Tài liệu cung cấp thông tin chi tiết về siêu âm trong giai đoạn đầu thai kỳ, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định tuổi thai và phát hiện các dị tật. Nó mô tả các giai đoạn phát triển của thai nhi cùng với các chỉ số siêu âm quan trọng như kích thước túi thai và doppler. Ngoài ra, tài liệu cũng đề cập đến các biến chứng có thể xảy ra trong giai đoạn đầu thai kỳ như sảy thai và thai ngừng tiến triển.

1. SIEÂU AÂM 3 THAÙNG
ÑAÀU THAI KYØ
BS CK II HUYØNH VAÊN NHAØN
BV TÖØ DUÕ
NAÊM 2005

2. MOÄT SOÁ THUAÄT NGÖÕ
– GA (gestation age) = MA (menstrual age):
Tuoåi thai tính töø ngaøy kinh choùt = tuoåi thai
tính theo sieâu aâm
– EA (embryologic age): tuoåi thai thaät söï,
tính töø ngaøy thuï thai, nhoû hôn GA vaø MA
2 tuaàn.

3. CHÆ ÑÒNH SIEÂU AÂM 3 THAÙNG ÑAÀU
SA NGAÕ AÂM ÑAÏO LAØ LÖÏA CHOÏN TOÁT NHAÁT
1. Xaùc ñònh coù thai, vò trí thai (trong/ ngoaøi), soá
löôïng thai.
2. Tuoåi thai, ngaøy döï sanh chính xaùc nhaát.
3. Ño ñoä môø da gaùy taàm soaùt HC Down.
4. Phaùt hieän sôùm moät soá dò taät nhö voâ soï, naõo
thaát duy nhaát, nang baïch huyeát vuøng coå . . .

4. PHOÂI HOÏC
• - Söï thuï tinh xaûy ra ôû N15 cuûa CK 28 ngaøy.
• - N 16-17: tröùng ñaõ thuï tinh vöøa di chuyeån
vaøo loøng töû cung vöøa phaân chia thaønh phoâi
daâu ( ≥12 teá baøo).
• - N18-19: Phoâi daâu ñaõ vaøo trong loøng TC,
phoâi daâu chuyeån thaønh giai ñoaïn phoâi nang
goàm 2 lôùp: lôùp ngoaøi (trophoblast) taïo thaønh
maøng ñeäm vaø nhau, lôùp trong phaùt trieån
thaønh phoâi, maøng oái, daây roán, yolk sac.

5. PHOÂI HOÏC
• - ÔÛ tuaàn thöù 4: phoâi nang coù ÑK = 1mm.
• Giai ñoaïn naøy do söï xaâm nhaäp cuûa nguyeân
baøo nuoâi vaøo NMTC coù theå gaây xuaát huyeát aâm
ñaïo, truøng vôùi thôøi ñieåm haønh kinh.
• - Cuoái tuaàn 4: tuùi thai = 2-3mm, coù theå nhìn
thaáy treân SA ngaõ AÑ.
• - Tuaàn thöù 5: tuùi thai = 5mm, keát thuùc giai
ñoaïn thuï thai (5 tuaàn)

6. PHOÂI HOÏC
• - Giai ñoaïn phoâi (tuaàn 6-10): hình thaønh taát
caû caùc cô quan beân ngoaøi laãn beân trong, coù
hoaït ñoäng tim thai ôû tuaàn thöù 6. Hình daïng
phoâi chuyeån nhanh choùng töø daïng dóa deït
sang daïng chöõ C roài daïng hình baøo thai.
• - Giai ñoaïn thai (tuaàn 11-12): caùc cô quan
tieáp tuïc phaùt trieån nhanh choùng.

