα της β΄κλίσης είναι όλα τρικατάληκτα (κάθε γένος δικές του καταλήξεις). Το αρσενικό και το ουδέτερο κλίνονται κατά τη β΄κλίση, ενώ το θηλυκό κατά την α΄κλίση. 2. Παρόμοια κλίνονται και οι μετοχές μέλλοντα και παρακειμένου, καθώς και ο υπερθετικός βαθμός όλων των επιθέτων. 3. Τα δευτερόκλιτα επίθετα σε -er, (-e)ra, (-e)rum διακρίνονται σε δυο κατηγορίες, όπως και τα αντίστοιχα ουσιαστικά : αυτά που διατηρούν το –e- (liber, libera, liberum) και αυτά που δεν το διατηρούν (συγκοπτόμενα : pulcher, pulchra, pulchrum). Διατηρούν το e τα : tener, tenera, tenerum(=τρυφερός), miser, misera, miserum(άθλιος), liber, libera, liberum (ελεύθερος). Όλα τα υπόλοιπα είναι συγκοπτόμενα.
- 44. ΕΠΙΘΕΤΑ, σελ. 42 ΕΠΙΘΕΤΑΤΡΙΤΗΣ ΚΛΙΣΗΣ τρικατάληκτα –er, -eris, -ere τρικατάληκτα –er, -ris, -re ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ celer (ταχύς) celer-is celer-e alacer (εύθυμος) alacr-is alacr-e ΓΕΝ celer-is celer-is celer-is alacr-is alacr-is alacr-is ΔΟΤ celer-i celer-i celer-i alacr-i alacr-i alacr-i ΑΙΤ celer-em celer-em celer-e alacr-em alacr-em alacr-e ΚΛΗΤ celer celer-is celer-e alacer alacr-is alacr-e ΑΦ celer-i celer-i celer-i alacr-i alacr-i alacr-i ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ celer-es celer-es celer-ia alacr-es alacr-es alacr-ia ΓΕΝ celer-ium, -um* celer-ium, -um * celer-ium, -um * alacr-ium alacr-ium alacr-ium ΔΟΤ celer-ibus celer-ibus celer-ibus alacr-ibus alacr-ibus alacr-ibus ΑΙΤ celer-es celer-es celer-ia alacr-es alacr-es alacr-ia ΚΛΗΤ celer-es celer-es celer-ia alacr-es alacr-es alacr-ia ΑΦ celer-ibus celer-ibus celer-ibus alacr-ibus alacr-ibus alacr-ibus δικατάληκτα σε -is, -is, -e μονοκατάληκτα σε -x, -e, -r, -us, -es, -ns, -l, -ps, -rs συγκριτικός σε -ior, -ior, -ius ΑΡΣ – ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ – ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ - ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ omn-is (πας) omn-e ingens (πελώριος) ingens altior (ψηλότερος) alt-ius ΓΕΝ omn-is omn-is ingent-is ingent-is altior-is altior-is ΔΟΤ omn-i omn-i ingent-i ingent-i altior-i altior-i ΑΙΤ omn-em omn-e ingent-em ingens altior-em alt-ius ΚΛΗΤ omn-is omn-e ingens ingens altior alt-ius ΑΦ omn-i omn-i ingent-i ingent-i altior-e altior-e ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ omn-es omn-ia ingent-es ingent-ia altior-es altior-a ΓΕΝ omn-ium omn-ium ingent-ium ingent-ium altior-um altior-um ΔΟΤ omn-ibus omn-ibus ingent-ibus ingent-ibus altior-ibus altior-ibus ΑΙΤ omn-es omn-ia ingent-es ingent-ia altior-es altior-a ΚΛΗΤ omn-es omn-ia ingent-es ingent-ia altior-es altior-a ΑΦ omn-ibus omn-ibus ingent-ibus ingent-ibus altior-ibus altior-ibus 1. Τα τριτόκλιτα επίθετα θετικού βαθμού έχουν : αφαιρετική ενικού σε -i , γενική πληθυντικού σε -ium και ονομαστική, αιτιατική και κλητική πληθυντικού του ουδετέρου σε -ia. 2.Τα επίθετα συγκριτικού βαθμού σε -ior, -ior, -ius έχουν αντίθετα : αφαιρετική ενικού σε -e , γενική πληθυντικού σε -um και ονομαστική, αιτιατική και κλητική πληθυντικού του ουδετέρου σε -a. Εξαίρεση : η γενική πληθυντικού των ανώμαλων συγκριτικών plures-plurium και complures-complurium 3. Από τα τρικατάληκτα σε -er, (-e)ris, (-e)re, μόνο το celer, celeris, celere (ταχύς) δεν συγκόπτει το e.Μάλιστα έχει γενική πληθυντικού και σε –um : celerium και celerum. Όλα τα υπόλοιπα το συγκόπτουν : acer, acris, acre (οξύς), equester, equestris, equestre (ιππικός) 4. Ως μονοκατάληκτο επίθετο σε –ns, γεν. –ntis κλίνεται και η μετοχή ενεστώτα. Η αφαιρετική του ενικού όμως σχηματίζεται με κατάληξη –i μόνο όταν η μετοχή είναι επιθετική – αναφορική και –e όταν η μετοχή είναι κατηγορηματική ή επιρρηματική. 5. Το μονοκατάληκτο επίθετο inops, inopis (ενδεής, στερημένος) σχηματίζει γενική πληθυντικού σε –um : inopum
- 45. ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΩΝ, σελ.43 ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΩΝ ΟΜΑΛΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΣ ΣΥΓΚΡ. : θέμα + -ior, -ior, - ius ΥΠΕΡΘ. : θέμα+-issimus, a, um clarus, -a, -um (καθαρός) clar-ior, -ior, -ius clarissimus, -a, -um amabilis, -is, -e (αγαπητός) amabil-ior, -ior, -ius amabilissimus, -a, -um felix (ευτυχής) felic-ior, -ior, -ius felicissimus, -a, -um impudens (αναιδής) impudent-ior, -ior, -ius impudentissimus, -a, -um Σχηματίζουν τον ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟ σε –rrimus όλα τα επίθετα που λήγουν σε–er και το maturus pulcher, -ra, -rum (ωραίοςς) pulchrior, -ior, -ius pulcherrimus, -a, -um miser, -era, -erum (άθλιος) miserior, -ior, -ius miserrimus, -a, -um celer, celer-is, celer-e (γρήγορος) celerior, -ior, -ius celerrimus, -a, -um acer, acris, acre (οξύς) acrior, -ior, -ius acerrimus, -a, -um maturus, -a, -um (ώριμος) maturior, -ior, -ius maturissimus και maturrimus,-a,-um Σχηματίζουν τον ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟ σε –llimus 6 επίθετα σε –lis (facilis, difficilis, humilis, gracilis, similis, dissimilis) facilis, -is, -e (εύκολος) facilior, -ior, -ius facillimus, -a, -um similis, -is, -e (όμοιος) similior, -ior, -ius simillimus, -a, -um Σχηματίζουν τον ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ σε –entior και τον ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟ σε –entissimus τα επίθετα που λήγουν σε -dicus,-volus,-ficus και το νalidus magnificus, -a, -um (μεγαλοπρεπής) magnificentior, -ior, -ius magnificentissimus, -a, -um validus, -a, -um (ισχυρός) validior και valentior, -ior, -ius validissimus και valentissimus,-a,-um Σχηματίζουν ΠΕΡΙΦΡΑΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ όσα επίθετα έχουν χαρακτήρα φωνήεν εκτός από όσα λήγουν σε –quus ΣΥΓΚΡ. : magis + θετικός ΥΠΕΡΘ. : maxime + θετικός vacuus, -a, -um (κενός) magis vacuus maxime vacuus, -a, -um antiquus, -a, -um (παλαιός) antiquior, -ior, -ius antiquissimus, -a, -um ΑΝΩΜΑΛΑ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ (παραθετικά από άλλα θέματα) bonus, -a, -um (καλός) melior, -ior, -ius optimus, -a, -um magnus, -a, -um (μεγάλος) maior, -ior, -ius maximus, -a, -um parvus, -a, -um (μικρός) minor, -ior, -ius minimus, -a, -um multus, -a, -um (πολύς, ενικός) -, -, plus (μόνο στο ουδέτερο) plurimus, -a, -um multi,-ae,-a (πολλοί, πληθυντικός) plures, -es, -a plurimi,-ae,-a ΔΕΝ ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΝ ΘΕΤΙΚΟ, γιατί προέρχονται από επιρρήματα (intra) (εντός) interior, -ior, -ius intimus, -a, -um (prae) (προ, εμπρός) prior, -ior, -ius primus, -a, -um (prope) (κοντά) propior, -ior, -ius proximus, -a, -um (ultra) (πέρα) ulterior, -ior, -ius ultimus, -a, -um ΔΕΝ ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ και τον αναπληρώνουν από άλλα επίθετα novus, -a, -um (νέος) recentior, -ior,-ius (< recens, πρόσφατος) novissimus, -a, -um sacer, sacra, sacrum (ιερός) sanctior, -ior, -ius (< sanctus) sacerrimus, -a, -um ΔΕΝ ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΝ ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟ alacer, alacris, alacre (εύθυμος) alacrior, -ior, -ius - iuvenis (νέος) iunior - ingens (πελώριος) ingentior, -ior, -ius - senex (γέρων) senior - adulescens (νεαρός) adulescentior - debilis, -is, -e debilior, -ior, -ius - memorabilis, -is, -e (αξιομνημόνευτος) memorabilior, -ior, -ius - ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΝ ΔΙΠΛΟ ΥΠΕΡΘΕΤIΚΟ exterus, -a, -um (ο έξω) exterior, -ior, -ius extremus και extimus, -a, -um superus , -a, -um (ο κάτω) superior, -ior, -ius supremus και summus, -a, -um posterus , -a, -um (ο ύστερος) posterior, -ior, -ius postremus και postumus, -a, -um
- 46. ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΩΝ, σελ.44 ΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΤΩΝ συγκριτικός σε –ior, -ior, -ius plures και plus ΑΡΣ - ΘΗΛ ΑΡΣ - ΘΗΛ ΑΡΣ - ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ altior (ψηλότερος) alt-ius - plus (περισσότερο) ΓΕΝ altior-is altior-is - plur-is ΔΟΤ altior-i altior-i - plur-i ΑΙΤ altior-em alt-ius - plus ΚΛΗΤ altior alt-ius - plus ΑΦ altior-e altior-e - plur-e ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ altior-es altior-a plur-es (περισσότεροι, ες) plur-a ΓΕΝ altior-um altior-um plur-ium plur-ium ΔΟΤ altior-ibus altior-ibus plur-ibus plur-ibus ΑΙΤ altior-es altior-a plur-es plur-a ΚΛΗΤ altior-es altior-a plur-es plur-a ΑΦ altior-ibus altior-ibus plur-ibus plur-ibus 1.Για το σχηματισμό των παραθετικών απαραίτητη είναι η γνώση του θέματος του επιθέτου, το οποίο βρίσκουμε από τη γενική ενικού αφαιρωντας την κατάληξη. π.χ. felix, felic-is ΘΕΜΑ = felic- 2.Δεν σχηματίζουν παραθετικά όσα επίθετα δηλώνουν : ύλη (aureus : χρυσός), τόπο (marinus : θαλάσσιος) ή χρόνο (nocturnus : νυχτερινός), μέτρο (triennis : τρίχρονος), συγγένεια (paternus : πατρικός) ή καταγωγή (romanus : ρωμαϊκός), μια έννοια απόλυτη (mortalis :θνητός) ή έχουν άρνηση (immortalis : αθάνατος) 3. Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου multus σχηματίζει ενικό αριθμό μόνο στο ουδέτερο γένος : plus. Ο πληθυντικός σχηματίζεται και στα τρία γένη : plures, plures, plura. Τον υπερθετικό όμως σχηματίζει πλήρη και στα τρία γένη : plurimus, -a, -um 4.Ο συγκριτικός βαθμός των επιθέτων κλίνεται κατά την γ΄κλίση. Διαφέρουν από των επιθέτων θετικού βαθμού οι εξής καταλήξεις : αφαιρετική ενικού : -e (αντί-i) γενική πληθυντικού : -um (αντί -ium) ονομαστική, αιτιατική και κλητική του ουδετέρου : -a (αντί -ia) Όμως, η γεν.πληθυντικού των plures, -es, -a (πολλοί) και complures, -es, -a (πάρα πολλοί, πάμπολλοι) είναι plurium και complurium. 5. Ο υπερθετικός βαθμός κλίνεται κανονικά όπως τα δευτερόκλιτα επίθετα.
- 47. ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ, σελ.45 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΘΜΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ 1. Ο σχηματισμός των τριών βαθμών των επιρρημάτων γίνεται ως εξής : Σχηματισμός επιρρήματος θετικού βαθμού : από επίθετo β΄ κλίσης : θέμα επιθέτου + -e από επίθετo γ΄ κλίσης : θέμα επιθέτου +-iter από επίθετo γ΄ κλίσης σε –ens (-entis), -ans (-antis), -ers (-ertis) : θέμα επιθέτου + -er Σχηματισμός επιρρήματος συγκριτικού βαθμού : θέμα επιθέτου +-ius (=συγκριτικός βαθμός ουδετέρου στην ονομαστική ενικού) Σχηματισμός επιρρήματος υπερθετικού βαθμού : θέμα υπερθετικού βαθμού επιθέτου με κατάληξη –e 2. Υπενθυμίζεται ότι το θέμα του επιθέτου το βρίσκουμε από τη γενική ενικού αφαιρώντας την κατάληξη : clarus, clari θέμα : clar-, pulcher, pulchri θέμα : pulchr-, felix, felicis θέμα : felic- 3. Προσοχή στην παραγωγή επιρρήματος θετικού βαθμού από επίθετo γ΄ κλίσης σε –ens (-entis), -ans (-antis), - ers (-ertis)! Η κατάληξη είναι –er και όχι –iter 4. Ως θετικός βαθμός μερικών επιρρημάτων χρησιμοποιείται η αιτιατική ενικού του ουδέτερο γένους, όπως : facile, multum, paulum ΟΜΑΛΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΠΙΘΕΤΟ ΕΠΙΡΡΗΜΑ ΘΕΤΙΚΟΣ ΘΕΤΙΚΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟΣ clarus (β΄, καθαρός) clar-e (καθαρά) clar-ius clarissim-e miser (β΄, άθλιος) miser-e (άθλια) miser-ius miserrim-e pulcher (β΄, ωραίος) pulchr-e (ωραία) pulchr-ius pulcherrim-e gravis (γ΄, σοβαρός) grav-iter (σοβαρά) grav-ius gravissim-e felix (γ΄, ευτυχής) felic-iter (ευτυχώς) felic-ius felicissim-e celer (γ΄, γρήγορος) celer-iter (γρήγορα) celer-ius celerrim-e prudens (γ΄, συνετός) prudent-er (συνετά) prudent-ius prudentissim-e ΙΔΙΟΜΟΡΦΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΠΙΘΕΤΟ ΕΠΙΡΡΗΜΑ ΘΕΤΙΚΟΣ ΘΕΤΙΚΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΥΠΕΡΘΕΤΙΚΟΣ bonus (καλός) bene (καλά, εὖ) melius optime multus (πολύς) multum –multo (πολύ) plus plurimum facilis (εύκολος) facile (εύκολα) facilius facillime durus (σκληρός) dure – duriter (σκληρά) durius durissime non multum – paulum (λίγο) minus minime (magnus μέγας) magnopere (μέγα, μάλα) magis maxime prope (κοντά) propius proxime supra(επάνω) superius summe ultra (πέρα) ulterius ultime prae (πριν-μπροστά) prius primum – primo post (ύστερα) posterius postremo- postumo/ -um diu (για πολύ χρόνο) diutius diutissime saepe (συχνά) saepius saepissime satis (αρκετά) satius -
