Dokumen ini membahas tentang aspek anatomi dalam pergerakan manusia termasuk sistem rangka, sendi, dan otot. Sistem rangka terdiri dari berbagai jenis tulang dan memiliki fungsi penting seperti menyokong, melindungi, dan menghasilkan sel darah merah. Otot juga terbahagi kepada tiga jenis yang berfungsi untuk menghasilkan pergerakan dan mengekalkan postur badan.

1. TAJUK : ASPEK ANATOMI DALAM
PERGERAKAN MANUSIA
- sistem rangka
- sistem sendi
- otot dan fungsinya dalam biomekanik

2. SISTEMSISTEM
RANGKARANGKA

3. SISTEM RANGKA
•TULANG
•RAWAN
•LIGAMEN
•TENDON

6. PENGENALAN TULANG
 206 Tulang dalam tubuh orang dewasa
 Jumlah berat sistem rangka seorang dewasa
merupakan 14 % daripada jumlah berat
badannya
 Meliputi tulang tengkorak, tulang badan, tulang
anggota
 Bahan Asas : Protein & Mineral ( Kalsium &
Posforus )
 Komponen : 50 % Air & 50 % Bahan Pejal
( Organan 2/3 , B. Organan 1/3 )

7. KANDUNGAN TULANGKANDUNGAN TULANG
 Bahan Organik : Sel-sel tulang, serat dan bahan
dasar termasuk glikoprotein
glikosaminoglikin
 Bahan Bukan Organik : garam mineral seperti
kalsium karbonat dan
kalsium fostat.

8. TULANGTULANG
 Kalsium dan fosfurus adalah bahan-bahan
mineral yang membentuk struktur badan
manusia.
 Gabungan kedua-dua bahan ini menjadi
tulang keras dan tegap.

9. Setiap tulang merupakan organ kepada
sistem rangka.
Pembentukan tulang adalah dari tisu-tisu
yang kuat dan aktif
Terbentuk dan bertindakbalas mengikut
fungsi.
Saiz & bentuk yang membezakan antara
tulang

10. RAWAN
Pejal tetapi elastik.
Cth. : cuping telinga, hujung hidung, hujung
tulang
Peranan :- Rangka penyokong dalam peringkat
embrio- menyerap hentakan

11. LIGAMEN
 Merupakan tisu bergentian yang berwarna
putih atau kuning pucat
 Tisu ini adalah liat dan kuat
 Ligamen menghubungkan tulang-tulang yang
bersendi
 Ia merupakan tisu yang menghubung satu
tulang dengan tulang yang lain

13. TENDON
 Merupakan tisu bergentian yang berwarna
putih
 Ia adalah jalur tisu yang kuat
 Tendon melekatkan otot pada tendon
 Tendon bersifat tidak kenyal tetapi tidak boleh
melentur
Cth. : melekatkan bisep pada tulang radius
melekatkan otot tisep pada tulang
ulna

14. JENIS-JENIS TULANGJENIS-JENIS TULANG
 Tulang panjang (Long Bone)
 Tulang pendek (Short Bone)
 Tulang leper ( Flat Bone)
 Tulang tidak tentu bentuk ( Irregular Bone)
 Tulang bulat (Round Bone)

15. Tulang Panjang (Long Bone)
 Berbentuk panjang dan lurus
 Kedua-dua hujung membengkak (epiphysis) .
Contoh : humerus, femurus, radius, ulna dan tibula.
Tulang Pendek (Short Bone)
 Berbentuk kiub dengan panjang dan lebar hampir
sama.
Contoh : tarsals carpals, meta tarsal phalanges.

16. Tulang Leper (Flat bone)
 Mempunyai permukaan yang lebar
Contoh : scull, scapula, sternum, pelvis.
Tulang tidak tentu bentuk (Irregular Bone)
 Mempunyai berbagai bentuk.
 Bercantum dengan tulang-tulang yang lain
Contoh Veterbrae
Tulang bulat (Round Bone)
 Bersaiz kecil
Contoh : patella

17. FUNGSI TULANG
 Penyokong
 Pergerakan
 Perlindungan
 Penghasilan Darah Merah
 Tempat Menyimpan Sumber Mineral

18. Penyokong
 Membentuk sistem rangka tubuh
 Memberi perlekatan kepada otot dan ligamen
 Menyokong tisu-tisu lembut
Pergerakan
 Pelekatan otot untuk membantu proses pergerakan dan proses
kontrasi bagi menghasilkan pergerakan
Contoh : memegang, melentur, menarik, dan
menolak.
Perlindungan
 Melindungi organ-organ penting daripada mengalami
kecederaan.
Contoh : skull atau cranium – melindungi otak.
ribs – melindungi jantung dan paru-paru.

