ប្រភេទនៃការប្ាវប្ាវ
Types of Research
3
ភរៀរភរៀងៃិងរភប្ងៀៃភោយរណ្
ឌ ិត ង
៉ា ៃ់​ស៊ុៃភេត
សាស្រ្សា
ា ចារ្យនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិៃទៃីតិសាស្រ្្ាៃិងវិទ្យាសាស្រ្្ាសេដ្ឋ្ិច្កិ
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
1
លទ្ធផលរំពឹងទ្ុក
Learning Outcomes
 យល់ដឹងទ្ូលំទ្ូលាយលលើកិច្ចការស្រាវស្រាវ
 លច្េះវ ិភាគ ឬ កំណត់ស្ររធានរទ្ស្រាវស្រាវ
 លច្េះលរៀរច្ំរលងកើតទ្ំនាក់ទ្ំនងលលើកិច្ចការស្រាស្រាវ
 មានសមតថភាពស្ររមាណ ឬ វាយតម្មៃលទ្ធផលស្រាវស្រាវ
2
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
ស្ររលេទ្ម្នការស្រាវស្រាវ និង
ការលរៀរច្
ំ ផផនការស្រាវស្រាវ
 គ្រោងគ្េគ្ ៀន
I. ររគ្េទននកា រាវរាវ
A. ស្រាវស្រាវរុករក
B. ស្រាវស្រាវពិពណ៌នា
C. ស្រាវស្រាវពនយល់
D. ស្រាវស្រាវវាយតម្មៃ
II. កា គ្ ៀបចំផែនកា រាវរាវ
A. លរៀរច្ំការស្រាវស្រាវផររររ ិមាណ
B. លរៀរច្ំការស្រាវស្រាវផររគុណភាព
3
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
ការងារស្រាវស្រាវ
 កា ងា រាវរាវផចកគ្ចញាពី ផែែក
4
ការស្រាវស្រាវ
ប្រភេទនៃការប្ាវប្ាវ ការភរៀរចំផែៃការប្ាវប្ាវ
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
ស្ររលេទ្ម្នការស្រាវស្រាវ
 កា រាវរាវមាន៤ររគ្េទ
5
ស្ររលេទ្ម្នការស្រាវស្រាវ
ការប្ាវប្ាវរុករក ការប្ាវប្ាវពិពណ
៌ នា ការប្ាវប្ាវពៃយល់ ការប្ាវប្ាវវាយតនលៃ
(Ranjit Kumar, 2014, 4th ed, p12)
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
លោលលៅម្នការស្រាវស្រាវ
 កា រាវរាវមានគ្ោលបំណងគ្រចីនយ
៉ា ង
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
6
ររ ិញ្ញ
ា រប្តឯកភទស
ររ ិញ្ញ
ា រស្រត
ទីែារការងារ
ររ ិញ្ញ
ា រប្តាៃ់ខ្ពស់
ប្ាវប្ាវ
ររ ិញ្ញ
ា រប្តាៃ់ខ្ពស់
ឯកភទស
សហប្ាស៖ៃិភោជិត ៃិភោជក់
ាកវ ិទាល័យ៖ ប្រូឧភទេស ាស្រ្ា
ា ចារយ
អងគភាពាធារណៈ
ការប្ររ់ប្រង៖ថា្
ន ក់ាតិ អៃារាតិ
ផែៃែី អងគការ សមារលៃ៍
បណ
ឌ ិត
(Sophie Boutillier, et al, 2nd , p 51, 2002. Paris.)
អតថៃ័យនៃប្រភេទប្ាវប្ាវៃីមួយៗ
The meaning types of research
 ការប្ាវប្ាវរុករក៖ ការស្រាវជ្រាវដែលព្យាយាមឆ្លើយសំណ
ួ រ«អ្វីដែល? (What...? )»
 ការស្រាវជ្រាវព្យិព្យណ
៌ នា៖ ការស្រាវជ្រាវដែលឆ្លើយសំណ
ួ រ« អ្វីដែល? និង រឆបៀបណា?
How…?»