- 48. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ, σελ. 46 ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΑΠΟΛΥΤΑΤΑΚΤΙΚΑ ΔΙΑΝΕΜΗΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ 1. I ūnus, ūna, ūnum prīmus, πρώτος singulī, ο καθένας χωριστά semel, άπαξ 2. II duo, duae, duo secundus bīnī, ανά δύο bis 3. III trēs, tria tertius ternī (trīnī) ter 4. IV quattuor quārtus quaternī quater 5. V quīnque quīntus quīnī quīnquiēs 6. VI sex sextus sēnī sexiēs 7. VII septem septimus septēnī septiēs 8. VIII octō octāvus octōnī octiēs 9. IX novem nōnus novēnī noviēs 10. X decem decimus dēnī deciēs 11. XI ūndecim ūndecimus ūndēnī ūndeciēs 12. XII duodecim duodecimus duodēnī duodeciēs 13. XIII tredecim tertius decimus ternī denī terdeciēs 14. XIV quattuordecim quārtus decimus quaternī denī quaterdeciēs 15. XV quīndecim quīntus decimus quīnī dēnī quīnquiēs deciēs 16. XVI sēdecim, sexdecim sextus decimus sēnī dēnī sexiēs deciēs 17. XVII septendecim septimus decimus septēnī dēnī septiēs deciēs 18. XVIII duodēvīgintī duodēvīcēsimus duodēvīcēnī octiēs deciēs 19. XIX ūndēvīgintī ūndēvīcēsimus ūndēvīcēnī noviēs deciēs 20. XX vīgintī vīcēsimus vīcēnī vīciēs 21. XXI vīgintī ūnus, ūnus et vīgintī vīcēsimus prīmus, ūnus et vīcēsimus vīcēnī singulī, singulī et vīcēni vīciēs semel 22. XXII vīgintī duo, duo et vīgintī vīcēsimus secundus, alter et vīcēsimus vīcēnī bīnī, bīnī et vīcēnī vīciēs bis 30. XXX trīgintā trīcēsimus trīcēnī triciēs 40. XL quadrāgintā quadrāgēsimus quadrāgēnī quadrāgiēs 50. L quīnquāgintā quīnquāgēsimus quinquāgēnī quīnquāgiēs 60. LX sexāgintā sexāgēsimus sexāgēnī sexāgiēs 70. LXX septuāgintā septuāgēsimus septuāgēnī septuāgiēs 80. LXXX octōgintā octōgēsimus octōgēnī octōgiēs 90. XC nōnāgintā nōnāgēsimus nōnāgēnī nōnāgiēs 100. C centum centēsimus centēnī centiēs 101. C1 centum ūnus, centum et ūnus centēsimus prīmus, centēsimus et prīmus centēnī singulī, centēnī et singulī centiēs semel 200. CC ducentī, -ae, -a ducentēsimus ducēnī ducentiēs 300. CCC trecentī trecentēsimus trecēnī trecentiēs 400. CD quadringentī quadringentēsimu s quadringēnī quadringentiēs 500. D quīngentī quīngentēsimus quīngēnī quīngentiēs 600. DC sescentī sescentēsimus sescēnī sescentiēs 700. DCC septingentī septingentēsimus septingēnī septingentiēs 800. DCCC octingentī octingentēsimus octingēnī octingentiēs 900. DCCCC nōngentī nōngentēsimus nōngēnī nōngentiēs 1,000. M mīlle mīllēsimus singula mīlia mīliēs 2,000. MM duo mīlia bis mīllēsimus bīna mīlia bis mīliēs 100,000. CCCI ) ) ) centum mīlia centiēs mīllēsimus centēna mīlia centiēs mīliēs 1,000,000. CCCCI)) ) ) deciēs centēna mīlia deciēs centiēs mīllēsimus deciēs centēna mīlia deciēs centiēs mīliēs
- 49. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ, σελ. 47 ΚΛΙΣΗΤΩΝ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΩΝ 1. Τα αριθμητικά unus (ένας), duo (δύο), tres (τρεις) mille (χίλια) κλίνονται ως εξής : ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ unus una unum mille ΓΕΝ unius unius unius mille ΔΟΤ uni uni uni mille ΑΙΤ unum unam unum mille ΚΛ - - - mille ΑΦ uno una uno mille ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ -ΘΗΛ ΟΥΔ ΟΝ uni unae una duo duae duo tres tria mil(l)ia ΓΕΝ unorum unarum unorum duorum duarum duorum trium trium milium ΔΟΤ unis unis unis duobus duabus duobus tribus tribus milibus ΑΙΤ unos unas una duos, duo duas duo tres (tris) tria milia ΚΛ - - - - - - - - milia ΑΦ unis unis unis duobus duabus duobus tribus tribus milibus 1. Το unus ακολουθεί τη λεγόμενη αντωνυμική κλίση, σχηματιζει δηλαδή τη γενικη ενικού σε –ius και τη δοτική ενικού σε –i. Θεωρείται και αντωνυμικό επίθετο. 2. To mille είναι άκλιτο στον ενικό και σημαίνει χίλια. Στον πληθυντικό κλίνεται όπως το tres και σημαίνει χιλιάδες. 3. Από τα υπόλοιπα αριθμητικά κλίνονται (χωρίς ιδιομορφίες κατά την κλίση τους) : τά απόλυτα που δηλώνουν εκατοντάδες : centum, ducenti, trecenti κλπ τα τακτικά και διανεμητικά.
- 50. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 48 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΑΝΤΩΝΥΜΙΑ ego, tu, - (ἐγώ, σύ, -) egomet, tute, - (ἔγωγε, σύγε, -) α΄ πρόσωπο β΄ πρόσωπο γ΄ πρόσωπο α΄ πρόσωπο β΄ πρόσωπο γ΄ πρόσωπο ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ ego tu (hic, ille, is) egomet tute (hic, ille, is) ΓΕΝ mei tui sui meimet tuimet suimet ΔΟΤ mihi tibi sibi mihimet tibimet sibimet ΑΙΤ me te se memet, meme temet, tete semet, sese ΚΛΗΤ - - - - - - ΑΦ a me a te a se a memet, a meme a temet, a tete a semet, a sese ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ nos vos (hi, illi, ei) nosmet vosmet (hi, illi, ei) ΓΕΝ nostri, nostrum vestri, vestrum sui nostri, nostrum vestri, vestrum suimet ΔΟΤ nobis vobis sibi nobismet vobismet sibimet ΑΙΤ nos vos se nosmet vosmet semet, a sese ΚΛΗΤ - - - - - - ΑΦ a nobis a vobis a se a nobismet a vobismet a semet, a sese ΚΤΗΤΙΚΗ ΑΝΤΩΝΥΜΙΑ για έναν κτήτορα για πολλούς κτήτορες α΄πρόσωπο meus, mea, meum (=δικός μου, ἐμός) noster, nostra, nostrum (=δικός μας,ἡμέτερος) β΄ πρόσωπο tuus, tua, tuum(δικός σου, σός) vester, vestra, vestrum (=δικός σας, ὑμέτερος) γ΄ πρόσωπο suus, sua, suum(δικός του, ἑός) suus, sua, suum (=δικός τους, σφέτερος) meus, mea, meum (δικό, -η, ό μου) noster, nostra, nostrum (δικός,- ή,- ό μας) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ meus mea meum noster nostra nostrum ΓΕΝ mei meae mei nostri nostrae nostri ΔΟΤ meo meae meo nostro nostrae nostro ΑΙΤ meum meam meum nostrum nostram nostrum ΚΛΗΤ meus, mi mea noster ΑΦ meo mea meum nostro nostra nostro ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ mei meae mea nostri nostrae nostra ΓΕΝ meorum mearum meorum nostrorum nostrarum nostrorum ΔΟΤ meis meis meis nostris nostris nostris ΑΙΤ meos meas mea nostros nostras nostra ΚΛΗΤ ΑΦ meis meis meis nostris nostris nostris 1. Οι κτητικές αντωνυμίες έχουν τρία γένη και τρία πρόσωπα και δηλώνουν έναν ή πολλούς κτήτορες. 2. Κλίνονται όπως τα δευτερόκλιτα επίθετα (bonus, -a, -um, pulcher, pulchra, pulchrum) 3. Από όλες τις αντωνυμίες (όχι μόνο τις κτητικές) κλητική σχηματίζουν μόνο οι meus, mea και noster. Καμία άλλη αντωνυμία οποιουδήποτε είδους δεν σχηματίζει κλητική (όπως στα αρχαία ελληνικά τα ὦ οὗτος και ὦ αὕτη). 1. Στο γ΄ πρόσωπο: ενικός και πληθυντικός συμπίπτουν.Η ονομαστ. ενικού αναπληρώνεται από δεικτικές αντωνυμίες. 2. Οι τύποι nostrum και vestrum της γενικής πληθυντικού χρησιμοποιούνται ως γενικές διαιρετικές. 3. Η προσωπική αντωνυμία του γ΄ προσώπου χρησιμοποιείται μόνο για αυτοπάθεια, όταν δηλαδή δηλώνει το πρόσωπο που είναι και υποκείμενο του ρήματος. 4. Για να δοθεί έμφαση στους τύπους της προσωπικής αντωνυμίας (όπως και στην αρχαία ελληνική ἔγωγε, ἐμοῦγε κλπ) : α) προσθέτουμε το -met (εκτός των τύπων nostri,-um, vestri,-um, tu) : egomet κλπ β) διπλασιάζουμε τους τύπους me, se, te = meme, κλπ γ) To tu γίνεται tute (βλ.και τον πίνακα).
