1. Σάββαην, 7 Ννεκβξίνπ 1942
Αγαπεηή Κίηπ,*
Η κεηέξα είλαη ηξνκεξά εθλεπξηζκέλε, πξάγκα πνπ κε εθζέηεη ζε θίλδπλν. Είλαη ηάρα ηπραίν πνπ
πάληα εγώ ηα πιεξώλσ θαη πνηέ ε Μαξγθόη; Φζεο βξάδπ, γηα παξάδεηγκα, ε Μαξγθόη δηάβαδε έλα βηβιίν
εηθνλνγξαθεκέλν κε ππέξνρα ζθίηζα· θάπνηα ζηηγκή ζεθώζεθε θαη βγήθε από ην δσκάηην, αθήλνληαο ην
βηβιίν ηεο αλνηρηό, γηα λα ζπλερίζεη ην δηάβαζκα κόιηο ζα μαλαγύξηδε. Δελ είρα ηίπνηα ην ηδηαίηεξν λα θάλσ
εθείλε ηελ ώξα θαη ην πήξα γηα λα ραδέςσ ηηο εηθόλεο. Μόιηο γύξηζε ε Μαξγθόη, κε είδε κε ην βηβιίν ζηα
ρέξηα, δάξσζε ηα θξύδηα ηεο θαη κε παξαθάιεζε λα ηεο ην δώζσ. Θέιεζα λα ην θξαηήζσ αθόκα κηα ζηηγκή.
Η Μαξγθόη ζύκσζε γηα ηα θαιά θαη ηόηε κπήθε ζηε κέζε ε κεηέξα ιέγνληαο:
- Η Μαξγθόη είρε θαη δηάβαδε απηό ην βηβιίν· πξέπεη ινηπόλ λα ηεο ην δώζεηο.
Μπαίλνληαο ζην δσκάηην θαη αγλνώληαο όκσο γηα ηη πξάγκα επξόθεηην, ν παηέξαο είδε ην
κηζνθαθόκνηξν ύθνο ηεο Μαξγθόη θαη μέζπαζε:
- Θα ήζεια πνιύ λα δσ ηη ζα έθαλεο αλ ε Μαξγθόη άξρηδε λα μεθπιιίδεη έλα από ηα βηβιία ζνπ!
Υπνρώξεζα ζηε ζηηγκή θαη, αθνύ άθεζα ην βηβιίν, βγήθα από ην δσκάηην - πεηξαγκέλε, θαηά ηα
ιεγόκελα ηνπ παηέξα. Δελ ήκνπλ νύηε πεηξαγκέλε νύηε ζηελνρσξεκέλε. Απιώο, ήκνπλ ιππεκέλε.
Η δηθαηνζύλε επέβαιιε λα κε κε καιώζεη ν παηέξαο δίρσο λα ξσηήζεη ηελ αηηία ηεο θηινληθίαο* καο.
Θα έδηλα κόλε κνπ ην βηβιίν ζηε Μαξγθόη, θαη κάιηζηα πνιύ πην γξήγνξα, αλ ν παηέξαο θαη ε κεηέξα δελ
είραλ αλαθαηεπηεί· αληί γη' απηό, πήξαλ άπξεπα ην κέξνο ηεο αδεξθήο κνπ, ζαλ λα ηελ είρα αδηθήζεη.
Η κεηέξα πξνζηαηεύεη ηε Μαξγθόη, απηό είλαη νινθάλεξν· πξνζηαηεύνπλ πάληα ε κηα ηελ άιιε. Έρσ
ηόζν πνιύ ζπλεζίζεη απηή ηελ θαηάζηαζε, ώζηε έρσ γίλεη εληειώο αδηάθνξε ζηηο κνκθέο* ηεο κεηέξαο θαη
ζηελ γθξηληάξηθε δηάζεζε ηεο Μαξγθόη.
Δελ ηηο αγαπώ, παξά κόλν γηαηί είλαη κεηέξα κνπ θαη αδεξθή κνπ. Γηα ηνλ παηέξα, ην πξάγκα είλαη
δηαθνξεηηθό. Πιεγώλνκαη θάζε θνξά πνπ δείρλεη ηελ πξνηίκεζή ηνπ γηα ηε Μαξγθόη, πνπ επηδνθηκάδεη ηηο
πξάμεηο ηεο, πνπ ηε γεκίδεη κ' επαίλνπο θαη ράδηα, γηαηί αγαπώ ηξειά ηνλ Πηκ. Είλαη ην κεγάιν κνπ ηδεώδεο.
Δελ αγαπώ θαλέλαλ ζηνλ θόζκν όζν ηνλ παηέξα.
