H δομή τηςπαραγράφου
1. Θεματική περίοδος: η κεντρική ιδέα, «το θέμα»
της παραγράφου. Βρίσκεται συνήθως στην αρχή
της παραγράφου.
2. Σχόλια ή λεπτομέρειες: οι επιμέρους ιδέες και
στοιχεία που αποδεικνύουν ή σχολιάζουν τη
θεματική περίοδο.
3. Κατακλείδα: συμπέρασμα, μια γενική κρίση που
ολοκληρώνει το νόημα της παραγράφου.
Βρίσκεται στο τέλος της παραγράφου και πολλές
φορές παραλείπεται.
3.
να ξέρουμε τι
ακριβώςθα θίξουμε
στη συγκεκριμένη
παράγραφο
να περιέχει
αρκετές
λεπτομέρειε
ς
να μη
περιέχει
άσχετα
θέματα
οι λεπτομέρειες
να βρίσκονται σε
λογική σειρά
να συνδέονται
μεταξύ τους οι
επιμέρους ιδέες
χωρίς χάσματα
να
τονίζονται οι
πιο βασικές
ιδέες
4.
Σαφής σκοπός
• Ηθεματική πρόταση εκτός από την κύρια
ιδέα εκφράζει και τη στάση του συγγραφέα
απέναντι στο θέμα του, την οπτική γωνία.
• Έτσι
• 1. Σκεφτόμαστε τι θέλουμε να πούμε πάνω
στο θέμα, ποιος είναι ο σκοπός μας.
• 2. Διατυπώνουμε σε μορφή πρότασης που
εκφράζει τη στάση μας απέναντι στο θέμα.
5.
Ενότητα
• Γίνεται λόγοςγια ένα επιμέρους θέμα.
• Δεν πρέπει να περιέχονται λεπτομέρειες
άσχετες με την κύρια ιδέα. Κάθε πρόταση
σχετίζεται άμεσα με την κύρια ιδέα της
(θεματική πρόταση).
6.
Συνοχή
Χρήση διαρθρωτικών λέξεωνπου φανερώνουν:
• Χρόνο: προηγουμένως, έπειτα
• Επεξήγηση: δηλαδή, πιο συγκεκριμένα, με άλλα λόγια κ.ά.
• Παραδείγματα: λόγου χάρη, για παράδειγμα, ενδεικτικά κ.ά.
• Προσθήκη: επιπρόσθετα, επίσης, ακόμη κ.ά.
• Απαρίθμηση, σειρά: πρώτον, δεύτερον
• Αντίθεση: από την άλλη πλευρά, όμως, αλλά, αντίθετα
• Αιτιολόγηση: γιατί, επειδή, αφού κ.ά.
• Αίτιο – αποτέλεσμα : εξαιτίας, λόγω, για αυτό το λόγο, χάρη σε αυτό κλ.π.
• Συμπέρασμα: επομένως, συνοψίζοντας, άρα, λοιπόν κ.ά.
• Διάζευξη: ή, είτε
• Έμφαση, βεβαιότητα: κυρίως, βέβαια, οπωσδήποτε κ.ά.
• Αναλογία: σαν, όπως, παρόμοια, με τον ίδιο τρόπο κ.ά.
Επανάληψη λέξεων, παράλειψη όρων που εννοούνται, χρήση αντωνυμιών,
άμεση νοηματική συγγένεια.
7.
• Είναι αυτονόητοότι η ανεργία συνιστά απειλή για τη
βιολογική υπόσταση του ατόμου. Χωρίς εργασία οι
περισσότεροι στη σύγχρονη εποχή στερούνται τη μοναδική
πηγή βιοπορισμού τους. Αν όμως δεχτούμε ότι η εργασία δεν
αποτελεί μόνο βιοποριστικό μέσο, αλλά έχει μια
αυθυπόστατη αξία, τότε αναπόφευκτα οδηγούμαστε στο
συμπέρασμα ότι η έλλειψή της επηρεάζει και την κοινωνική
ζωή αλλά και την ψυχολογία του ανέργου. Πράγματι, στην
εργασιοκεντρική κοινωνία μας η αξία του ατόμου σχετίζεται
σε μεγάλο βαθμό με την επαγγελματική του κατάσταση. Η
αντίληψη αυτή μοιραία οδηγεί στο στιγματισμό του άνεργου
ατόμου από τον κοινωνικό του περίγυρο, στην
περιθωριοποίηση και στον αποκλεισμό του. Μάλιστα, δεν
επηρεάζει μόνο την εικόνα που έχουν οι άλλοι για αυτόν,
αλλά και τον τρόπο που βλέπει ο ίδιος τον εαυτό του, την
αυτοαντίληψή του. Χάνει την εμπιστοσύνη στις ικανότητές
του, την αυτοπεποίθησή του, την αξιοπρέπειά του, δηλαδή
όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την ψυχική του
ισορροπία. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που οι μακροχρόνια
άνεργοι έρχονται αντιμέτωποι με τη μελαγχολία, την
κατάθλιψη, την εξάρτηση από ουσίες, κάποιοι από αυτούς και
με την αυτοκτονία.
