ΕΝΩΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗΣ
ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ

Στρατηγικές ανάπτυξης
σχεδίων εργασίας (projects):
από τη θεωρία στην πράξη
Κατερίνα Δημητριάδου
Αναπλ. Καθηγήτρια ΠΤΔΕ
Πανεπιστήμιο
Δυτικής Μακεδονίας
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

1
Διάγραμμα παρουσίασης
1. Ανάλυση του όρου «σχέδιo ερευνητικής εργασίας»
(project)
2. Παιδαγωγικά ερείσματα για την ανάπτυξη σχεδίων
εργασίας (θεωρητικό πλαίσιο)
3. Δομικά και λειτουργικά στοιχεία των σχεδίων
εργασίας
4. Πλαίσια ανάπτυξης των σχεδίων εργασίας στο
σχολείο
5. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού
6. Παραδείγματα εφαρμογής
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

2
1.
Tι σημαίνει
ο όρος
project
?

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

3
Σχέδιο ερευνητικής εργασίας ή
συνεργατικής έρευνας (project)
Χαρακτηριστικά:
1.

2.

3.
4.
5.
6.

Σύνθετη δραστηριότητα με εμπλοκή πολλών
ενδιαφερομένων
Το θέμα προκύπτει από τη διδακτική διαδικασία
ή από τους ενδιαφερόμενους
Ποικιλία και καταμερισμός εργασιών
Συλλογική πρωτοβουλία και ευθύνη
Κατάληξη σε ένα τελικό προϊόν
Το τελικό προϊόν παρουσιάζεται και αξιολογείται
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

4
Αφετηρία του project: Η ανάγκη για
επίλυση ενός προβλήματος
Διαδικασία:
1. Σημείο εκκίνησης: ένα πραγματικό πρόβλημα
2. Ιδεοθύελλα: ανάδυση υπαρχουσών γνώσεων,
στάσεων και ικανοτήτων
3. Αυτοδιαχειριζόμενη μάθηση
4. Συνεργατική και επικοινωνιακή μάθηση
5. Εκπαιδευτικός: ενορχηστρώνει, διευκολύνει
6. Κατάληξη: σύνθεση – ενοποίηση – παρουσίαση
της αποκτηθείσας γνώσης
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

5
5
2.
Παιδαγωγικά
ερείσματα

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

6
Ερευνητική εργασία (project)

Πώς θεμελιώνεται η ανάγκη υιοθέτησής της
στην εκπαίδευση;

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

7
2 ορισμοί της
διδασκαλίας
Νεωτερική αντίληψη:

Διδασκαλία = η συστηματική και μεθοδευμένη δραστηριότητα κατά την οποία
ο εκπαιδευτικός λειτουργεί σύμφωνα με προκαθορισμένους σκοπούς και
περιεχόμενα και με τη χρήση εργαλείων και τεχνικών προσπαθεί να επηρεάσει
κοινωνικά, ψυχολογικά, νοητικά και πολιτισμικά το μαθητή σε συγκεκριμένη
κατεύθυνση.

Μετανεωτερική αντίληψη:

Διδασκαλία = ένα επικοινωνιακό γεγονός, όπου εκπαιδευτικοί και μαθητές
επιχειρούν να οργανώσουν και να διεξαγάγουν διαδικασίες που έχουν στόχο
την απόκτηση, τροποποίηση και αποδόμηση αντιλήψεων, στάσεων και
πρακτικών μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα, σε ένα εκπαιδευτικό
περιβάλλον που επιτρέπει τη συμμετοχή, την επιλογή και την απόφαση.
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

8
Οι ταυτότητες
της διδασκαλίας



Στη νεωτερική σκέψη



Στη μετανεωτερική σκέψη
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

9
Lev Vygotsky:
Καμιά έννοια δεν αποκτάται
και δεν λειτουργεί μεμονωμένα,
παρά μόνο σε διαδικασίες
που έχουν να επιτελέσουν έναν ρόλο:
 επικοινωνίας
 σημειοδότησης ή
 επίλυσης προβλήματος

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

10
Πώς συνδέεται
η φράση του Vygotsky
με το

Prοject
?
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

11
3.
Δομικά & λειτουργικά
χαρακτηριστικά
του project

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

12
Δομικά στοιχεία του Project
 Επιλογή του θέματος
 Συγκεκριμενοποίηση των στόχων
 Συνεργατικός (από κοινού) σχεδιασμός
 Αναζήτηση πηγών

 Διαμόρφωση πλαισίων δράσης - Εκτέλεση
 Παρουσίαση του τελικού προϊόντος
 Αξιολόγηση
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

13
Λειτουργικά στοιχεία
του Project

Διαθεματικές
Προσεγγίσεις

Καταστάσεις
μάθησης με δράση

αυτενέργεια

αυτομόρφωση

φυσική
εποπτεία
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

14
Παραδείγματα θεμάτων
για την ανάπτυξη Project
- Η χρήση των συμβόλων (σε Μουσική, Μαθηματικά κ.λπ)
- Χιούμορ στο σχολείο
- Ανάπτυξη της αισθητικής στο σχολείο
- Αγωγή στην τηλεθέαση
- Οι καταναλωτικές συνήθειες των μαθητών
- Αξίες της ζωής μας
- Το φυσικό περιβάλλον/μνημεία της πόλης μας
- Κοινωνικές σχέσεις και οικονομική κρίση
- Ο ελεύθερος χρόνος των μαθητών (κατάχρηση internet)
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

15
4.
Πλαίσια ανάπτυξης
των σχεδίων
ερευνητικής εργασίας

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

16
Αξιοποίηση μοντέλων,
μεθόδων & στρατηγικών
που σχετίζονται με…

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

17
Γνωστική πολλαπλότητα
των μαθητών

μαθησιακά στυλ
(learning styles)

πολλαπλοί
τύποι νοημοσύνης
(multiple intelligences)

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

18
18
Οι διαστάσεις του στυλ μάθησης
(learning styles)