19. Penghasilan Sel Darah Merah
 Sel-sel darah merah serta sebahagian sel darah putih
dihasilkan melalui proses Hemopoiesis atau Hemotopaisis
Tempat Menyimpan Sumber Mineral
 Menyimpan fosforus, sodium, kalsium, potessium dan
mineral lain bagi menghasilkan ostoblas (sel pembina
tulang)

20. RANGKARANGKA
Gabungan tulang dan sendi yang dicantum
oleh ligamen berfungsi untuk membentuk
sebagai satu bingkai pelindung atau
penyokong.

21. Sistem RangkaSistem Rangka
Terbahagi kepada 2 bahagian
 Rangka paksi (Axial skeleton) – 80
 Rangka anggota (Appendicular skeleton )
- 126

24. Bahagian utama sistem rangka
 Tulang Anggota Atas
Kranium – 8
Face (Bahagian muka) – 14
 Tulang Anggota Tengah
Vertebra (tulang belakang)
Tulang rusuk (Rib)
Tulang bahu
Tulang pangkal lengan (Humerus)
Tulang lengan bawah
Pergelangan tangan (karpus) tapak tangan, jari,
pelvis.

25.  Tulang Anggota bawah
Paha (Femur)
Tempurung Lutut (patella)
Keting (Tibia)
Betis (Fibula)
Pergelangan kaki (Tarsus)
Tapak kaki (Metatarsus)
Jari kaki (Falang)

26. SISTEMSISTEM
SENDISENDI

27. PENGENALANPENGENALAN
Sendi adalah tempat dua atau lebih tulang
bertemu. Permukaan tulang yang bertemu
dengan tulang lain dikenali sebagai
permukaan artikular.

29. PENGELASAN SENDIPENGELASAN SENDI
Synarthrosis (sendi berserat tanpa bergerak)
Amphiarthrosis ( sendi separa bergerak)
Diarthrosis ( sendi sinovial – bergerak)

30. JENIS – JENIS SENDIJENIS – JENIS SENDI
 Sendi Bahu - Sendi Lesung
 Sendi Siku – Sendi Engsel
 Sendi Tapak Tangan & Jari – Sendi Pelana
 Sendi Pergelangan Tangan – Sendi Bonggol
 Sendi Antara Atlas – Sendi Paksi
 Sendi Pergelangan kaki – Sendi Telangsar

37. FUNGSI SENDIFUNGSI SENDI
Sinarthrosis – Dua tulang akan rapat tetapi
tiada pergerakan .
contoh : tengkorak (skull)
Diarthrosis – Pergerakan pelbagai arah
contoh : sendi lutut, sendi bahu
Amphiarthrosis – Pergerakan yang sedikit
contoh : vetebra (tulang belakang)

38. GERAKAN SENDIGERAKAN SENDI
 Sendi Bahu – Ekstensi , Fleksi , rotasi,
hiperekstensi
 Sendi Siku – Ekstensi , Fleksi
 Sendi Pelana – Fleksi , Ekstensi
 Sendi Bonggo – Fleksi , Ekstensi , Hiperekstensi
 Sendi Paksi – Fleksi , Ekstensi , Hiperekstensi
 Sendi Telangsa – Dorsi Fleksi , Plantar Fleksi.