8.
Επαρκής Ανάπτυξη/ Τρόποι
ανάπτυξης
–Ορισμός και διασάφηση ορισμού
– Διαίρεση
– Παραδείγματα
– Σύγκριση / Αντίθεση
– Αιτιολόγηση
– Αίτιο / αποτέλεσμα
– Αναλογία
– Συνδυασμός μεθόδων
9.
Ορισμός
Στη θεματικήπερίοδο ορίζεται η (οριστέα)
έννοια.
Ο ορισμός της έννοιας ξεκινά από την
ένταξη της στο γένος, δηλαδή το
πλησιέστερο σύνολο στο οποίο ανήκει.
Για να ολοκληρωθεί ο ορισμός δίνουμε και
την ειδοποιό διαφορά, δηλαδή το γνώρισμα
που την ξεχωρίζει από τα άλλα είδη του
ίδιου γένους. Σχηματικά ο ορισμός έχει ως
εξής:
11.
Ορισμός
Σύμφωνα με τηνΕυρωπαϊκή Ένωση η
τηλεργασία μπορεί να οριστεί ως η μορφή
εργασίας που εκτελείται από ένα άτομο κυρίως ή
σε σημαντικό μέρος της σε τοποθεσίες εκτός του
παραδοσιακού εργασιακού χώρου, για έναν
εργοδότη ή πελάτη και η οποία περιλαμβάνει τη
χρήση των τηλεπικοινωνιών και προηγμένων
μορφών πληροφόρησης ως ένα ουσιαστικό και
κεντρικό χαρακτηριστικό της εργασίας
12.
Διαίρεση
Διαιρετέα έννοια είδηΔιαιρετική βάση
Τηλεργασία εργαζόμενος –
ελεύθερος
επαγγελματίας
Εργαζόμενος
υπάλληλος
Εργασιακή σχέση
Στη θεματική πρόταση διακρίνουμε τη διαιρετέα
έννοια (γένος) στα μέρη της (είδη). Η διαίρεση γίνεται
με βάση κάποιο κριτήριο (διαιρετική βάση).
13.
Διαίρεση
Οι δύοβασικοί τρόποι τηλεργασίας είναι είτε
κάποιος να είναι υπάλληλος σε έναν εργοδότη
είτε ελεύθερος επαγγελματίας. Στην πρώτη
περίπτωση, ο εργαζόμενος είναι μόνιμα
συνδεδεμένος με το δίκτυο των εργοδοτών, η
εργασιακή του ζωή είναι πολύ περισσότερο
ελεγχόμενη μέσω της τεχνολογίας και έχει
πολύ λιγότερη ευελιξία ως προς τον τρόπο
που θα οργανώσει τον εργάσιμο χρόνο του.
Στη δεύτερη περίπτωση, ο εργαζόμενος είναι
πολύ περισσότερο ελεύθερος να καθορίσει
τον ρυθμό εργασίας του εκτελώντας την
εργασία του στον προσωπικό του υπολογιστή
και συνδεόμενος μόνο, όταν είναι απαραίτητο,
με το δίκτυο της επιχείρησης, το οποίο
μπορεί να εφαρμοστεί σε πολλά επαγγέλματα.
Θεματική περίοδ
Σχόλια
Παραδείγματα
Τα επαγγέλματαστα οποία μπορεί να
εφαρμοστεί η τηλεργασία είναι πολλά. Για
παράδειγμα, η παρουσία ενός γραφίστα ή ενός
δημοσιογράφου σήμερα δεν είναι απαραίτητη,
αφού μπορούν να δουλεύουν από το σπίτι τους
χρησιμοποιώντας τον προσωπικό τους υπολογιστή.
Επιπλέον, με τον ίδιο τρόπο μπορούν να
εργάζονται και όσοι απασχολούνται στο χώρο του
ηλεκτρονικού εμπορίου, της οικονομίας, στην
παροχή πληροφοριών ακόμη και στην εκπαίδευση.
Η τηλεργασία επομένως, ανατρέπει τις
παραδοσιακές μορφές εργασίας και απαιτεί την
προσαρμογή μας στα νέα δεδομένα.
