1. Ενέργεια
Από τις μαθήτριες:
Ελπίδα Γεωργοπούλου
Μαρία-Ραφαέλα Μικρού
Μάρθα-Ανθή Ρούπα
Μαρία Τσαμπουνάρη
Κωνσταντίνα Ράπτη

2. Τι είναι η ενέργεια;
 Κάθε αλλαγή που συμβαίνει γύρω μας, είτε μεγάληΚάθε αλλαγή που συμβαίνει γύρω μας, είτε μεγάλη
είτε μικρή, οφείλεται σε ένα φυσικό μέγεθος πουείτε μικρή, οφείλεται σε ένα φυσικό μέγεθος που
ονομάζεται ενέργεια. Η ενέργεια λοιπόν είναι ηονομάζεται ενέργεια. Η ενέργεια λοιπόν είναι η
κινητήρια δύναμη για όλες αυτές τις αλλαγές καικινητήρια δύναμη για όλες αυτές τις αλλαγές και
βρίσκεται παντού. Παρόλο που δεν είναι ορατή (δενβρίσκεται παντού. Παρόλο που δεν είναι ορατή (δεν
την βλέπουμε), δεν είναι απτή (δεν μπορούμε να τηντην βλέπουμε), δεν είναι απτή (δεν μπορούμε να την
πιάσουμε), δεν έχει βάρος ούτε καταλαμβάνει χώρο,πιάσουμε), δεν έχει βάρος ούτε καταλαμβάνει χώρο,
την αντιλαμβανόμαστε μερικές φορές από τοτην αντιλαμβανόμαστε μερικές φορές από το
αποτέλεσμα της, που ονομάζεται έργο. Έτσι κάθεαποτέλεσμα της, που ονομάζεται έργο. Έτσι κάθε
φορά που παράγουμε έργο, δαπανούμε ενέργεια!φορά που παράγουμε έργο, δαπανούμε ενέργεια!

3. Μορφές ενέργειας
Υπάρχουν δηλαδή πολλές μορφέςΥπάρχουν δηλαδή πολλές μορφές
ενέργειας, όπως είναι η κινητική,ενέργειας, όπως είναι η κινητική,
δυναμική, ηλεκτρική, χημική, πυρηνική,δυναμική, ηλεκτρική, χημική, πυρηνική,
θερμική. Βασικότερες από αυτές είναι ηθερμική. Βασικότερες από αυτές είναι η
κινητική και η δυναμική ενέργειακινητική και η δυναμική ενέργεια
εφόσον πάνω σε αυτές στηρίζονται καιεφόσον πάνω σε αυτές στηρίζονται και
οι υπόλοιπες μορφές ενέργειας.οι υπόλοιπες μορφές ενέργειας.

4. Ηλιακή ενέργεια
 Η κυριότερηΗ κυριότερη
αποθήκη πουαποθήκη που
τροφοδοτεί μετροφοδοτεί με
ενέργεια σχεδόνενέργεια σχεδόν
όλες τις άλλες πηγέςόλες τις άλλες πηγές
ενέργειας είναι οενέργειας είναι ο
Ήλιος. Χωρίς αυτόνΉλιος. Χωρίς αυτόν
δε θα υπήρχε ζωήδε θα υπήρχε ζωή
στον πλανήτη μας.στον πλανήτη μας.