 ការស្រាវជ្រាវព្យនយល់៖ ការស្រាវជ្រាវដែលព្យាយាមព្យនយល់បាតុភូតសងគមឆោយឆ្លើយ
ឆៅសំណ
ួ រ«អ្វីដែល? រឆបៀបណា? និង ឆេតុអ្វី? (Why…?) »
 ស្រាវជ្រាវវាយតម្មល៖ ការស្រាវជ្រាវដែលវាស់ដវងជ្របសិទ្ធភាព្យម្នកមមមវវិីី
7
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
ផែនកា រាវរាវ
Research Design
 ការរៀបចំផែនការស្រាវស្រាវទាក់ទងនឹងវិធីាស្រ្តស្រាវស្រាវ
8
ផផនការស្រាវស្រាវ
វិីីបរិមាណ វិធីគុណភាព
(Ranjit Kumar, 2014,4th ed, p21)
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
ផែនការស្រាវស្រាវបរិមាណ
Quantitative Research Design
 ដែនការស្រាវជ្រាវបរិមាណ៖ ដែនការស្រាវជ្រាវបរិមាណដែលសងកត់ីងន់ឆៅឆលើការ
ឆជ្របើជ្របាស់ចំនួនតួឆលខ និង សថិតិសជ្រមាប់វិភាគនិងព្យនយល់ជ្រព្យឹតតិការណ
៍ សងគម និង
ឥរិយាបថមនុសស
 ការវិភាគទ្ី២(Secondary Analysis)៖ គឺាការវិភាគទ្ិននន័យដែលមានស្រាប់
 ដែនការព្យិឆាីន៍(Experimental Design)៖ ាដែនការស្រាវជ្រាវដែលព្យាយាមរកមឲ្យ
ឆ ើញឆេតុនិងែល(Cause and effect)ម្នទ្ំនាកម់ទ្ំនងរវាងអ្ឆថរព្យីរ
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
9
អលេរវ ិភាគ
Analysis Variables
 អ្ឆថរឯកមរាជ្យ (Independent Variable [ IV ])៖ ាអ្ឆថរដែលនាំមកមនូវការដជ្របជ្របួលកមនុងអ្
ឆថរឆែសងឆទ្ៀត(មានន័យថា ឆេតុ = Cause )
 អរេរអាស្រ្័យ (Dependent Variable [DV] )៖ ាអ្ឆថរដជ្របជ្របួល និង រងឥទ្ធិព្យលព្យីអ្ឆថរឯកម
រាជ្យ (មានន័យថា ែល = effect)
 អភេរអៃារារលៃ៍ ឬ ប្ររែណ
ា រ់ (Intervening Variable)៖ ាអ្ឆថរដែលទ្ំនងឆកមើតឆចញ
រវាងអ្ឆថរព្យីរគឺអ្ឆថរឯកមរាជ្យ និង អ្ឆថរអាស្រស័យ ឆៅកមនុងការព្យិឆាីន៍
 ជ្រកមុមជ្រតួតព្យិនិតយ(Control Group)៖ ឆចញព្យីការាកមលបងឆៅកមនុងទ្ីព្យិឆាីន៍
ជ្របធានបទ្ជ្រតូវបានលាតជ្រតោង ដជ្របជ្របួល
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
10
អលេរវ
វ ិភាគ (ត)
Analysis Variables
 (Hawthorn Effect)៖ ាបាតុភូតឥរិយាបថម្នកមមមវវតថុមួយដែលជ្រតូវបានទ្ទ្ួលឥទ្ធិព្យលព្យីឆេតុ
ការព្យិតបនា
ា ប់ព្យីជ្រតូវបានសិកមា
 ជ្រកមុមាកមព្យិឆាីន៍(Experimental Group)៖ អ្វីៗដែលឆគយកមមកមសឆងកតព្យិនិតយបានប៉ះពាល់
ែល់ការដជ្របជ្របួលអ្ឆថរឯកមរាជ្យឆៅកមនុងការព្យិឆាីន៍
 ការសាង់មតិ(Survey Research)៖ ការស្រាវជ្រាវឆោយឆជ្របើកមជ្រមងសំណ
ួ រ ឬឆីវើសមា
ា សន៍ឆែើមបី
ទ្ទ្ួលបានទ្ិននន័យ
 សកមលសថិតិ(Population)៖ ាសងគមមនុសសទំងមូលដែលសងគមវិទ្ូចូលចិតតដសវងរកមការ
ស្រាវជ្រាវទ្ូឆៅ
 សំណាកម(Sample)៖ ាចំដណកមមួយម្នាកមលសថិតិ
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
11
កា គ្ ៀបចំផែនកា រាវរាវផបបគុណវិស័យ
Qualitative research design
 ផែៃការប្ាវប្ាវផរររុណវ ិស័យ៖ រឺាផែៃការប្ាវប្ាវផែលភប្រីប្រព័ៃធអភងេតៃិងវ ិភារអតថៃ័យផែលលៃុសស