Θεματική περίοδ
Σχόλια
Θεματική περίοδ
Σχόλια
Κατακλείδα
Θεματική περίοδ
Σχόλια
Θεματική περίοδ
Σχόλια
Κατακλείδα
Θεματική περίοδ
Σχόλια
Θεματική περίοδ
Σχόλια
Κατακλείδα
Θεματική περίοδ
Σχόλια
16.
Η επιτυχία τηςτηλεργασίας με βάση το σπίτι δεν είναι
πάντα διασφαλισμένη. Ο ανθρώπινος παράγοντας και η
αλληλεπίδραση των ρόλων των μελών της οικογένειας
παίζει πολύ σημαντικό ρόλο σ’ αυτό. Τα μέλη της
οικογένειας είναι σε θέση να βοηθήσουν ή να
παρεμποδίσουν το έργο του τηλεργαζόμενου ανάλογα με τη
στάση τους. Όταν για παράδειγμα μία σύζυγος γίνεται
πολύ απαιτητική και διαρκώς αποσπά την προσοχή του
συζύγου που εργάζεται στο σπίτι υπονομεύει την
αποδοτικότητα της εργασίας του. Ένα άλλο παράδειγμα
είναι αυτό των παιδιών που παίζουν και φωνάζουν μέσα στο
σπίτι όταν η μητέρα προσπαθεί να εργαστεί μπροστά από
τον υπολογιστή. Ακόμη, όταν ο τηλεργαζόμενος είναι
συνεχώς απομονωμένος στο γραφείο του και δεν
συμμετέχει στην οικογενειακή ζωή, δημιουργεί ίσως
εντονότερο πρόβλημα παρά αν εργαζόταν στην επιχείρηση.
Η εναρμόνιση των ρόλων και η ισορροπία των
υποχρεώσεων συμβάλλει σημαντικά στην ομαλή διεξαγωγή
της τηλεργασίας.
Κατακλείδα
Θεματική
περίοδ
Σχόλια
17.
Σύγκριση - Αντίθεση
ΘεματικήπερίοδοςΠαρουσίασητωνσυγκρινόμενωνμελών
Λέξεις/εκφράσειςδηλωτικέςτηςομοιότηταςήτηςδιαφοράς
Λεπτομέρειες Α. ανά σημείο παρουσίαση των γνωρισμάτων των συγκρινόμενων
μελών→αντιθετικάζεύγη
Β. ολοκληρωμένη παρουσίαση των γνωρισμάτων πρώτα του ενός
μέλους κι έπειτα του άλλου → χωρισμός του κύριου μέρους της
παραγράφουσεδύομέρη
κατακλείδα Συνόψιση–συμπέρασμαήδιαπίστωσηκοινούστοιχείου
18.
Σύγκριση - Αντίθεση
«Ανάλογαμε τον τρόπο λειτουργίας τους, τα ΜΜΕ άλλοτε προσφέρουν
πληροφόρηση κι άλλοτε γίνονται φορείς παραπληροφόρησης. Όταν
επιδιώκεται η πληροφόρηση, τα ενημερωτικά κείμενα – προφορικά ή
γραπτά – χρησιμοποιούν κυρίως ουσιαστικά και ρήματα για να προβάλλουν
τα γεγονότα της επικαιρότητας, ενώ, όταν επιδιώκεται η
παραπληροφόρηση, τα κείμενα βρίθουν επιθέτων και κάθε λογής
προσδιορισμών που δίνουν την πρώτη θέση στα σχόλια. Στην πρώτη
περίπτωση τα γεγονότα προβάλλονται ανάλογα με τη σπουδαιότητά τους,
ενώ στη δεύτερη προσωπικές υποθέσεις παρουσιάζονται ως ειδήσεις
γενικού ενδιαφέροντος. Στην πληροφόρηση τα στοιχεία που παρατίθενται
είναι διασταυρωμένα. Αντίθετα, στην παραπληροφόρηση τα μεταδιδόμενα
στοιχεία είναι ανεπιβεβαίωτα, αποτελούν φήμες, ενώ τα σχόλια
διαπλέκονται αξεχώριστα με τις ειδήσεις. Η πληροφόρηση, τέλος,
απευθύνεται στη λογική των δεκτών, τους ενημερώνει έγκυρα και
συμβάλλει στη διαφώτισή τους, ενώ η παραπληροφόρηση απευθύνεται στο
συναίσθημα, αποπροσανατολίζει και χειραγωγεί το δέκτη. Από τα
παραπάνω είναι φανερό πως πληροφόρηση και παραπληροφόρηση
χρησιμοποιούν διαφορετικά μέσα και υπηρετούν διαφορετικούς στόχους.»