5. Ηλιακή ενέργεια
 Η ενέργεια που μας χαρίζει ο Ήλιος, μπορείΗ ενέργεια που μας χαρίζει ο Ήλιος, μπορεί
είτε να αξιοποιηθεί κατευθείαν από τονείτε να αξιοποιηθεί κατευθείαν από τον
άνθρωπο (π.χ για να θερμάνει το νερό, ναάνθρωπο (π.χ για να θερμάνει το νερό, να
ξηράνει τις τροφές, να στεγνώσει ταξηράνει τις τροφές, να στεγνώσει τα
βρεγμένα ρούχα κ.α), είτε να αποθηκευτείβρεγμένα ρούχα κ.α), είτε να αποθηκευτεί
από τον άνθρωπο για να τη χρησιμοποιήσειαπό τον άνθρωπο για να τη χρησιμοποιήσει
αργότερα όταν τη χρειαστεί (π.χ ηλιακόςαργότερα όταν τη χρειαστεί (π.χ ηλιακός
θερμοσίφωνας) είτε να αποθηκευτεί από τηνθερμοσίφωνας) είτε να αποθηκευτεί από την
ίδια τη φύση για να χρησιμοποιηθείίδια τη φύση για να χρησιμοποιηθεί
αργότερα από τον άνθρωπο ως μια άλληαργότερα από τον άνθρωπο ως μια άλλη
πηγήπηγή
ενέργειας (π.χ πετρέλαιο).ενέργειας (π.χ πετρέλαιο).

6. Αποθήκες ενέργειας
 Οι αποθήκες τηςΟι αποθήκες της
ενέργειας είναιενέργειας είναι
πολλές καιπολλές και
διαφορετικές μεταξύδιαφορετικές μεταξύ
τους. Μπορούμετους. Μπορούμε
όμως να τιςόμως να τις
χωρίσουμε σε δύοχωρίσουμε σε δύο
βασικές κατηγορίεςβασικές κατηγορίες
που είναι οι μηπου είναι οι μη
ανανεώσιμες και οιανανεώσιμες και οι
ανανεώσιμες.ανανεώσιμες.

7. Μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
 Μη ανανεώσιμεςΜη ανανεώσιμες
ονομάζονται οι πηγέςονομάζονται οι πηγές
της ενέργειας πουτης ενέργειας που
χρειάζονταιχρειάζονται
εκατομμύρια χρόνια γιαεκατομμύρια χρόνια για
νανα
δημιουργήσουν ξανάδημιουργήσουν ξανά
την αποθηκευμένη τουςτην αποθηκευμένη τους
ενέργεια.ενέργεια.
ΔημιουργούνταιΔημιουργούνται
δηλαδή με φυσικόδηλαδή με φυσικό
τρόπο αλλά με πάρατρόπο αλλά με πάρα
πολύ αργούς ρυθμούς.πολύ αργούς ρυθμούς.
Αν εξαντηθούν θαΑν εξαντηθούν θα
χρειαστεί να περάσουνχρειαστεί να περάσουν
ξανά όλα αυτά ταξανά όλα αυτά τα
χρόνια για ναχρόνια για να
αναδημιουργηθούν.

8. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
 ΑνανεώσιμεςΑνανεώσιμες
ονομάζονται οι πηγέςονομάζονται οι πηγές
που μας τροφοδοτούνπου μας τροφοδοτούν
συνεχώς με ενέργειασυνεχώς με ενέργεια
από τη φύση. Αυτές οιαπό τη φύση. Αυτές οι
πηγές μπορούν ναπηγές μπορούν να
ανανεώσουν τηνανανεώσουν την
αποθηκευμένη τουςαποθηκευμένη τους
ενέργεια πολύενέργεια πολύ
γρήγορα, γι' αυτό λέμεγρήγορα, γι' αυτό λέμε
ότι είναι ανεξάντλητες,ότι είναι ανεξάντλητες,
δηλαδή δενδηλαδή δεν
κινδυνεύουν νακινδυνεύουν να
εξαντληθούν όπως οιεξαντληθούν όπως οι
μη ανανεώσιμες πηγέςμη ανανεώσιμες πηγές
ενέργειας.