ទំងឡាយែាល់ឲ្យសប្មារ់រភប្លីែលប្រភោជៃ៍សងគលររស់ពួកភរ។
 ការសមា
ា សៃ៍ាតិពិៃធុ(Ethnographic Interview)៖ ារភចេកភទសផែលអនកប្ាវប្ាវជផជកាលួយលៃុសសទំងឡាយភៅកនុង
ការខ្ិតខ្ំប្រឹងផប្រងតាលផតអាចភ្វីភៅបាៃអំពីាត់ៃិងឥរ ិោេពួកាត់។
 ការចូលរួលសភងេតភលីល(Participant Observation)៖ ភៅកនុងប្រព័ៃធការសភងេតវ ិ្ីរុណវ ិស័យផែលតប្លូវឲ្យអនកប្ាវប្ាវប្តូវ
ចូលរួលាលួយប្រាជៃភៅកនុងសកលមភាពររស់ពួកាត់។
 ករណ
ី សិកា(Case Studies)៖ រភចេកភទសររ ិមាណវ ិស័យផែលជប្លុញភលីកទឹកចិតាឲ្យសភងេតរុរគលណាលួយ ប្កុល
ណាលួយ ឬ ប្ពឹតាិការណ
៍ ណាលួយ។
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
12
កា គ្ ៀបចំផែនកា រាវរាវផបបគុណវិស័យ(ត)
Qualitative research design
Triangulation ៖ រឺការភប្រីប្បាស់ពហុរភចេកភទសរួលា
ន ឬ វ ិភារលទធែល
ប្ាវប្ាវ។
Content Analysis៖ រឺាការប្ាវប្ាវផែលពិៃិតយ ៃិងវ ិភារភហតុែលនៃ
ការទំនាក់ទំៃងា
ន ។
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
13
កស្រមិតតម្មៃគុណភាពស្ររេពទ្ិននន័យ
Validity of Data Collections
ករេិតទី១ ករេិតគ្ ឿាក់ ១០០%
Primary Sources
ករេិតទី២ ករេិតគ្ ឿាក់គ្លីស ៦០%
Secondary Sources
ករេិតទី៣ ករេិតគ្ ឿាក់ទាបាង ៦០%
Third Sources
• ការសម្ភ
ា សន៍ផ្ទ
ា ល់ម្ភត់ ថ្លែងកការ
• កំណត់ត្រាបុគ្គលម្ភនត្របយោជន៍
• ការសរយសរផ្សព្វផ្ាយព្ីទសសនៈផ្ទ
ា ល់ខ្ែួន
• ត្រព្ឹតតិបតតិ ទិននន័យផ្ទ
ា ល់របស់ ស្ថ
ា ប័ន
ម្ភនសមតាកិច្ច
• ការផ្ាយព្័ត៌ម្ភនព្ីការយ្វើដំយណ
ើ រនន គ្
ណៈត្របតិភូជាតិ អនតរជាតិ
• អតាបទយៅកនុងកបណ្ណ
ា ស្ថរជាតិ
• បកថ្ត្របព្ីខ្ែឹមស្ថរអតាបទយដើមទំងកត្រសុងក
• ការយ ោះព្ុមពផ្ាយសំយៅយដើមយ ើងកវ ិញ
• ច្មែងកអតាបទយដើមយ ើងកវ ិញនិងកម្ភនបថ្នាម
ការយល់យ ើញខ្ែោះយៅកនុងកអតាបទលមី
• យសៀវយៅយ ោះព្ុមពផ្ាយ
• អតាបទត្រស្ថវត្រជាវខ្ែោះ
• ត្រព្ឹតតិបត្រតព្័ត៌ម្ភន
• ស្ថរព្័ត៌ម្ភនកាថ្សត
• ទសសនាវដតី
• ព្័ត៌ម្ភនាម Website
• ឯកស្ថរត្រស្ថវត្រជាវាម Website
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
14
វ
វ ិីវវ ិទ្សាារសត
The Scientific Method
Scientists develop a knowledge by Observation & Experimentation.
Observation can lead to two ways to approach experiments:
 Inductive reasoning: specific to general.
(ឆេតុែលគំនិតអ្នុឆលាមគឺឆចញព្យីកមរណ
ី ព្យិឆសស
ឆៅទ្សសនៈទ្ូឆៅ)
 Deductive reasoning: general to specific.
(ឆេតុែលគំនិតបែិឆលាមគឺឆចញព្យីទ្សសនៈទ្ូឆៅ
ឆៅាកមរណ
ី ព្យិឆសសវិញ)
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
15
Specific
General
General
Specific
ដ្យារកាេ ចាប់ CARDWELL
CARDWELL’S LAW
 Cardwell’s Law and the political economy of technology progress
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
16
Technological
Innovation
?
