กังหันน้ าชัยพัฒนา มีชอทางวิศวกรรมสิงแวดล้อมว่า "เครืองกลเติมอากาศทีผวน้าหมุนช้าแบบทุนลอย (Low
                       ่ื            ่               ่               ่ ิ                ่
speed surface Aerator)" และมีชอในการจดสิทธิบตรในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหว
                                        ่ื              ั                                     ่ ั
ภูมพลอดุลยเดช ใช้ภาษาอังกฤษว่า "Chaipattana Low Speed Surface Aerator, Model
    ิ
RX-2)" โดยทัวไปเรามักเรียกว่า"กังหันน้าชัยพัฒนา" อันเป็ นชือทีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวพระราชทานไว้
                 ่                                         ่ ่                      ่ ั
เมือวันที่ 3 พฤษภาคม
  ่




                             นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ เลขที่27 ม.4/8
กังหันน้าชัยพัฒนา เครืองกลเติมอากาศทีผวน้าหมุนช้าแบบทุน
                     ่               ่ ิ              ่
ลอย


พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวทรงห่วงใยในความเดือดร้อนทุกข์ยากทีเกิดขึนนี้ ได้
                         ่ ั                                 ่ ้
เสด็จพระราชดาเนินทอดพระเนตรสภาพน้าเสียในพืนทีหลายแห่งหลายครัง ทังใน
                                             ้ ่                 ้ ้
เขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และต่างจังหวัด พร้อมทังพระราชทานพระราชดาริ
                                                 ้
เกียวกับการแก้ไขน้าเน่าเสีย
  ่
ในระยะแรกระหว่างปี พ.ศ. 2527-2530 ทรงแนะนาให้ใช้น้าทีมคุณภาพดีชวย
                                                      ่ ี         ่
บรรเทาน้าเสียและวิธกรองน้าเสียด้วยผักตบชวาและพืชน้าต่างๆ ซึงก็สามารถช่วย
                    ี                                     ่
        ั
แก้ไขปญหาได้ผลในระดับหนึ่ง




                      นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
ต่อมาในช่วงปี พ.ศ.2531 เป็ นต้นมา สภาพความเน่าเสียของน้าบริเวณต่างๆ มี
อัตราแนวโน้มรุนแรงมากยิงขึน การใช้วธธรรมชาติไม่อาจบรรเทาความเน่าเสียของ
                            ่ ้          ิี
น้าอย่างมีประสิทธิภาพเท่าทีควร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวจึงขอพระราชทาน
                               ่                       ่ ั
พระราชดาริให้ประดิษฐ์เครืองกลเติมอากาศแบบประหยัดค่าใช้จาย สามารถผลิตได้
                             ่                                 ่
เองในประเทศ ซึงมีรปแบบ "ไทยทาไทยใช้"โดยทรงได้แนวทางจาก "หลุก" ซึงเป็ น
                ่ ู                                                    ่
            ิ                    ิ ั
อุปกรณ์วดน้ าเข้านาอันเป็ นภูมปญญาชาวบ้านเป็ นจุดคิดค้นเบืองต้น และทรง
                                                           ้
มุงหวังทีจะช่วยแบ่งเบาภาระของรัฐบาลในการบรรเทาน้าเน่าเสียอีกทางหนึ่ง
  ่       ่
ด้วย
การนี้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มลนิธชยพัฒนาสนับสนุนงบประมาณ เพือ
                                          ู ิ ั                          ่
การศึกษาและวิจยสิงประดิษฐ์ใหม่น้ี โดยดาเนินการจัดสร้างเครืองมือบาบัดน้าเสีย
                 ั ่                                         ่
ร่วมกับกรมชลประทาน ซึงได้มการผลิตเครืองกลเติมอากาศขึนในเวลาต่อมา และ
                          ่       ี         ่            ้
  ้ั               ่                 ั ั
รูจกกันแพร่หลายทัวไประเทศในปจจุบนคือ "กังหันน้าชัยพัฒนา“
                       นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
พระราชดาริ
เมือวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2531 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวได้พระราชทาน
   ่                                                    ่ ั
                                     ั
รูปแบบและพระราชดาริ เรืองการแก้ไขปญหาน้ าเสีย โดยการเติมออกซิเจนในน้ า มี
                         ่
สาระสาคัญ คือ
                                                                 ่
