1. Politika industriale e BEE-së Prof. dr. Besim Beqaj

2. Politika industriale e UE Evolucioni i politikës industriale Fillimisht si ide Nuk ishte e p araparë me Marrëveshjen e Romës Theksi vehët në: Konkurencën në BEE Harmonizimin e standardeve teknike Specializimin etj. Mbizotron teza se politika industriale do të zhvillohet spontanisht me zhvillimin e tregut të përbashkët Strategjia kryesore e BEE ishte krijimi i tregut unik në mes të vendeve 1967 dhe 1968 krijohet Drejtoria për industri dhe kërkon disa ndryshime Politika e vertetë industriale fillon me 1972 me MOM i quajtur me emrin Colonna.

3. Memorandumi për politikë industriale - Colonna Treg unik pa barrierat ekzistuese Zhvillim i afarizimit në tërë hapësirën e BEE Përballimi i konkurencës prej vendeve jashtë BEE Ndihmë industrisë për adaptim në kushte të ndryshimeve – problemi i punësimit Shkallë më të lartë të solidaritetit më marrëdheniet e jashtme ekonomike Në sferën e kontrollit të kompanive mult i nacionale Në sferën e bashkëpunimit teknologjik

4. Pengesat e politikës industriale 1973 miratohet Plani ak c ional i pol i tikës industriale por pa rezultate të prekshme Problem ishte fuqia e Drejtoratit për industri dhe shpërndarja e resurseve në mes sektorëve dhe në mes të vendeve. Kah mesi i viteve 70-ta shënohen përmirësime. Tregu u përbashkët me eliminim të barrierave teknike dhe tregtare Riorganizimi industrisë që ka përjetuar krizë Stimulim i industrisë së re.

5. Qëllimet e poltikës industriale Konkurrenca me SHBA dhe Japoninë Tregu unik Eliminimi i barrierave Stimulimi i krijimit të kompanive evropiane Modernizimi i industrisë nacionale (tekstil, anijendërtimtari, prodhim letre etj,)

6. Tregu i hapur dhe konkurrent Kërkon: Shpejtimin e adaptimit të industrisë në ndryshimet strukturale Nxitjen e zhvillimit të NVM në BEE Nxitjen e bashkëpunimit në mes të ndërmarrjeve Shfrytëzimin e potencialit industriale në politikën e inovacioneve dhe zhvillimit teknologjik

7. Orientimet e shteteve Punësimi i plotë (Gjermania, BM, Holanda) Stabilizimi i investimeve (Italia) Stabilizim i çmimeve (Gjermani dhe Italia) Ekuilibri i bilancit të pagesave (të gjithë) Franca – Themelimi i konglomerateve të mëdha (kishte planifikim të mirëfilltë) Gjermania – laisser-faire

8. Orientimet e shteteve -2 Kriza e thellë me rritjen e çmimit të naftës dhe jo-efikasiteti i politikës industriale të viteve 80-ta, solli debat të gjerë: Franca kishte tri qëndrime: Zgjedhja e kampionve nacional Koncentrimi i prodhimit Politika industriale specifike. BM dyshime në politikë industriale- diskontinuiteti ne qeveri Itali bazohej në interesat e ndryshme politike dhe sociale Dallime të shumta ekzistojnë

9. Investimet në Hulumtim dhe Zhvillim EU prapa SHBA dhe Japonisë 1.96% nga GDP UE 2.59% nga GDP SHBA 3.12% nga GDP Japonia Dallimi në mes të UE dhe SHBA është 120 mlrd. Euro në vit. Tendenca në UE për investime në H&ZH 3% nga GDP UE ka 5.3 shkencëtar në 1000 të punësuar SHBA ka 9 shkencëtar në 1000 të punësuar Japonia ka 9.7 shkencëtar në 1000 të punësuar

10. Politika e konkurrencës BEE favorizon konkurrencë n si kusht themelor për efikasitet të industrisë Harmonizimi i ligjeve Ndërtimi i institucioneve të mirëfillta Rregullat e BEE për konkurrencën – neni 85 dhe 86 i Marrëveshjës së Romës Ndalohen veprimet e dëmshme në tregti Shtetet e zhvilluara nuk lejohen të keqpërdorin pozitën e tyre favorizuese nëse kjo ndikon negativisht tek vendet tjera.

