1. სამკუთხედი
პედაგოგი, გულედანი ქეთინო ჭივჭავის საჯარო
სკოლა
ივნისი 2013

3. • სამკუთხედის სიმაღლე ეწოდება მონაკვეთს, რომელიც
სამკუთხედის ნებისმიერ წვეროს აერთებს მის მოპირდაპირე
გვერდათან ან მოპირდაპირე გვერდის გაგრძელებასთან და მისი
მართობულია. სამკუთხედის სამივე სიმაღლის შემცველი წრფეები
ერთ წერტილში იკვეთება და ეს წერტილი:
• მახვილკუთხა სამკუთხედში სამკუთხედის შიგნითაა.
• მართკუთხა სამკუთხედში მართი კუთხის წვეროა.
• ბლაგვკუთხა სამკუთხედში სამკუთხედის გარეთაა.
• ტოლფერდა სამკუთხედში ფუძეზე დაშვებული სიმაღლე
ამავდროულად მედიანაცაა და ბისექტრისაც. ტოლგვერდა
სამკუთხედის ყველა სიმაღლე მედიანაცაა და ბისექტრისაც.
აქედან გამომდინარეობს, რომ მართკუთხა სამკუთხედში 30°-იანი
კუთხის მოპირდაპირე კათეტი ჰიპოტენუზის ნახევარია.

4. • სამკუთხედის სიმაღლე ეწოდება მონაკვეთს, რომელიც
სამკუთხედის ნებისმიერ წვეროს აერთებს მის მოპირდაპირე
გვერდათან ან მოპირდაპირე გვერდის გაგრძელებასთან და მისი
მართობულია. სამკუთხედის სამივე სიმაღლის შემცველი წრფეები
ერთ წერტილში იკვეთება და ეს წერტილი:
• მახვილკუთხა სამკუთხედში სამკუთხედის შიგნითაა.
• მართკუთხა სამკუთხედში მართი კუთხის წვეროა.
• ბლაგვკუთხა სამკუთხედში სამკუთხედის გარეთაა.
• ტოლფერდა სამკუთხედში ფუძეზე დაშვებული სიმაღლე
ამავდროულად მედიანაცაა და ბისექტრისაც. ტოლგვერდა
სამკუთხედის ყველა სიმაღლე მედიანაცაა და ბისექტრისაც.
აქედან გამომდინარეობს, რომ მართკუთხა სამკუთხედში 30°-იანი
კუთხის მოპირდაპირე კათეტი ჰიპოტენუზის ნახევარია.

5. • პერიმეტრი[რედაქტირება]სამკუთხედის პერიმეტრი
ეწოდება მისი გვერდების სიგრძეთა ჯამს. ABC
სამკუთხედისთვის P-თი აღნიშნავენ: P=AB+BC+AC.
საჭიროებისამებრ, p-თი აღნიშნავენ ნახევარპერიმეტრს:
• აღსანიშნავია, რომ მსგავსი სამკუთხედების პერიმეტრების
შეფარდება მსგავსების კოეფიციენტის ტოლია — მსგავსი
სამკუთხედების პერიმეტრები ისე შეეფარდება, როგორც
შესაბამისი გვერდები

6. სამკუთხედების კლასიფიკაცია ხდება მათი გვერდების სიგრძეთა შედარებით:
ტოლგვერდა სამკუთხედში ყველა გვერდს ტოლი სიგრძე აქვს. ტოლგვერდა
სამკუთხედი ასევე ტოლკუთხაა, ანუ მისი ყველა შიგა კუთხე ერთმანეთის
ტოლია და 60°-ია. ასეთ სამკუთხედს წესიერი სამკუთხედიც ჰქვია.
ტოლფერდა სამკუთხედში მინიმუმ ორი გვერდი მაინც არის ერთმანეთის
ტოლი. ტოლ გვერდებს ფერდები ეწოდებათ, მესამე გვერდს კი — ფუძე.
ფუძესთან მდებარე კუთხეები ტოლფერდა სამკუთხედში ტოლია.
ტოლგვერდა სამკუთხედი ასევე ტოლფერდაცაა, თუმცა არა პირიქით —
ყველა ტოლფერდა სამკუთხედი ტოლგვერდა არ არის.
სხვადასხვაგვერდა სამკუთხედში ყველა გვერდი სხვადასხვა სიგრძისაა. მისი
შიგა კუთხეებიც ერთმანეთისგან განსხვავდება.

7. სამკუთხედების კლასიფიკაცია ასევე შესაძლებელია მათი უდიდესი შიგა
კუთხის მიხედვით:
მართკუთხა (სწორკუთხა) სამკუთხედის შიდა კუთხე 90°-ია (მართია).
მართი კუთხის მოპირდაპირე გვერდს ჰიპოტენუზა ჰქვია, და ის
მართკუთხა სამკუთხედის უდიდესი გვერდია. დანარჩენ ორ გვერდს
კათეტები ეწოდება.
ბლაგვკუთხა სამკუთხედის ერთი შიგა კუთხე 90°-ს აღემატება (ბლაგვია).
მახვილკუთხა სამკუთხედის ყველა შიგა კუთხე 90°-ზე მცირეა (მახვილია).