การเติมอากาศลงในน้าเสีย มี 2 วิธวธหนึ่ง ใช้อากาศอัดเข้าไปตามท่อเปาลงไปใต้
                                 ีิี
ผิวน้าแบบกระจายฟองและอีกวิธหนึ่ง น่าจะกระทาได้โดยกังหันวิดน้า วิดตักขึนไป
                               ี                                       ้
บนผิวน้า แล้วปล่อยให้ตกลงไปยังผิวน้าตามเดิม โดยทีกงหันน้าดังกล่าวจะหมุนช้า
                                                   ่ ั
ด้วยกาลังของมอเตอร์ไฟฟ้า ขนาดเล็กไม่เกิน 2 แรงม้า หรืออาจจะใช้พลังน้าไหลก็
ได้ จึงสมควรพิจารณาสร้างต้นแบบ แล้วนาไปติดตังทดลองใช้บาบัดน้าเสียทีภายใน
                                               ้                     ่
บริเวณโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า และวัดบวรนิเวศวิหาร

                      นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
การศึกษา วิจย และพัฒนา
            ั

กรมชลประทานรับสนองพระราชดาริในการศึกษาและสร้างต้นแบบ โดยดัดแปลง
เครืองสูบน้าพลังน้าจาก "กังหันน้าสูบน้าทุนลอย" เปลียนเป็ น "กังหันน้าชัยพัฒนา"
   ่                                     ่         ่
และได้นาไปติดตังใช้ในกิจกรรมบาบัดน้าเสียทีโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า เมือวันที่
                 ้                          ่                             ่
1 พฤษภาคม 2532 และทีวดบวรนิเวศวิหาร เมือวันที่ 3 พฤษภาคม 2532 เพือ
                         ่ั                   ่                             ่
ศึกษา วิจย และพัฒนาระบบบาบัดน้าเสีย เป็ นระยะเวลา 4-5 ปี
         ั




                        นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
คุณสมบัติ
กังหันน้าชัยพัฒนา หรือเครืองกลเติมอากาศทีผวน้าหมุนช้าแบบทุ่นลอย
                         ่                ่ ิ
(Chaipattana Low Speed Surface Aerator) ซึงเป็ น                ่
Model RX-2 หมายถึง Royal Experiment แบบที่ 2 มีคุณสมบัตใน              ิ
การถ่ายเทออกซิเจนได้สงถึง 1.2 กิโลกรัมของออกซิเจน/แรงม้า/ชัวโมง สามารถ
                       ู                                    ่
นาไปใช้ในกิจกรรมปรับปรุงคุณภาพน้าได้อย่างอเนกประสงค์ ติดตังง่าย เหมาะ
                                                              ้
สาหรับใช้ในแหล่งน้าธรรมชาติ ได้แก่ สระน้า หนองน้า คลอง บึง ลาห้วย ฯลฯ ทีมี
                                                                         ่
ความลึกมากกว่า 1.00 เมตร และมีความกว้างมากกว่า 3.00 เมตร




                       นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
หลักการทางาน
เครืองกลเติมอากาศ "กังหันน้าชัยพัฒนา" แบบทุ่นลอย สามารถปรับตัวขึนลงได้
    ่                                                              ้
ตามระดับขึนลงของน้า ส่วนประกอบสาคัญ ได้แก่ โครงกังหันรูป 12 เหลียม ขนาด
            ้                                                    ่
เส้นผ่าศูนย์กลาง 2.00 เมตร มีซองน้าขนาดบรรจุ 110 ลิตร ติดตังโดยรอบ
                                                              ้
จานวน ซอง เจาะรูซองน้าพรุน เพือให้น้าไหลกระจายเป็ นฝอย ซองน้านี้จะถูก
                                ่
ขับเคลื่อนให้หมุนโดยรอบ ด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าขนาด 2 แรงม้า ระบบแรงดัน
380 โวลต์ 3 เฟส 50 เฮิรท ผ่านระบบส่งกาลังด้วยเฟืองเกียร์ทอรอบและ/หรือ จาน
                        ์
โซ่ ซึงจะทาให้การหมุนเคลื่อนทีของซองน้าวิดตักน้าด้วยความเร็ว 56รอบ/นาที
      ่                       ่
สามารถวิดน้าลึกลงไปใต้ผวน้า ประมาณ 0.50 เมตร ยกน้าขึนไปสาดกระจายเป็ น
                          ิ                              ้
ฝอยเหนือผิวน้าด้วยความสูงประมาณ 1.00 เมตร ทาให้มพนทีผวสัมผัสระหว่าง
                                                     ี ้ื ่ ิ

                      นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
น้ากับอากาศกว้างขวางมากขึน เป็ นผลทาให้ออกซิเจนในอากาศละลายเข้าไปในน้า
                               ้
ได้อย่างรวดเร็ว และในขณะทีน้าเสียถูกยกขึนไปสาดกระจายสัมผัสกับอากาศแล้ว
                                 ่         ้
ตกลงไปยังผิวน้านัน จะก่อให้เกิดฟองอากาศจมตามลงไปใต้ผวน้าด้วย อีกทังใน
