Ασφαλές Διαδίκτυο και Προστασία
           Ανηλίκων
               Μεταπτυχιακή φοιτήτρια:
               Ελένη Μουστάκα

               Διδάσκων: Μάνος Μάγκος



               Τμήμα Πληροφορικής Ιονίου
               Πανεπιστημίου
                             Μάιος 2012
Διαδίκτυο

   Αναπόσπαστο μέσο της καθημερινότητάς
    μας: στο σπίτι, στη δουλειά, στο σχολείο.
   Αποτελεί εργαλείο για:
    –   Εκπαίδευση
    –   Διασκέδαση/ Ψυχαγωγία
    –   Κοινωνική δικτύωση
    –   Εργασία
        Χρησιμοποιείται τόσο από ενήλικες όσο και από
                           ανήλικους
Γεννημένος στην ψηφιακή εποχή

   Τα παιδιά είναι ψηφιακοί γηγενείς, εμείς
    είμαστε ψηφιακοί πρόσφυγες
   Μαθαίνουν πιο γρήγορα να χρησιμοποιούν
    το ποντίκι από το να κάνουν ποδήλατο
   Τα παιδιά μπορούν να διδάξουν αντί να
    διδαχθούν
Τι κάνει επικίνδυνο το Διαδίκτυο; (1/3)


Valcke et al 2011  De Moore et al 2008
Επικίνδυνο περιεχόμενο
  –   Προκλητικό: πορνογραφικό, βίαιο, ρατσιστικό,
      ξενοφοβικό, μίσους. Λιγότερη έρευνα έχει γίνει σε
      σελίδες αυτοκτονίας, τροφικών διαταραχών ή
      χρήση ναρκωτικών ουσιών
  –   Λανθασμένο
Τι κάνει επικίνδυνο το Διαδίκτυο; (2/3)

   Επικίνδυνη επικοινωνία
    –   Online
            Εκφοβισμός (cyber bullying):
               – Ενοχλητικό περιεχόμενο: άσεμνο, προσβλητικό, συκοφαντικό,
                 απειλητικό
               – Μπορεί να γίνει:
                    Μέσω υπολογιστή ή κινητού τηλεφώνου
                    Με βίντεο ή φωτογραφίες
                    Με δημιουργία σελίδων μίσους (hate sites)

            Σεξουαλική παράκληση: όταν ζητούνται προσωπικές
             πληροφορίες σεξουαλικού περιεχομένου, ή ζητείται να
             συμμετέχουν σε σεξουαλικές συζητήσεις ή συμπεριφορές
            Ιδιωτικότητα: να δώσουν πληροφορίες, όπως όνομα, ηλικία,
             διεύθυνση (φυσική ή διαδικτυακή)
    –   Offline: να προβούν σε συνάντηση με κάποιον που έχουν
        γνωρίσει on line
Τι κάνει επικίνδυνο το Διαδίκτυο; (3/3)

   Επικίνδυνη αγορά
    –   Εμπορική εκμετάλλευση (πωλήσεις μέσω “free
        offers”, αναγνώριση brands) Morrison 1993
    –   Συλλογή προσωπικών δεδομένων (όνομα,
        διεύθυνση, αλλά και προτιμήσεις, συμπεριφορές)
Επιπτώσεις (1/2)

   Οι έρευνες έχουν επικεντρωθεί σε κινδύνους
    επικοινωνίας και περιεχομένου.
   Αποτελέσματα που αφορούν στην ψυχική
    υγεία των ανηλίκων:
    –   Επιθετικότητα
    –   Φόβος
    –   Ψυχολογικά τραύματα
    –   Αρνητική αυτοεκτίμηση
    –   Σύγχυση ταυτότητας
Επιπτώσεις (2/2)

   Αποτελέσματα που αφορούν στην σωματική
    υγεία των ανηλίκων.
    –   Παιδοφιλία
    –   Κακοποίηση
    –   Αυτοκτονίες
Όταν κάτι δεν πάει καλά