9. Τι επίδραση έχουν τα υλικά στο
περιβάλλον;
 Στην καθημερινή μας ζωή , στηριζόμαστε σεΣτην καθημερινή μας ζωή , στηριζόμαστε σε
αρκετά υλικά. Ξύλο, μέταλλο, γυαλί καιαρκετά υλικά. Ξύλο, μέταλλο, γυαλί και
πλαστικό όλα έχουν περιβαλλοντικέςπλαστικό όλα έχουν περιβαλλοντικές
επιπτώσεις. Σκεφτείτε την επίδραση που έχειεπιπτώσεις. Σκεφτείτε την επίδραση που έχει
η χρήση κάθε προϊόντος. Για παράδειγμα,η χρήση κάθε προϊόντος. Για παράδειγμα,
όσο ελαφρύτερο είναι ένα υλικό, τόσοόσο ελαφρύτερο είναι ένα υλικό, τόσο
λιγότερα καύσιμα απαιτούνται για τηλιγότερα καύσιμα απαιτούνται για τη
μεταφορά του. Μια βαριά βαλίτσα σε έναμεταφορά του. Μια βαριά βαλίτσα σε ένα
αυτοκίνητο θα απαιτήσει περισσότερηαυτοκίνητο θα απαιτήσει περισσότερη
κατανάλωση καυσίμων. Το ίδιο ισχύει γιακατανάλωση καυσίμων. Το ίδιο ισχύει για
όλα τα συσκευασμένα προϊόντα. Όμως,όλα τα συσκευασμένα προϊόντα. Όμως,
αγοράζοντας τροφές κλεισμένες σεαγοράζοντας τροφές κλεισμένες σε
ελαφρύτερα υλικά βοηθάει το περιβάλλον.ελαφρύτερα υλικά βοηθάει το περιβάλλον.

10. Το ίδιο το νερό και τα διαλυμένα σ’Το ίδιο το νερό και τα διαλυμένα σ’
αυτό συστατικά είναι οικονομικάαυτό συστατικά είναι οικονομικά
αξιοποιήσιμα και από διάφορεςαξιοποιήσιμα και από διάφορες
βιομηχανίες. Επίσης, το κινούμενοβιομηχανίες. Επίσης, το κινούμενο
νερό (υδατοπτώσεις, παλίρροιες) καινερό (υδατοπτώσεις, παλίρροιες) και
το υπέρθερμο (θερμές πηγές)το υπέρθερμο (θερμές πηγές)
αποτελούν κι αυτά αξιοποιήσιμεςαποτελούν κι αυτά αξιοποιήσιμες
οικονομικά ανανεώσιμες πηγέςοικονομικά ανανεώσιμες πηγές
ενέργειας και άρα φυσικοί πόροι.ενέργειας και άρα φυσικοί πόροι.

11.  Ακόμη, μερικά παραδείγματα φυσικώνΑκόμη, μερικά παραδείγματα φυσικών
πόρων είναι τα ακόλουθα:πόρων είναι τα ακόλουθα:
Ατμοσφαιρικός αέρας: Τα αέρια που τονΑτμοσφαιρικός αέρας: Τα αέρια που τον
αποτελούν είναι οικονομικά αξιοποιήσιμα καιαποτελούν είναι οικονομικά αξιοποιήσιμα και
από διάφορες βιομηχανίες. Επιπλέον οαπό διάφορες βιομηχανίες. Επιπλέον ο
άνεμος αποτελεί ανανεώσιμη πηγήάνεμος αποτελεί ανανεώσιμη πηγή
ενέργειας, αξιοποιήσιμη οικονομικά και άραενέργειας, αξιοποιήσιμη οικονομικά και άρα
και φυσικός πόρος.και φυσικός πόρος.
Νερό: Θάλασσα, ποτάμια, λίμνες, πηγέςΝερό: Θάλασσα, ποτάμια, λίμνες, πηγές
υπεδάφους:, ακόμη και αποθέματα πάγου ήυπεδάφους:, ακόμη και αποθέματα πάγου ή
θερμοπίδακες.θερμοπίδακες.