                   ้                                       ิ        ้
ขณะทีซองน้ากาลังเคลื่อนทีลงสูผวน้าแล้วกดลงไปใต้ผวน้านัน จะเกิดการอัดอากาศ
       ่                      ่ ่ ิ                  ิ   ้
ภายในซองน้าภายใต้ผวน้าจนกระทังซองน้าจมน้าเต็มที่ ทาให้เพิมประสิทธิภาพใน
                        ิ            ่                       ่
การถ่ายเทออกซิเจนได้สงขึนตามไปด้วย หลังจากนันน้าทีได้รบการเติมอากาศแล้ว
                          ู ้                    ้     ่ ั
จะเกิดการถ่ายเทของน้าเคลื่อนทีออกไปด้วยการผลักดันของซองน้าด้วยความเร็ว
                                   ่
ของการไหล 0.20 เมตร/วินาที จึงสามารถผลักดันน้าออกไปจากเครือง มีระยะทาง
                                                               ่
ประมาณ 10.00 เมตร และผลพลอยได้อกประการหนึ่งได้แก่ การโยกตัวของทุ่น
                                       ี
ลอยในขณะทางาน จะส่งผลให้แผ่นไฮโดรฟอยล์ทตดตังไว้ในส่วนใต้น้า สามารถ
                                             ่ี ิ ้
ผลักดันน้าให้เคลื่อนทีผสมผสานออกซิเจนเข้ากับน้าในระดับความลึกใต้ผวน้าเป็ น
                      ่                                          ิ
อย่างดีอกด้วย จึงก่อให้เกิดกระบวนการทังการเติมอากาศ การกวนแบบผสมผสาน
         ี                               ้
และการทาให้เกิดการไหลของน้าเสียไปตามทิศทางทีกาหนดโดยพร้อมกัน
                                                   ่
                      นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
หลักการทางานของกังหันน้าชัยพัฒนา




                นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
ทฤษฎีเครืองกลเติมอากาศ
        ่
  การเติมออกซิเจน (oxygenation) หรือการเติมอากาศ หรือการเติมอากาศ (Aeration) เป็ นหัวใจของการทางานของ
ระบบบาบัดน้ าเสีย เพราะหากระบบบาบัดน้ าเสียขาดออกซิเจน จุลนทรียทงหลายก็ไม่สามารถทางานได้ ถ้ามีปริมาณออกซิเจน
                                                             ิ    ์ ั้
ละลายน้ าอยูสง ระบบก็สามารถบาบัดน้ าได้ดหรือสามารถรับน้ าเสียได้มากขึน แต่เนื่องจากค่าการละลายน้ าของออกซิเจนทีความ
              ู่                           ี                           ้                                            ่
ดันบรรยากาศมีคาต่าย่อมจะทาให้มแรงขับ (Driving Force) ต่าตามไปด้วย ดังนัน การเพิมอัตราการละลายน้ าของ
                   ่                ี                                             ้         ่
ออกซิเจนทีความดันบรรยากาศ จึงได้แก่การเพิมผิวสัมผัส (Interfacia Area) ระหว่างอากาศกับน้ าให้มคามากทีสุดสภาพ
            ่                                ่                                                        ี่        ่
การทางานโดยทัวไปของระบบบาบัดน้ าเสีย จะมีคาความต้องการออกซิเจนเปลียนแปลงอยูตลอดเวลาตามปริมาณการไหลของน้ า
                 ่                              ่                            ่          ่
เสียและความเข้มข้นของมวลสารอินทรีย์ ซึงในการออกแบบจะต้องให้ออกซิเจนแก่ระบบทีความต้องการสูงสุดได้เพียงพอ แต่ถา
                                         ่                                            ่                               ้
ไม่มการควบคุมทีดและระบบเติมอากาศก็ไม่สามารถลดการใช้พลังงานลงได้ ก็จะเกิดการสูญเสียพลังงานไปโดยเปล่าประโยชน์
      ี              ่ ี
เครื่องกลเติมอากาศจะต้องมีหน้าทีอยู่ 2 ประการ คือ หน้าทีในการให้ออกซิเจนแก่น้ าในระบบบาบัดน้ าเสียได้อย่างพอเพียง และ
                                ่                       ่
หน้าทีในการกวนน้ าเพือกระจายออกซิเจนให้มคาความเข้มข้นของออกซิเจนละลายน้ าอยูเสมอทัวทังบริเวณบ่อเติมอากาศ
        ่                  ่                 ี่                                     ่      ่ ้
พลังงานทีใช้ในการกวนนี้จะต้องมีคาพอเหมาะสาหรับการเจริญเติบโตของจุลนทรีย์ เพราะถ้ากวนน้อยเกินไป ตะกอนจุลนทรีย์
          ่                       ่                                      ิ                                        ิ
(Floc) จะมีขนาดใหญ่เกินไป แต่ถากวนแรงเกินไปก็จะเกิดแรงเฉือน (Shearing Force) สูง จนทาให้จุลนทรียแตก