7. THAI 7 TUAÀN VAØ 10 TUAÀN

8. CHAÅN ÑOAÙN TUÙI THAI
• - Vôùi SA ngaõ AÑ, taàn soá toái thieåu 5Mhz, coù theå
phaùt hieän tuùi thai 2-3mm # 4w1d vaø 4w3d.
• - SA: Tuùi dòch bao quanh bôûi voøng echo daøy,
thöôøng hình troøn, thai caøng lôùn thì coù daïng
Ellip. Kích thöôùc tuùi thai ñöôïc tính baèng MSD.
• MSD = (ÑK tröôùc sau+ treân döôùi + ngang)/3
• - Khi tuùi thai = 5mm (5wGA), coù theå nhìn thaáy
treân SA buïng.

9. TUÙI THAI 4W3D

10. CAÙCH ÑO MSD

11. CHAÅN ÑOAÙN YOLK SAC
• - Vôùi SA ngaõ AÑ, khi MSD = 5mm (5wGA),
coù theå nhìn thaáy YS vaø luoân luoân nhìn thaáy
khi MSD = 8mm (5.5w GA).
• - YS coù daïng hình troøn, trung taâm echo troáng
vaø ñöôøng vieàn echo daøy.
• - Kích thöôùc toái ña 5-6mm, töông öùng vôùi CRL
töø 30-45mm. Sau ñoù giaûm daàn vaø bieán maát
vaøo cuoâùi TCN 1.
• - YS giuùp khaúng ñònh coù thai naèm trong TC.

12. YOLK SAC

13. CHAÅN ÑOAÙN PHOÂI vaø TIM
• - SA coù theå nhìn thaáy khi dóa phoâi = 1-2mm,
töông öùng vôùi MSD 5-12mm vaø tuoåi thai 5-6w.
• - Lyù thuyeát: Coù hoaït ñoäng tim khi thai 36ngaøy
• - Treân thöïc teá: tim thai (+) khi CRL= 5mm.
• (thai 6-6.5w vaø MSD: 13-18mm)
• - Thai < 6w: tim thai chaäm, 100-115 l/ph.
• - Thai > 8w: 144-159l/ph.

14. PHOÂI THAI VAØ YS

15. HÌNH DAÏNG PHOÂI THAY ÑOÅI ÔÛ
TCN 1

16. YS NAÈM NGOAØI MAØNG OÁI

17. CHAÅN ÑOAÙN MAØNG THAI VAØ NHAU
• - Maøng oái coù theå nhìn thaáy khi CRL= 5-7mm.
• Laø moät maøng moûng bao quanh phoâi, YS naèm
ngoaøi maøng oái.
• - Maøng oái baét ñaàu saùt nhaäp vaøo maøng ñeäm ôû
giöõa TCN 1 vaø hoaøn toaøn bieán maát ôû thai 12-
16 tuaàn.

18. MAØNG OÁI BAO QUANH PHOÂI 7W

19. XAÙC ÑÒNH TUOÅI THAI
• - Hieän nay, phöông phaùp tính tuoåi thai chính xaùc
nhaát laø döïa vaøo sieâu aâm ôû TCN 1.
– Tuùi thai khoâng YS, khoâng phoâi 5w
– Tuùi thai coù YS, khoâng phoâi 5.5w
– Tuùi thai coù YS, 6w
vaø phoâi soáng quaù nhoû ñeå ño
- Thai 6-12 w: Döïa vaøo tra baûng theo CRL
(Phöông phaùp tính nhanh:Tuoâûi thai = CRL + 6.5)

20. CAÙC BIEÁN CHÖÙNG ÔÛ TCN1
• - Khoaûng 15% thai ñaõ xaùc ñònh treân LS seõ saåy
töï nhieân.
• - Tyû leä thöïc teá cao gaáp 2-3 laàn vì nhöõng
tröôøng hôïp saåy thai sôùm khi chöa ghi nhaän
treân LS (chöa treã kinh).
• - Ra huyeát aâm ñaïo thöôøng gaëp (#25%) trong
nhöõng tuaàn ñaàu thai kyø. Xuaát huyeát ít, töï giôùi
haïn vaø laø do söï laøm toå cuûa tröùng trong NMTC.