- 51. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 49 ΔΕΙΚΤΙΚΕΣΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ 1. hic, haec, hoc (αυτός,-η,-ο) 2. ille, illa, illud (εκείνος, -η –ο) 3. iste, ista, istud (αυτός,-η,-ο) 4. talis, talis, tale (τέτοιος, -α, ο – τριτόκλιτη, δικατάληκτη) 5. tantus, tanta, tantum (τόσος, -η, ο- δευτερόκλιτη, τρικατάληκτη) 6. tot ( τόσοι,-ες,-α -άκλιτη, μόνο πληθυντικού αριθμού) 7. totidem (άλλοι τόσοι,-ες,-α -άκλιτη, μόνο πληθυντικού αριθμού) hic, haec, hoc (αυτός, -η, -ο) ille, illa, illud (εκείνος, -η –ο) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ hic haec hoc ille illa illud ΓΕΝ huius huius huius illius illius illius ΔΟΤ huic huic huic illi illi illi ΑΙΤ hunc hanc hoc illum illam illud ΚΛΗΤ ΑΦ hoc hac hoc illo illa illo ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ hi hae haec illi illae illa ΓΕΝ horum harum horum illorum illarum illorum ΔΟΤ his his his illis illis illis ΑΙΤ hos has haec illos illas illa ΚΛΗΤ ΑΦ his his his illis illis illis iste, ista, istud (αυτός, -η, -ο) talis, talis, tale (τέτοιος, -α, ο) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ iste ista istud talis talis tale ΓΕΝ istius istius istius talis talis talis ΔΟΤ isti isti isti tali tali tali ΑΙΤ istum istam istud talem talem tale ΚΛΗΤ ΑΦ isto ista isto tali tali tali ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ isti istae ista tales tales talia ΓΕΝ istorum istarum istorum talium talium talium ΔΟΤ istis istis istis talibus talibus talibus ΑΙΤ istos istas ista tales tales talia ΚΛΗΤ ΑΦ istis istis istis talibus talibus talibus hic!...vinum hodie???
- 52. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 50 ΟΡΙΣΤΙΚΕΣΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ 1. is, ea, id (αυτός, -η, -ο) 2. ipse, ipsa, ipsum (ο ίδιος, -α, -ο) 3. idem, eadem, idem (ο ίδιος –α, -ο- προήλθε από την is, ea, id με την προσθήκη του άκλιτου προσφύματος -dem. Κλίνεται όπως η is, ea, id. Αν του -dem προηγείται m τρέπεται σε n.) 4. alter, altera, alterum (ο άλλος, -η, -ο- , -αντωνυμικό επίθετο) is, ea, id (αυτός, -η, -ο) ipse, ipsa, ipsum (ο ίδιος, -α, -ο) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ is ea id ipse ipsa ipsum ΓΕΝ eius eius eius ipsius ipsius ipsius ΔΟΤ ei ei ei ipsi ipsi ipsi ΑΙΤ eum eam id ipsum ipsam ipsum ΚΛΗΤ ΑΦ eo ea eo ipso ipsa ipso ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ ei-ii-i eae ea ipsi ipsae ipsa ΓΕΝ eorum earum eorum ipsorum ipsarum ipsorum ΔΟΤ eis-iis-is eis-iis-is eis-iis-is ipsis ipsis ipsis ΑΙΤ eos eas ea ipsos ipsas ipsa ΚΛΗΤ ΑΦ eis-iis-is eis-iis-is eis-iis-is ipsis ipsis ipsis idem, eadem, idem (ο ίδιος –α, -ο) alter, altera, alterum (ο άλλος, -η, -ο) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ idem eadem idem alter altera alterum ΓΕΝ eiusdem eiusdem eiusdem alterius alterius alterius ΔΟΤ eidem eidem eidem alteri alteri alteri ΑΙΤ eundem eandem idem alterum alteram alterum ΚΛΗΤ ΑΦ eodem eadem eodem altero altera altero ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ eidem-iidem- idem eaedem eadem alteri alterae altera ΓΕΝ eorundem earundem eorundem alterorum alterarum alterorum ΔΟΤ eisdem- iisdem-isdem eisdem- iisdem-isdem eisdem- iisdem-isdem alteris alteris alteris ΑΙΤ eosdem easdem eadem alteros alteras altera ΚΛΗΤ ΑΦ eisdem- iisdem-isdem eisdem- iisdem-isdem eisdem- iisdem-isdem alteris alteris alteris
- 53. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 51 ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ 1. qui, quae, quod (ο οποίος,-α,-ο) 2. qualis, qualis, quale (τέτοιος,-α,-ο που - τριτόκλιτη, δικατάληκτη) 3. quantus, -a, -um (όσος,-η,-ο- δευτερόκλιτη, τρικατάληκτη ) 4. uter, utra, utrum (όποιος-α,-ο από τους δυο-αντωνυμικό επίθετο-) 5. quot (όσοι, ες, α - άκλιτη, πληθυντικού αριθμού μόνο) Όλες οι αναφορικές αντωνυμίες γίνονται αοριστολογικές όταν προσλαμβάνουν το –cumque (-δήποτε), που κατά την κλίση μένει αμετάβλητο : quicumque, quaecumque, quodcumque (οποιοσδήποτε) qualiscumque, qualiscumque, qualecumque (οιοσδήποτε) quantuscumque, quantacumque, quantumcumque (οσοσδήποτε) utercumque, utracumque, utrumcumque (οποιοσδήποτε από τους δυο) quotcumque (οσοιδήποτε) qui, quae, quod (ο οποίος) quicumque, quaecumque, quodcumque (οποιοσδήποτε) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ qui quae quod quicumque quaecumque quodcumque ΓΕΝ cuius cuius cuius cuiuscumque cuiuscumque cuiuscumque ΔΟΤ cui cui cui cuicumque cuicumque cuicumque ΑΙΤ quem quam quod quemcumque quamcumque quodcumque ΚΛΗΤ ΑΦ quo qua quo quocumque quacumque quocumque ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ qui quae quae quicumque quaecumque quaecumque ΓΕΝ quorum quarum quorum quorumcumque quarumcumque quorumcumque ΔΟΤ quibus quibus quibus quibuscumque quibuscumque quibuscumque ΑΙΤ quos quas quae quoscumque quascumque quaecumque ΚΛΗΤ ΑΦ quibus quibus quibus quibuscumque quibuscumque quibuscumque qualis, qualis, quale (τέτοιος που) uter, utra, utrum (όποιος από τους δυο) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ qualis qualis quale uter utra utrum ΓΕΝ qualis qualis qualis utrius utrius utrius ΔΟΤ quali quali quali utri utri utri ΑΙΤ qualem qualem quale utrum utram utrum ΚΛΗΤ ΑΦ quali quali quali utro utra utro ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ quales quales qualia utri utrae utra ΓΕΝ qualium qualium qualium utrorum utrarum utrorum ΔΟΤ qualibus qualibus qualibus utris utris utris ΑΙΤ quales quales qualia utros utras utra ΚΛΗΤ ΑΦ qualibus qualibus qualibus utris utris utris
- 54. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 52 ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ 1. quis, quis, quid, (ποιος, -α,-ο; τις; -ουσιαστική) 2. qui, quae, quod (ποιος, -α, -ο ; τις; -επιθετική, κλίνεται όπως η αναφορική) 3. uter, utra, utrum (ποιος από τους δυο ; πότερος; - κλίνεται όπως η αναφορική--αντωνυμικό επίθετο-) 4. qualis, qualis, quale (τι λογής; ποῖος; -τριτόκλιτη, δικατάληκτη) 5. quantus, -a, -um (πόσος, -η, -ο ; -δευτερόκλιτη, τρικατάληκτη) quis quis quid (ποιος, -α,-ο; τις;) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ quis quis quid ΓΕΝ cuius cuius cuius ΔΟΤ cui cui cui ΑΙΤ quem quem quid ΚΛΗΤ ΑΦ quo quo quo ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ qui quae quae ΓΕΝ quorum quarum quorum ΔΟΤ quibus quibus quibus ΑΙΤ quos quas quae ΚΛΗΤ ΑΦ quibus quibus quibus