                                      ้                                                                  ิ    ์
กระจาย เป็ นผลให้ระบบไม่สามารถทางานได้ดเี ท่าทีควร เครื่องกลเติมอากาศแต่ละชนิดมีทงข้อดีและข้อเสียในด้านต่าง ๆ ดังนัน
                                                  ่                                     ั้                              ้
การออกแบบและประดิษฐ์เครื่องกลเติมอากาศ จะต้องเข้าใจหลักการทางาน วิธคานวณ ตลอดจนเข้าใจถึงวิธการทดสอบสมรรถนะ
                                                                           ี                        ี
ในการถ่ายเทออกซิเจนลงไปในน้ า (Performance of Oxygen Transfer in Water) หน่วยเป็ นกิโลกรัมของ
ออกซิเจน/แรงม้า-ชัวโมง   ่




                                     นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
ทฤษฎีเครืองกลเติมอากาศ
        ่
การเติมออกซิเจน (oxygenation) หรือการเติมอากาศ หรือการเติมอากาศ
(Aeration) เป็ นหัวใจของการทางานของระบบบาบัดน้าเสีย เพราะหากระบบ
บาบัดน้าเสียขาดออกซิเจน จุลนทรียทงหลายก็ไม่สามารถทางานได้ ถ้ามีปริมาณ
                           ิ     ์ ั้
ออกซิเจนละลายน้าอยูสง ระบบก็สามารถบาบัดน้าได้ดหรือสามารถรับน้าเสียได้
                     ่ ู                        ี
มากขึน แต่เนื่องจากค่าการละลายน้าของออกซิเจนทีความดันบรรยากาศมีคาต่า
     ้                                        ่                   ่
ย่อมจะทาให้มแรงขับ (Driving Force) ต่าตามไปด้วย
              ี




                     นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
ทฤษฎีเครืองกลเติมอากาศ
        ่
       ดังนัน การเพิมอัตราการละลายน้าของออกซิเจนทีความดันบรรยากาศ จึง
            ้       ่                             ่
ได้แก่การเพิมผิวสัมผัส (Interfacia Area) ระหว่างอากาศกับน้าให้มคามาก
              ่                                                  ี่
ทีสดสภาพการทางานโดยทัวไปของระบบบาบัดน้าเสีย จะมีคาความต้องการ
  ุ่                       ่                         ่
ออกซิเจนเปลียนแปลงอยูตลอดเวลาตามปริมาณการไหลของน้าเสียและความ
                ่        ่
เข้มข้นของมวลสารอินทรีย์ ซึงในการออกแบบจะต้องให้ออกซิเจนแก่ระบบทีความ
                             ่                                     ่
ต้องการสูงสุดได้เพียงพอ แต่ถาไม่มการควบคุมทีดและระบบเติมอากาศก็ไม่
                               ้ ี          ่ ี
สามารถลดการใช้พลังงานลงได้ ก็จะเกิดการสูญเสียพลังงานไปโดยเปล่าประโยชน์




                     นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
เครืองกลเติมอากาศจะต้องมีหน้าทีอยู่ 2 ประการ คือ หน้าทีในการให้ออกซิเจนแก่
     ่                          ่                      ่
น้าในระบบบาบัดน้าเสียได้อย่างพอเพียง และหน้าทีในการกวนน้าเพือกระจาย
                                               ่                   ่
ออกซิเจนให้มคาความเข้มข้นของออกซิเจนละลายน้าอยูเสมอทัวทังบริเวณบ่อเติม
                    ี่                             ่         ่ ้
อากาศพลังงานทีใช้ในการกวนนี้จะต้องมีคาพอเหมาะสาหรับการเจริญเติบโตของ
                       ่               ่
จุลนทรีย์ เพราะถ้ากวนน้อยเกินไป ตะกอนจุลนทรีย์ (Floc) จะมีขนาดใหญ่
   ิ                                      ิ
เกินไป แต่ถากวนแรงเกินไปก็จะเกิดแรงเฉือน (Shearing Force) สูง จนทา
                ้
ให้จุลนทรียแตกกระจาย เป็ นผลให้ระบบไม่สามารถทางานได้ดเี ท่าทีควร เครืองกล
       ิ      ์                                                  ่    ่
เติมอากาศแต่ละชนิดมีทงข้อดีและข้อเสียในด้านต่าง ๆ ดังนันการออกแบบและ
                         ั้                              ้
ประดิษฐ์เครืองกลเติมอากาศ จะต้องเข้าใจหลักการทางาน วิธคานวณ ตลอดจน
                  ่                                        ี
เข้าใจถึงวิธการทดสอบสมรรถนะในการถ่ายเทออกซิเจนลงไปในน้า
            ี
(Performance of Oxygen Transfer in Water) หน่วยเป็ น
กิโลกรัมของออกซิเจน/แรงม้า-ชัวโมง
                              ่
                      นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27

โครงการกังหันน้ำชัยพัฒนา

  • 1.