Scientific
Progress
Inputs
R&D Expenditure
Scientists & Engineers
Labs & Equipment
University
Public Research
Institution
Outputs
• Scholarly Publications
• Patents
• Profit
• Stock Valuation
• Economic Growth
• Productivity
• New Products
(The Black Box of Innovation)
ិំសេដ្ឋ ើ រ្ការ្ស្រសាវជ្រាវសេដ្ឋៅកនុងប្លង់លំដាប់លំសេដ្ឋដាយ
Research process in flow chart

រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
17
Define
research
problem
Review
concepts
and theories
Review
previous
research
finding
Formulate
hypothesis
Design
research
(including
sample
design)
Collect
data
(Execution)
Analyses
data
(Test
hypotheses
if any)
Interpret
And
Report
Step I
Step II
Step III
Step IV
Step V Step VI
Step VII
Feed forward
Feed
beck
Feed
beck
Source: Kothari, C.R., `Research Methodology: Methods and Techniques`, 2004.
​
ការច្នៃប្រឌិតបច្នេកវ ិ
ទ្យាថ្មី
Technological Innovation
 ការនច្នត្របឌិតបយច្ចកវ ិទាលមី គ្ឺជាការបយងកកើតរួមគ្ន
ន នូវផ្លិតផ្លលមីនិងកដំយណ
ើ រការ និងកស្ថរៈ សំខាន់បយច្ចកវ ិទាផ្ទ
ែ ស់បតូរ
សត្រម្ភប់ផ្លិត និងកដំយណ
ើ រការ។
 ការនច្នត្របឌិតលមីត្រតូវ នអនុវតត ត្របសិនយបើវាត្រតូវ នថ្ណនាំយៅយលើទីផ្ារ (ម្ភនន័យថា ម្ភនផ្លិតផ្លលមីៗថ្ដលយគ្
ផ្លិតយ ើងក និងកដាក់លក់យលើទីផ្ារ)។(Source Publication: OECD Frascati Manual: “Technological Innovation”, Sixth edition, Last updated on
June 11, 2013).
 បយច្ចកវ ិទាម្ភនន័យថាជាប់ពាក់ព្័នធជាមួយត្របយភទននម្ភ
៉ា សុីន ដំយណ
ើ រការ និងកសម្ភ
ា រៈថ្ដលត្រតូវ នយត្របើត្រ ស់យៅ
កនុងកឧសាហកមម ការដឹកជញ្ជូ ន គ្មនាគ្មន៍ និងកទំនាក់ទំនងក។
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
18
ច្តើអ្នកយល់ច្ ើញយ
៉ា ងណានំច្ ោះការច្នៃប្រឌិតបច្នេកវ ិ
ទ្យាថ្មី​?
Technological Innovation
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
19
បច្នេកវ ិ
ទ្យាផលិតម
៉ា សីនរថ្យនត
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
20
វឌឍភាពវ ិ
ទ្យាសាស្រសត
Scientific Progress
 វ ិទាស្ថស្រសតគ្ឺជាត្របព្័នធថ្សវងករកននច្ំយណោះដឹងកលមីយដាយយត្របើវ ិ្ីយផ្សងកៗោ
៉ា ងកដិតដល់សត្រម្ភប់យ្វើការរ ិោះរក ​
/ រុករក។
 អនកវ ិទាស្ថស្រសតនិយមបយងកកើតយ ើងកនូវសហគ្មន៍អនករ ិោះរក ​
/​អនករុករករួមគ្ន
ន សត្រម្ភប់យ្វើការត្រស្ថវត្រជាវយដើមបីបយងកកើត
ច្ំយណោះដឹងកអំព្ី៖ ្មមជាតិ មនុសសជាតិ វបប្ម៌ និងក សងកគម។
 សញ្ញ
ា ណននវ ិទាស្ថស្រសតសងកកត់្ងន់យដាយថ្ផ្ែកយៅយលើស្ថ
ា ប័នសងកគម អនកត្រស្ថវត្រជាវនានា ដំយណ
ើ រការត្រស្ថវត្រជាវ
នានា វ ិ្ីសត្រម្ភប់រ ិោះរក/រុករក បញ្ញ
ា វ ិទាស្ថស្រសត(បញ្ញ
ា សបបនិមិតត)។
(Iikka Liiniluoto:22 Sep, 2016, “Scientific Progress”.)
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
21
ត ើអ្នកយល់ត ើញយ
៉ា ងណាចំត ោះវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្រ្ត?
Scientific Progress
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
22
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
23
Scientifics progress
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
24
Scientifics progress
ឯកា អានបផនែេ
• Sophie Boutillier, Alban Goguel d’Allondans, Nelly Labère et Dimitri Uzunidis:
Methodologie de la these et du mémore. 2nd ed, 2002. Paris. France.
• Ranjit Kumar: Research Methodology, 4th ed, 2014.
• Thompson, W. E. & Hickey, J. V (2002). Society in Focus. 4th ed. Boston: Allyn and
Bacon.
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
25
ច្បើមនច្េច្្វើអ្វីច្កើត
លយើងក៏អាច្លីវើអវវលកើតផដរវលោយស្រោន
់ ផតលៅក
ន ុងលពល
លវលាលផេងោ
ន វ។
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
26
អរគុណ !
រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្
ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
27

ប្រភេទនៃការស្រាវជ្រាវ

  • 1.
    ប្រភេទនៃការប្ាវប្ាវ Types of Research 3 ភរៀរភរៀងៃិងរភប្ងៀៃភោយរណ្ ឌិត ង ៉ា ៃ់​ស៊ុៃភេត សាស្រ្សា ា ចារ្យនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិៃទៃីតិសាស្រ្្ាៃិងវិទ្យាសាស្រ្្ាសេដ្ឋ្ិច្កិ រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 1
  • 2.
    លទ្ធផលរំពឹងទ្ុក Learning Outcomes  យល់ដឹងទ្ូលំទ្ូលាយលលើកិច្ចការស្រាវស្រាវ លច្េះវ ិភាគ ឬ កំណត់ស្ររធានរទ្ស្រាវស្រាវ  លច្េះលរៀរច្ំរលងកើតទ្ំនាក់ទ្ំនងលលើកិច្ចការស្រាស្រាវ  មានសមតថភាពស្ររមាណ ឬ វាយតម្មៃលទ្ធផលស្រាវស្រាវ 2 រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
  • 3.
    ស្ររលេទ្ម្នការស្រាវស្រាវ និង ការលរៀរច្ ំ ផផនការស្រាវស្រាវ គ្រោងគ្េគ្ ៀន I. ររគ្េទននកា រាវរាវ A. ស្រាវស្រាវរុករក B. ស្រាវស្រាវពិពណ៌នា C. ស្រាវស្រាវពនយល់ D. ស្រាវស្រាវវាយតម្មៃ II. កា គ្ ៀបចំផែនកា រាវរាវ A. លរៀរច្ំការស្រាវស្រាវផររររ ិមាណ B. លរៀរច្ំការស្រាវស្រាវផររគុណភាព 3 រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
  • 4.
    ការងារស្រាវស្រាវ  កា ងារាវរាវផចកគ្ចញាពី ផែែក 4 ការស្រាវស្រាវ ប្រភេទនៃការប្ាវប្ាវ ការភរៀរចំផែៃការប្ាវប្ាវ រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
  • 5.
    ស្ររលេទ្ម្នការស្រាវស្រាវ  កា រាវរាវមាន៤ររគ្េទ 5 ស្ររលេទ្ម្នការស្រាវស្រាវ ការប្ាវប្ាវរុករកការប្ាវប្ាវពិពណ ៌ នា ការប្ាវប្ាវពៃយល់ ការប្ាវប្ាវវាយតនលៃ (Ranjit Kumar, 2014, 4th ed, p12) រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
  • 6.
    លោលលៅម្នការស្រាវស្រាវ  កា រាវរាវមានគ្ោលបំណងគ្រចីនយ ៉ាង រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 6 ររ ិញ្ញ ា រប្តឯកភទស ររ ិញ្ញ ា រស្រត ទីែារការងារ ររ ិញ្ញ ា រប្តាៃ់ខ្ពស់ ប្ាវប្ាវ ររ ិញ្ញ ា រប្តាៃ់ខ្ពស់ ឯកភទស សហប្ាស៖ៃិភោជិត ៃិភោជក់ ាកវ ិទាល័យ៖ ប្រូឧភទេស ាស្រ្ា ា ចារយ អងគភាពាធារណៈ ការប្ររ់ប្រង៖ថា្ ន ក់ាតិ អៃារាតិ ផែៃែី អងគការ សមារលៃ៍ បណ ឌ ិត (Sophie Boutillier, et al, 2nd , p 51, 2002. Paris.)
  • 7.
    អតថៃ័យនៃប្រភេទប្ាវប្ាវៃីមួយៗ The meaning typesof research  ការប្ាវប្ាវរុករក៖ ការស្រាវជ្រាវដែលព្យាយាមឆ្លើយសំណ ួ រ«អ្វីដែល? (What...? )»  ការស្រាវជ្រាវព្យិព្យណ ៌ នា៖ ការស្រាវជ្រាវដែលឆ្លើយសំណ ួ រ« អ្វីដែល? និង រឆបៀបណា? How…?»  ការស្រាវជ្រាវព្យនយល់៖ ការស្រាវជ្រាវដែលព្យាយាមព្យនយល់បាតុភូតសងគមឆោយឆ្លើយ ឆៅសំណ ួ រ«អ្វីដែល? រឆបៀបណា? និង ឆេតុអ្វី? (Why…?) »  ស្រាវជ្រាវវាយតម្មល៖ ការស្រាវជ្រាវដែលវាស់ដវងជ្របសិទ្ធភាព្យម្នកមមមវវិីី 7 រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
  • 8.