- 55. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 53 ΑΟΡΙΣΤΕΣΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ 1. quis, quae ή qua, quid (ένας, κάποιος-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 2. qui, quae ή qua, quod (κάποιος-ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) 3. aliquis, aliqua ή aliquae, aliquid (κάποιος-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 4. aliqui, aliqua, aliquod (κάποιος-ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) 5. quidam, quaedam, quiddam (κάποιος-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 6. quidam, quaedam, quoddam (κάποιος-ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ)) 7. unusquisque, unaquaeque, unumquidque (καθένας χωριστά-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 8. unusquique, unaquaeque, unumquοdque (καθένας χωριστά-ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) 9. nemo (κανένας-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ αρσενικού γένους, παράγεται από το ne+homo) 10. nullus, -a, -um (κανένας- ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ-αντωνυμικό επίθετο) 11. nihil (τίποτε-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ, πρόκειται για ουδέτερο ουσιαστικό ενικού αριθμού) 12. ullus, ulla, ullum (κάποιος- ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ -αντωνυμικό επίθετο- κλίνεται όπως η nullus) 13. alter, altera, alterum (ο άλλος -αντωνυμικό επίθετο) 14. neuter, neutra, neutrum (κανείς απ'τους δυο-αντωνυμικό επίθετο) 15. alius, alia, aliud (άλλος-αντωνυμικό επίθετο) 16. aliquot (μερικοί, ες, α - άκλιτη, πληθυντικού αριθμού μόνο) 17. ambo, ambae, ambo (και οι δύο, αμφότεροι-κλίνεται όπως το αριθμητικό duo, duae, duo) 18. quispiam, (quaepiam), quidpiam (κάποιος-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 19. quispiam, quaepiam, quodpiam, (κάποιος -ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) 20. quisquam, quisquam, quidquam ή quicquam (κάποιος -ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 21. quisquam, quaepiam, quodquam(κάποιος -ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) 22. quisque, (quaeque), quidque (κάποιος, καθένας -ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 23. quisque, quaeque, quodque (κάποιος, καθένας -ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) 24. quīvīs, quaevīs, quidvīs (οποιοσδήποτε, όποιος θέλεις-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 25. quīvis, quaevīs, quodvis (οποιοσδήποτε, όποιος θέλεις -ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) 26. quīlibet, quaelibet, quidlibet (οποιοσδήποτε -ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ) 27. quilibet, quaelibet, quodlibet (οποιοσδήποτε - ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ) ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ quis, quae ή qua, quid (ένας, κάποιος) qui, quae ή qua, quod (κάποιος) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ quis qua ή quae quid qui qua ή quae quod ΓΕΝ cuius cuius cuius cuius cuius cuius ΔΟΤ cui cui cui cui cui cui ΑΙΤ quem quam quid quem quam quod ΚΛΗΤ ΑΦ quo qua quo quo qua quo ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ qui quae qua (quae) qui quae qua (quae) ΓΕΝ quorum quarum quorum quorum quarum quorum ΔΟΤ quibus quibus quibus quibus quibus quibus ΑΙΤ quos quas qua (quae) quos quas qua (quae) ΚΛΗΤ ΑΦ quibus quibus quibus quibus quibus quibus
- 56. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 54 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΕΠΙΘΕΤΙΚΗ aliquis, aliqua ή aliquae, aliquid (κάποιος) aliqui, aliqua, aliquod (κάποιος) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ aliquis aliqua ή aliquae aliquid aliqui aliqua aliquod ΓΕΝ alicuius alicuius alicuius rei alicuius alicuius alicuius ΔΟΤ alicui alicui alicui rei alicui alicui alicui ΑΙΤ aliquem aliquam aliquid aliquem aliquam aliquod ΚΛΗΤ ΑΦ aliquo aliqua aliqua re aliquo aliqua aliquo ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ aliqui aliquae aliqua aliqui aliquae aliqua ΓΕΝ aliquorum aliquarum aliquarum rerum aliquorum aliquarum aliquorum ΔΟΤ aliquibus aliquibus aliquibus rebus aliquibus aliquibus aliquibus ΑΙΤ aliquos aliquas aliqua aliquos aliquas aliqua ΚΛΗΤ ΑΦ aliquibus aliquibus aliquibus rebus aliquibus aliquibus aliquibus ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ quidam, quaedam, quiddam (κάποιος) quidam, quaedam, quoddam (κάποιος) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ quidam quaedam quiddam quidam quaedam quoddam ΓΕΝ cuiusdam cuiusdam cuiusdam rei cuiusdam cuiusdam cuiusdam ΔΟΤ cuidam cuidam cuidam rei cuidam cuidam cuidam ΑΙΤ quendam quandam quiddam quendam quandam quoddam ΚΛΗΤ ΑΦ quodam quadam quadam re quodam quadam quodam ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ quidam quaedam quaedam quidam quaedam quaedam ΓΕΝ quorundam quorundam quarundam rerum quorundam quorundam quorundam ΔΟΤ quibusdam quibusdam quibusdam rebus quibusdam quibusdam quibusdam ΑΙΤ quosdam quasdam quaedam quosdam quasdam quaedam ΚΛΗΤ ΑΦ quibusdam quibusdam quibusdam rebus quibusdam quibusdam quibusdam ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ unusquisque, unaquaeque, unumquidque (καθένας χωριστά) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ unusquisque unaquaeque unumquidque ΓΕΝ uniuscuiusque uniuscuiusque uniuscuiusque ΔΟΤ unicuique unicuique unicuique ΑΙΤ unumquemque unumquamque unumquidque ΚΛΗΤ ΑΦ unoquoque unaquaque unoquoque ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ uniquique unaequaeque unaquaque ΓΕΝ unorumquorumque unarumquarumque unorumquorumque ΔΟΤ unisquibusque unisquibusque unisquibusque ΑΙΤ unosquosque unasquasque unaquaque ΚΛΗΤ ΑΦ unisquibusque unisquibusque unisquibusque
- 57. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 55 ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ unusquique,unaquaeque, unumquοdque (καθένας χωριστά) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ unusquique unaquaeque unumquοdque ΓΕΝ uniuscuiusque uniuscuiusque uniuscuiusque ΔΟΤ unicuique unicuique unicuique ΑΙΤ unumquemque unumquamque unumquidque ΚΛΗΤ ΑΦ unoquoque unaquaque unoquoque ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ uniquique unaequaeque unaquaque ΓΕΝ unorumquorumque unarumquarumque unorumquorumque ΔΟΤ unisquibusque unisquibusque unisquibusque ΑΙΤ unosquosque unasquasque unaquaque ΚΛΗΤ ΑΦ unisquibusque unisquibusque unisquibusque ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ (αντωνυμικό επίθετο) nemo (κανένας) nullus, -a, -um (κανένας) ΑΡΣ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ nemo nullus nulla nullum ΓΕΝ nullius nullius nullius nullius ΔΟΤ nemini nulli nulli nulli ΑΙΤ neminem nullum nullam nullum ΚΛΗΤ ΑΦ nullo nullo nulla nullo ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ nulli nulli nullae nulla ΓΕΝ nullorum nullorum nullarum nullorum ΔΟΤ nullis nullis nullis nullis ΑΙΤ nullos nullos nullas nulla ΚΛΗΤ ΑΦ nullis nullis nullis nullis ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ nihil (τίποτε) ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ nihil ΓΕΝ nullius rei ΔΟΤ nulli rei ΑΙΤ nihil ΚΛΗΤ ΑΦ nulla re ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ nullae res ΓΕΝ nullarum rerum ΔΟΤ nullis rebus ΑΙΤ nullas res ΚΛΗΤ ΑΦ nullis rebus
