Öğretim Tasarımı Modelleri Danışman: Doç.Dr.Agah Tuğrul Korucu

1. ÖĞRETIM TASARIMI MODELLERI
DANIŞMAN: DOÇ. DR. AĞAH TUĞRUL KORUCU
İNGILIZCE ÖĞRETMENLIĞI
MUHAMMED ESAD TEKIN
18318271013

2. ADDIE MODELİ
 Analyze Çözümleme
 Design Tasarım
 Develop Geliştirme
 Implementation Uygulama
 Evaluation Değerlendirme

3. ADDIE MODELİ
 ADDIE modeli, öğretim tasarımı modelleri içerisinde en çok kullanılan
modeldir. ADDIE; Analysis (Analiz), Design (Tasarım), Development
(Geliştirme), Implementation (Uygulama) ve Evaluation (Değerlendirme)
kelimelerinin baş harflerinden oluşur ve sürecin hangi aşamalardan
oluştuğunu gösterir.
 Her bir aşamanın çıktısı bir sonraki aşama için girdi oluşturur. İster çevrim
içi ister yüz yüze olsun, tüm eğitimsel ortamlarda ADDIE modelinin
basamakları kolaylıkla uygulanabilir.

4. • ADDIE modeli, öğretim tasarımı modelleri içerisinde en çok bilinen
ve kullanılan model konumunda bulunmaktadır.
• “Analiz” aşaması kursun hedeflerinin belirlendiği başlangıç kısmıdır.
• “Tasarım” aşaması içeriğin, konu anlatımının, alıştırmaların,
kullanılacak değerlendirme araçlarının ve medyanın seçiminin
yapıldığı kısımdır.
• Önceki iki aşama araştırma ve planlama gerektiriyorsa “Geliştirme”
aşaması da harekete geçirmekle ilgilidir. Bu adımda taslak
hazırlama, üretim ve değerlendirme olmak üzere üç görev vardır.

5. • ”Uygulama” aşaması, kurstan en iyi verim alınması için programın sürekli
geliştirilmesini yansıtır. Hedeflerin etkili bir şekilde verilebilmesini sağlamak
amacıyla kursu yeniden tasarlamak, güncellemek ve düzenlemek için
çalışmalar yapılan kısım burasıdır.
• ADDIE yönteminin son aşaması olan “Değerlendirme” bu projenin tüm
bileşenlerinin titiz bir son teste tabi tutulduğu aşamadır.
• Bu aşama iki bölüme ayrılabilir: Formative (Süreç değerlendirme) ve
Summative (Sonuç değerlendirme). İlk değerlendirme aslında geliştirme
aşamasında sürecin içinde gerçekleşir. Sonuç değerlendirme aşamasının temel
amacı, hedeflerin karşılanıp karşılanmadığını belirlemek ve projenin
verimliliğini ve başarı oranını daha da ilerletmek için neyin düzeltilmesi,
geliştirilmesi gerektiğini belirlemektir.

7. DİCK VE CAREY TASARIM MODELİ
 Dick ve Carey’e göre tasarım modelindeki tüm bileşenler birbirleriyle etkileşerek öğrencinin öğrenme
çıktılarını ortaya çıkarmak için birlikte çalışır.

8. SİSTEMİN YAKLAŞIMI:
• Birbiriyle ilgili olan ve birlikte çalışan parçalar, hedefi gerçekleştirmek amaçlı çalışır.
• Sistem hedefe ulaşmışsa değerlendirme yapılır, ulaşmamışsa modifiye
MODELİN AŞAMALARI;
1.Öğretim Hedefleri:
• Öğretimin Amacı: Öğrencide meydana gelmesi istenilen davranışların amaç olarak belirlenmesi,Öğretim
tamamlandıktan sonra öğrencide hangi becerinin geliştirilmek istendiğinin tanımı.
• İhtiyaç Analizi: İhtiyaçların analiz edilmesi, öğretimin amaçları ile kişisel ihtiyaçlar arasındaki farkın
analiz edilmesi.
2.Öğretimsel Analiz:
• Amaç:Hedefe ulaşmak için gerekli olan yetenekleri belirlemek.
• Görev Analizi:Adım adım kişinin hedefi uygularken ne yapacağının tanımı, Prosedür boyunca her bir
adımda kullanılan yetenekler.
• Süreç Analizi: Karmaşık becerilerin öğrenilmesinde bireyin gerçekleştirdiği zihinsel çalışmalar.
• Öğrenme - Görev Analizi: Entelektüel beceri gerektiren öğretim hedefleri edilir, Öğretimsel hedefler
üzerine dikkat toplanır, Her bir adım birbiriyle bağlantılıdır, Farklı seviye ve statüdeki öğrencilere
uygulanabilir.