    ផែនកា រាវរាវ Research Design ការរៀបចំផែនការស្រាវស្រាវទាក់ទងនឹងវិធីាស្រ្តស្រាវស្រាវ 8 ផផនការស្រាវស្រាវ វិីីបរិមាណ វិធីគុណភាព (Ranjit Kumar, 2014,4th ed, p21) រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត
  • 9.
    ផែនការស្រាវស្រាវបរិមាណ Quantitative Research Design ដែនការស្រាវជ្រាវបរិមាណ៖ ដែនការស្រាវជ្រាវបរិមាណដែលសងកត់ីងន់ឆៅឆលើការ ឆជ្របើជ្របាស់ចំនួនតួឆលខ និង សថិតិសជ្រមាប់វិភាគនិងព្យនយល់ជ្រព្យឹតតិការណ ៍ សងគម និង ឥរិយាបថមនុសស  ការវិភាគទ្ី២(Secondary Analysis)៖ គឺាការវិភាគទ្ិននន័យដែលមានស្រាប់  ដែនការព្យិឆាីន៍(Experimental Design)៖ ាដែនការស្រាវជ្រាវដែលព្យាយាមរកមឲ្យ ឆ ើញឆេតុនិងែល(Cause and effect)ម្នទ្ំនាកម់ទ្ំនងរវាងអ្ឆថរព្យីរ រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 9
  • 10.
    អលេរវ ិភាគ Analysis Variables អ្ឆថរឯកមរាជ្យ (Independent Variable [ IV ])៖ ាអ្ឆថរដែលនាំមកមនូវការដជ្របជ្របួលកមនុងអ្ ឆថរឆែសងឆទ្ៀត(មានន័យថា ឆេតុ = Cause )  អរេរអាស្រ្័យ (Dependent Variable [DV] )៖ ាអ្ឆថរដជ្របជ្របួល និង រងឥទ្ធិព្យលព្យីអ្ឆថរឯកម រាជ្យ (មានន័យថា ែល = effect)  អភេរអៃារារលៃ៍ ឬ ប្ររែណ ា រ់ (Intervening Variable)៖ ាអ្ឆថរដែលទ្ំនងឆកមើតឆចញ រវាងអ្ឆថរព្យីរគឺអ្ឆថរឯកមរាជ្យ និង អ្ឆថរអាស្រស័យ ឆៅកមនុងការព្យិឆាីន៍  ជ្រកមុមជ្រតួតព្យិនិតយ(Control Group)៖ ឆចញព្យីការាកមលបងឆៅកមនុងទ្ីព្យិឆាីន៍ ជ្របធានបទ្ជ្រតូវបានលាតជ្រតោង ដជ្របជ្របួល រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 10
  • 11.
    អលេរវ វ ិភាគ (ត) AnalysisVariables  (Hawthorn Effect)៖ ាបាតុភូតឥរិយាបថម្នកមមមវវតថុមួយដែលជ្រតូវបានទ្ទ្ួលឥទ្ធិព្យលព្យីឆេតុ ការព្យិតបនា ា ប់ព្យីជ្រតូវបានសិកមា  ជ្រកមុមាកមព្យិឆាីន៍(Experimental Group)៖ អ្វីៗដែលឆគយកមមកមសឆងកតព្យិនិតយបានប៉ះពាល់ ែល់ការដជ្របជ្របួលអ្ឆថរឯកមរាជ្យឆៅកមនុងការព្យិឆាីន៍  ការសាង់មតិ(Survey Research)៖ ការស្រាវជ្រាវឆោយឆជ្របើកមជ្រមងសំណ ួ រ ឬឆីវើសមា ា សន៍ឆែើមបី ទ្ទ្ួលបានទ្ិននន័យ  សកមលសថិតិ(Population)៖ ាសងគមមនុសសទំងមូលដែលសងគមវិទ្ូចូលចិតតដសវងរកមការ ស្រាវជ្រាវទ្ូឆៅ  សំណាកម(Sample)៖ ាចំដណកមមួយម្នាកមលសថិតិ រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 11
  • 12.