- 58. ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ, σελ. 56 alius,alia, aliud (άλλος) (αντωνυμικό επίθετο) neuter, neutra, neutrum (κανείς απ'τους δυο) (αντωνυμικό επίθετο) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ alius alia aliud neuter neutra neutrum ΓΕΝ alius alius alius neutrius neutrius neutrius ΔΟΤ alii alii alii neutri neutri neutri ΑΙΤ alium aliam aliud neutrum neutram neutrum ΚΛΗΤ ΑΦ alio alia alio neutro neutra neutro ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ alii aliae alia neutri neutrae neutra ΓΕΝ aliorum aliarum aliorum neutrorum neutrarum neutrorum ΔΟΤ aliis aliis aliis neutris neutris neutris ΑΙΤ alios alias alia neutros neutras neutra ΚΛΗΤ ΑΦ aliis aliis aliis neutris neutris neutris alter, altera, alterum (ο άλλος) (αντωνυμικό επίθετο) ΑΡΣ ΘΗΛ ΟΥΔ ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ alter altera alterum ΓΕΝ alterius alterius alterius ΔΟΤ alteri alteri alteri ΑΙΤ alterum alteram alterum ΚΛΗΤ ΑΦ altero altera altero ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΟΝ alteri alterae altera ΓΕΝ alterorum alterarum alterorum ΔΟΤ alteris alteris alteris ΑΙΤ alteros alteras altera ΚΛΗΤ ΑΦ alteris alteris alteris ΑΝΤΩΝΥΜΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ Τα αντωνυμικά επίθετα κλίνονται όπως οι αντωνυμίες, δηλαδή σχηματίζουν : γενική ενικού σε –ius και δοτική ενικού σε –i. Η σχολική γραμματική κατατάσσει τα περισσότερα από αυτά στις αντωνυμίες. 1. unus, una, unum (ένας-αριθμητικό, βλ. πιο πάνω.) 2. ullus, ulla, ullum (κάποιος-αόριστη επιθετική αντωνυμία- κλίνεται όπως το nullus) 3. nullus, nulla, nullum (κανένας-αόριστη επιθετική αντωνυμία, βλ. πιο πάνω.) 4. solus, sola, solum (μόνος- αντωνυμικό επίθετο- κλίνεται όπως το nullus) 5. totus, tota, totum (όλος- αντωνυμικό επίθετο -κλίνεται όπως το nullus) 6. alius, alia, aliud (άλλος - αόριστη αντωνυμία, βλ. πιο πάνω.) 7. alter, altera, alterum (ο άλλος - αόριστη αντωνυμία ή και οριστική αντωνυμία, βλ. πιο πάνω) 8. uter, utra, utrum (ποιος από τους δυο; ερωτηματική αντωνυμία /όποιος από τους δυο: αναφορική αντωνυμία) και uterque, utraque, utrumque (ο καθένας από τους δυο : αόριστη αντωνυμία, βλ. πιο πάνω) 9. neuter, neutra, neutrum (κανένας από τους δυο –αόριστη αντωνυμία, βλ. πιο πάνω)
- 59. ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝΧΡΟΝΩΝ, σελ. 57 ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΑΝΩΜΑΛΑ ΡΗΜΑΤΑ 1. sum, fui, - , esse =είμαι 2.absum, afui, - , abesse =είμαι μακριά, απουσιάζω, (ad+sum) 3.adsum - adfui (affui) - adesse = παρευρίσκομαι, έρχομαι (ab+sum) 4.interest - interfuit - interesse (απρόσωπο) = ενδιαφέρει (inter+est) 5.praesum - praefui-praeesse = προΐσταμαι, έχω την αρχηγία (prae+sum) 6. possum, potui, - , posse = μπορώ 7. fero - tuli - latum - ferre = φέρω, αναφέρω 8.affero (adfero)-attuli-allatum-afferre =φέρνω, προσφέρω (ad+fero) 9.defero - detuli - delatum – deferre= μεταφέρω (de+fero) 10. refero - retuli (rettuli) - relatum - referre = παραδίδω, αναφέρω (re+fero) 11. eo, ii (ivi), itum, ire =πηγαίνω 12. abeo, abivi(abii), abitum, abire=φεύγω (ab+eo) 13. adeo - adii - aditum - adire = πλησιάζω (ad+eo) 14. pereo – perii(ivi)- peritum- perire (per+eo) = χάνομαι, πεθαίνω (per+eo) 15. redeo, redivi(redii), reditum, redire=επιστρέφω (red+eo) 16. nequeo - nequivi - nequire (ελλειπτικό) = δεν μπορώ 17. fio- factus sum - fieri = γίνομαι 18. nolo, nolui, - , nolle=δεν θέλω 19. volo, volui, -, velle =θέλω, 20. malo - malui - malle = προτιμώ 21. aiο (ελλειπτικό) =λέω 22. aveo(ελλειπτικό)=χαιρετώ 23. coepi - coepisse (ελλειπτικό) = αρχίζω 24. memini - meminisse (ελλειπτικό) = θυμάμαι 25. inquam (ελλειπτικό)= λέγω 26. quaeso (ελλειπτικό)=παρακαλώ ΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ 4 ΣΥΖΥΓΙΩΝ 27. abicio - abieci - abiectum - abicere 3-15= πετάω κάτι, καταθέτω (τα όπλα) (ab+iacio) -iacio, 3-15 28. abstineo - abstinui - abstentum - abstinere 2= απέχω από -teneo 29. accedo - accessi - accessum – accedere 3= συνοδεύω -cedo 30. accipio, accepi, acceptum, -ere 3-15 =παίρνω, δέχομαι, μαθαίνω (ad+capio) -capio, 3-15 31. adhaeresco - adhaesi - adhaesum - adhaerescere 3= προσκολλιέμαι 32. adhortor-adhortatus sum - adhortatum-adhortari (αποθετικό) 1= προτρέπω αποθετικό 33. adligo- adligavi- adligatum- adligare 1= δένω 34. administro, administravi, administratum, administrare 1= διαχειρίζομαι 35. admiror, admiratus sum, admiratum, admirari (αποθετικό) 1= θαυμάζω αποθετικό 36. admitto - admisi - admissum - admittere 3= αφήνω κάποιον να περάσει, δέχομαι 37. aegroto, aegrotavi, aegrotatum, aegrotare 1=ασθενώ, 38. afficio (adficio) - affeci (adfeci) - affectum (adfectum) - afficere (adficere) = περιβάλλω (dolore adficior=περιβάλλομαι με οργή, οργίζομαι) -facio, 3-15 39. ago - egi - actum – agere 3= οδηγώ (άγω), κάνω, 40. alo - alui - alitum (altum) - alere 3= εκτρέφω 41. amo, amavi, amatum, amare 1=αγαπώ 42. animadverto - animadverti - animadversum - animadvertere 3= παρατηρώ (animadverto in aliquem=τιμωρώ κάποιον) -verto 43. antecello - - - - - antecellere 3= ξεπερνώ κάποιον σε κάτι 44. antepono - anteposui - antepositum - anteponere 3= προκρίνω, βάζω κάτι πάνω από κάτι άλλο -pono 45. appendo, appendi, appensum, -ere 3=ζυγίζω, -pendo 46. appropinquo, appropinquavi, appropinquatum, appropinquare 1= πλησιάζω 47. ascendo - ascendi - ascensum - ascendere 3= ανεβαίνω ,
- 60. ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝΧΡΟΝΩΝ, σελ. 58 48. assideo - assedi - assessum - assidere 2= κάθομαι(δίπλα σε) -sedeo 49. audeo - ausus sum - ausum - audere (ημιαποθετικό) 2= τολμώ ημιαποθετικό 50. audio - audivi - auditum - audire 4= ακούω 51. cado - cecidi - casum - cadere 3= πέφτω 52. capio, cepi, captum, capere 3-15=πιάνω, συλλαμβάνω 3-15 53. caveo-cavi-cautum-ere 2=προσέχω, φυλάγομαι, 54. cedo - cessi - cessum - cedere 3= παραχωρώ 55. ceno, cenavi, cenatum, cenare 1= δειπνώ, γευματίζω 56. censeo - censui - censum - censere 2= πιστεύω, νομίζω 57. cerno - crevi - cretum - cernere 3= (δια)κρίνω (παθητική φωνή : ΠΡΚ: conspectus sum ΥΠ: conspectus eram Σ.Μ: conspectus ero από το ρ. conspicio) 58. circumsedeo - circumsedi - circumsessum - circumsedere 2= περικυκλώνω -sedeo 59. clamo, clamavi, clamatum, clamare 1= φωνάζω 60. cogito, cogitavi, cogitatum, cogitare 1= σκέπτομαι 61. cognosco - cognovi – cognitum - cognoscere 3= γνωρίζω -gnosco 62. cogo - coegi - coactum - cogere 3= συγκαλώ, εξαναγκάζω (cum+ago) -ago 63. cohibeo - cohibui - cohibitum - cohibere 2= συγκρατώ, εμποδίζω , -habeo 64. colo - colui - cultum – colere 3= καλλιεργώ, λατρεύω, κατοικώ 65. comprehendo, -ndi, -nsum, -ere 3=συλλαμβάνω -hendo 66. conduco - conduxi - conductum - conducere 3 = νοικιάζω (con+duco) -duco 67. confido - confisus sum - confisum - confidere (ημιαποθετικό) 3= έχω εμπιστοσύνη 68. confirmo, confirmavi, confirmatum, confirmare 1= επιβεβαιώνω 69. conformo, conformavi, conformatum, conformare 1= διαπλάθω, διαμορφώνω 70. congredior-congressus sum-congressum-congredi 3-15 (αποθετικό) = συγκρούομαι, μονομαχώ (con+gradior) αποθετικό, -gradior, 3-15 71. congruo - congrui - - - congruere 3= συμφωνώ 72. conloco, conlocavi, conlocatum, conlocare 