9. 3. Giriş Davranışları ve Öğrenen Özellikleri
• Amaç: Öğrencilerin öğrenme görevine getirmesi gereken becerileri belirlemek.(önbilgiler)
-Zihinsel Beceriler
-Sözlü anlama ve uzamsal yönelmeler gibi yetenekler
-Kişilik Özellikleri
4. Performans Hedefleri
• Amaç: İhtiyaç ve amaçları özel ve detaylı hedeflere dönüştürmek.
• İşlevleri:
-Öğretimde gerçekleşmeyecek amaçların belirlenmesi.
-Dersi öğretimin uygun şartları üzerine planlamaya dikkat etmek.
-Ders planında hedef performansları belirlemek.
-Öğrencilerin performanslarının artması için onlara rehberlik etmek.
-Öğrencilerin çalışmalarını desteklemek.
5. Ölçüt Tabanlı Test Maddeleri
-Yeni becerileri öğrenmek için gerekli olan bireysel hazır bulunuşlukları belirlemek.
-Öğrenme sırasında öğrencilerde meydana gelen oluşumları ders boyunca kontrol etmek.
-Aile ve yöneticiler için öğrencilerin ilerleyişini gösteren dokümanlar hazırlamak.
-Ders planını geliştirmeden ve öğretim materyallerini seçmeden önce yapılan erken bir performans
değerlendirmesi.
-Öğrenci performansının ölçülmesi için değerlendirme araçlarının geliştirilmesi.

10. 6. Öğretim Stratejileri
• Amaç: Öğretimsel etkinliklerin, hedeflerin başarısı ile nasıl ilişkilendirileceğinin tasarlanması, dersi en
iyi şekilde düzenlemek, öğrenciler için bilgiyi tarafsız ve etkili öğretim stratejisi ile sunmak, öğrenci
bilgilerini, hedeflerde ifade edilen görevleri ve öğretim stratejilerinin etkilerini gösterir.
7. Öğretim Materyalleri
• Amaç: Basılı materyaller ya da diğer kitle iletişim araçlarını öğretim için seçimi ve tasarlanması,
mümkünse kullanılması olanaklı olan materyalleri kullanmak eğer yoksa yeni materyallerin
geliştirilmesine ihtiyaç duyulur.
• Öğretmenin rolü: Anlatım sisteminin seçimine bağlı öğrenci el kitabı, öğretimsel materyal, testler ve
öğretici rehberi içeren var olan ya da yeni geliştirilen materyallerin seçimi.
8.Biçimlendirmeye Dönük Değerlendirme
• Amaç: Öğretimsel materyali düzenlemek ve geliştirmek için bilgi sağlamak, öğretim materyalleri ile
sağlanan bilgiler arasındaki tutarsızlığı belirlemek, kalabalık öğrenci grupları için öğretimi etkili hale
getirme amaçlı düzenlemeler yapmak.
9. Bütüne Dönük Değerlendirme
• Hedeflere ulaşmayı engelleyen unsurları ortadan kaldırmak.

11. 10.Toplam Değerlendirmenin Yürütülmesi ve Geliştirilmesi:
• Amaç:
-Sistemin etkililiğini bütünleştirmek için çalışır.
-Gelişme aşamasını geçirmiş olan sistemi yürütür.
-Öğretimsel sistemin geliştirilmesinin bir parçası değildir.

