ӨМНӨХ ҮҮРГИЙГ СОЛИХТОЙ ХОЛБОГДСОН ШҮҮХИЙН ПРАКТИК www.advocate.mn

1. Бэлтгэсэн: Ц.Цэрэнжаргал
О.Болормаа
2025-01-23
“Өмнөх үүргийг солихтой холбогдсон
шүүхийн практик”

2. АГУУЛГА
1. Улсын дээд шүүхийн 2018 оны 12 дүгээр сарын 06-ны өдрийн
001/ХТ2018/01769 дугаартай тогтоол
2. Улсын дээд шүүхийн 2024 оны 04 дүгээр сарын 02-ны өдрийн
001/ХТ2024/00062 дугаартай тогтоол
Холбоос:
https://shuukh.mn/single_case/4953?start_date=&end_date=&id=3&court_cat=1&bb=
https://shuukh.mn/single_case/10463?daterange=2024/01/01%20-%202024/05/15%20
&id=3&court_cat=1&bb=1

3. Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах худалдан авах гэрээ
Шүүхийн практикийн ач холбогдол
Худалдагч Худалдан авагч
Хөрөнгө шилжүүлэх
Үнэ төлөх
Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр бус болж талууд өгсөн, авснаа
буцаах тохиолдолд худалдагч нь худалдан авагчийн эзэмшилд байсан үл хөдлөх эд хөрөнгөд
түрээсийн төлбөр тооцож нэхэмжилсэн тохиолдлыг шүүхээр шийдвэрлэсэн байдал

4. Хяналтын шатны шүүхийн шийдвэр
Огноо: 2018.12.06
Шийдвэрийн дугаар: 001/ХТ2018/01769
Нэхэмжлэлийн шаардлага:
Шүүхийн шийдвэр
Маргааны зүйл:
2014-05-09-ний өдрөөс 2018-04-09-ний өдөр хүртэлх 47 сарын хугацаанд үл
хөдлөх хөрөнгө ашигласны төлбөрт 1 м.кв-ын 30,000 төгрөгөөр 174 м.кв
талбайгаар тооцож 245,340,000 төгрөгийг гаргуулж өгнө

5. Үүргийн хэлцэл цуцлагдсан тухайд:
Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.8 дахь хэсэгт заасан үндэслэлээр хүчин төгөлдөр бус
байна.
Шүүхийн шийдвэр
Түрээсийн төлбөр:
245,340,000 төгрөг шаардсаныг хангах боломжгүй гэж шүүх үзсэн.
Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн буруутай этгээд нь бусдад
учруулсан хохирлыг нөхөн төлнө. Хэрэгт авагдсан баримтаар, худалдах
худалдан авах гэрээний зүйл эрхийн зөрчилтэй байсан, гэрээний зүйл
төлбөрт хураагдсан буюу өмчлөх эрх хариуцагчид шилжих боломжгүй
нөхцөл байдал үүссэнээс гадна хариуцагчаас нэхэмжилсэн төлбөрийн
аргачлалын үндэслэл тогтоогдоогүй байна.

6. Хяналтын шатны шүүхийн шийдвэр
Огноо: 2024.04.02
Шийдвэрийн дугаар: 001/ХТ2024/00062
Нэхэмжлэлийн шаардлага: Үл хөдлөх эд хөрөнгө албадан чөлөөлүүлэх, олох байсан орлого
63,000,000 төгрөг гаргуулах,
Шүүхийн шийдвэр
Маргааны зүйл:
Зохигч үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнийг бүрэн төлсний дараа өмчлөх эрхийг
шилжүүлэхээр харилцан тохиролцсоныг маргаагүй, гагцхүү нэхэмжлэгч
талаас үнийг бүрэн төлөөгүй гэж, хариуцагч төлбөр бүрэн төлөгдсөн гэж
маргаснаас хэн аль нь хэлцлээр шилжүүлсэн зүйлээ буцаахыг хүссэн байна.

7. Үүргийн хэлцэл цуцлагдсан тухайд:
Хэдийгээр хариуцагч нь гэрээнд заасны дагуу худалдсан эд зүйлийн үнийг бүрэн төлсөн байх
боловч эд хөрөнгийг буцаан авах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч, үнэд төлсөн
мөнгөө авахаас татгалзаагүй, маргахгүй байгаа учир зохигчийн хэн алины хэлцлээр
шилжүүлсэн зүйлийг харилцан буцаах үр дагавар үүсэж байх ба нэхэмжлэгчээс 110,241,000
төгрөгийг гаргуулж хариуцагчид, хариуцагчийн эзэмшлээс үл хөдлөх хөрөнгийг гаргуулж
нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэх нь Иргэний хуулийн 205 дугаар зүйлийн 205.1-д заасантай
нийцнэ.
Шүүхийн шийдвэр
Түрээсийн төлбөр:
Хариуцагч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг гэрээний үндсэн дээр буюу
өмчлөгчийн зөвшөөрлөөр харилцан тохирч эзэмшиж байсан тул Иргэний
хуулийн 90 дүгээр зүйлийн 90.1-д зааснаар шударга эзэмшигч бөгөөд
эзэмшилдээ байх хугацаанд хөрөнгийг буцаан өгөх хүртэл үр шимийг хүртэх
эрхтэй.
/Иргэний хуулийн 94 дүгээр зүйлийн 94.1, 94.2, 94.3/

8. Нөгөө талаар
Гэрээний нэг талын буруу буюу үүргийн зөрчлөөс нөгөө тал гэрээнээс татгалзсан бол
хохирол шаардах эрхийг Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.1-д зааснаар зохицуулсан
бөгөөд гэрээнээс татгалзах саналыг нэхэмжлэгч гаргасан, түүний гэрээнээс татгалзсанд
хариуцагч буруугүй, гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй буюу үнийг дутуу төлсөн гэх
нөхцөл тогтоогдоогүй.
Шүүхийн шийдвэр
Дүгнэлт:
Талууд гэрээний үүргээ зөрчөөгүй тохиолдолд түрээсийн төлбөр шаардах
эрхгүй байна.
Гэрээний үүргээ зөрчсөн тохиолдолд ИХ-ын 227 дугаар зүйлд заасны дагуу
шаардах эрхтэй байна