    กังหันน้ าชัยพัฒนา มีชอทางวิศวกรรมสิงแวดล้อมว่า"เครืองกลเติมอากาศทีผวน้าหมุนช้าแบบทุนลอย (Low ่ื ่ ่ ่ ิ ่ speed surface Aerator)" และมีชอในการจดสิทธิบตรในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหว ่ื ั ่ ั ภูมพลอดุลยเดช ใช้ภาษาอังกฤษว่า "Chaipattana Low Speed Surface Aerator, Model ิ RX-2)" โดยทัวไปเรามักเรียกว่า"กังหันน้าชัยพัฒนา" อันเป็ นชือทีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวพระราชทานไว้ ่ ่ ่ ่ ั เมือวันที่ 3 พฤษภาคม ่ นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ เลขที่27 ม.4/8
  • 2.
    กังหันน้าชัยพัฒนา เครืองกลเติมอากาศทีผวน้าหมุนช้าแบบทุน ่ ่ ิ ่ ลอย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวทรงห่วงใยในความเดือดร้อนทุกข์ยากทีเกิดขึนนี้ ได้ ่ ั ่ ้ เสด็จพระราชดาเนินทอดพระเนตรสภาพน้าเสียในพืนทีหลายแห่งหลายครัง ทังใน ้ ่ ้ ้ เขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และต่างจังหวัด พร้อมทังพระราชทานพระราชดาริ ้ เกียวกับการแก้ไขน้าเน่าเสีย ่ ในระยะแรกระหว่างปี พ.ศ. 2527-2530 ทรงแนะนาให้ใช้น้าทีมคุณภาพดีชวย ่ ี ่ บรรเทาน้าเสียและวิธกรองน้าเสียด้วยผักตบชวาและพืชน้าต่างๆ ซึงก็สามารถช่วย ี ่ ั แก้ไขปญหาได้ผลในระดับหนึ่ง นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 3.
    ต่อมาในช่วงปี พ.ศ.2531 เป็นต้นมา สภาพความเน่าเสียของน้าบริเวณต่างๆ มี อัตราแนวโน้มรุนแรงมากยิงขึน การใช้วธธรรมชาติไม่อาจบรรเทาความเน่าเสียของ ่ ้ ิี น้าอย่างมีประสิทธิภาพเท่าทีควร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวจึงขอพระราชทาน ่ ่ ั พระราชดาริให้ประดิษฐ์เครืองกลเติมอากาศแบบประหยัดค่าใช้จาย สามารถผลิตได้ ่ ่ เองในประเทศ ซึงมีรปแบบ "ไทยทาไทยใช้"โดยทรงได้แนวทางจาก "หลุก" ซึงเป็ น ่ ู ่ ิ ิ ั อุปกรณ์วดน้ าเข้านาอันเป็ นภูมปญญาชาวบ้านเป็ นจุดคิดค้นเบืองต้น และทรง ้ มุงหวังทีจะช่วยแบ่งเบาภาระของรัฐบาลในการบรรเทาน้าเน่าเสียอีกทางหนึ่ง ่ ่ ด้วย การนี้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มลนิธชยพัฒนาสนับสนุนงบประมาณ เพือ ู ิ ั ่ การศึกษาและวิจยสิงประดิษฐ์ใหม่น้ี โดยดาเนินการจัดสร้างเครืองมือบาบัดน้าเสีย ั ่ ่ ร่วมกับกรมชลประทาน ซึงได้มการผลิตเครืองกลเติมอากาศขึนในเวลาต่อมา และ ่ ี ่ ้ ้ั ่ ั ั รูจกกันแพร่หลายทัวไประเทศในปจจุบนคือ "กังหันน้าชัยพัฒนา“ นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 4.