19.
Αιτιολόγηση
• α. Στηθεματική περίοδο διατυπώνεται μία κρίση, θέση,
άποψη η οποία χρειάζεται οπωσδήποτε αιτιολόγηση –
στήριξη. Έτσι μπορούμε να ρωτήσουμε «γιατί» αμέσως
μετά τη διατύπωσή της .
• β. Στην ανάπτυξη της παραγράφου, οι περίοδοι που
ακολουθούν παίρνουν το χαρακτήρα απάντησης στο
προηγούμενο «γιατί».
• γ. Στην κατακλείδα υπάρχει συμπέρασμα-επιβεβαίωση
της αρχικής τοποθέτησης
20.
Αιτιολόγηση
• « Πίσωαπό τέτοιες τοποθετήσεις, ότι δηλαδή τα δικαιώματα του ανθρώπου
δεν είναι ‘μέτρο πολιτικού ανθρωπισμού’, αλλά έκφραση του δυτικού
πολιτικού και πολιτισμικού ιμπεριαλισμού, κρύβεται, μεταξύ άλλων, μια
παρανόηση της ιδέας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Γιατί η υιοθέτησή της
εκ μέρους άλλων πολιτισμών δεν οδηγεί νομοτελειακά αυτούς τους
πολιτισμούς σε αλλοτρίωση και απώλεια της ταυτότητας κι επειδή τα
δικαιώματα του ανθρώπου δεν είναι αυτονόητο μέρος του δυτικού
πολιτισμού, αλλά σηματοδοτούν τις βαθιές κρίσεις του και θα έπρεπε λογικά
ν’ αποτελούν ‘σύμμαχο’ και όχι ‘απειλή’ για τους μη δυτικούς λαούς. Πάντως,
αν αναλογιστεί κανείς ότι τα δικαιώματα του ανθρώπου ήταν και είναι στη
Δύση αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων, τότε δεν πρέπει ν’ απορεί για το
γεγονός ότι αυτά και στους άλλους λαούς προκαλούν αντιδράσεις. Ίσως αυτό
να είναι μια αναγκαία φάση στην πορεία αντικειμενικότερης προσέγγισής
τους. Το γεγονός ωστόσο ότι κι εκείνοι που απορρίπτουν τα δικαιώματα του
ανθρώπου ως δυτική ιδεολογία, τα επικαλούνται για να στηρίξουν διάφορα
αιτήματά τους, αποδεικνύει ότι αυτά αποτελούν ‘κληρονομιά ολόκληρης της
ανθρωπότητας’».
21.
Αίτιο - αποτέλεσμα
Στη θεματική περίοδο παρουσιάζονται γενικά /
ονομαστικά οι αιτίες και τα αποτελέσματα.
Στα σχόλια παρουσιάζονται αναλυτικά οι αιτίες
ή τα αποτελέσματα, δηλαδή η διαδικασία
μετάβασης από τις αιτίες στα αποτελέσματα.
Συνήθως χρησιμοποιούνται διαρθρωτικές
φράσεις: λόγω, εξαιτίας, απόρροια είναι, με
αποτέλεσμα, το γεγονός οδηγεί, καταλήγει
κ.λπ.
22.
Αίτιο - αποτέλεσμα
« Είναι γεγονός ότι ο Έλληνας δε διαβάζει. Δεν αγαπά το βιβλίο και
τη μελέτη. Γιατί όμως; Κληρονομικά βάρη και φυλετικός
χαρακτήρας; Μα τότε θα έπρεπε μάλλον το αντίθετο να συμβαίνει!
Η εθνική κληρονομιά του Έλληνα είναι βαθιά πνευματική. Τότε;
Πρέπει να παραδεχτούμε πως ο άνθρωπος δε γεννιέται αγκαλιά με το
βιβλίο, του μαθαίνουν να το αγαπάει. Είναι θέμα γενικότερης
παιδείας, που ξεκινάει βέβαια από την εκπαίδευση, από τα σχολεία
όλων των βαθμίδων. Και εκεί φαίνεται πως υστερούμε. Γιατί εμείς
από τα σχολεία βγάζουμε ανθρώπου που ακούν για βιβλίο, ακούν για
μελέτη και το ‘βάζουν στα πόδια’! Κακογραμμένα βιβλία και
μέθοδοι σκουριασμένες απωθούν τους νέους από το βιβλίο και την
ευπρόσδεκτη και γόνιμη γνώση. Εκπαίδευση που βασίζεται στη
μηχανική πρόσληψη γνώσεων, στην ψυχρή χρησιμοθηρία, στη ‘δια
παντός μέσου’ βαθμοθηρία, στη στείρα αποστήθιση δημιουργεί στη
συνέχεια απέχθεια για το βιβλίο, το σχολείο, τη μάθηση. Το
‘πρόβλημα του μαθήματος της έκθεσης’ δεν είναι άσχετο με όλη
αυτή την κακή εκπαίδευση. Κακές επιδόσεις στην έκθεση δεν
σημαίνουν τίποτε άλλο από κακές σχέσεις με το βιβλίο γενικά.».
