1. ΦΥΣΙΚΗ Β’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
- 1 -
Πώς ορίζουμε τη θέση ενός αντικειμένου που κινείται πάνω σε μια ευθεία
γραμμή ;
Η κατεύθυνση της Οχ καθορίζεται ως θετική και η αντίστοιχη της Οχ’ ως
αρνητική . (προσανατολισμός )
Για να βρούμε τώρα τη θέση του αντικειμένου πάνω στη γραμμή (άξονα)
χρειαζόμαστε :
Α) την απόσταση από την αρχή Ο
και Β) την κατεύθυνση , αν δηλαδή είναι δεξιά ή αριστερά από το σημείο
αναφοράς . Η κατεύθυνση δηλώνεται με το πρόσημο + ή - .
Το αυτοκίνητο βρίσκεται στη θέση χ=+145=+145=+145=+145 mmmm
Το διάνυσμα θέσης του αυτοκινήτου έχει ως αρχή το σημείο αναφοράς και ως
τέλος το σημείο στο οποίο βρίσκεται το αυτοκίνητο.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ
Η θέση είναι διανυσματικό μέγεθος , διότι καθορίζεται από την απόσταση του
αντικειμένου από το σημείο αναφοράς και από την κατεύθυνσή του , αν είναι
δεξιά(+) ή αριστερά (-) από το σημείο αναφοράς .
Η απόσταση είναι πάντοτε θετικός αριθμός που φανερώνει μόνο πόσο απέχει το
σώμα από το σημείο αναφοράς .
Τοποθετούμε μια κλίμακα πάνω στην ευθεία και
ορίζουμε ένα σημείο ( αναφοράς) Ο σαν αρχή των
μετρήσεων. Η επιλογή του σημείου αναφοράς Ο είναι
αυθαίρετη. Μπορούμε να πάρουμε σαν σημείο
αναφοράς οποιοδήποτε σημείο πάνω στην ευθεία .
+5
+_
χ
χ’’’’
x=+100m
x= 0 m

2. ΦΥΣΙΚΗ Β’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
- 2 -
Χρονική στιγμή και χρονικό διάστημα { πότε , πόσο διαρκεί ; }
Η χρονική στιγμή έχει να κάνει με το πότε ,
ενώ η χρονική διάρκεια με το πόσο διαρκεί ένα φαινόμενο .
Τροχιά είναι το σύνολο των θέσεων από τις οποίες περνάει το κινούμενο σώμα .
Είναι μια γραμμή , ευθύγραμμη ή καμπυλόγραμμη κλειστή ή ανοικτή. Το μήκος
της τροχιάς λέγεται διάστημα s (space) και παίρνει μόνο θετικές τιμές .
Η μετατόπιση
Είναι η μεταβολή ( αλλαγή ) της θέσης ενός κινούμενου σώματος και συνεπώς
είναι διανυσματικό μέγεθος . Παίρνει θετικές ή αρνητικές τιμές ή την τιμή μηδέν.
Η μετατόπιση συμβολίζεται με χ∆
r
και ισούται με 2 1χ χ χ∆ = −
r r r
.
Αυτό το διάνυσμα έχει ως αρχή την αρχική θέση του σώματος και ως τέλος την
τελική θέση του σώματος.
Στις ευθύγραμμες κινήσεις μπορούμε να γράφουμε τη σχέση 2 1χ χ χ∆ = −
r r r
με τη
μορφή Δχ=χ2-χ1 δηλαδή χωρίς βελάκια , αλλά στη θέση των χ1 και χ2 βάζουμε τις
τιμές με τα πρόσημά τους.
Στο παράδειγμα , το αυτοκίνητο μετατοπίστηκε από τη θέση χ1=100m στη θέση
χ2=500m , άρα Δχ=500-100=400m , δηλαδή 400m προς τον θετικό ημιάξονα
(προς τα δεξιά )
Η μετατόπιση είναι σχεδιασμένη με το κόκκινο διάνυσμα .
Η μετατόπιση είναι ανεξάρτητη από το ποιο σημείο επιλέξαμε σαν σημείο
αναφοράς .
Ο
100m
500m
Σηµµµµείο
αναφοράς