    พระราชดาริ เมือวันที่ 24 ธันวาคมพ.ศ. 2531 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวได้พระราชทาน ่ ่ ั ั รูปแบบและพระราชดาริ เรืองการแก้ไขปญหาน้ าเสีย โดยการเติมออกซิเจนในน้ า มี ่ สาระสาคัญ คือ ่ การเติมอากาศลงในน้าเสีย มี 2 วิธวธหนึ่ง ใช้อากาศอัดเข้าไปตามท่อเปาลงไปใต้ ีิี ผิวน้าแบบกระจายฟองและอีกวิธหนึ่ง น่าจะกระทาได้โดยกังหันวิดน้า วิดตักขึนไป ี ้ บนผิวน้า แล้วปล่อยให้ตกลงไปยังผิวน้าตามเดิม โดยทีกงหันน้าดังกล่าวจะหมุนช้า ่ ั ด้วยกาลังของมอเตอร์ไฟฟ้า ขนาดเล็กไม่เกิน 2 แรงม้า หรืออาจจะใช้พลังน้าไหลก็ ได้ จึงสมควรพิจารณาสร้างต้นแบบ แล้วนาไปติดตังทดลองใช้บาบัดน้าเสียทีภายใน ้ ่ บริเวณโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า และวัดบวรนิเวศวิหาร นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 5.
    การศึกษา วิจย และพัฒนา ั กรมชลประทานรับสนองพระราชดาริในการศึกษาและสร้างต้นแบบ โดยดัดแปลง เครืองสูบน้าพลังน้าจาก "กังหันน้าสูบน้าทุนลอย" เปลียนเป็ น "กังหันน้าชัยพัฒนา" ่ ่ ่ และได้นาไปติดตังใช้ในกิจกรรมบาบัดน้าเสียทีโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า เมือวันที่ ้ ่ ่ 1 พฤษภาคม 2532 และทีวดบวรนิเวศวิหาร เมือวันที่ 3 พฤษภาคม 2532 เพือ ่ั ่ ่ ศึกษา วิจย และพัฒนาระบบบาบัดน้าเสีย เป็ นระยะเวลา 4-5 ปี ั นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 6.
    คุณสมบัติ กังหันน้าชัยพัฒนา หรือเครืองกลเติมอากาศทีผวน้าหมุนช้าแบบทุ่นลอย ่ ่ ิ (Chaipattana Low Speed Surface Aerator) ซึงเป็ น ่ Model RX-2 หมายถึง Royal Experiment แบบที่ 2 มีคุณสมบัตใน ิ การถ่ายเทออกซิเจนได้สงถึง 1.2 กิโลกรัมของออกซิเจน/แรงม้า/ชัวโมง สามารถ ู ่ นาไปใช้ในกิจกรรมปรับปรุงคุณภาพน้าได้อย่างอเนกประสงค์ ติดตังง่าย เหมาะ ้ สาหรับใช้ในแหล่งน้าธรรมชาติ ได้แก่ สระน้า หนองน้า คลอง บึง ลาห้วย ฯลฯ ทีมี ่ ความลึกมากกว่า 1.00 เมตร และมีความกว้างมากกว่า 3.00 เมตร นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 7.
    หลักการทางาน เครืองกลเติมอากาศ "กังหันน้าชัยพัฒนา" แบบทุ่นลอยสามารถปรับตัวขึนลงได้ ่ ้ ตามระดับขึนลงของน้า ส่วนประกอบสาคัญ ได้แก่ โครงกังหันรูป 12 เหลียม ขนาด ้ ่ เส้นผ่าศูนย์กลาง 2.00 เมตร มีซองน้าขนาดบรรจุ 110 ลิตร ติดตังโดยรอบ ้ จานวน ซอง เจาะรูซองน้าพรุน เพือให้น้าไหลกระจายเป็ นฝอย ซองน้านี้จะถูก ่ ขับเคลื่อนให้หมุนโดยรอบ ด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าขนาด 2 แรงม้า ระบบแรงดัน 380 โวลต์ 3 เฟส 50 เฮิรท ผ่านระบบส่งกาลังด้วยเฟืองเกียร์ทอรอบและ/หรือ จาน ์ โซ่ ซึงจะทาให้การหมุนเคลื่อนทีของซองน้าวิดตักน้าด้วยความเร็ว 56รอบ/นาที ่ ่ สามารถวิดน้าลึกลงไปใต้ผวน้า ประมาณ 0.50 เมตร ยกน้าขึนไปสาดกระจายเป็ น ิ ้ ฝอยเหนือผิวน้าด้วยความสูงประมาณ 1.00 เมตร ทาให้มพนทีผวสัมผัสระหว่าง ี ้ื ่ ิ นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 8.