γνωστική
σε σχέση με
τον
αντιληπτικό
τρόπο
οπτικός

«φυσική»
τη γνωστική
συνθετότητα

σε σχέση με

συναισθηματική
σε σχέση με

το χρόνο
αντίληψης

κιναισθητικός

ακουστικός

την εξάρτηση
από το πεδίο

τη δομή
του πεδίου
μάθησης

το χρόνο τα στοιχεία
της μέρας του περ/ντος

τη θέση/
κίνηση
του μαθητή

τις αιτίες
της συμπεριφοράς

την επιμονή
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

19
Πολλαπλοί τύποι νοημοσύνης
o Λογικο-μαθηματική

o Γλωσσική
o Μουσική
o Νοημοσύνη του χώρου
o Οπτική
o Κιναισθητική – σωματική
o Διαπροσωπική
o Ενδοπροσωπική
o Φυσιογνωστική-οικολογική
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

20
Επιπλέον…

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

21
Αξιοποίηση μοντέλων, μεθόδων &
στρατηγικών
που σχετίζονται με…

τη Διαφοροποιημένη Παιδαγωγική
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

22
Ζητούμενο:

Ευέλικτες μορφές διδασκαλίας
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

23
Χαρακτηριστικά
της ευέλικτης διδασκαλίας












Εκτεταμένοι διάλογοι
Διαπροσωπικές σχέσεις
Ερευνητικές δραστηριότητες
Ποικίλα ερεθίσματα
Πολλές επιλογές
Μειωμένη εποπτεία
Επίδειξη φροντίδας και προσοχής
Αποφασίζουν οι μαθητές
Λιγότερες εντολές, περισσότερες εκφράσεις
αποδοχής
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

24
Εσωτερικές διεργασίες
στους μαθητές
μέσα από το project:

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

25
Ενδεικτικά:
Εσωτερικές αναπαραστάσεις
 Κριτική σκέψη
 Δημιουργική σκέψη


Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

26
Αναδύονται
οι
νοητικές
αναπαραστάσεις
των μαθητών

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

27
Τι είναι οι νοητικές αναπαραστάσεις?

Είναι ο προσωπικός τρόπος με τον οποίο ένα
άτομο κινητοποιεί τις γνώσεις του όταν βρίσκεται
απέναντι σε ένα πρόβλημα:

…ανασυντάσσει την πραγματικότητα που
αντιμετωπίζει…
…της προσδίδει μια συγκεκριμένη σημασία...
ΑΡΑ:

 εικόνες του κόσμου με προσωπικό
νόημα.
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

28
Ποια άλλη εσωτερική διεργασία
μέσα από το project?

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

29
Αναπτύσσονται
δεξιότητες
διερεύνησης
από μέρους των
μαθητών

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

30
Μάθηση με διερεύνηση
(Inquiry learning)
Προϋπόθεση: Συστηματική εξοικείωση
με επιστημονικούς και λογικούς κανόνες

 αιτιολόγηση

τεκμηρίωση
 εξαγωγή αποτελέσματος
 γενίκευση

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

31
Μάθηση με ανακάλυψη
(Discovery learning)
Διαδικασία παραγωγής
εννοιών και ιδεών
από τους μαθητές

Προϋποθέσεις:
Δημιουργία
εσωτερικών
κινήτρων

Υψηλή
παρώθηση
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

32
Ποια άλλη εσωτερική διεργασία
μέσα από το project?

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

33
Καλλιεργείται

η κριτική σκέψη
των μαθητών

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

34
Δεξιότητες Κριτικής σκέψης
 η κατανόηση του νοήματος μιας δήλωσης

από τους αξιολογικούς ορισμούς

 η χρήση της λογικής στην επιλογή των

 η αναγνώριση της μεροληψίας, των

αξιολογικών κριτηρίων

στερεοτύπων, των «κλισέ», των
 η συνέπεια και προσοχή στην αναζήτηση, προκαταλήψεων
σχετικών με το εκάστοτε θέμα, πληροφοριών  ο εντοπισμός της λογικής πλάνης, της
 η επισήμανση τυχόν αντιφάσεων ανάμεσα προπαγάνδας, των επιδράσεων της
συναισθηματικής φόρτισης
σε ιδέες

 ο έλεγχος αξιοπιστίας μιας δήλωσης που

 η αναγνώριση λογικών ασυνεπειών σε

βασίζεται σε παρατήρηση ή στην αυθεντία

ένα συλλογισμό

 ο έλεγχος εγκυρότητας ενός επαγωγικού

 ο προσδιορισμός της συνέπειας και της

συμπεράσματος

ισχύος ενός επιχειρήματος ή ισχυρισμού

 ο έλεγχος της επάρκειας ενός ορισμού

αυτοδιόρθωση, αυτοπειθαρχία,

 ο χαρακτηρισμός μιας δήλωσης ως απλής αυτοέλεγχος
υπόθεσης

 η διάκριση των τεκμηριωμένων γεγονότων
(American Philosophical Association, 1990)
Εμπόδια για την ανάπτυξη της Κριτικής Σκέψης
στο σχολείο
• Η τεχνοκρατική προσέγγιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας

• Αναλυτικά Προγράμματα: έμφαση στο περιεχόμενο και όχι στη διαδικασία
• Οι παραδοσιακές μέθοδοι διδασκαλίας (λίγες ευκαιρίες για ανταλλαγή
απόψεων και συζήτηση).
• Η δυσκολία για σκεπτικισμό και αμφισβήτηση
• Ο τρόπος αξιολόγησης (βλ. PISA).
• Η πίεση που ασκεί η κάλυψη της διδακτέας ύλης.
• Μερικοί εκπαιδευτικοί δεν έχουν κατανοήσει τη φύση της κριτικής σκέψης.
• Μερικοί εκπαιδευτικοί δεν πιστεύουν ότι οι μαθητές τους είναι ικανοί για
κριτική σκέψη.
• Το εκπαιδευτικό σύνδρομο της «σωστής απάντησης».
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

(Κυριακίδης, 2006 ; Χατζηγεωργίου, 1998)

36
Ποια άλλη εσωτερική διεργασία
μέσα από το project?