Δελ θαηαιαβαίλεη όηη ζηε Μαξγθόη δε θέξεηαη κε ηνλ ίδην ηξόπν πνπ θέξεηαη ζε κέλα. Η Μαξγθόη
είλαη αλακθηζβήηεηα ε πην έμππλε, ε πην επγεληθή, ε πην όκνξθε θαη ε πην θαιή! Παξ' όι' απηά έρσ θη εγώ
ιίγν δηθαίσκα λα κε παίξλνπλ ζηα ζνβαξά. Υπήξμα πάληα ν θιόνπλ ηεο νηθνγέλεηαο, πάληα κε
ραξαθηεξίδνπλ αλππόθνξε θαη πάληα είκαη ν απνδηνπνκπαίνο ηξάγνο· εγώ πάληα πιεξώλσ ηα ζπαζκέλα,
πόηε εηζπξάηηνληαο επηπιήμεηο θαη πόηε πλίγνληαο κέζα κνπ ηελ απειπηζία κνπ. Τα θαηλνκεληθά
θαλαθέκαηα* δε κ' επραξηζηνύλ πηα, νύηε θαη νη ιεγόκελεο ζνβαξέο ζπδεηήζεηο. Πεξηκέλσ από ηνλ παηέξα
θάηη πνπ δελ είλαη ηθαλόο λα κνπ δώζεη.
Δε δειεύσ ηε Μαξγθόη, δελ ηε δήιεςα πνηέ, δε θζόλεζα νπδέπνηε, νύηε ηελ νκνξθηά ηεο νύηε ηελ
εμππλάδα ηεο· ην κόλν πνπ δεηώ είλαη ηελ αγάπε ηνπ παηέξα, ηελ αιεζηλή ζηνξγή ηνπ, όρη κόλν γηα ην παηδί
ηνπ, αιιά γηα ηελ Άλλα, απηή πνπ είλαη.
Γαληδώλνκαη ζηνλ παηέξα, γηαηί είλαη ν κόλνο πνπ δηαηεξεί ζε κέλα ηα ηειεπηαία ππνιείκκαηα ηνπ
νηθνγελεηαθνύ αηζζήκαηνο. Ο παηέξαο δε ζέιεη λα θαηαιάβεη όηη κεξηθέο θνξέο έρσ κηα αθαηαλίθεηε
αλάγθε λα αλαθνπθηζηώ, λα ηνπ κηιήζσ γηα ηε κεηέξα· αξλείηαη λα κε αθνύζεη θαη απνθεύγεη θαζεηί πνπ
έρεη ζρέζε κε ηα ειαηηώκαηά ηεο.
Πεξηζζόηεξν απ' όινπο ηνπο άιινπο, ε κεηέξα, κε ην ραξαθηήξα ηεο θαη ηα ειαηηώκαηά ηεο, κνπ
πιαθώλεη ηελ θαξδηά. Δελ μέξσ πηα ηη ζηάζε λα θξαηήζσ· δε ζέισ λα ηεο πσ βάλαπζα πσο είλαη παξάινγε,
ζαξθαζηηθή θαη ζθιεξή· από ηελ άιιε, όκσο, δελ κπνξώ λα είκαη πάληα θαηεγνξνύκελε.

2. Όπσο θαη λα ην θάλεηο, είκαζηε ηα δπν άθξα αληίζεηα θαη, κνηξαία, ζπγθξνπόκαζηε. Δελ θξίλσ ην
ραξαθηήξα ηεο κεηέξαο, γηαηί δελ είκαη αξκόδηα λα ηνλ θξίλσ· ηε ζπγθξίλσ κόλν κε ηελ εηθόλα ηεο κεηέξαο
πνπ είρα πιάζεη κε ηε ζθέςε κνπ. Γηα κέλα, ε κεηέξα κνπ δελ είλαη πάληα «ε κεηέξα»· θη έηζη αλαγθάδνκαη
λα εθπιεξώζσ απηόλ ην ξόιν κόλε κνπ. Είκαη μεθνκκέλε από ηνπο γνλείο κνπ, έρσ ράζεη ιίγν ηα λεξά κνπ
θαη δελ μέξσ ζε πνην ιηκάλη λ' αξάμσ. Όι' απηά γηαηί έρσ ζην λνπ κνπ έλα ηδεώδεο παξάδεηγκα: ην ηδεώδεο
ηεο γπλαίθαο πνπ είλαη κεηέξα, θαη ην νπνίν δε βξίζθσ θαζόινπ ζ'εθείλε πνπ είκαη ππνρξεσκέλε λα
νλνκάδσ κεηέξα κνπ.