11. Politika e konkurrencës Rregullon sjelljen e kompanive dhe shteteve në këto sfera: pengon kompanitë që t'i keqpërdorin pozitat e tyre dominante Ndarja e tregut nga ana e kompanive Përparësitë që i gëzonte shteti mund to gëzojnë kompanitë Strukturat e tregut mbeten konkurrente Bashkimi i ndërmarrjeve është legjitime por me kujdes për ruajtjen e konkurrencës Kontrollon ndihmen e jashtme të huaj Ndihma për H&ZH të jetë në funskion të përgjithshëm e jo vetëm të ndërmarrjës Çrregullimi i tregut kufizohet me atë që është e domosdoshme Monopolet me interes shtetëror rrezikojnë konkurrencën dhe është problem të përcaktohen interesi i përgjithsëm

12. Krijimi i strukturave të shendosha Shmangia nga subvencionet në fusha të ndryshme Prelevmanet Nëse një kompani ka mbi 50% të tregut konsiderohet se ka pozitë dominante në treg. Me interes të veçantë: Energjetika, transporti, telekomunikacioni, bujqësia. (REM, SEETO)

13. Çka nuk është e drejtë? Çmimet e përcaktuara nga një apo disa shitës dominant Restrikcionet në prodhim dhe zhvillim teknologjik Kushtëzimet gjatë lidhjës së marrëveshjeve (Fizibiliteti i rrugës së Durrësit) Kushtet jo të barabarta në treg – preferencialet për ndonjë kompani. Komision Evropian ka një detyrë delikate : Harmonizimi i interesave nacionale afatshkurtëra me atë të BEE afatgjata. Nuk l e johet keqësimi ser i oz i zhvillimit në një vend sepse mund të lindin problemet sociale Duhet të ruajë parimin bazë të konku r rencës

14. Nxitja e kompanive evropiane Krijimi i firmave të mëdha (raporti BEE/SHBA) Sfera e Parë: Krijimi i kompanive të mëdha në industri Eliminimi i faktorëve që kanë penguar koncentrimin e prodhimit dhe qarkullimit. Fokus i veqantë në sferën e tatimeve stimulues për kompanitë e mëdha (TVSH- ndikon neutralisht në rritjen e firmave të mëdha) Sfera e dytë: nxitja e marrëveshjeve integruese (Mergers) Problemet fiskale Dallimi në mes të vlerës së kontabilitetit dhe vlerës reale mund të rritë shpenzimet e integrimit ndërkombëtar. Problemet juridike Disa shtete nuk lejojnë bashkimin e kompanive Me 1970 BEE propozon harmonizimin e ligjeve nacionale me ato të BEE. Rritje të investimeve në H&ZH

15. Integrimi nacionale v.s. BEE Integrimet nacionale krijojnë monopole nacio n ale të cilat parimisht shkatërrojnë bashkëpunimin evropian. Dunlop-Pirelli (1971-1981) Unidata (1973 dhe e ndërprerë shpejt) Drejtoria e përgjithshme e konkurrencës së UE kujdeset Mosformimin e monopoleve Kontrollimin e shkrirjes se kompanive të mëdha Liberalizimin e tregtisë si dhe Kontrollimin e intervenimeve shtetrore dhe subvencioneve.