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

37
Καλλιεργείται

η δημιουργική
σκέψη
των μαθητών

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

38
Τι είναι η δημιουργική σκέψη;

1.

2.

Συμπεριλαμβάνει καινοτόμες δράσεις και
ανακάλυψη.
Αναφέρεται στην ικανότητα των ανθρώπων να
προχωρούν πέρα από το συγκεκριμένο και το
αυτονόητο για να σχηματίσουν κάτι καινούριο.
Δημιουργική σκέψη = καινοτομία + ανακάλυψη
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

39
Δεξιότητες της δημιουργικής σκέψης
Ροή σκέψης
 Πρωτοτυπία σκέψης
 Επεξεργασία ιδεών (με μεταφορές,
αναλογίες)


“Vertical thinking is concerned with digging the same hole deeper.
Lateral thinking is concerned with digging the hole somewhere
else.”
De Bono
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013
40
Αναπα
ραστάσ
εις
Διερεύ
νηση
Κριτική –
δημιουργική
σκέψη

διαδικαστική
μάθηση
από μέρους
των μαθητών
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

41
Περί μαθήσεως…



Η μάθηση μπορεί να ποικίλλει
από την απόλυτα γραμμική (rote learning)
μέχρι τη μάθηση με νόημα (meaningful
learning)
σε …. υψηλό επίπεδο.

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

42
Λειτουργικός ορισμός της μάθησης:

Η στιγμιαία και μοναδική

κατασκευή νοήματος
που επηρεάζεται από την προηγούμενη γνώση
αλλά και
από συναισθηματικούς και
κοινωνικο-πολιτισμικούς παράγοντες

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

43
5.
Ο ρόλος
του
εκπαιδευτικού

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

44
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

45
Εκπαιδευτικός:
καθοδηγητής, εμψυχωτής,
διαμεσολαβητής

Οργάνωση σχεδίων
ερευνητικής εργασίας
+

Ανάθεση γραπτών εργασιών
στους μαθητές
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

46
Σχολικός γραμματισμός του
εκπαιδευτικού
Οι 2 διαστάσεις του

Γνωσιακή
Η γνώση

του πεδίου
ειδικότητας

Κειμενογλωσσική

Η γνώση

που οργανώνεται
σε «κειμενικό
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013
είδος»

47
Σχέδια ερευνητικής εργασίας (projects)
στο σχολείο:
Tι είδους γραπτές εργασίες
μπορούν να προκύψουν
?
1.
2.
3.

4.
5.

6.
7.
8.
9.

Κείμενα (ιστορικής) αναδιήγησης
Αφηγηματικά κείμενα
Εκθετικά κείμενα (σε μορφή
εκθέσεων)(reports)
Κείμενα συγκριτικής περιγραφής
Διαδικαστικά κείμενα
Επεξηγηματικά κείμενα
Αιτιοκρατική ανάλυση προβληματικών
καταστάσεων
Κείμενα πειθούς
Κείμενα διαλόγου
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

48
Ζητούμενο
στο
σύγχρονο
σχολείο

Κοινότητες
μάθησης
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

49
Κοινότητες μάθησης
Χαρακτηριστικά

Αλληλεξάρτηση
σε ομαδικές
δραστηριότητες

Συμμετοχή
σε συζητήσεις
και στη λήψη
αποφάσεων

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

Συγκρότηση
αντίληψης,
γνώσης
και νοήματος
μέσω
αλληλεπιδράσεων
50
50
Κοινότητες μάθησης
στη μη τυπική εκπαίδευση

Ερευνητικά
Προγράμματα
Διεθνή

Προγράμματα
Διαβίου
Μάθησης

Ερευνητικά
Προγράμματα
στην Ελλάδα

Διδασκαλία
εκτός
Αναλυτικού
Προγράμματος

P ROJ ECT
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

51
6.
Παραδείγματα
εφαρμογής
project

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

52
Παράδειγμα 1
Εξορύσσοντας το φως…

Τα λιγνιτωρυχεία
της Πτολεμαΐδας
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

53
Θέτουμε στους μαθητές τα ερωτήματα:
«Έχετε αναρωτηθεί ποτέ
πώς παράγεται το ηλεκτρικό ρεύμα;»
«Ποιες οι συνέπειες για τη ζωή των
ανθρώπων στο χώρο παραγωγής του
ρεύματος;»
Ιδεοθύελλα
 Προβολή εικόνων για εισαγωγή στο θέμα


Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

54
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1. Αναζήτηση πληροφοριών (2 διδακτικές
ώρες)
2.

Συνεντεύξεις - Επίσκεψη στα λιγνιτωρυχεία
Πτολεμαΐδας (8 διδακτικές ώρες)

3.

Δραματοποίηση (6 διδακτικές ώρες)
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

55
Αναζήτηση πληροφοριών
Χωρίζουμε τα παιδιά σε 4 ομάδες των 5
ατόμων και τους ζητάμε να αναζητήσουν
πληροφορίες σχετικά με τα λιγνιτωρυχεία
Πτολεμαΐδας σε διάφορες πηγές.
Μετά από την αναζήτηση, οι ομάδες
παρουσιάζουν το υλικό στους συμμαθητές
τους.
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

56
Δραματοποίηση
Ο εκπαιδευτικός ζητά από κάθε ομάδα να φτιάξει το
δικό της θεατρικό επιχειρηματολογώντας πάνω στα
περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονται με το θέμα.
(βλ. μοντέλο κριτικής σκέψης De Bono)
Οι ρόλοι είναι οι εξής:







Αφηγητής (δίνει όλες τις πληροφορίες-ουδέτερη
στάση)
Ουρανός (συντονίζει το διάλογο)
Δέντρα (προστασία περιβάλλοντος)
Λιγνίτης («δικηγόρος του διαβόλου» - αρνητική στάση)
Εργάτες (έμφαση στο συναίσθημα)
Ήλιος (αισιοδοξία - θετική στάση)
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

57
ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Ηλεκτρονικός υπολογιστής
 Εφημερίδες
 Εγκυκλοπαίδειες και Βιβλία
 Προβολέας (projector)
 Ζωντανές ηχογραφήσεις
 Φωτογραφίες


Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

58
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ















Εγκυκλοπαίδεια «Επιστήμη και Ζωή», εκδοτικές και εμπορικές
επιχειρήσεις ΧΑΤΖΗΪΑΚΩΒΟΥ Α.Ε., Θεσσαλονίκη
Εγκυκλοπαίδεια «δομή, όλες οι γνώσεις για όλους», εκδόσεις
ΔΟΜΗ, Αθήνα
«Νέα σχολική εγκυκλοπαίδεια: Για σας παιδιά», εκδόσεις
ΑΥΛΟΣ
Βιβλίο «Μνήμες και εικόνες από λιγνίτη», Αθήνα 2010
www.dei.gr
http://lithos.geology.upatras.gr/epy/lignitis.htm
http://troxoikaitir.gr/article/242/mia-imera-sta-latomeia-lignitistin-ptolemaida
http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=10&artid=1335
13
http://www.oikologos.gr/index.php?option=com_content&view=
article&id=321&Itemid=190
http://www.allaboutenergy.gr/LigniteMakedonia.html
www.ypeka.gr
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013
59
Παράδειγμα 2

Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

60
Διαθεματική προσέγγιση:
Εφαρμογή της Τεχνολογίας στους
Αρχαίους Ελληνικούς ναούς
- Ο ναός ως ανθρώπινη κατασκευή στο
φυσικό περιβάλλον
-Ο ναός ως διαχρονικό στοιχείο
πολιτισμού
- Υλικά κατασκευής
- Αρχιτεκτονική/ αισθητική
-Τεχνολογία οικοδόμησης και
λειτουργίας του ναού
- Ρόλος του ναού σε συγκεκριμένο
πολιτισμικό πλαίσιο
- Δοξασίες
- Οικονομία
- Διαδικασίες τελετουργίας
- Αντιστοιχίσεις σε σύγχρονα
πολιτισμικά πλαίσια
- Μύθοι και θρύλοι κ.λπ.
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

61
Παράδειγμα 3

Πρόγραμμα ηθικής ενδυνάμωσης
(έρευνα δράσης)

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

62
Το «όχημα» του προγράμματος: 4 ιστορίες

Ο κύκλος με
την κιμωλία

Η χαμένη
κούκλα

(B. Brecht,
1944)

(Sastre, 1998)

Η ιστορία του
Σολομώντα
για τις δύο
γυναίκες

Ξουτ
(Σκαλίδη &
Τσάμπρα, 2003)

(Παλιά Διαθήκη)

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

63
Σε τι ωφελήθηκαν οι μαθητές;
(γνωστικά, συναισθηματικά, γλωσσικά, κοινωνικά…)
Κατήγγειλαν την
εγκατάλειψη του
παιδιού
Ανέλυσαν
την υιοθεσία
& τη μονογονεϊκή
οικογένεια
ως κοινωνικά
φαινόμενα

Έδωσαν
απαντήσεις σε
ηθικά διλήμματα

Διατύπωσαν
επιχειρήματα
για τα
δικαιώματα
του παιδιού

Διαπραγματεύτηκαν
ηθικούς κώδικες
(έννοια του «ανήκειν»)
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

64
Με αφορμή τις ιστορίες…

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

65
Δραστηριότητες
στη διάρκεια του Project (1/2)











Προσωπικό ημερολόγιο
Συζήτηση εργαστηριακής μορφής
Ιδεοθύελλα
Κατασκευή ιστοριών
Δημιουργία καταστάσεων προσομοίωσης
Παιχνίδι ρόλων (as if…)
Συνεντεύξεις
Ασκήσεις ενδυνάμωσης συναισθηματικής
νοημοσύνης
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

66
Δραστηριότητες
στη διάρκεια του Project (2/2)

Δημιουργία αφίσας
 Δημιουργία κόμικς
 Δημιουργία συλλογικού διηγήματος
 Δημιουργία συλλογικού μονόπρακτου
 Ανέβασμα παράστασης από τους μαθητές


Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

67
Τι ενσωματώνει το project? (1/3)











Ψυχολογικό-κυκλικό μοντέλο διδασκαλίας
Ανάδειξη υποκειμενικών οπτικών στη διδασκαλία
Διαφοροποίηση - διαφορετικότητα
Επικοινωνία – διάδραση
Κοινωνικό κονστρουκτιβισμό (Vygotsky, ZPD)
Βιωματική μάθηση
Αφήγηση ιστοριών
Παραγωγή πρωτότυπων πολυτροπικών κειμένων
Συναισθηματική νοημοσύνη (ενσυναίσθηση)

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

68
Τι ενσωματώνει το project? (2/3)
Γνωστική εξέλιξη
 Εισαγωγή της έννοιας «διαπραγμάτευση»
 Μάθηση με νόημα
 Δημιουργική σκέψη (φαντασία,
σχεδιασμός, καινοτομία, πρωτοβουλία,
δυνατή σκέψη, επινοητικότητα, σύνθετη
σκέψη, …)


Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

69
Τι ενσωματώνει το project? (3/3)
Χρήση μεταφοράς (αλληγορία)
 Χρήση αναλογίας
 Αναστοχασμό
 Κοινότητες μάθησης
 Ενδυνάμωση - χειραφέτηση


Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

70
Συνοψίζοντας…

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

71
ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ
ΠΝΕΥΜΑ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΚΡΙΤΙΚΗ
ΣΚΕΨΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ
ΠΛΑΙΣΙΟ
λαμβάνει
χώρα σε

όπως

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΑΣΕΩΝ,
ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΣΚΟΠΙΜΗ ΔΡΑΣΗ
ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ
ΣΚΕΨΗΣ, ΔΡΑΣΗΣ,
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ

βοηθά
στην
στηρίζεται
σε

ΜΕΘΟΔΟΣ
ΜΑΘΗΣΗΣ

δίνει
δυνατότητα
για

είναι

ΜΕΘΟΔΟΣ
PROJECT
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

72
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ
Ή
ΑΥΘΕΝΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