12.  Έδαφος: Τα συστατικά του εδάφους είναι και άμεσα οικονομικάΈδαφος: Τα συστατικά του εδάφους είναι και άμεσα οικονομικά
αξιοποιήσιμα, αλλά, αν είναι γόνιμα, χρησιμεύουν για τηναξιοποιήσιμα, αλλά, αν είναι γόνιμα, χρησιμεύουν για την
αγροτική και την κτηνοτροφική παραγωγή, από την οποίααγροτική και την κτηνοτροφική παραγωγή, από την οποία
προκύπτουν ένα σωρό πρώτες ύλες, που επίσης αποτελούνπροκύπτουν ένα σωρό πρώτες ύλες, που επίσης αποτελούν
φυσικούς πόρους.φυσικούς πόρους.
Φυσική χλωρίδα και πανίδα: Πολλά είδη ζώων και φυτών είναιΦυσική χλωρίδα και πανίδα: Πολλά είδη ζώων και φυτών είναι
οικονομικά αξιοποιήσιμα, τα ίδια ή κάποια προϊόντα που τυχόνοικονομικά αξιοποιήσιμα, τα ίδια ή κάποια προϊόντα που τυχόν
παράγουν (π.χ. το μέλι των μελισσών).. Αποτελούν φυσικούςπαράγουν (π.χ. το μέλι των μελισσών).. Αποτελούν φυσικούς
πόρους.πόρους.
Ορυκτός πλούτος υπεδάφους. Τα αποθέματα οικονομικάΟρυκτός πλούτος υπεδάφους. Τα αποθέματα οικονομικά
αξιοποιήσιμων ορυκτών, αερίων, υγρών ή στερεών αποτελούναξιοποιήσιμων ορυκτών, αερίων, υγρών ή στερεών αποτελούν
τους κατεξοχήν φυσικούς πόρους. Συχνά μάλιστα αναφέρονταιτους κατεξοχήν φυσικούς πόρους. Συχνά μάλιστα αναφέρονται
κυρίως ή και μόνο αυτοί, γιατί είναι αυτοί που έχουν την πιοκυρίως ή και μόνο αυτοί, γιατί είναι αυτοί που έχουν την πιο
άνιση κατανομή ανάμεσα στις χώρες ή περιοχές.άνιση κατανομή ανάμεσα στις χώρες ή περιοχές.

13. Oρυκτοί πόροι
 Η Ελλάδα, σε σχέ­ση μεΗ Ελλάδα, σε σχέ­ση με
πολλές άλλες χώρεςπολλές άλλες χώρες
ανάλογηςανάλογης
έκτασης,έκτασης, θεωρείταιθεωρείται
πολύ προνομιούχαπολύ προνομιούχα γιαγια
τον ορυκτό πλούτο πουτον ορυκτό πλούτο που
διαθέτει. Μεγάληδιαθέτει. Μεγάλη
ποικιλία, κυρίωςποικιλία, κυρίως
βιομηχανικών καιβιομηχανικών και
μεταλλικών ορυκτώνμεταλλικών ορυκτών
αλλά και ενεργειακώναλλά και ενεργειακών
ορυκτών πρώτων υλώνορυκτών πρώτων υλών
όπως οιλιγνίτες ,όπως οιλιγνίτες ,
βρίσκονται στοβρίσκονται στο
υπέδαφός της.υπέδαφός της.