Έρσ πάληα ηελ πξόζεζε λα παξαβιέπσ ηα ειαηηώκαηα ηεο κακάο, λα κε δσ παξά κόλν ηηο αξεηέο ηεο,
θαη λα πξνζπαζήζσ λα βξσ ζηνλ εαπηό κνπ απηό πνπ κάηαηα αλαδεηώ ζ'εθείλε. Αιιά δελ ηα θαηαθέξλσ,
θαη ην απειπηζηηθό είλαη πσο νύηε ν παηέξαο νύηε ε κεηέξα ππνπηεύνληαη όηη κνπ ιείπνπλ ζηε δσή θη όηη
ηνπο απνδνθηκάδσ γη' απηόλ ην ιόγν. Υπάξρνπλ ηάρα γνλείο ηθαλνί λα δώζνπλ πιήξε ηθαλνπνίεζε ζηα
παηδηά ηνπο; Μεξηθέο θνξέο κνύ πεξλά ε ζθέςε όηη ν Θεόο ζέιεη λα κε δνθηκάζεη, όρη κόλν ηώξα αιιά θαη
αξγόηεξα· ην θπξηόηεξν είλαη λα γίλσ ζπλεηή, ρσξίο παξαδείγκαηα θαη αλώθεια ιόγηα, γηα λα είκαη
αξγόηεξα πην δπλαηή. Πνηνο άιινο ζα δηαβάζεη πνηέ απηέο ηηο επηζηνιέο, εθηόο από κέλα;
Πνηνο άιινο ζα κε παξεγνξήζεη, γηαηί ζπρλά έρσ αλάγθε παξεγνξηάο· πνιύ ζπρλά κνπ ιείπεη ε
δύλακε, ό,ηη θάλσ δελ είλαη αξθεηό θαη δελ απνηειεηώλσ ηίπνηε. Δελ ην αγλνώ· πξνζπαζώ λα δηνξζσζώ, θαη
θάζε κέξα ρξεηάδεηαη λα μαλαξρίζσ από ηελ αξρή. Με κεηαρεηξίδνληαη κε ηνλ πην αλαπάληερν ηξόπν. Τε κηα
κέξα, ε Άλλα είλαη παλέμππλε θαη κπνξεί θαλείο λα κηιά κπξνζηά ηεο γηα νπνηνδήπνηε ζέκα· ηελ επνκέλε, ε
Άλλα είλαη κηα ραδνύια πνπ δελ θαηαιαβαίλεη ηίπνη' απνιύησο θαη θαληάδεηαη πσο έρεη αληιήζεη από ηα
βηβιία ζπνπδαία πξάγκαηα.
Ωζηόζν, δελ είκαη πηα κσξό θαη ε ρατδεκέλε κηθξνύια πνπ γειάλε θαινζπλάηα καδί ηεο ζε θάζε
πεξίπησζε. Έρσ ην ηδαληθό κνπ, έρσ κάιηζηα πνιιά ηδαληθά· έρσ ηηο ηδέεο κνπ θαη ηα ζρέδηά κνπ, κόιν πνπ
δελ κπνξώ αθόκε λα ηα εθθξάζσ.
Α, πόζα πξάγκαηα δελ παξνπζηάδνληαη ζην κπαιό κνπ ην βξάδπ, όηαλ είκαη κόλε, αθόκε θαη ηελ
εκέξα, όηαλ είκαη αλαγθαζκέλε λα ππνκέλσ εθείλνπο πνπ κ' ελνρινύλ θη εθείλνπο πνπ παξεμεγνύλ ό,ηη ζέισ
λα πσ!
Τειηθά μαλαγπξίδσ πάληα απηόκαηα ζην Ηκεξνιόγηό κνπ, πνπ είλαη γηα κέλα ε αξρή θαη ην ηέινο, γηαηί
από ηελ Κίηπ δε ιείπεη πνηέ ε ππνκνλή· ηεο ππόζρνκαη πσο ζε πείζκα όισλ ζ' αληέμσ ην ρηύπεκα, ζα
ηξαβήμσ ην δξόκν κνπ θαη ζα θαηαπηώ ηα δάθξπά κνπ. Μόλν πνπ ζα 'ζεια πνιύ λα δσ έλα απνηέιεζκα, ζα
'ζεια πνιύ λα έρσ κηα ελζάξξπλζε, έζησ γηα κία θνξά, από θάπνηνλ πνπ κ' αγαπά.
Με κε θξίλεηο απζηεξά, κα θξόληηζε λα κε βιέπεηο απιώο θαη κόλν ζαλ έλα πιάζκα πνπ κεξηθέο θνξέο
αηζζάλεηαη όηη ην πνηήξη μερεηιίδεη.
Δηθή ζνπ, Άλλα