σημαίνει ότι η μελέτη
οργανώνεται με βάση

ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΑ ή
ΟΛΙΣΤΙΚΑ

ΠΕΡΑΤΩΣΗ,
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

γίνεται

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

ΜΕΛΕΤΗ
ΘΕΜΑΤΟΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ,
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ,
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ
υλοποιείται
σε φάσεις

χρησιμοποιείται
για

ΜΕΘΟΔΟΣ
PROJECT
Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

ΩΡΕΣ, ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ,
ΜΗΝΕΣ

διαρκεί
73
ΕΜΠΛΟΚΗ
ΓΟΝΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ

δίνει
δυνατότητα
για

αποτελεί

ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
ΑΝΑΛ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ
PROJECT

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ
ΧΩΡΟΥΣ
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ
ενισχύει

Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013

«ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΙΣΤΙΚΟ»
ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

74

στρατηγικές ανάπτυξης σχεδίων εργασίας(Project)

  • 1.
    ΕΝΩΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ Στρατηγικές ανάπτυξης σχεδίων εργασίας (projects): από τη θεωρία στην πράξη Κατερίνα Δημητριάδου Αναπλ. Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 1
  • 2.
    Διάγραμμα παρουσίασης 1. Ανάλυσητου όρου «σχέδιo ερευνητικής εργασίας» (project) 2. Παιδαγωγικά ερείσματα για την ανάπτυξη σχεδίων εργασίας (θεωρητικό πλαίσιο) 3. Δομικά και λειτουργικά στοιχεία των σχεδίων εργασίας 4. Πλαίσια ανάπτυξης των σχεδίων εργασίας στο σχολείο 5. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού 6. Παραδείγματα εφαρμογής Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 2
  • 3.
    1. Tι σημαίνει ο όρος project ? Κ.Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 3
  • 4.
    Σχέδιο ερευνητικής εργασίαςή συνεργατικής έρευνας (project) Χαρακτηριστικά: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Σύνθετη δραστηριότητα με εμπλοκή πολλών ενδιαφερομένων Το θέμα προκύπτει από τη διδακτική διαδικασία ή από τους ενδιαφερόμενους Ποικιλία και καταμερισμός εργασιών Συλλογική πρωτοβουλία και ευθύνη Κατάληξη σε ένα τελικό προϊόν Το τελικό προϊόν παρουσιάζεται και αξιολογείται Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 4
  • 5.
    Αφετηρία του project:Η ανάγκη για επίλυση ενός προβλήματος Διαδικασία: 1. Σημείο εκκίνησης: ένα πραγματικό πρόβλημα 2. Ιδεοθύελλα: ανάδυση υπαρχουσών γνώσεων, στάσεων και ικανοτήτων 3. Αυτοδιαχειριζόμενη μάθηση 4. Συνεργατική και επικοινωνιακή μάθηση 5. Εκπαιδευτικός: ενορχηστρώνει, διευκολύνει 6. Κατάληξη: σύνθεση – ενοποίηση – παρουσίαση της αποκτηθείσας γνώσης Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 5 5
  • 6.
  • 7.
    Ερευνητική εργασία (project) Πώςθεμελιώνεται η ανάγκη υιοθέτησής της στην εκπαίδευση; Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 7
  • 8.
    2 ορισμοί της διδασκαλίας Νεωτερικήαντίληψη: Διδασκαλία = η συστηματική και μεθοδευμένη δραστηριότητα κατά την οποία ο εκπαιδευτικός λειτουργεί σύμφωνα με προκαθορισμένους σκοπούς και περιεχόμενα και με τη χρήση εργαλείων και τεχνικών προσπαθεί να επηρεάσει κοινωνικά, ψυχολογικά, νοητικά και πολιτισμικά το μαθητή σε συγκεκριμένη κατεύθυνση. Μετανεωτερική αντίληψη: Διδασκαλία = ένα επικοινωνιακό γεγονός, όπου εκπαιδευτικοί και μαθητές επιχειρούν να οργανώσουν και να διεξαγάγουν διαδικασίες που έχουν στόχο την απόκτηση, τροποποίηση και αποδόμηση αντιλήψεων, στάσεων και πρακτικών μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα, σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον που επιτρέπει τη συμμετοχή, την επιλογή και την απόφαση. Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 8
  • 9.
    Οι ταυτότητες της διδασκαλίας  Στηνεωτερική σκέψη  Στη μετανεωτερική σκέψη Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 9
  • 10.
    Lev Vygotsky: Καμιά έννοιαδεν αποκτάται και δεν λειτουργεί μεμονωμένα, παρά μόνο σε διαδικασίες που έχουν να επιτελέσουν έναν ρόλο:  επικοινωνίας  σημειοδότησης ή  επίλυσης προβλήματος Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 10
  • 11.
    Πώς συνδέεται η φράσητου Vygotsky με το Prοject ? Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 11
  • 12.
    3. Δομικά & λειτουργικά χαρακτηριστικά τουproject Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 12
  • 13.
    Δομικά στοιχεία τουProject  Επιλογή του θέματος  Συγκεκριμενοποίηση των στόχων  Συνεργατικός (από κοινού) σχεδιασμός  Αναζήτηση πηγών  Διαμόρφωση πλαισίων δράσης - Εκτέλεση  Παρουσίαση του τελικού προϊόντος  Αξιολόγηση Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 13
  • 14.
    Λειτουργικά στοιχεία του Project Διαθεματικές Προσεγγίσεις Καταστάσεις μάθησηςμε δράση αυτενέργεια αυτομόρφωση φυσική εποπτεία Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 14
  • 15.