   Πολλές ώρες ενασχόλησης στο διαδίκτυο
   Διαταραχές ύπνου ή αλλαγές στις ώρες
    ύπνου
   Αλλαγή συνηθειών (παραμέληση φίλων ή
    αγαπημένων δραστηριοτήτων)
   Προβλήματα συγκέντρωσης
   Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
Τι δεν κάνουμε;

   Απαγόρευση της πρόσβασης στο διαδίκτυο
    –   Στερούμε τον ανήλικο από μία πηγή γνώσης και
        εκπαίδευσης
   Απουσία επιτήρησης
    –   Άρα αφήνουμε τον ανήλικο στην τύχη του και
        ευχόμαστε να πάνε όλα καλά
Τι κάνουμε; (1/4)

   Κάνουμε το διαδίκτυο «οικογενειακή
    υπόθεση», ο υπολογιστής στο σαλόνι
   Εξερευνούμε το διαδίκτυο μόνοι μας ή μαζί
    με το παιδί.
   Βρίσκουμε ιστοσελίδες κατάλληλες για παιδιά
    και τις επισκεπτόμαστε μαζί τους
   Εξηγούμε τη διαφορά μεταξύ πληροφορίας
    και διαφήμισης
Τι κάνουμε; (2/4)
   Τους μαθαίνουμε
    –   Να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για τις σχολικές τους εργασίες
    –   Να κάνουν συχνά διαλείμματα
    –   Να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα
    –   Να μην δημοσιεύουν φωτογραφίες τους ή βίντεο στο διαδίκτυο
    –   Να μην δημοσιεύουν στοιχεία τρίτων στο διαδίκτυο
           Γιατί: ότι ανεβαίνει στο διαδίκτυο, μένει για πάντα εκεί
    –   Την έννοια της πνευματικής ιδιοκτησίας και τους ενθαρρύνουμε να
        χρησιμοποιούν νόμιμες ιστοσελίδες
    –   Να μην κατεβάζουν έτσι απλά, βίντεο, λογισμικό ή μουσική, πρέπει
        να κατανοήσουν πότε αυτό είναι παράνομο
Τι κάνουμε; (3/4)
   Τους μαθαίνουμε:
    –   Ότι δεν συναντάμε ΠΟΤΕ από κοντά κάποιον που
        γνωρίσαμε στο διαδίκτυο
    –   Ότι δεν απαντάμε σε email ανθρώπων που δεν γνωρίζουμε
    –   Να μας ενημερώνουν για τους αγνώστους που γνωρίζουν
        στο διαδίκτυο
    –   Να εγκαταλείπουν τις ιστοσελίδες που νοιώθουν άβολα
   Κωδικοί στο διαδίκτυο:
    –   Να είναι δύσκολοι
    –   Να αλλάζουν συχνά
    –   Να μην τους μοιράζονται με κανέναν
    –   Να αποφεύγουν ιστοσελίδες που τους απαιτούν
Τι κάνουμε; (4/4)

   Χρησιμοποιούμε:
    –   Antivirus
    –   Firewall
    –   Φυλομετρητές με περισσότερες ρυθμίσεις ασφαλείας
        (firefox, opera, chrome κλπ)
    –   Μηχανές αναζήτησης για παιδιά (πχ Kid Zui)

   Το σημαντικότερο όλων: συζητάμε με τα παιδιά μας
    και τους μαθαίνουμε να μας εμπιστεύονται
Γραμμές Βοήθειας

   www.safeline.gr
   www.saferinternet.gr
   http://internet-safety.sch.gr/
   http://www.antibullyingnetwork.gr/
   http://www.0-18.gr/
   http://www.scoop.it/t/school-bullying
   http://www.parents.gr/
Ενδεικτική Βιβλιογραφία

   De Moor, S., Dock, M., Gallez, S., Lenaerts, S.,
    Scholler, C. & Vleugels, C. 2008. “Teens and ICT:
    Risks and opportunities,” Retrieved July 6, 2010
   Valcke, M., De Wever, B., Van Keer, H., Schellens,
    T. 2011. "Long-term study of safe Internet use of
    young children,” Computer & Education, Volume 57,
    Issue 1, pp 1292-1305, ISSN 0360-1315
   Morrison, A., 1993. “Editing Content for Children on
    the Net”, Young Consumers: Insight and Ideas for
    Responsible Marketers, Vol. 2 Iss:2 pp.115-117