21. CAÙC BIEÁN CHÖÙNG ÔÛ TCN1
1. Doaï saåy thai (threatened abortion):
- Tyû leä # 25% thai < 20 tuaàn.
- Xuaát huyeát AÑ nhöng CTC daøi vaø ñoùng.
- Tieán trieån: 50% tieán trieån toát vaø 50% saåy thai
* ST hoaøn toaøn: SA töû cung troáng.
* ST khoâng troïn: Loøng TC coù daïng echo
hoãn hôïp.
* ST ñang tieán trieån: hình aûnh tuùi thai ñang
saåy

22. MAÙU TUÏ DÖÔÙI NHAU

23. CAÙC BIEÁN CHÖÙNG ÔÛ TCN1
2. Thai ngöøng tieán trieån (Embryonic demise):
Tuùi thai coù phoâi khoâng tim.
3. Tröùng troáng (blighted ovum):
Tuùi thai khoâng coù phoâi.
Caàn SA ôû hai thôøi ñieåm caùch nhau 2 tuaàn
tröôùc khi keát luaän tröùng troáng.

24. KHOÂNG COÙ TUÙI THAI/TC
Caùc khaû naêng coù theå coù:
– Khoâng coù thai thaät söï
– Coù thai trong TC giai ñoaïn sôùm
– Thai ngoaøi töû cung
Neáu NMTC daïng echo daøy baát thöôøng:
– Maùu cuïc
– Soùt nhau sau ST khoâng troïn.
– Phaûn öùng maøng ruïng trong TNTC
– Phaûn öùng maøng ruïng ôû thai/TC giai ñoaïn
sôùm

25. VAI TROØ SIEÂU AÂM DOPPLER KHI
SA KHOÂNG COÙ TUÙI THAI/TC
• Doppler ÑM xoaén oác giuùp phaân bieät TC coù tuùi thai
hoaëc khoâng coù tuùi thai (TNTC).
• - Vaän toác ñænh taâm thu thaáp (<6cm/s), soùng cuoái
taâm tröông maát hoaëc thaáp, cô TC khoâng coù daïng
taêng sinh maïch maùu: nghi TNTC.
• - Töû cung coù thai giai ñoaïn sôùm hoaëc sau ST, treân
Doppler maøu cô TC coù raát nhieàu maïch maùu. Treân
Doppler xung caùc ÑM quanh nguyeân baøo nuoâi, ñænh
soùng taâm thu cao vaø vaän toác >8cm/s.
• Neáu vaän toác >15cm/s vaø RI <0.55, khaû naêng thai
trong TC raát cao.

26. DOPPLER TC ÔÛ TNTC
Cô TC
khoâng taêng
sinh maïch
maùu
Vaän toác
thaáp

27. DOPPLER TC SAU SAÅY THAI
HOAËC COÙ THAI/TC GÑ SÔÙM
Cô TC coù
taêng sinh
maïch maùu
nhieàu

28. TUÙI THAI KHOÂNG COÙ PHOÂI
HOAËC YS
• Coù 3 khaû naêng:
– Thai trong TC giai ñoaïn sôùm
– Thai trong TC baát thöôøng
– Tuùi thai giaû trong thai ngoaøi TC.
• Vôùi SA ngaõ buïng, thai trong TC baát thöôøng khi:
– Khoâng coù double decidual sac khi MSD>10mm
– Khoâng coù YS khi MSD > 20mm
– Khoâng coù phoâi vaø hoaït ñoäng TT khi
MSD>25mm

29. TUÙI THAI KHOÂNG COÙ PHOÂI
HOAËC YS
• Vôùi SA ngaõ AÑ, thai trong TC baát thöôøng khi:
– MSD>8mm khoâng coù YS
– MSD>16mm khoâng coù phoâi vaø hoaït ñoäng TT
Tröùng troáng hoaëc tuùi thai khoâng coù phoâi, caùc
nguyeân baøo nuoâi vaãn tieáp tuïc phaùt trieån neân tuùi
thai vaãn taêng kích thöôùc.
– Thai bình thöôøng: MSD taêng 1.13mm/d
– Thai baát thöôøng : MSD taêng 0.7mm/d
– Chaån ñoaùn thai ngöøng tieán trieån neáu MSD
taêng <0.6mm/d