    Παραδείγματα θεμάτων για τηνανάπτυξη Project - Η χρήση των συμβόλων (σε Μουσική, Μαθηματικά κ.λπ) - Χιούμορ στο σχολείο - Ανάπτυξη της αισθητικής στο σχολείο - Αγωγή στην τηλεθέαση - Οι καταναλωτικές συνήθειες των μαθητών - Αξίες της ζωής μας - Το φυσικό περιβάλλον/μνημεία της πόλης μας - Κοινωνικές σχέσεις και οικονομική κρίση - Ο ελεύθερος χρόνος των μαθητών (κατάχρηση internet) Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 15
  • 16.
    4. Πλαίσια ανάπτυξης των σχεδίων ερευνητικήςεργασίας Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 16
  • 17.
    Αξιοποίηση μοντέλων, μεθόδων &στρατηγικών που σχετίζονται με… Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 17
  • 18.
    Γνωστική πολλαπλότητα των μαθητών μαθησιακάστυλ (learning styles) πολλαπλοί τύποι νοημοσύνης (multiple intelligences) Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 18 18
  • 19.
    Οι διαστάσεις τουστυλ μάθησης (learning styles) γνωστική σε σχέση με τον αντιληπτικό τρόπο οπτικός «φυσική» τη γνωστική συνθετότητα σε σχέση με συναισθηματική σε σχέση με το χρόνο αντίληψης κιναισθητικός ακουστικός την εξάρτηση από το πεδίο τη δομή του πεδίου μάθησης το χρόνο τα στοιχεία της μέρας του περ/ντος τη θέση/ κίνηση του μαθητή τις αιτίες της συμπεριφοράς την επιμονή Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 19
  • 20.
    Πολλαπλοί τύποι νοημοσύνης oΛογικο-μαθηματική o Γλωσσική o Μουσική o Νοημοσύνη του χώρου o Οπτική o Κιναισθητική – σωματική o Διαπροσωπική o Ενδοπροσωπική o Φυσιογνωστική-οικολογική Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 20
  • 21.
  • 22.
    Αξιοποίηση μοντέλων, μεθόδων& στρατηγικών που σχετίζονται με… τη Διαφοροποιημένη Παιδαγωγική Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 22
  • 23.
  • 24.
    Χαρακτηριστικά της ευέλικτης διδασκαλίας          Εκτεταμένοιδιάλογοι Διαπροσωπικές σχέσεις Ερευνητικές δραστηριότητες Ποικίλα ερεθίσματα Πολλές επιλογές Μειωμένη εποπτεία Επίδειξη φροντίδας και προσοχής Αποφασίζουν οι μαθητές Λιγότερες εντολές, περισσότερες εκφράσεις αποδοχής Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 24
  • 25.
    Εσωτερικές διεργασίες στους μαθητές μέσααπό το project: Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 25
  • 26.
    Ενδεικτικά: Εσωτερικές αναπαραστάσεις  Κριτικήσκέψη  Δημιουργική σκέψη  Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 26
  • 27.
  • 28.
    Τι είναι οινοητικές αναπαραστάσεις? Είναι ο προσωπικός τρόπος με τον οποίο ένα άτομο κινητοποιεί τις γνώσεις του όταν βρίσκεται απέναντι σε ένα πρόβλημα: …ανασυντάσσει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζει… …της προσδίδει μια συγκεκριμένη σημασία... ΑΡΑ:  εικόνες του κόσμου με προσωπικό νόημα. Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 28
  • 29.
    Ποια άλλη εσωτερικήδιεργασία μέσα από το project? Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 29
  • 30.
  • 31.
    Μάθηση με διερεύνηση (Inquirylearning) Προϋπόθεση: Συστηματική εξοικείωση με επιστημονικούς και λογικούς κανόνες  αιτιολόγηση τεκμηρίωση  εξαγωγή αποτελέσματος  γενίκευση Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 31
  • 32.
    Μάθηση με ανακάλυψη (Discoverylearning) Διαδικασία παραγωγής εννοιών και ιδεών από τους μαθητές Προϋποθέσεις: Δημιουργία εσωτερικών κινήτρων Υψηλή παρώθηση Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 32
  • 33.
    Ποια άλλη εσωτερικήδιεργασία μέσα από το project? Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 33
  • 34.
    Καλλιεργείται η κριτική σκέψη τωνμαθητών Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 34
  • 35.
    Δεξιότητες Κριτικής σκέψης η κατανόηση του νοήματος μιας δήλωσης από τους αξιολογικούς ορισμούς  η χρήση της λογικής στην επιλογή των  η αναγνώριση της μεροληψίας, των αξιολογικών κριτηρίων στερεοτύπων, των «κλισέ», των  η συνέπεια και προσοχή στην αναζήτηση, προκαταλήψεων σχετικών με το εκάστοτε θέμα, πληροφοριών  ο εντοπισμός της λογικής πλάνης, της  η επισήμανση τυχόν αντιφάσεων ανάμεσα προπαγάνδας, των επιδράσεων της συναισθηματικής φόρτισης σε ιδέες  ο έλεγχος αξιοπιστίας μιας δήλωσης που  η αναγνώριση λογικών ασυνεπειών σε βασίζεται σε παρατήρηση ή στην αυθεντία ένα συλλογισμό  ο έλεγχος εγκυρότητας ενός επαγωγικού  ο προσδιορισμός της συνέπειας και της συμπεράσματος ισχύος ενός επιχειρήματος ή ισχυρισμού  ο έλεγχος της επάρκειας ενός ορισμού αυτοδιόρθωση, αυτοπειθαρχία,  ο χαρακτηρισμός μιας δήλωσης ως απλής αυτοέλεγχος υπόθεσης  η διάκριση των τεκμηριωμένων γεγονότων (American Philosophical Association, 1990)
  • 36.
    Εμπόδια για τηνανάπτυξη της Κριτικής Σκέψης στο σχολείο • Η τεχνοκρατική προσέγγιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας • Αναλυτικά Προγράμματα: έμφαση στο περιεχόμενο και όχι στη διαδικασία • Οι παραδοσιακές μέθοδοι διδασκαλίας (λίγες ευκαιρίες για ανταλλαγή απόψεων και συζήτηση). • Η δυσκολία για σκεπτικισμό και αμφισβήτηση • Ο τρόπος αξιολόγησης (βλ. PISA). • Η πίεση που ασκεί η κάλυψη της διδακτέας ύλης. • Μερικοί εκπαιδευτικοί δεν έχουν κατανοήσει τη φύση της κριτικής σκέψης. • Μερικοί εκπαιδευτικοί δεν πιστεύουν ότι οι μαθητές τους είναι ικανοί για κριτική σκέψη. • Το εκπαιδευτικό σύνδρομο της «σωστής απάντησης». Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 (Κυριακίδης, 2006 ; Χατζηγεωργίου, 1998) 36