    កា គ្ ៀបចំផែនការាវរាវផបបគុណវិស័យ Qualitative research design  ផែៃការប្ាវប្ាវផរររុណវ ិស័យ៖ រឺាផែៃការប្ាវប្ាវផែលភប្រីប្រព័ៃធអភងេតៃិងវ ិភារអតថៃ័យផែលលៃុសស ទំងឡាយែាល់ឲ្យសប្មារ់រភប្លីែលប្រភោជៃ៍សងគលររស់ពួកភរ។  ការសមា ា សៃ៍ាតិពិៃធុ(Ethnographic Interview)៖ ារភចេកភទសផែលអនកប្ាវប្ាវជផជកាលួយលៃុសសទំងឡាយភៅកនុង ការខ្ិតខ្ំប្រឹងផប្រងតាលផតអាចភ្វីភៅបាៃអំពីាត់ៃិងឥរ ិោេពួកាត់។  ការចូលរួលសភងេតភលីល(Participant Observation)៖ ភៅកនុងប្រព័ៃធការសភងេតវ ិ្ីរុណវ ិស័យផែលតប្លូវឲ្យអនកប្ាវប្ាវប្តូវ ចូលរួលាលួយប្រាជៃភៅកនុងសកលមភាពររស់ពួកាត់។  ករណ ី សិកា(Case Studies)៖ រភចេកភទសររ ិមាណវ ិស័យផែលជប្លុញភលីកទឹកចិតាឲ្យសភងេតរុរគលណាលួយ ប្កុល ណាលួយ ឬ ប្ពឹតាិការណ ៍ ណាលួយ។ រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 12
  • 13.
    កា គ្ ៀបចំផែនការាវរាវផបបគុណវិស័យ(ត) Qualitative research design Triangulation ៖ រឺការភប្រីប្បាស់ពហុរភចេកភទសរួលា ន ឬ វ ិភារលទធែល ប្ាវប្ាវ។ Content Analysis៖ រឺាការប្ាវប្ាវផែលពិៃិតយ ៃិងវ ិភារភហតុែលនៃ ការទំនាក់ទំៃងា ន ។ រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 13
  • 14.
    កស្រមិតតម្មៃគុណភាពស្ររេពទ្ិននន័យ Validity of DataCollections ករេិតទី១ ករេិតគ្ ឿាក់ ១០០% Primary Sources ករេិតទី២ ករេិតគ្ ឿាក់គ្លីស ៦០% Secondary Sources ករេិតទី៣ ករេិតគ្ ឿាក់ទាបាង ៦០% Third Sources • ការសម្ភ ា សន៍ផ្ទ ា ល់ម្ភត់ ថ្លែងកការ • កំណត់ត្រាបុគ្គលម្ភនត្របយោជន៍ • ការសរយសរផ្សព្វផ្ាយព្ីទសសនៈផ្ទ ា ល់ខ្ែួន • ត្រព្ឹតតិបតតិ ទិននន័យផ្ទ ា ល់របស់ ស្ថ ា ប័ន ម្ភនសមតាកិច្ច • ការផ្ាយព្័ត៌ម្ភនព្ីការយ្វើដំយណ ើ រនន គ្ ណៈត្របតិភូជាតិ អនតរជាតិ • អតាបទយៅកនុងកបណ្ណ ា ស្ថរជាតិ • បកថ្ត្របព្ីខ្ែឹមស្ថរអតាបទយដើមទំងកត្រសុងក • ការយ ោះព្ុមពផ្ាយសំយៅយដើមយ ើងកវ ិញ • ច្មែងកអតាបទយដើមយ ើងកវ ិញនិងកម្ភនបថ្នាម ការយល់យ ើញខ្ែោះយៅកនុងកអតាបទលមី • យសៀវយៅយ ោះព្ុមពផ្ាយ • អតាបទត្រស្ថវត្រជាវខ្ែោះ • ត្រព្ឹតតិបត្រតព្័ត៌ម្ភន • ស្ថរព្័ត៌ម្ភនកាថ្សត • ទសសនាវដតី • ព្័ត៌ម្ភនាម Website • ឯកស្ថរត្រស្ថវត្រជាវាម Website រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 14
  • 15.
    វ វ ិីវវ ិទ្សាារសត TheScientific Method Scientists develop a knowledge by Observation & Experimentation. Observation can lead to two ways to approach experiments:  Inductive reasoning: specific to general. (ឆេតុែលគំនិតអ្នុឆលាមគឺឆចញព្យីកមរណ ី ព្យិឆសស ឆៅទ្សសនៈទ្ូឆៅ)  Deductive reasoning: general to specific. (ឆេតុែលគំនិតបែិឆលាមគឺឆចញព្យីទ្សសនៈទ្ូឆៅ ឆៅាកមរណ ី ព្យិឆសសវិញ) រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 15 Specific General General Specific
  • 16.
    ដ្យារកាេ ចាប់ CARDWELL CARDWELL’SLAW  Cardwell’s Law and the political economy of technology progress រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 16 Technological Innovation ? Scientific Progress Inputs R&D Expenditure Scientists & Engineers Labs & Equipment University Public Research Institution Outputs • Scholarly Publications • Patents • Profit • Stock Valuation • Economic Growth • Productivity • New Products (The Black Box of Innovation)
  • 17.
