Το πετρέλαιο, τοξύλο, το κάρβουνο, τα τρόφιµα έχουν αποθηκευµένη ενέργεια, η οποία απελευθερώνεται κατά την καύση, που είναι µια χηµική αντίδραση. Την ενέργεια αυτή την ονοµάζουµε χηµική Papanikolaou Georgios: www.teaching4ever.blogspot.com
Papanikolaou Georgios: www.teaching4ever.blogspot.comΤην ενέργεια ανάλογα με την προέλευσή της και τον τρόπο που τη χρησιμοποιούμε, την ονομάζουμε χημική, ηλεκτρική, πυρηνική, θερμότητα, κινητική, δυναμική ή φωτεινή
Papanikolaou Georgios: www.teaching4ever.blogspot.comΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Η ύλη και η ενέργεια αποτελούν τις δύο πιο βασικές έννοιες των φυσικών επιστημών. Η μεταξύ τους σχέση είναι πολύ στενή. Η ύλη και η ενέργεια αποτελούν στην ουσία τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος! Η ύλη μπορεί να μετατραπεί σε ενέργεια και η ενέργεια σε ύλη. Αυτή η σημαντική σχέση αποτελεί τη βάση της ισορροπίας στο σύμπαν. Για κάθε αλλαγή (μεταβολή) στη φύση είναι απαραίτητη ενέργεια. Την ενέργεια, ανάλογα με την προέλευσή της και τον τρόπο που τη χρησιμοποιούμε, τη διακρίνουμε στις εξής μορφές: α) Χημική ενέργεια. Είναι η ενέργεια που αποθηκεύεται σε χημικές ουσίες και απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια των χημικών αντιδράσεων, όπως για παράδειγμα κατά την καύση. Τα καύσιμα υλικά και τα τρόφιμα, όταν καίγονται, απελευθερώνουν ενέργεια άλλων μορφών (φωτεινή, θερμότητα κ.ά.). Για παράδειγμα, όταν καίγεται ένα ξύλο, η χημική ενέργεια που είναι αποθηκευμένη σ' αυτό μετατρέπεται σε φωτεινή ενέργεια και θερμότητα. β) Θερμότητα. Είναι η ενέργεια που ρέει από ένα σώμα σ' ένα άλλο λόγω της διαφορετικής τους θερμοκρασίας. Η θερμότητα ρέει πάντα από το θερμότερο στο ψυχρότερο σώμα. γ) Φωτεινή ενέργεια. Είναι η ενέργεια που έχει το φως. Ο Ήλιος, μια αναμμένη λάμπα, η φωτιά, ο φακός, οι φωτεινές επιγραφές είναι μερικά σώματα που εκπέμπουν φωτεινή ενέργεια. δ) Ηλεκτρική ενέργεια. Είναι η ενέργεια που μεταφέρεται από το ηλεκτρικό ρεύμα. Η ηλεκτρική ενέργεια μεταφέρεται μέσω των ηλεκτρικών κυκλωμάτων από τις ηλεκτρικές πηγές στις διάφορες συσκευές, οι οποίες, για να λειτουργήσουν, τη μετατρέπουν σε άλλες μορφές. ε) Κινητική ενέργεια. Είναι η ενέργεια που έχει ένα σώμα όταν κινείται και είναι ανάλογη της ταχύτητας και της μάζας του. Πχ, η ενέργεια του ανέμου, που κινεί τον ανεμόμυλο. στ) Δυναμική ενέργεια. Είναι η ενέργεια που έχει ένα σώμα λόγω της
16.
Papanikolaou Georgios: www.teaching4ever.blogspot.comΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ θέσης του (π.χ. το ύψος που βρίσκεται) ή λόγω της παραμόρφωσής του. Π.χ., η κούνια, όταν βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο, έχει δυναμική ενέργεια λόγω της θέσης της (ύψος). Η συσπείρωση (μάζεμα) ενός ελατηρίου έχει δυναμική ενέργεια λόγω της παραμόρ- φωσής του. Η κινητική ενέργεια μετατρέπεται σε δυναμική ενέργεια και το αντίστροφο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κούνια. Στα ψηλότερα σημεία της διαδρομής της, λόγω θέσης, έχει τη μεγαλύτερη δυναμική ενέργεια, ενώ στα χαμηλότερα σημεία, λόγω της μεγάλης ταχύτητάς της, έχει τη μεγαλύτερη κινητική ενέργεια. Το άθροισμα ονομάζεται μηχανική ενέργεια του σώματος. ζ) Πυρηνική ενέργεια. Είναι η ενέργεια που απελευθερώνεται από τη σχάση των πυρήνων των ατόμων των ραδιενεργών στοιχείων (ουρανίου, πλουτωνίου). Η μορφή αυτή της ενέργειας (πυρηνική) μετατρέπεται σε ηλεκτρική σε πυρηνικά εργοστάσια ή χρησιμοποιείται για την κίνηση μεγάλων, συνήθως στρατιωτικών, πλοίων (αεροπλανοφόρων και υποβρυχίων). Η χρήση της πυρηνικής ενέργειας εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.