    น้ากับอากาศกว้างขวางมากขึน เป็ นผลทาให้ออกซิเจนในอากาศละลายเข้าไปในน้า ้ ได้อย่างรวดเร็ว และในขณะทีน้าเสียถูกยกขึนไปสาดกระจายสัมผัสกับอากาศแล้ว ่ ้ ตกลงไปยังผิวน้านัน จะก่อให้เกิดฟองอากาศจมตามลงไปใต้ผวน้าด้วย อีกทังใน ้ ิ ้ ขณะทีซองน้ากาลังเคลื่อนทีลงสูผวน้าแล้วกดลงไปใต้ผวน้านัน จะเกิดการอัดอากาศ ่ ่ ่ ิ ิ ้ ภายในซองน้าภายใต้ผวน้าจนกระทังซองน้าจมน้าเต็มที่ ทาให้เพิมประสิทธิภาพใน ิ ่ ่ การถ่ายเทออกซิเจนได้สงขึนตามไปด้วย หลังจากนันน้าทีได้รบการเติมอากาศแล้ว ู ้ ้ ่ ั จะเกิดการถ่ายเทของน้าเคลื่อนทีออกไปด้วยการผลักดันของซองน้าด้วยความเร็ว ่ ของการไหล 0.20 เมตร/วินาที จึงสามารถผลักดันน้าออกไปจากเครือง มีระยะทาง ่ ประมาณ 10.00 เมตร และผลพลอยได้อกประการหนึ่งได้แก่ การโยกตัวของทุ่น ี ลอยในขณะทางาน จะส่งผลให้แผ่นไฮโดรฟอยล์ทตดตังไว้ในส่วนใต้น้า สามารถ ่ี ิ ้ ผลักดันน้าให้เคลื่อนทีผสมผสานออกซิเจนเข้ากับน้าในระดับความลึกใต้ผวน้าเป็ น ่ ิ อย่างดีอกด้วย จึงก่อให้เกิดกระบวนการทังการเติมอากาศ การกวนแบบผสมผสาน ี ้ และการทาให้เกิดการไหลของน้าเสียไปตามทิศทางทีกาหนดโดยพร้อมกัน ่ นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 9.
    หลักการทางานของกังหันน้าชัยพัฒนา นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 10.
    ทฤษฎีเครืองกลเติมอากาศ ่ การเติมออกซิเจน (oxygenation) หรือการเติมอากาศ หรือการเติมอากาศ (Aeration) เป็ นหัวใจของการทางานของ ระบบบาบัดน้ าเสีย เพราะหากระบบบาบัดน้ าเสียขาดออกซิเจน จุลนทรียทงหลายก็ไม่สามารถทางานได้ ถ้ามีปริมาณออกซิเจน ิ ์ ั้ ละลายน้ าอยูสง ระบบก็สามารถบาบัดน้ าได้ดหรือสามารถรับน้ าเสียได้มากขึน แต่เนื่องจากค่าการละลายน้ าของออกซิเจนทีความ ู่ ี ้ ่ ดันบรรยากาศมีคาต่าย่อมจะทาให้มแรงขับ (Driving Force) ต่าตามไปด้วย ดังนัน การเพิมอัตราการละลายน้ าของ ่ ี ้ ่ ออกซิเจนทีความดันบรรยากาศ จึงได้แก่การเพิมผิวสัมผัส (Interfacia Area) ระหว่างอากาศกับน้ าให้มคามากทีสุดสภาพ ่ ่ ี่ ่ การทางานโดยทัวไปของระบบบาบัดน้ าเสีย จะมีคาความต้องการออกซิเจนเปลียนแปลงอยูตลอดเวลาตามปริมาณการไหลของน้ า ่ ่ ่ ่ เสียและความเข้มข้นของมวลสารอินทรีย์ ซึงในการออกแบบจะต้องให้ออกซิเจนแก่ระบบทีความต้องการสูงสุดได้เพียงพอ แต่ถา ่ ่ ้ ไม่มการควบคุมทีดและระบบเติมอากาศก็ไม่สามารถลดการใช้พลังงานลงได้ ก็จะเกิดการสูญเสียพลังงานไปโดยเปล่าประโยชน์ ี ่ ี เครื่องกลเติมอากาศจะต้องมีหน้าทีอยู่ 2 ประการ คือ หน้าทีในการให้ออกซิเจนแก่น้ าในระบบบาบัดน้ าเสียได้อย่างพอเพียง และ ่ ่ หน้าทีในการกวนน้ าเพือกระจายออกซิเจนให้มคาความเข้มข้นของออกซิเจนละลายน้ าอยูเสมอทัวทังบริเวณบ่อเติมอากาศ ่ ่ ี่ ่ ่ ้ พลังงานทีใช้ในการกวนนี้จะต้องมีคาพอเหมาะสาหรับการเจริญเติบโตของจุลนทรีย์ เพราะถ้ากวนน้อยเกินไป ตะกอนจุลนทรีย์ ่ ่ ิ ิ (Floc) จะมีขนาดใหญ่เกินไป แต่ถากวนแรงเกินไปก็จะเกิดแรงเฉือน (Shearing Force) สูง จนทาให้จุลนทรียแตก ้ ิ ์ กระจาย เป็ นผลให้ระบบไม่สามารถทางานได้ดเี ท่าทีควร เครื่องกลเติมอากาศแต่ละชนิดมีทงข้อดีและข้อเสียในด้านต่าง ๆ ดังนัน ่ ั้ ้ การออกแบบและประดิษฐ์เครื่องกลเติมอากาศ จะต้องเข้าใจหลักการทางาน วิธคานวณ ตลอดจนเข้าใจถึงวิธการทดสอบสมรรถนะ ี ี ในการถ่ายเทออกซิเจนลงไปในน้ า (Performance of Oxygen Transfer in Water) หน่วยเป็ นกิโลกรัมของ ออกซิเจน/แรงม้า-ชัวโมง ่ นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 11.
