1. O magosto :
A palabra ma gosto, ademais doutr os significados dir ectamente
r elacionados, designa unha celebr ación festiva e popular, tr adicional en
toda Galicia, or ganizada en tor no á r ecollida das castañas. O magosto
realizábase tradicionalmente o 1º de novembro, día de Tódolos Santos, se ben en
Ourense, por maduraren máis tarde as castañas, retrasouse ata o día 11, san
Martiño. Na actualidade celébrase en calquera data comprendida entre a segunda
quincena de outubro e a primeira de novembro, converténdose na festa do outono
por excelencia, e incorpóranse diversos alimentos, coma chourizos e outros
produtos elaborados nas matanzas do porco coincidentes con estas datas.
Tampouco adoitan faltar as sardiñas asadas.
Orixes
Existen varias teorías que intentan explicar a etimoloxía da palabra. Hai quen a fai
vir do latín magnus ustus, gran fogueira, dentro dos cultos ígneos que, como a
noite de San Xoán, marcaban o paso das estacións [1]; outros, de magnus, que
significaría ou ben magno, grande, ou ben mago, maxia; e outros do celta mag,
campo. López Gómez ve alusión a ese suposto "mago do lume" nun gran boneco ou
espantallo feito entramando ponlas e que simbolicamente presidía a festa e
finalmente se chamuscaba, aureolado, adornado de rosarios ensarillados de
castañas. Ardía o xigantón entre aturuxos e competitivos brincos, como aínda se
fai nalgunhas outras fisterras atlánticas.
Refráns , cantigas ...
Cantigas:
Acabáronse as vendimias/ e veñen as esfolladas,/ para comer coas mozas/
catro castañas asadas.
Con castañas asadas/ foxe o friíño;/ con pescada salpresa/ no hai ruín viño.
Non chas quero, non chas quero,/ castañas do teu magosto,/ non chas quero,
non chas quero,/ que me cheiran ó chamosco.
Refráns:
As castañas do castiñeiro hainas que asar no asadeiro.
Castañas, noces e viño fan a ledicia de san Martiño.
Con castañas asadas e sardiñas salgadas non hai ruín viño.
Fíate nas castañas asadas, que se estoupan sairánche á cara.
Non hai ruín viño con castañas asadas e sardiñas salgadas.
Polo san Martiño, castañas e viño.

2. Imaxén de unhas castañas asadas