Ασφαλές Διαδίκτυο και Προστασία Ανηλίκων

  • 1.
    Ασφαλές Διαδίκτυο καιΠροστασία Ανηλίκων Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Ελένη Μουστάκα Διδάσκων: Μάνος Μάγκος Τμήμα Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου Μάιος 2012
  • 2.
    Διαδίκτυο  Αναπόσπαστο μέσο της καθημερινότητάς μας: στο σπίτι, στη δουλειά, στο σχολείο.  Αποτελεί εργαλείο για: – Εκπαίδευση – Διασκέδαση/ Ψυχαγωγία – Κοινωνική δικτύωση – Εργασία Χρησιμοποιείται τόσο από ενήλικες όσο και από ανήλικους
  • 3.
    Γεννημένος στην ψηφιακήεποχή  Τα παιδιά είναι ψηφιακοί γηγενείς, εμείς είμαστε ψηφιακοί πρόσφυγες  Μαθαίνουν πιο γρήγορα να χρησιμοποιούν το ποντίκι από το να κάνουν ποδήλατο  Τα παιδιά μπορούν να διδάξουν αντί να διδαχθούν
  • 4.
    Τι κάνει επικίνδυνοτο Διαδίκτυο; (1/3) Valcke et al 2011  De Moore et al 2008 Επικίνδυνο περιεχόμενο – Προκλητικό: πορνογραφικό, βίαιο, ρατσιστικό, ξενοφοβικό, μίσους. Λιγότερη έρευνα έχει γίνει σε σελίδες αυτοκτονίας, τροφικών διαταραχών ή χρήση ναρκωτικών ουσιών – Λανθασμένο
  • 5.
    Τι κάνει επικίνδυνοτο Διαδίκτυο; (2/3)  Επικίνδυνη επικοινωνία – Online  Εκφοβισμός (cyber bullying): – Ενοχλητικό περιεχόμενο: άσεμνο, προσβλητικό, συκοφαντικό, απειλητικό – Μπορεί να γίνει:  Μέσω υπολογιστή ή κινητού τηλεφώνου  Με βίντεο ή φωτογραφίες  Με δημιουργία σελίδων μίσους (hate sites)  Σεξουαλική παράκληση: όταν ζητούνται προσωπικές πληροφορίες σεξουαλικού περιεχομένου, ή ζητείται να συμμετέχουν σε σεξουαλικές συζητήσεις ή συμπεριφορές  Ιδιωτικότητα: να δώσουν πληροφορίες, όπως όνομα, ηλικία, διεύθυνση (φυσική ή διαδικτυακή) – Offline: να προβούν σε συνάντηση με κάποιον που έχουν γνωρίσει on line
  • 6.
    Τι κάνει επικίνδυνοτο Διαδίκτυο; (3/3)  Επικίνδυνη αγορά – Εμπορική εκμετάλλευση (πωλήσεις μέσω “free offers”, αναγνώριση brands) Morrison 1993 – Συλλογή προσωπικών δεδομένων (όνομα, διεύθυνση, αλλά και προτιμήσεις, συμπεριφορές)
  • 8.
    Επιπτώσεις (1/2)  Οι έρευνες έχουν επικεντρωθεί σε κινδύνους επικοινωνίας και περιεχομένου.  Αποτελέσματα που αφορούν στην ψυχική υγεία των ανηλίκων: – Επιθετικότητα – Φόβος – Ψυχολογικά τραύματα – Αρνητική αυτοεκτίμηση – Σύγχυση ταυτότητας
  • 9.
    Επιπτώσεις (2/2)  Αποτελέσματα που αφορούν στην σωματική υγεία των ανηλίκων. – Παιδοφιλία – Κακοποίηση – Αυτοκτονίες
  • 10.
    Όταν κάτι δενπάει καλά  Πολλές ώρες ενασχόλησης στο διαδίκτυο  Διαταραχές ύπνου ή αλλαγές στις ώρες ύπνου  Αλλαγή συνηθειών (παραμέληση φίλων ή αγαπημένων δραστηριοτήτων)  Προβλήματα συγκέντρωσης  Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
  • 11.