14. Ορυκτόι πόροι
 Η Ελλάδα συνεχίζει ναΗ Ελλάδα συνεχίζει να
διατηρεί πρώτες θέσειςδιατηρεί πρώτες θέσεις
παγκοσμίως στηνπαγκοσμίως στην
παραγωγή και στιςπαραγωγή και στις
εξαγωγές τουεξαγωγές τουμαγνησίτη,μαγνησίτη,
μπεντονίτη, περλίτη,μπεντονίτη, περλίτη,
κίσσηρης και χουντίτη.κίσσηρης και χουντίτη.
Επενδύσεις σε εξοπλισμόΕπενδύσεις σε εξοπλισμό
υψηλής παραγωγικότηταςυψηλής παραγωγικότητας
και χαμηλής κατανάλωσηςκαι χαμηλής κατανάλωσης
ενέργειας για τηνενέργειας για την
παραγωγή προϊόντωνπαραγωγή προϊόντων
υψηλής αξίας με καλύτερεςυψηλής αξίας με καλύτερες
ιδιότητες, θεωρούνταιιδιότητες, θεωρούνται
προαπαιτούμενα γιαπροαπαιτούμενα για
μεγαλύτερη ανάπτυξη τωνμεγαλύτερη ανάπτυξη των
εξορυκτικών επιχειρήσεωνεξορυκτικών επιχειρήσεων
στο μέλλον.στο μέλλον.

15. Τι είναι η εξοικονόμηση ενέργειας;
 ΕξοικονόμησηΕξοικονόμηση
ενέργειας σημαίνειενέργειας σημαίνει
ελάττωση τηςελάττωση της
χρησιμοποιούμενηςχρησιμοποιούμενης
ενέργειας ενώενέργειας ενώ
παράλληλαπαράλληλα
επιτυγχάνεται καλύτερηεπιτυγχάνεται καλύτερη
χρήση της.χρήση της.
ΧρησιμοποιώνταςΧρησιμοποιώντας
λιγότερη ενέργεια έχειλιγότερη ενέργεια έχει
πολλαπλά οφέλη –πολλαπλά οφέλη –
οικονομικό όφελος καιοικονομικό όφελος και
προστασία τουπροστασία του
περιβάλλοντος.περιβάλλοντος.

16. Τι είναι η εξοικονόμηση ενέργειας;
 Η παραγωγή ενέργειαςΗ παραγωγή ενέργειας
απαιτεί πολύτιμουςαπαιτεί πολύτιμους
φυσικούς πόρους, γιαφυσικούς πόρους, για
παράδειγμα κάρβουνο,παράδειγμα κάρβουνο,
πετρέλαιο ή αέριο. Απόπετρέλαιο ή αέριο. Από
την άλλη μεριά,την άλλη μεριά,
χρησιμοποιώνταςχρησιμοποιώντας
λιγότερη ενέργειαλιγότερη ενέργεια
συντηρούμε αυτούςσυντηρούμε αυτούς
τους πόρους ώστε νατους πόρους ώστε να
διατηρηθούν για πολύδιατηρηθούν για πολύ
χρόνο στο μέλλον.χρόνο στο μέλλον.

17. Τι πρέπει να κάνετε για να εξοικονομήσετε
ενέργεια;
 Αλλάξτε τον τρόπο μετακίνησής σας,Αλλάξτε τον τρόπο μετακίνησής σας,
σκεφτείτε περισσότερο τα μέσα μαζικήςσκεφτείτε περισσότερο τα μέσα μαζικής
μεταφοράς, αν είναι δυνατόν,μεταφοράς, αν είναι δυνατόν,
περπατήστε ή χρησιμοποιήστεπερπατήστε ή χρησιμοποιήστε
ποδήλατο αντί του αυτοκινήτουποδήλατο αντί του αυτοκινήτου
 Μειώστε τη θερμοκρασία στο σπίτι σαςΜειώστε τη θερμοκρασία στο σπίτι σας
κατά 1C, κρατήστε τα παράθυρα κλειστάκατά 1C, κρατήστε τα παράθυρα κλειστά
κατά τη διάρκεια της θέρμανσης καικατά τη διάρκεια της θέρμανσης και
ντυθείτε με ζεστά ρούχαντυθείτε με ζεστά ρούχα
 Επιλέξτε προϊόντα με ελαφριάΕπιλέξτε προϊόντα με ελαφριά
συσκευασίασυσκευασία
 Κλείστε τα φώτα και τις άλλες συσκευέςΚλείστε τα φώτα και τις άλλες συσκευές
όταν δεν τις χρησιμοποιείτε, επιλέξτεόταν δεν τις χρησιμοποιείτε, επιλέξτε
λάμπες οικονομίαςλάμπες οικονομίας
 Ξαναχρησιμοποιείστε τις πλαστικέςΞαναχρησιμοποιείστε τις πλαστικές
σακούλες για ψώνια και αποθήκευσησακούλες για ψώνια και αποθήκευση
 Χρησιμοποιείστε φούρνο μικροκυμάτωνΧρησιμοποιείστε φούρνο μικροκυμάτων
αντί για φούρνο για να ξαναζεστάνετε τοαντί για φούρνο για να ξαναζεστάνετε το
φαγητόφαγητό
 Χρησιμοποιείστε επαναφορτιζόμενεςΧρησιμοποιείστε επαναφορτιζόμενες
μπαταρίες αντί για κοινέςμπαταρίες αντί για κοινές