  • 37.
    Ποια άλλη εσωτερικήδιεργασία μέσα από το project? Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 37
  • 38.
  • 39.
    Τι είναι ηδημιουργική σκέψη; 1. 2. Συμπεριλαμβάνει καινοτόμες δράσεις και ανακάλυψη. Αναφέρεται στην ικανότητα των ανθρώπων να προχωρούν πέρα από το συγκεκριμένο και το αυτονόητο για να σχηματίσουν κάτι καινούριο. Δημιουργική σκέψη = καινοτομία + ανακάλυψη Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 39
  • 40.
    Δεξιότητες της δημιουργικήςσκέψης Ροή σκέψης  Πρωτοτυπία σκέψης  Επεξεργασία ιδεών (με μεταφορές, αναλογίες)  “Vertical thinking is concerned with digging the same hole deeper. Lateral thinking is concerned with digging the hole somewhere else.” De Bono Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 40
  • 41.
  • 42.
    Περί μαθήσεως…  Η μάθησημπορεί να ποικίλλει από την απόλυτα γραμμική (rote learning) μέχρι τη μάθηση με νόημα (meaningful learning) σε …. υψηλό επίπεδο. Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 42
  • 43.
    Λειτουργικός ορισμός τηςμάθησης: Η στιγμιαία και μοναδική κατασκευή νοήματος που επηρεάζεται από την προηγούμενη γνώση αλλά και από συναισθηματικούς και κοινωνικο-πολιτισμικούς παράγοντες Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 43
  • 44.
  • 45.
  • 46.
    Εκπαιδευτικός: καθοδηγητής, εμψυχωτής, διαμεσολαβητής Οργάνωση σχεδίων ερευνητικήςεργασίας + Ανάθεση γραπτών εργασιών στους μαθητές Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 46
  • 47.
    Σχολικός γραμματισμός του εκπαιδευτικού Οι2 διαστάσεις του Γνωσιακή Η γνώση του πεδίου ειδικότητας Κειμενογλωσσική Η γνώση που οργανώνεται σε «κειμενικό Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 είδος» 47
  • 48.
    Σχέδια ερευνητικής εργασίας(projects) στο σχολείο: Tι είδους γραπτές εργασίες μπορούν να προκύψουν ? 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Κείμενα (ιστορικής) αναδιήγησης Αφηγηματικά κείμενα Εκθετικά κείμενα (σε μορφή εκθέσεων)(reports) Κείμενα συγκριτικής περιγραφής Διαδικαστικά κείμενα Επεξηγηματικά κείμενα Αιτιοκρατική ανάλυση προβληματικών καταστάσεων Κείμενα πειθούς Κείμενα διαλόγου Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 48
  • 49.
  • 50.
    Κοινότητες μάθησης Χαρακτηριστικά Αλληλεξάρτηση σε ομαδικές δραστηριότητες Συμμετοχή σεσυζητήσεις και στη λήψη αποφάσεων Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 Συγκρότηση αντίληψης, γνώσης και νοήματος μέσω αλληλεπιδράσεων 50 50
  • 51.
    Κοινότητες μάθησης στη μητυπική εκπαίδευση Ερευνητικά Προγράμματα Διεθνή Προγράμματα Διαβίου Μάθησης Ερευνητικά Προγράμματα στην Ελλάδα Διδασκαλία εκτός Αναλυτικού Προγράμματος P ROJ ECT Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 51
  • 52.
  • 53.
    Παράδειγμα 1 Εξορύσσοντας τοφως… Τα λιγνιτωρυχεία της Πτολεμαΐδας Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 53
  • 54.
    Θέτουμε στους μαθητέςτα ερωτήματα: «Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς παράγεται το ηλεκτρικό ρεύμα;» «Ποιες οι συνέπειες για τη ζωή των ανθρώπων στο χώρο παραγωγής του ρεύματος;» Ιδεοθύελλα  Προβολή εικόνων για εισαγωγή στο θέμα  Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 54
  • 55.
    ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ 1. Αναζήτηση πληροφοριών(2 διδακτικές ώρες) 2. Συνεντεύξεις - Επίσκεψη στα λιγνιτωρυχεία Πτολεμαΐδας (8 διδακτικές ώρες) 3. Δραματοποίηση (6 διδακτικές ώρες) Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 55
  • 56.
    Αναζήτηση πληροφοριών Χωρίζουμε ταπαιδιά σε 4 ομάδες των 5 ατόμων και τους ζητάμε να αναζητήσουν πληροφορίες σχετικά με τα λιγνιτωρυχεία Πτολεμαΐδας σε διάφορες πηγές. Μετά από την αναζήτηση, οι ομάδες παρουσιάζουν το υλικό στους συμμαθητές τους. Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 56
  • 57.
    Δραματοποίηση Ο εκπαιδευτικός ζητάαπό κάθε ομάδα να φτιάξει το δικό της θεατρικό επιχειρηματολογώντας πάνω στα περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονται με το θέμα. (βλ. μοντέλο κριτικής σκέψης De Bono) Οι ρόλοι είναι οι εξής:       Αφηγητής (δίνει όλες τις πληροφορίες-ουδέτερη στάση) Ουρανός (συντονίζει το διάλογο) Δέντρα (προστασία περιβάλλοντος) Λιγνίτης («δικηγόρος του διαβόλου» - αρνητική στάση) Εργάτες (έμφαση στο συναίσθημα) Ήλιος (αισιοδοξία - θετική στάση) Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 57
  • 58.
    ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ηλεκτρονικός υπολογιστής  Εφημερίδες  Εγκυκλοπαίδειες και Βιβλία  Προβολέας (projector)  Ζωντανές ηχογραφήσεις  Φωτογραφίες  Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 58
  • 59.
    ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ            Εγκυκλοπαίδεια «Επιστήμη καιΖωή», εκδοτικές και εμπορικές επιχειρήσεις ΧΑΤΖΗΪΑΚΩΒΟΥ Α.Ε., Θεσσαλονίκη Εγκυκλοπαίδεια «δομή, όλες οι γνώσεις για όλους», εκδόσεις ΔΟΜΗ, Αθήνα «Νέα σχολική εγκυκλοπαίδεια: Για σας παιδιά», εκδόσεις ΑΥΛΟΣ Βιβλίο «Μνήμες και εικόνες από λιγνίτη», Αθήνα 2010 www.dei.gr http://lithos.geology.upatras.gr/epy/lignitis.htm http://troxoikaitir.gr/article/242/mia-imera-sta-latomeia-lignitistin-ptolemaida http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=10&artid=1335 13 http://www.oikologos.gr/index.php?option=com_content&view= article&id=321&Itemid=190 http://www.allaboutenergy.gr/LigniteMakedonia.html www.ypeka.gr Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 59
  • 60.
    Παράδειγμα 2 Αρχαία ΕλληνικήΤεχνολογία Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 60
  • 61.
    Διαθεματική προσέγγιση: Εφαρμογή τηςΤεχνολογίας στους Αρχαίους Ελληνικούς ναούς - Ο ναός ως ανθρώπινη κατασκευή στο φυσικό περιβάλλον -Ο ναός ως διαχρονικό στοιχείο πολιτισμού - Υλικά κατασκευής - Αρχιτεκτονική/ αισθητική -Τεχνολογία οικοδόμησης και λειτουργίας του ναού - Ρόλος του ναού σε συγκεκριμένο πολιτισμικό πλαίσιο - Δοξασίες - Οικονομία - Διαδικασίες τελετουργίας - Αντιστοιχίσεις σε σύγχρονα πολιτισμικά πλαίσια - Μύθοι και θρύλοι κ.λπ. Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 61
  • 62.
    Παράδειγμα 3 Πρόγραμμα ηθικήςενδυνάμωσης (έρευνα δράσης) Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 62
  • 63.
    Το «όχημα» τουπρογράμματος: 4 ιστορίες Ο κύκλος με την κιμωλία Η χαμένη κούκλα (B. Brecht, 1944) (Sastre, 1998) Η ιστορία του Σολομώντα για τις δύο γυναίκες Ξουτ (Σκαλίδη & Τσάμπρα, 2003) (Παλιά Διαθήκη) Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 63
  • 64.
    Σε τι ωφελήθηκανοι μαθητές; (γνωστικά, συναισθηματικά, γλωσσικά, κοινωνικά…) Κατήγγειλαν την εγκατάλειψη του παιδιού Ανέλυσαν την υιοθεσία & τη μονογονεϊκή οικογένεια ως κοινωνικά φαινόμενα Έδωσαν απαντήσεις σε ηθικά διλήμματα Διατύπωσαν επιχειρήματα για τα δικαιώματα του παιδιού Διαπραγματεύτηκαν ηθικούς κώδικες (έννοια του «ανήκειν») Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 64
  • 65.
    Με αφορμή τιςιστορίες… Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 65
  • 66.
    Δραστηριότητες στη διάρκεια τουProject (1/2)         Προσωπικό ημερολόγιο Συζήτηση εργαστηριακής μορφής Ιδεοθύελλα Κατασκευή ιστοριών Δημιουργία καταστάσεων προσομοίωσης Παιχνίδι ρόλων (as if…) Συνεντεύξεις Ασκήσεις ενδυνάμωσης συναισθηματικής νοημοσύνης Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 66
  • 67.
    Δραστηριότητες στη διάρκεια τουProject (2/2) Δημιουργία αφίσας  Δημιουργία κόμικς  Δημιουργία συλλογικού διηγήματος  Δημιουργία συλλογικού μονόπρακτου  Ανέβασμα παράστασης από τους μαθητές  Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 67
  • 68.
    Τι ενσωματώνει τοproject? (1/3)          Ψυχολογικό-κυκλικό μοντέλο διδασκαλίας Ανάδειξη υποκειμενικών οπτικών στη διδασκαλία Διαφοροποίηση - διαφορετικότητα Επικοινωνία – διάδραση Κοινωνικό κονστρουκτιβισμό (Vygotsky, ZPD) Βιωματική μάθηση Αφήγηση ιστοριών Παραγωγή πρωτότυπων πολυτροπικών κειμένων Συναισθηματική νοημοσύνη (ενσυναίσθηση) Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 68
  • 69.
    Τι ενσωματώνει τοproject? (2/3) Γνωστική εξέλιξη  Εισαγωγή της έννοιας «διαπραγμάτευση»  Μάθηση με νόημα  Δημιουργική σκέψη (φαντασία, σχεδιασμός, καινοτομία, πρωτοβουλία, δυνατή σκέψη, επινοητικότητα, σύνθετη σκέψη, …)  Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 69
  • 70.
    Τι ενσωματώνει τοproject? (3/3) Χρήση μεταφοράς (αλληγορία)  Χρήση αναλογίας  Αναστοχασμό  Κοινότητες μάθησης  Ενδυνάμωση - χειραφέτηση  Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 70
  • 71.
  • 72.
    ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ λαμβάνει χώρα σε όπως ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΑΣΕΩΝ, ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΚΟΠΙΜΗΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΣΚΕΨΗΣ, ΔΡΑΣΗΣ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ βοηθά στην στηρίζεται σε ΜΕΘΟΔΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ δίνει δυνατότητα για είναι ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 72
  • 73.
    ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥΣ ΚΛΑΔΟΥΣ Ή ΑΥΘΕΝΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ σημαίνει ότι η μελέτη οργανώνεται με βάση ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΑ ή ΟΛΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΑΤΩΣΗ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ γίνεται ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ υλοποιείται σε φάσεις χρησιμοποιείται για ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 ΩΡΕΣ, ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ, ΜΗΝΕΣ διαρκεί 73
  • 74.
    ΕΜΠΛΟΚΗ ΓΟΝΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ δίνει δυνατότητα για αποτελεί ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΑΛ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ενισχύει Κ. Δημητριάδου_Σέρρες 6/12/2013 «ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΙΣΤΙΚΟ» ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 74