    Τι δεν κάνουμε;  Απαγόρευση της πρόσβασης στο διαδίκτυο – Στερούμε τον ανήλικο από μία πηγή γνώσης και εκπαίδευσης  Απουσία επιτήρησης – Άρα αφήνουμε τον ανήλικο στην τύχη του και ευχόμαστε να πάνε όλα καλά
  • 12.
    Τι κάνουμε; (1/4)  Κάνουμε το διαδίκτυο «οικογενειακή υπόθεση», ο υπολογιστής στο σαλόνι  Εξερευνούμε το διαδίκτυο μόνοι μας ή μαζί με το παιδί.  Βρίσκουμε ιστοσελίδες κατάλληλες για παιδιά και τις επισκεπτόμαστε μαζί τους  Εξηγούμε τη διαφορά μεταξύ πληροφορίας και διαφήμισης
  • 13.
    Τι κάνουμε; (2/4)  Τους μαθαίνουμε – Να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για τις σχολικές τους εργασίες – Να κάνουν συχνά διαλείμματα – Να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα – Να μην δημοσιεύουν φωτογραφίες τους ή βίντεο στο διαδίκτυο – Να μην δημοσιεύουν στοιχεία τρίτων στο διαδίκτυο Γιατί: ότι ανεβαίνει στο διαδίκτυο, μένει για πάντα εκεί – Την έννοια της πνευματικής ιδιοκτησίας και τους ενθαρρύνουμε να χρησιμοποιούν νόμιμες ιστοσελίδες – Να μην κατεβάζουν έτσι απλά, βίντεο, λογισμικό ή μουσική, πρέπει να κατανοήσουν πότε αυτό είναι παράνομο
  • 14.
    Τι κάνουμε; (3/4)  Τους μαθαίνουμε: – Ότι δεν συναντάμε ΠΟΤΕ από κοντά κάποιον που γνωρίσαμε στο διαδίκτυο – Ότι δεν απαντάμε σε email ανθρώπων που δεν γνωρίζουμε – Να μας ενημερώνουν για τους αγνώστους που γνωρίζουν στο διαδίκτυο – Να εγκαταλείπουν τις ιστοσελίδες που νοιώθουν άβολα  Κωδικοί στο διαδίκτυο: – Να είναι δύσκολοι – Να αλλάζουν συχνά – Να μην τους μοιράζονται με κανέναν – Να αποφεύγουν ιστοσελίδες που τους απαιτούν
  • 15.
    Τι κάνουμε; (4/4)  Χρησιμοποιούμε: – Antivirus – Firewall – Φυλομετρητές με περισσότερες ρυθμίσεις ασφαλείας (firefox, opera, chrome κλπ) – Μηχανές αναζήτησης για παιδιά (πχ Kid Zui)  Το σημαντικότερο όλων: συζητάμε με τα παιδιά μας και τους μαθαίνουμε να μας εμπιστεύονται
  • 16.
    Γραμμές Βοήθειας  www.safeline.gr  www.saferinternet.gr  http://internet-safety.sch.gr/  http://www.antibullyingnetwork.gr/  http://www.0-18.gr/  http://www.scoop.it/t/school-bullying  http://www.parents.gr/
  • 17.
    Ενδεικτική Βιβλιογραφία  De Moor, S., Dock, M., Gallez, S., Lenaerts, S., Scholler, C. & Vleugels, C. 2008. “Teens and ICT: Risks and opportunities,” Retrieved July 6, 2010  Valcke, M., De Wever, B., Van Keer, H., Schellens, T. 2011. "Long-term study of safe Internet use of young children,” Computer & Education, Volume 57, Issue 1, pp 1292-1305, ISSN 0360-1315  Morrison, A., 1993. “Editing Content for Children on the Net”, Young Consumers: Insight and Ideas for Responsible Marketers, Vol. 2 Iss:2 pp.115-117