30. TUÙI THAI COÙ PHOÂI
1. Khoâng coù hoaït ñoäng TT:
– Theo Levi, phoâi >4mm ñeàu phaûi coù TT.
– Moät soá taùc giaû khaùc duøng ngöôõng 5mm.
2. Coù hoaït ñoäng TT:
– SA coù hoaït ñoäng TT, thai kyø coù tieân löôïng
toát.
– Thai >8w coù hoaït ñoäng TT, tyû leä saåy thai
chæ töø 2-3%.

31. CAÙC YEÁU TOÁ NGUY CÔ
SAÅY THAI SÔÙM
1. Tuoåi thai:
Töông quan nghòch
Thai <6.5w: Tyû leä ST töø 7-24%
Thai > 8w: Tyû leä ST # 2%.
2. Maùu tuï trong TC:
Maùu tuï sau nhau coù tieân löôïng xaáu hôn maùu
tuï trong loøng töû cung, xa baùnh nhau.

32. CAÙC YEÁU TOÁ NGUY CÔ
SAÅY THAI SÔÙM
• 3. Taàn soá TT:
• Neáu TT<100l/ph khi thai <6.2w vaø TT<120l/ph khi thai
töø 6.3-7w, nguy cô ST cao.
• 4. Yolk sac:
• YS bình thöôøng ñaït ÑK toái ña 5-6 mm khi thai 10w.
Neáu YS lôùn, nguy cô ST taêng.
• 5. Maøng oái:
• Vì maøng oái moûng neân bình thöôøng khoù nhìn thaáy treân
SA. Neáu maøng oái daøy, echo daøy vaø nhìn deã hoaëc lôùn,
nguy cô ST taêng.

33. MAÙU TUÏ DÖÔÙI MAØNG NHAU

34. YS LÔÙN- THAI LÖU

35. MAØNG OÁI QUAÙ LÔÙN SO VÔÙI
PHOÂI- THAI LÖU

36. UXTX VAØ CO CÔ TC/THAI
UXTC Co cô TC/thai
-phaûn aâm keùm khoâng ñoàng
nhaát so vôùi cô bình thöôøng
- bieán daïng TC vaø loøng TC
-Doppler: ít maïch maùu
- Laàn SA khaùc UXTC coøn
- phaûn aâm gioáng nhö cô,
ñoàng nhaát
- khoâng bieán daïng loøng TC
-Doppler: nhieàu maïch maùu
- Laàn SA khaùc khoái naøy
bieán maát

37. NANG HOAØNG THEÅ THAI KYØ
• - SA: khoái echo troáng moät hay nhieàu thuyø,
khoâng vaùch khoâng choài, KT <10cm.
• - Tieát Progesterol ñeå nuoâi thai.
• - Bieán maát sau 12 tuaàn (nhau ñaõ thaønh laäp ñeå
tieáp tuïc nuoâi thai).
• Phaûi SA kieåm ôû cuoái TCN 1.

38. MOÄT SOÁ DÒ TAÄT PHAÙT HIEÄN ÔÛ
TCN 1
1. Voâ soï: Bình thöôøng voøm soï ñöôïc quan saùt
thaáy ôû thai 12 tuaàn.
2. Ño ñoä môø da gaùy thai 11-14 tuaàn:
Bình thöôøng ÑMDG< 2.5-3mm
3. Nang baïch huyeát vuøng coå: thöôøng gaëp trong
hoäi chöùng Turner.
4. Thoaùt vò roán, hôû thaønh buïng . . .

39. THAI VOÂ SOÏ + ÑMDG = 3mm

40. DA GAÙY DAØY 4MM

41. THOAÙT VÒ ROÁN THAI 13W

42. CHAÂN THAØNH CAÙM ÔN