12. KEMP, MORRISON VE ROSS MODELI
 Bu modelde, tasarıma yönelik daha esnek bir yaklaşım vardır ve diğer modellere göre farklı gelişim
aşamalarını ele alır.
 Kemp Tasarım modelinde oval kalıp etrafında birbirini takip eden dokuz temel unsur ele alınır.
 Özel bir başlama noktası yoktur
 Bireyler kendilerine özel seçtikleri bir yolda öğretimsel yöntemler arasında ilerleyebilirler.
 Öğrenci özellikleri, öğretim hedefleri ve öğretim stratejilerinin seçimi tasarımda etkili bir yer tutar.
 Öğrenme çevresini, öğrenenin üzerine odaklar.
 Kemp tasarım modeli, uzaktan eğitim kurslarında çift yönlü ses iletişimi için uygundur.

14. ASSURE TASARIM MODELİ
 Analyze learners - Öğrenci analizi
 State objectives - Hedeflerin belirlenmesi
 Select instructional materials and media - Öğretim yöntem, ortam materyallerinin seçimi
 Utilize media, materials - Ortam ve materyallerin kullanımı
 Require learner participation - Öğrenen katılımı
 Evaluate and revise - Değerlendirme ve gözden geçirme

15. Analyze learners - Öğrenci analizi:
Öğrencilerin genel özellikleri;
-Sınıf
-Yaş
-Sınıf mevcudu
-Genel yetenekler
-Özel yetenekler
-Ön yeterlilikler
-Öğrenme Stilleri
-Özel durumu olan öğrenciler
-Giriş Yeterlilikleri
-Sosyoekonomik düzeyleri
State objectives - Hedeflerin belirlenmesi
Hedef kitle analiz edildikten sonra, dersin hedeflerini belirleyebiliriz. Yani "öğrenci bu dersten sonra ne
öğrenmiş olacak?" sorusuna cevap oluşturmalıyız.
Select instructional materialsand media - Öğretim yöntem, ortam materyallerinin seçimi
-Elde edilebilir materyallerin seçimi
-Var olan materyallerin gözden geçirilmesi
-Yeni materyallerin tasarlanması

16. Utilize media, materials - Ortam ve materyallerin kullanımı
-Materyal ve ortamın hazırlanması
-Öğrenme deneyimlerinin sağlanması
Require learner participation - Öğrenen katılımı
-Sınıfta ya da etkinlikler sırasında öğrenenlerin bilgiyi işlemesi
Evaluate and revise - Değerlendirme ve gözden geçirme
-Öğretim öncesi, sırası ve sonrasında değerlendirme
-Öğrenen, medya ve yöntemlerin değerlendirilmesi

17. KELLER’IN GÜDÜLEYİCİ (MOTIVASYON) TASARIM
MODELİ (ARCS)
 ARCS Motivasyon Modeli, öğretimde motivasyon faktörünün dikkate alındığı hatta öğretimin
merkezine konularak sunulduğu bir modeldir. Bu model, eğitimcilere öğrencilerin derse karşı
meraklarının uyandırılması ve sürdürülmesi için imkanlar sağlar. ARCS Motivasyon Modeli, Keller
tarafından bir çok motivasyon teorisinden yararlanılarak geliştirilmiştir. Fakat Beklenti-Değer
Teorisi’ne de dayanmaktadır.
 Attention - Dikkat
 Relevance - Uygunluk
 Confidence - Güven
 Satisfaction - Doyum

18. DİKKAT:
Algısal Uyarma: Öğrencilerin ilgisini çekmek için ne yapılmalı?
- Belirsizlik, sürpriz, yenilik v.s. gibi değişik, belirsiz ve ilgi çekici ortamlar oluşturularak öğrencinin
dikkatinin çekilmesi.
Sorgusal Uyarma: Sorgulama becerileri nasıl uyarılmalı?
-Öğrencilerin problem çözmeleri ve soru sormaları için teşvik edilmesi.
Değişkenlik: Öğrencilerin dikkatlerini uyanık tutmak için neler yapılmalı?
-Çeşitli öğretim öğeleri ile öğrencinin derse karşı ilgisini sürdürmesini sağlama.