    ិំសេដ្ឋ ើ រ្ការ្ស្រសាវជ្រាវសេដ្ឋៅកនុងប្លង់លំដាប់លំសេដ្ឋដាយ Researchprocess in flow chart  រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 17 Define research problem Review concepts and theories Review previous research finding Formulate hypothesis Design research (including sample design) Collect data (Execution) Analyses data (Test hypotheses if any) Interpret And Report Step I Step II Step III Step IV Step V Step VI Step VII Feed forward Feed beck Feed beck Source: Kothari, C.R., `Research Methodology: Methods and Techniques`, 2004.
  • 18.
    ​ ការច្នៃប្រឌិតបច្នេកវ ិ ទ្យាថ្មី Technological Innovation ការនច្នត្របឌិតបយច្ចកវ ិទាលមី គ្ឺជាការបយងកកើតរួមគ្ន ន នូវផ្លិតផ្លលមីនិងកដំយណ ើ រការ និងកស្ថរៈ សំខាន់បយច្ចកវ ិទាផ្ទ ែ ស់បតូរ សត្រម្ភប់ផ្លិត និងកដំយណ ើ រការ។  ការនច្នត្របឌិតលមីត្រតូវ នអនុវតត ត្របសិនយបើវាត្រតូវ នថ្ណនាំយៅយលើទីផ្ារ (ម្ភនន័យថា ម្ភនផ្លិតផ្លលមីៗថ្ដលយគ្ ផ្លិតយ ើងក និងកដាក់លក់យលើទីផ្ារ)។(Source Publication: OECD Frascati Manual: “Technological Innovation”, Sixth edition, Last updated on June 11, 2013).  បយច្ចកវ ិទាម្ភនន័យថាជាប់ពាក់ព្័នធជាមួយត្របយភទននម្ភ ៉ា សុីន ដំយណ ើ រការ និងកសម្ភ ា រៈថ្ដលត្រតូវ នយត្របើត្រ ស់យៅ កនុងកឧសាហកមម ការដឹកជញ្ជូ ន គ្មនាគ្មន៍ និងកទំនាក់ទំនងក។ រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 18
  • 19.
    ច្តើអ្នកយល់ច្ ើញយ ៉ា ងណានំច្ោះការច្នៃប្រឌិតបច្នេកវ ិ ទ្យាថ្មី​? Technological Innovation រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 19
  • 20.
    បច្នេកវ ិ ទ្យាផលិតម ៉ា សីនរថ្យនត រៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 20
  • 21.
    វឌឍភាពវ ិ ទ្យាសាស្រសត Scientific Progress វ ិទាស្ថស្រសតគ្ឺជាត្របព្័នធថ្សវងករកននច្ំយណោះដឹងកលមីយដាយយត្របើវ ិ្ីយផ្សងកៗោ ៉ា ងកដិតដល់សត្រម្ភប់យ្វើការរ ិោះរក ​ / រុករក។  អនកវ ិទាស្ថស្រសតនិយមបយងកកើតយ ើងកនូវសហគ្មន៍អនករ ិោះរក ​ /​អនករុករករួមគ្ន ន សត្រម្ភប់យ្វើការត្រស្ថវត្រជាវយដើមបីបយងកកើត ច្ំយណោះដឹងកអំព្ី៖ ្មមជាតិ មនុសសជាតិ វបប្ម៌ និងក សងកគម។  សញ្ញ ា ណននវ ិទាស្ថស្រសតសងកកត់្ងន់យដាយថ្ផ្ែកយៅយលើស្ថ ា ប័នសងកគម អនកត្រស្ថវត្រជាវនានា ដំយណ ើ រការត្រស្ថវត្រជាវ នានា វ ិ្ីសត្រម្ភប់រ ិោះរក/រុករក បញ្ញ ា វ ិទាស្ថស្រសត(បញ្ញ ា សបបនិមិតត)។ (Iikka Liiniluoto:22 Sep, 2016, “Scientific Progress”.) រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 21
  • 22.
    ត ើអ្នកយល់ត ើញយ ៉ាងណាចំត ោះវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្រ្ត? Scientific Progress រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 22
  • 23.
    រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 23 Scientifics progress
  • 24.
    រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 24 Scientifics progress
  • 25.
    ឯកា អានបផនែេ • SophieBoutillier, Alban Goguel d’Allondans, Nelly Labère et Dimitri Uzunidis: Methodologie de la these et du mémore. 2nd ed, 2002. Paris. France. • Ranjit Kumar: Research Methodology, 4th ed, 2014. • Thompson, W. E. & Hickey, J. V (2002). Society in Focus. 4th ed. Boston: Allyn and Bacon. រ ៀបរ ៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 25
  • 26.
  • 27.
    អរគុណ ! រ ៀបរៀងនិងបរ្ងៀនរោយបណ្ ឌិ ត ង៉ាន់ ស៊ុនរេត 27