18. 

19.  Ηλιακή ακτινοβολία. Αποτελεί οικονομικάΗλιακή ακτινοβολία. Αποτελεί οικονομικά
αξιοποιήσιμη ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και άρααξιοποιήσιμη ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και άρα
φυσικός πόρος.φυσικός πόρος.
Φυσική ομορφιά και γενικά οτιδήποτε μηΦυσική ομορφιά και γενικά οτιδήποτε μη
ανθρωπογενές είναι δυνατό να τραβήξει τουρισμόανθρωπογενές είναι δυνατό να τραβήξει τουρισμό
είναι ένα είδος φυσικού πόρου, που συχνά δενείναι ένα είδος φυσικού πόρου, που συχνά δεν
συνυπολογίζεται, ίσως γιατί ο τουρισμός αποδίδεταισυνυπολογίζεται, ίσως γιατί ο τουρισμός αποδίδεται
στον τριτογενή τομέα της οικονομίας, αλλά στηνστον τριτογενή τομέα της οικονομίας, αλλά στην
πραγματικότητα εκτός από την παροχή υπηρεσιώνπραγματικότητα εκτός από την παροχή υπηρεσιών
«πουλάει» και ότι όμορφο ή ενδιαφέρον έχει η«πουλάει» και ότι όμορφο ή ενδιαφέρον έχει η
ευρύτερη τουριστική περιοχή. Συχνά κάποιοι τοευρύτερη τουριστική περιοχή. Συχνά κάποιοι το
ξεχνούν αυτό και φτιάχνουν τερατουργήματα πουξεχνούν αυτό και φτιάχνουν τερατουργήματα που
προσφέρουν πιθανότατα καλύτερες υπηρεσίες,προσφέρουν πιθανότατα καλύτερες υπηρεσίες,
αλλά συχνά υποβαθμίζοντας ή και καταστρέφονταςαλλά συχνά υποβαθμίζοντας ή και καταστρέφοντας
τη φυσική ή άλλη ομορφιά της περιοχής, που έτσιτη φυσική ή άλλη ομορφιά της περιοχής, που έτσι
πιθανότατα παύει πλέον να πουλάει τουριστικά.πιθανότατα παύει πλέον να πουλάει τουριστικά.

20. ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ!
 Ευχαρίστουμέ που μαςΕυχαρίστουμέ που μας
παρακολουθήσατε!παρακολουθήσατε!
Ελπίδα ΓεωργοπούλουΕλπίδα Γεωργοπούλου
Μάρθα- Ανθή ΡούπαΜάρθα- Ανθή Ρούπα
Μαρία ΤσαμπουνάρηΜαρία Τσαμπουνάρη
Μαρία-Ραφαέλα ΜικρούΜαρία-Ραφαέλα Μικρού
Κωνσταντίνα ΡάπτηΚωνσταντίνα Ράπτη

21.  ΠΗΓΕΣ: www.teachers4enrgy.eu
www.cie.org.cy
minedu.gou.gr
εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την
ενέργεια
http/ learn-energy.net