    ทฤษฎีเครืองกลเติมอากาศ ่ การเติมออกซิเจน (oxygenation) หรือการเติมอากาศ หรือการเติมอากาศ (Aeration) เป็ นหัวใจของการทางานของระบบบาบัดน้าเสีย เพราะหากระบบ บาบัดน้าเสียขาดออกซิเจน จุลนทรียทงหลายก็ไม่สามารถทางานได้ ถ้ามีปริมาณ ิ ์ ั้ ออกซิเจนละลายน้าอยูสง ระบบก็สามารถบาบัดน้าได้ดหรือสามารถรับน้าเสียได้ ่ ู ี มากขึน แต่เนื่องจากค่าการละลายน้าของออกซิเจนทีความดันบรรยากาศมีคาต่า ้ ่ ่ ย่อมจะทาให้มแรงขับ (Driving Force) ต่าตามไปด้วย ี นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 12.
    ทฤษฎีเครืองกลเติมอากาศ ่ ดังนัน การเพิมอัตราการละลายน้าของออกซิเจนทีความดันบรรยากาศ จึง ้ ่ ่ ได้แก่การเพิมผิวสัมผัส (Interfacia Area) ระหว่างอากาศกับน้าให้มคามาก ่ ี่ ทีสดสภาพการทางานโดยทัวไปของระบบบาบัดน้าเสีย จะมีคาความต้องการ ุ่ ่ ่ ออกซิเจนเปลียนแปลงอยูตลอดเวลาตามปริมาณการไหลของน้าเสียและความ ่ ่ เข้มข้นของมวลสารอินทรีย์ ซึงในการออกแบบจะต้องให้ออกซิเจนแก่ระบบทีความ ่ ่ ต้องการสูงสุดได้เพียงพอ แต่ถาไม่มการควบคุมทีดและระบบเติมอากาศก็ไม่ ้ ี ่ ี สามารถลดการใช้พลังงานลงได้ ก็จะเกิดการสูญเสียพลังงานไปโดยเปล่าประโยชน์ นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 13.
    เครืองกลเติมอากาศจะต้องมีหน้าทีอยู่ 2 ประการคือ หน้าทีในการให้ออกซิเจนแก่ ่ ่ ่ น้าในระบบบาบัดน้าเสียได้อย่างพอเพียง และหน้าทีในการกวนน้าเพือกระจาย ่ ่ ออกซิเจนให้มคาความเข้มข้นของออกซิเจนละลายน้าอยูเสมอทัวทังบริเวณบ่อเติม ี่ ่ ่ ้ อากาศพลังงานทีใช้ในการกวนนี้จะต้องมีคาพอเหมาะสาหรับการเจริญเติบโตของ ่ ่ จุลนทรีย์ เพราะถ้ากวนน้อยเกินไป ตะกอนจุลนทรีย์ (Floc) จะมีขนาดใหญ่ ิ ิ เกินไป แต่ถากวนแรงเกินไปก็จะเกิดแรงเฉือน (Shearing Force) สูง จนทา ้ ให้จุลนทรียแตกกระจาย เป็ นผลให้ระบบไม่สามารถทางานได้ดเี ท่าทีควร เครืองกล ิ ์ ่ ่ เติมอากาศแต่ละชนิดมีทงข้อดีและข้อเสียในด้านต่าง ๆ ดังนันการออกแบบและ ั้ ้ ประดิษฐ์เครืองกลเติมอากาศ จะต้องเข้าใจหลักการทางาน วิธคานวณ ตลอดจน ่ ี เข้าใจถึงวิธการทดสอบสมรรถนะในการถ่ายเทออกซิเจนลงไปในน้า ี (Performance of Oxygen Transfer in Water) หน่วยเป็ น กิโลกรัมของออกซิเจน/แรงม้า-ชัวโมง ่ นางสาวพันธิตรา โรจนพันธ์ ม.4/8 เลขที่27
  • 14.