1= εγκαθιστώ 73. conloquor - conlocutus sum - conlocutum - conloqui ( αποθετικό) 3= συνομιλώ αποθετικό, -loquor 74. conscribo - conscripsi - conscriptum - conscribere 3= γράφω -scribo 75. consecro, consecravi, consecratum, consecrare 1= αφιερώνω, προσφέρω 76. consequor - consecutus sum – consecutum - consequi (αποθετικό) 3= ακολουθώ, πετυχαίνω αποθετικό, -sequor 77. conservo, conservavi, conservatum, conservare 1= σώζω 78. conspicio - conspexi - conspectum - conspicere 3-15= βλέπω (con+specio) -specio, 3-15 79. constituo - constitui - constitutum - constituere 3= αναδιοργανώνω, αποφασίζω -stituo 80. consulo - consului - consultum - consulere 3= φροντίζω 81. contemno - contempsi - contemptum - contemnere 3= περιφρονώ 82. corrumpo - corrupi - corruptum – corrumpere 3 = διαφθείρω -rumpo 83. credo - credidi - creditum - credere 3= πιστεύω -do 84. cupio - cupivi (cupii) - cupitum - cupere 3-15 = επιθυμώ 3-15 85. curo- curavi- curatum- curare 1=φροντίζω 86. debeo - debui - debitum - debere 2= οφείλω, πρέπει 87. decerpo-decerpsi-decerptum-ere 3 =κόβω, 88. decet - decuit - decere (απρόσωπο) 2= αρμόζει 89. deduco, deduxi, deductum, -ere 3=οδηγώ προς, φέρνω (πρ.Εν. deduc) (de+duco) -duco 90. deleo, delevi, deletum, -ere 2 = καταστρέφω, 91. deponο-deposui-depositum-ere 3=αποβάλλω, -pono 92. deporto, deportavi, deportatum, deportare 1= παίρνω μαζί μου 93. deprehendo - deprehendi - deprehensum - deprehendere 3= συλλαμβάνω, ανακαλύπτω -hendo 94. desiderο, desideravi, desideratum, desiderare 1=επιθυμώ 95. desisto - destiti - - - desistere 3= σταματώ -sto 96. deterreo - deterrui - deterritum - deterrere 2= αποθαρρύνω 97. deverto - deverti - deversum - devertere ή devertor - deverti - deversum - deverti 3 (ημιαποθετικό) =καταλύω, διαμένω ημιαποθετικό, - verto
- 61. ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝΧΡΟΝΩΝ, σελ. 59 98. dico-dixi-dictum-ere 3 (πρ.Εν. dic) =λέω, 99. diligo - dilexi - dilectum - diligere 3= αγαπώ -lego (-lexi) 100. disco - didici - - - discere 3 (μετοχή μέλλοντα disciturus) = μαθαίνω, διδάσκομαι κάτι 101. dissimulo, dissimulavi, dissimulatum, dissimulare 1= προσποιούμαι ότι δεν 102. divido, divisi, divisum, -ere 3 =μοιράζω, 103. do – dedi – datum – dare 1 =δίνω 104. doceo - docui - doctum - docere 2= διδάσκω κάποιον κάτι 105. dubito, dubitavi, dubitatum, dubitare 1= αμφιβάλλω 106. duco - duxi -ductum - ducere 3 (πρ.Εν. duc) = θεωρώ, οδηγώ 107. edico - edixi - edictum – edicere 3 = διατάζω να (e+dico) -dico 108. egredior - egressus sum - egressum - egredi (αποθετικό) 3-15= βγαίνω (e+gradior) αποθετικό, -gradior, 3-15 109. elabor, elapsus sum, elapsum, elabi 3 (αποθ)=ξεγλιστρώ αποθετικό 110. emitto - emisi - emissum - emittere 3= αφήνω ελεύθερο -mitto 111. emo - emi - emptum - emere 3= αγοράζω 112. everto - everti - eversum - evertere 3= καταστρέφω, -verto 113. ex(s)ulo, ex(s)ulavi, ex(s)ulatum, ex(s)ulare 1=είμαι εξόριστος 114. exclamo, exclamavi, exclamatum, exclamare 1=φωνάζω, 115. existimo, existimavi, existimatum, existimare 1= νομίζω 116. expecto, expectavi, expectatum, expectare 1=περιμένω 117. experior - expertus sum - expertum - experiri (αποθετικό) 4= δοκιμάζω αποθετικό 118. expeto - expetivi (-petii) - expetitum - expetere 3= επιδιώκω 119. extraho - extraxi - extractum - extrahere 3= τραβάω έξω, παρατείνω 120. facio - feci - factum - facere 3 -15= κάνω 3-15 121. fateor - fassus sum - fassum - fateri (αποθετικό) 2= ομολογώ αποθετικό 122. fatiscor, (fessus sum, fessum), fatisci 3 (αποθ)=κουράζομαι αποθετικό 123. fugio, fugi, fugitum, -ere 3-15=φεύγω, δραπετεύω 3-15 124. fugo, fugavi, fugatum, -are 1= τρέπω σε φυγή 125. gero - gessi - gestum - gerere 3= διεξάγω (gero rem publicam= διοικώ την πολιτεία) 126. gigno - genui - genitum - gignere 3= γεννώ 127. habeo - habui - habitum - habere 2= έχω, θεωρώ 128. iaceo-iacui - (iacitum) - iacere 2= κείμαι 129. ignoro, ignoravi, ignoratum, ignorare 1= αγνοώ, 130. imitor - imitatus sum - imitatum - imitari (αποθετικό) 1= μιμούμαι αποθετικό 131. immineo, - , - , imminere 2= πλησιάζω απειλητικά 132. impendo - impendi - impensum - impendere 3= ξοδεύω (frustra impendo operam =ξοδεύω μάταια τον κόπο μου, κοπιάζω μάταια) -pendo 133. impero, imperavi, imperatum, imperare 1= διατάζω. 134. impetro, impetravi, impetratum, impetrare 1= κατορθώνω , 135. impono - imposui - impositum - imponere 3= επιβιβάζω, -pono 136. incito, incitavi, incitatum, incitare 1= παρακινώ 137. indignor, indignatus sum, indignatum, -ari 1 (αποθ)= αγανακτώ, οργίζομαι, 138. induco - induxi - inductum - inducere 3= φέρνω κάτι για συζήτηση (in+duco) 139. ingredior - ingressus sum - ingressum - ingredi (αποθετικό) 3-15= εισέρχομαι (in+gradior) αποθετικό, -gradior, 3-15 140. instinguo - instinxi - instinctum - instinguere 3= κατευθύνω, παρορμώ 141. instituo - institui - institutum - instituere 2= διδάσκω -stituo 142. insto - insiti - - (μετοχή μέλλοντα instaturus) - instare 1= ασκώ πίεση -sto 143. intellego (intelligo) - intellexi - intellectum – intellegere 3= καταλαβαίνω -lego (-lexi) 144. intendo - intendi - intentum (intensum) - intendere 3= κατευθύνομαι -tendo 145. intercipio - intercepi - interceptum - intercipere 3-15= αρπάζω (inter+capio) -capio 146. interficio - interfeci - interfectum - interficere 3 -15= σκοτώνω (inter+facio) -facio 147. interimo, interemi, interemptum, -ere 3=εξολοθρεύω, -emo 148. interrogo, interrogavi, interrogatum, interrogare 1= ρωτώ -rogo
- 62. ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝΧΡΟΝΩΝ, σελ. 60 149. intervenio - interveni - interventum - intervenire 4= εμφανίζομαι απρόοπτα -venio 150. intro, intravi, intratum, intrare 1= μπαίνω, 151. intromitto - instromisi - intromissum - intromittere 3= βάζω μέσα -mitto 152. introrumpo - introrupi - introruptum - introrumpere 3= εισβάλλω -rumpo 153. intueor - intuitus sum - intuitum - intueri (αποθετικό) 2= κοιτάζω αποθετικό 154. invado - invasi - (invasum) - invadere 3= εισχωρώ, καταλαμβάνω 155. invenio - inveni - inventum - invenire 4= βρίσκω -venio 156. investigo, -avi, -atum, -are 1=αναζητώ, ερευνώ 157. iubeo - iussi - iussum - iubere 2= διατάζω 158. iudico, avi, atum, are 1= κρίνω 159. lacesso – lacessivi – lacessitum – ere 3 = προκαλώ 160. laudo, laudavi, laudatum, laudare 1= επαινώ 161. lego - legi - lectum - legere 3= διαβάζω, (canos lego : κόβω, βγάζω τις άσπρες τρίχες) 162. loquor - locutus sum - locutum - loqui 3 (αποθετικό) = μιλώ . αποθετικό 163. maneo - mansi - mansum - manere 2= περιμένω 164. mentior, mentitus sum, mentitum, -iri 4 (αποθ)=λέω ψέματα, αποθετικό 165. mereo - merui - meritum - merere 2= αξίζω (mereo stipendia =υπηρετώ τη στρατιωτική θητεία μου) 166. metuo - metui - metutum - metuere 2= φοβάμαι 167. minitor, minitus sum, minitatum, minitari (αποθετικό) 1= απειλώ αποθετικό 168. miror, miratus sum, miratum, mirari (αποθετικό) 1= θαυμάζω αποθετικό 169. mitto - misi - missum - mittere 3= στέλνω, ρίχνω 170. molior - molitus sum - molitum - moliri (αποθετικό) 4= μηχανεύομαι αποθετικό 171. moneo - monui - monitum - monere 2= συμβουλεύω, καθοδηγώ 172. morior, mortuus sum (μτχ.