16. Harmonizimi i standardeve teknike Qasje që siguron se BEE: Përcjell normat teknike dhe eliminon ato të panevojshmet. Pranimin reciprok të rezultateve të testeve dhe formulimin e rregullave të përbashkëta. Masa të reja për rregullim në BEE Zgjerimin e kompetencave në shëndetësi, sigurim, mbrojtje të punëtorëve dhe ruajtje e ambientit. Aplikim të standardeve të përbashkëta

17. Harmonizimi i standardeve teknike Komision formon organizata të specializuara siq janë: CEN – European committee for standardization EN prEN Draftet CEN TS - Specifikat teknike CEN TR – Raportet teknike CEN CWA – Marrëveshjet e workshopeve CENELEC – European Committee for Electrotechnical Standardization Zyra Evropiane për Patente ISO HACCP Hazard Analysi Critical Central Point

18. Ndryshimet strukturale dhe ndihma rajoneve më pak të zhvilluara Ndryshimet strukturale – nevojë për zënie të hapit në industrinë bashkëkohore Teknologjia e lartë në aspektin afatshkurtër rritë papunësinë por e kundërta ndodhë në afat të gjatë BEE nuk ka mundur ta mbajë hapin: Elektronikë Teknologji informative

19. Prodhimi vendor Siguria me e madhe Afatet e liferimit të mallrave Lidhjet me te lehta afariste Problemi i punësimit Kjo paraqet pengesë për strategji të përbashkët industriale

20. Angazhimi i BEE për ndryshime strukturale Industria e çelikut Eliminohet hiperproduksioni dhe zvoglohen humbjet – vendosen kuotat prodhuese – nuk ka funksionuar Hapi i dytë – zvogëlimi i kapaciteteve Shiten rezervat e çelikut me çmime me të ulëta se sa që ishin marrë vesh dhe komisioni aplikoi denime të rrepta. Ndryshimet strukturale penguan edhe qeveritë nacionale duke ndihmuar ato që direkt të përkrahin prodhuesit e vet të cilët nuk ishin efikas.

21. Ndryshimet strukturale veshtrohen në dy aspekte Eliminimi i kundërthenieve dhe disproporcioneve në aksionet nacionale Shfrytëzimi i mundësive në kuadër të BEE Financim i përbashkët Zgjerim i tregut Shmangie nga konkurrenca jolojale

22. BEE identifikon tri tipe të rajoneve për të ndihmuar Rajonet që kanë ngecje në zhvillim Greqia, Portugalia, Italia jugore (Sicilia dhe Sardinja), pjesa dërmuese e Spanjës Territoret industriale që shënojnë rënie në zhvillim Papunësia më e madhe se mesatarja e BEE, punësimi në industri të jetë i njëjtë ose më i madh se mesatarja e BEE për çdo vit Rënia e punësimit në industri në krahasim me vitin referent Territoret fshatare Nivel i lartë i të punësuarve në bujqësi Nivel i ulët i të ardhurave nga bujqësia Nivel i ulët i zhvillimit shoqëroro-ekonomik sipas BPSH

23. Intervenimi financiar në BEE Bashkësia ekonomike për Çelik lejoi hua për modernizim të industrisë Banka Evropiane për Investime - Luksemburg Hua për avancimin e zhvillimit rajonal Investon në vendet me pak të zhvilluara Deri në 20 mlrd Euro në vit Hua dedikohen për: Infrastrukturë, Përmirësim të lidhjeve transevropiane të telekomunikimit Zhvillim të NVM Mbrojtje e ambientit

24. Fondi Social Evropian Nxitje e punësimit dhe zhvillimit të potencialit njerëzor Lufta kundër papunësisë Hapja e vendeve të punës Arsimimi dhe aftësimi Barazia gjinore në tregun e punës Në vitin 1997 Strategjia Evropiane për punësim

25. Fondi Evropian për bujqësi - EAGF Modernizimi i strukturës së prodhimit Financimi i PPB distribuimi në bujqësi EAGF ka për qëllim Efikasitetin e strukturës së fermave Mbështetjen e investimeve në përpunimin e ushqimit Mbështetjen e sektorit të marketingut

26. Fondi Evropian për Zhvillim Rajonal - ERDF 1975 ndihmë për stimulimin e aktiviteteve ekonomike dhe përmirësimin e infrastrukturës në rajonet më pak të zhvilluara Përkrahë kohezionin ekonomik dhe social duke korrigjuar pabarazitë rajonale dhe duke kontribuar në zhvillimin e rajonit.

27. Burimi www.Menaxherat.com