39. Contoh Pergerakan Sendi :
(Pada Pergerakan Sendi Siku)
Pergerakan Fleksi Ekstensi
Jenis sendi Engsel Engsel
Satah pergerakan Frontal Frontal
Akssis Medial lateral Medial axis
axis(elbow joint) (elbow joint)

40. SISTEMSISTEM
OTOTOTOT

44. JENIS-JENIS OTOT
40 % hingga 50 %berat badan terdiri drp. tisu
otot
L/kurang 600 otot terdapat dalam badan
manusia
Terbahagi kepada 3 jenis :
1. Otot Kardiak (cardiac muscle)
2. Otot Licin (smooth muscle)
3. Otot Rangka (skeletal muscle)

45. JENIS TISU OTOTJENIS TISU OTOT
Otot rangka
Otot kardiak
Otot licin

46. OTOT KARDIAK
Ia adalah otot jantung
Gerakannya sekata
Bertindak tanpa ransangan saraf
Kuncupannya dicepat dan dilambatkan oleh
kuasa sistem saraf otonomi
Mengepam darah keseluruh badan

47. OTOT LICIN
Ia adalah otot perut
Terdapat pada
1. Dinding saluran pencernaan
2. Dinding saluran darah
3. Kelopak mata
Ia tanpa jalur
Gerakannya tidak dapat dikawal dengan kemahuan
sendiri
Di bawah kawalam sistem saraf otonomi

48. OTOT RANGKA
Di kenali sebagai otot terkawal/otot berjalur
Membaluti sistem rangka tubuh
Berfungsi untuk menggerakkan rangka
Tindakannya si bawah kawalan sistem saraf
pusat
Gerakannya dapat dikawal oleh kemahuan
sendiri

49. CIRI-CIRI OTOTCIRI-CIRI OTOT
Excitabiliti/Keterujaan
– keupayaan tisu otot untuk menerima dan
bertindakbalas terhadap rangsangan
Kontraktiliti
– keupayaan tisu otot untuk memendek dan
menebal apabila menerima rangsangan

50. Ekstensibiliti
– keupayaan tisu otot untuk diregang atau
berada dalam keadaan rehat
Elastisiti/Kekenyalan
– keupayaan tisu otot untuk kembali kepada
bentuk asal selepas kontraksi

51. FUNGSI OTOTFUNGSI OTOT
Menghasilkan pergerakan
Mengekalkan posisi badan dan postur
Menyokong tisu lembut
Mengekalkan suhu badan

52. STRUKTURSTRUKTUR
TIGA LAPISAN
– epymisium
– perymisium
– endomysium

53. AKSI OTOTAKSI OTOT
 Fleksi
 Ekstensi
 Adduksi
 Abduksi
 Protraksi
 Retraksi
 Elevasi
Depresi
Rotasi
Sirkumduksi
Pronasi
Supinasi
Inversi

56. ORIGIN & INSERTIONORIGIN & INSERTION
Setiap otot bermula pada origin dan
berakhir pada insertion
Ia berkontraksi bagi menghasilkan aksi.
Umumnya, origin bersifat tetap dan
insertion bergerak.
Cth: otot triceps brachii melekat pada
olecranon process dan origin pada
bahu

60. PENGOLONGAN AKSIPENGOLONGAN AKSI
Pengerak Utama (Agonist)
– otot yang berkontraksi menghasilkan
pergerakan
– cth: otot biceps brachii merupakan pengerak
utama fleksi siku

61. Antagonist
– pengerak utama yang aksinya berlawanan
dengan agonist
– cth: triceps brachii merupakan pengerak
utama meekstensikan siku
– ia merupakan antagonist bagi biceps brachii
Synergist
– ia membantu pengerak utama dalam
menghasilkan pergerakan
– ia menyediakan tarikan tambahan dan
penetap origin

62. KUMPULAN OTOT SEMASA
PERGERAKAN
FLEKSI (Fleksor)
EKSENTASI (Ekstensor)
ADDUKSI (Adduktur)
ABDUKSI (Abduktur)
DORSIFLEKSI
PLANTARFLEKSI

63. PENGUNCUPAN OTOT
ISOMETRIK
- Penguncupan otot yang tidak melibatkan
pergerakan sendi
ISOTONIK
- Penguncupan otot yang melibatkan pergerakan kaki,
tangan dan badan
- Terbahagi 2 :
I. Penguncupan konsentrik – otot memendek untuk
menggerakkan rintangan
ii. Penguncupan esentrik – otot menguncup memanjang
ISOKINETIK
- Penguncupan ini bergerak dgn. Kadar yg. Sama dan mempunyai
rintangan sama

64. SEKIAN, TERIMA KASIH.