μέλλοντα moriturus), mortuum, mori (αποθ) 3- 15=πεθαίνω αποθετικό, 3-15 173. moveo - movi - motum - movere 2= κινώ , 174. multo, multavi, multatum, -are 1= τιμωρώ 175. narro, narravi, narratum, narrare 1= αφηγούμαι 176. nascor - natus sum (μετοχή μέλλοντα nasciturus) - natum - nasci (αποθετικό) 3= γεννιέμαι αποθετικό 177. nescio - nescivi (nescii) - nescitum - nescire 4= δεν ξέρω -scio 178. nosco, novi, notum, -ere 3=γνωρίζω 179. nuntio, nuntiavi, nuntiatum, nuntiare 1= αναγγέλλω 180. obicio - obieci - obiectum - obicere 3 -15= ρίχνω, προβάλλω αντίρρηση, προσάπτω ως μομφή, χρησιμοποιώ ως μομφή εναντίον κάποιου (ob+iacio) -iacio 181. obiurgo, obiurgavi, obiurgatum, obiurgare 1 = μαλώνω 182. obsequor - obsecutus sum - obsecutum - obsequi (αποθετικό) 3= κάνω το χατίρι κάποιου, ευνοώ κάποιον -sequor, αποθετικό 183. occido - occidi - occisum - occidere 3= σκοτώνω , 184. occupo, occupavi, occupatum, occupare 1= καταλαμβάνω 185. occurro-occurri (occucurri)-occursum-occurrere 3= πηγαίνω (τρέχω) να συναντήσω (ob+curro) -curro 186. opprimo - oppressi- oppressum - opprimere 3= πιάνω επ’ αυτοφώρω 187. oppugno, oppugnavi, oppugnatum, oppugnare 1= πολιορκώ 188. orior - ortus sum (μετοχή μέλλοντα oriturus) - ortum - oriri (αποθετικό) 4= ανατέλλω, γεννιέμαι. αποθετικό 189. oro, oravi, oratum, orare 1= παρακαλώ , 190. osculor, osculatus sum, osculatum, osculari (αποθετικό) 1= φιλώ αποθετικό 191. ostendo - ostendi - ostentum (ostensum) – ostendere 3= δείχνω -tendo 192. paenitet, paenituit, -ere 2(απρόσωπο) =μετανοώ, μεταμέλει μοι 193. pareo - parui - paritum - parere 2= υπακούω 194. pario - peperi - partum (μετοχή μέλλοντα pariturus) - parere 3-15= γεννώ 3-15 195. paro paravi, paratum, parare 1 = ετοιμάζω 196. patior - passus sum - passum - pati (αποθετικό) 3-15= ανέχομαι, υπομένω αποθετικό
- 63. ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝΧΡΟΝΩΝ, σελ. 61 197. penso, -avi, -atum, -are 1=ζυγίζω, 198. perdo - perdidi - perditum - perdere 3= χάνω -do 199. pergo - perrexi - perrectum - pergere 3= κατευθύνομαι προς 200. perlego - perlegi - perlectum - perlegere 3= διαβάζω μέχρι το τέλος -lego (-legi) 201. permoveo - permovi - permotum - permovere 2= παρακινώ -moveo 202. persedeo - persedi - persessum - persedere 2= κάθομαι για πολλή ώρα -sedeo 203. persuadeo - persuasi - persuasum - persuadere 2= πείθω 204. pertineo - pertinui - pertentum - pertinere 2= αφορώ -teneo 205. pervenio - perveni - perventum - pervenire 4= φθάνω -venio 206. peto - petivi (petii) - petitum - petere 3= ζητώ, ορμώ 207. placeo - placui - placitum - placere 2= αρέσω 208. pono- posui - positum - ponere 3= τοποθετώ 209. populor, populatus sum, populatum, populari (αποθετικό) 1= λεηλατώ αποθετικό 210. posco - poposci - (postulatum) – poscere3= ζητώ 211. praebeo - praebui - praebitum - praebere 2= παρέχω, προσφέρω -habeo 212. praecipio - praecepi - praeceptum - praecipere 3 -15= καθοδηγώ. (prae+capio) -capio, 3-15 213. praedico, praedicavi, praedicatum, praedicare 1= διακηρύσσω -dico (αλλά α΄) 214. praeripio - praeripui - praereptum - praeripere 3-15= αρπάζω (prae+rapio) -rapio 215. praeterequito, praeterequitavi, praeterequitatum, praeterequitare 1= περνώ έφιππος μπροστά από 216. propono-proposui-propositum-proponere 3= βάζω μπροστά μου ως παράδειγμα -pono 217. prorumpo - prorupi - proruptum - prorumpere 3= ξεσπώ -rumpo 218. provideo - providi - provisum - providere 2= προνοώ, μεριμνώ -video 219. pugno, pugnavi, pugnatum, -are 1= μάχομαι, πολεμώ 220. puto, putavi, putatum, putare 1= νομίζω, θεωρώ 221. quaero, quaesivi, quaesitum, quaerere 3 =ζητώ, 222. quiesco - quievi - quietum - quiescere 3= ηρεμώ, αναπαύομαι, 223. recedo, recessi, recessum, -ere 3=αποσύρομαι -cedo 224. recipio, recepi, receptum, recipere 3-15 =παίρνω πίσω, (re+capio) -capio, 3-15 225. reddo - reddidi - redditum - reddere 3= κάνω, καθιστώ (red+do) -do 226. rego - rexi - rectum - regere 3= κυβερνώ 227. relinquo - reliqui - relictum – relinquere 3= αφήνω 228. reseco - resecui - resectum (μετοχή μέλλ. resecaturus)-resecare1= κόβω 229. resero, reseravi, reseratum, reserare 1= ανοίγω 230. respondeo - respondi - responsum - respondere 2= απαντώ 231. revertor - reverti - reversum - reverti (ημιαποθετικό) ή revertor - reversus sum - reversum - reverti (αποθετικό) 3= επιστρέφω αποθετικό, ημιαποθετικό 232. rideo - risi - risum - ridere 2= γελώ 233. rogo, rogavi, rogatum, rogare 1= ζητώ, παρακαλώ, ρωτώ 234. ruo - rui - rutum– ruere (μετοχή μέλλοντα ruiturus) 3= ορμώ 235. saluto, salutavi, salutatum, salutare 1=χαιρετώ 236. scio - scivi (scii) - scitum - scire 4= γνωρίζω 237. scribo - scripsi - scriptum - scribere 3= γράφω 238. sentio - sensi - sensum - sentire 4= καταλαβαίνω 239. sequor - secutus sum - secutum - sequi (αποθετικό) 3= ακολουθώ (auctoritatem alicuius sequor=ενεργώ κάτω από την επιρροή κάποιου) αποθετικό 240. simulo, simulavi, simulatum, simulare 1 = προσποιούμαι , 241. soleo - solitus sum - solitum - solere (ημιαποθετικό) 2= συνηθίζω ημιαποθετικό 242. solvo - solvi - solutum - solvere 3= λύνω 243. specto, spectavi, spectatum, spectare 1= κοιτάζω, βλέπω, με απασχολεί 244. spero, speravi, speratum, sperare 1=ελπίζω 245. spolio, spoliavi, spoliatum, -are 1= απογυμνώνω, σκυλεύω 246. sto - steti - statum - stare 1= στέκομαι 247. subvenio - subveni - subventum - subvenire 4= βοηθώ -venio
- 64. ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΧΙΚΩΝΧΡΟΝΩΝ, σελ. 62 248. succurrit , succurrit , succurrere (απρόσωπο) 3= μου έρχεται κάτι στο μυαλό -curro 249. sumo - sumpsi - sumptum - sumere 3= παίρνω, αρχίζω 250. suscipio - suscepi - susceptum - suscipere 3-15 = παραλαμβάνω, δέχομαι (subs+capio) -capio, 3-15 251. suspicio, suspexi, suspectum, suspicere 3-15 =υποπτεύομαι -specio, 3-15 252. taceo - tacui - tacitum - tacere 2= σωπαίνω 253. teneo - tenui - tentum – tenere2 = κρατώ 254. timeo - timui - - - timere 2= φοβάμαι 255. trado, tradidi, traditum, -ere 3=παραδίδω (tra+ do) -do 256. traho - traxi - tractum - trahere 3= τραβώ , 257. transfigo - transfixi - transfixum - transfigere 3= διαπερνώ, καρφώνω 258. tutor-tutatus sum-tutatum-ari 1 (αποθετικό)=προστατεύω, αποθετικό 259. utor - usus sum - usum - uti (αποθετικό) 3= χρησιμοποιώ αποθετικό 260. veneror, veneratus sum, veneratum, venerari (αποθετικό) 1= λατρεύω, προσκυνώ αποθετικό 261. venio - veni - ventum - venire 4= έρχομαι (venit mihi in mentem=μου έρχεται στο νου, θυμάμαι, παρίσταταί μοι) 262. vereor - veritus sum - veritum - vereri (αποθετικό) 2= φοβάμαι αποθετικό 263. video - vidi - visum – videre 2 = βλέπω 264. vinco - vici - victum - vincere 3= νικώ , 265. vitupero, vituperavi, vituperatum, vituperare 1= επικρίνω 266. vivo – vixi - victum - vivere 3= ζω 267. voco, vocavi, vocatum, vocare 1= καλώ 268. vulnero, vulneravi, vulneratum, vulnerare 1= τραυματίζω