19. UYGUNLUK:
Hedef Tanıtımı: Öğrencilerin gereksinimleri nasıl karşılanmalı?
-Derste sunulan örnek, kavram ve ilkelerin öğrencilerin daha önceki bilgileri ve ilgileri ile
ilişkilendirilerek sunulması.
Güdü Eşlemesi: Öğrencilere nasıl ve ne zaman uygun seçenek, sorumluluk ve etki sağlanır?
-Dersin amaçlarını gösteren ifadelerin kullanılmasıdır.
Benzerlik: Öğrencilerin deneyimlerine benzer öğretim nasıl sağlanır?
-Öğrencilerin kafalarındaki motivasyona uygun öğretim stratejilerinin kullanılması.
GÜVEN:
Öğrenme Gereklilikleri: Öğrencilerin başarı beklentisi oluşturmalarına nasıl yardım edilmeli?
-Öğrencilerin, başarı elde etmelerinin bilincinde olmaları ve bunu nasıl elde edebileceklerinin
farkına varmaları durumu.
Başarı Fırsatları: Öğrenme deneyimi öğrencilerin yeterliklerine inancını nasıl desteklemeli?
-Öğrencilere, başarılı olabilmeleri için uygun fırsat ve olanakların sağlanması.
Kişisel Denetim: Öğrenciler başarılarının kendi güç ve yeteneklerine bağlı olduğunu nasıl bilmeli?
-Başarı elde etmek için çaba gösteren öğrencilere, çaba ve yeteneklerini destekleyici
cevaplar verilmesi.

20. DOYUM:
İçsel Pekiştireçler: Öğrencilerin başarılarına ilişkin olumlu duygular hissetmelerine yardım etme.
-Yeni kazanılan bilgi ve yeteneklerin gerçek ortamlarda kullanılması için imkanlar sağlanması.
Dışsal Ödüller:Öğrencilerin başarısını pekiştirme.
-İstenilen davranışın sürdürülmesi için pekiçtireçler ve dönütler verilmesi.
Eşitlik: Öğrencilerin yeni öğrendikleri bilgi ve becerileri kullanmaları için fırsatlar sağlama.
-Başarı elde etmek için oluşturulan hedefler ile sonuçların uyumunun sağlanması.

21. KAYNAKÇA
 Çetin Ü.(2007),Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
 Gökçül M.(2007),Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana
 Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Yıl:2003 (2) Sayı:14, 173-182
 http://kellerinmotivasyonkurami.blogspot.com/2012/03/kellerin-motivasyon-kuram_07.html
 http://maddeyapisi.blogspot.com/2013/05/assure-modeli.html
 Morrison, Kemp and Ross’ Model –Akıllı, G. K., Bayram, L. and Yecan, E.
 http://www.walterweb.com/portfolio/id/
 Reprinted from Designing effective instruction by Kemp,J.E.,Morrison, G.R., & Ross, S. Copyright© 1994
 www.tojet.net/articles/436.htm
 www.firat.edu.tr/perweb/personel/yayinlar/fua_81/81_18339.doc
 http://burcinq.blogspot.com/2014/06/kemp-morrson-ve-ross-modeli-1994-bu.html

22.  http://www.cognitivedesignsolutions.com/Instruction/ADDIE.htm
 http://acikmektep.com/index.php/2020/08/31/ogretim-tasarimi-modelleri/
 http://eppic.biz/2009/09/19/if-your-isdaddie-process-were-lean-what-would-that-mean/
 http://extension.oregonstate.edu/eesc/book/export/html/45
 http://nwlink.com/~Donclark/hrd/sat.html
 http://www.red-grove.com/course-development/
 http://www.trynix.com/services-training.shtml
 http://ogretim-zeynep.blogspot.com/2011/05/dick-ve-carey-tasarm-modeli.html