Αναλογία
« Ηπερίοδος των γηρατειών είναι για τον άνθρωπο ό,τι και η
χειμερινή περίοδος για τη φύση. Στη διάρκεια του χειμώνα η
γη, έχοντας αποδώσει τα γεννήματά της, αναπαύεται, καθώς ο
καιρός γίνεται βαρύς, με σύννεφα που κρύβουν τον ήλιο,
χιόνια που σκεπάζουν τις βουνοκορφές, καταιγίδες και
ανέμους που ‘δέρνουν’ τη φύση. Με τον ίδιο τρόπο κι ο
γερασμένος άνθρωπος αποσύρεται σε μια περίοδο ανάπαυσης,
αφού εργάστηκε σ’ όλη του τη ζωή και πρόσφερε με τον
αγώνα του. Τώρα η διάθεσή του είναι βαριά, καθώς τα χιόνια
που σωρεύτηκαν έχουν διώξει τη φρεσκάδα της νιότης, έχουν
ασπρίσει την κορυφή του κεφαλικού, ενώ συνοδεύονται και
από ασθένειες που ταλαιπωρούν τον οργανισμό. Όπως,
λοιπόν, ο χειμώνας σημαίνει το κλείσιμο του φυσικού κύκλου,
έτσι και τα γηρατειά σηματοδοτούν το κλείσιμο του
ανθρώπινου βίου.».
25.
Συνδυασμός μεθόδων
Η τηλεργασίαδημιουργεί προοπτικές ένταξης σε άτομα
αποκλεισμένα για διάφορους λόγους από την αγορά
εργασίας. Άνθρωποι με ειδικές ανάγκες, μητέρες με
οικογενειακές υποχρεώσεις, ηλικιωμένοι κάθε φύλου,
απομονωμένοι γεωγραφικά, όλα αυτά είναι παραδείγματα
ανθρώπων που συγκαταλέγονται στους κοινωνικά
αποκλεισμένους, χωρίς προοπτική εργασίας, διάκρισης και
καταξίωσης. Η τηλεργασία τους δίνει την ευκαιρία να
ενσωματωθούν και να διεκδικήσουν επί ίσοις όροις το
δικαίωμα στην εργασία και τη ζωή. Επίσης, τους δίνεται η
ευκαιρία να εγκαταστήσουν στα σπίτια τους και να
χρησιμοποιήσουν τις Νέες Τεχνολογίες που αποτελούν
αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας της Πληροφορίας. Αν
δεν υπήρχε η τηλεργασία, οι άνθρωποι αυτοί θα έπρεπε να
"ταξιδεύουν" καθημερινά για να γνωρίσουν τη νέα
πραγματικότητα, πράγμα που θα ήταν αδύνατο.
26.
Αξιολόγηση
• Ξαναδιαβάστε τηνπαράγραφο πού έχετε γράψει ελέγχοντας τα
παρακάτω στοιχεία:
• Θέμα: Είναι έτσι διατυπωμένο, ώστε να χρειάζεται μόνο μια
παράγραφος για την ανάπτυξή του; Είναι αρκετά αναπτυγμένο;
• Θεματική πρόταση: Περιλαμβάνει το σκοπό σας; Διατυπώνει την
κύρια ιδέα τής παραγράφου σας;
• Μεσαίο τμήμα: Συνδέεται κάθε πρόταση, κάθε λεπτομέρεια που
υπάρχει στο τμήμα αυτό, με την κύρια ιδέα; Είναι οι λεπτομέρειες
αρκετές; Είναι διαλεγμένες καλά; Είναι σαφής η διάταξή τους και η
σχέση τής μίας προς την άλλη; Τοποθετήθηκαν οι πιο σπουδαίες στις
εμφατικές θέσεις; Έχουν μεταξύ τους συνοχή;
• Τέλος: Τελειώνει η παράγραφός σας
με μια καλή πρόταση κατακλείδα,
πού τονίζει την κύρια ιδέα;
Αν ή απάντηση σε κάποια από αυτές
τις ερωτήσεις είναι «όχι», κάντε την
απαιτούμενη αναθεώρηση.