Panitikan sa Pilipinas (1).docx
- 1. Panitikan sa Pilipinas A no a n g P a n i t i k a n ?
- 2. Art by JuliaBaustista/ wordpress.com Depinisyon Ano ang Panitikan ayon sa mga prominanteng manunulat? ► Ayon kina Rufino Alejandro at Julian Pineda ang panitikan ay “bungang isip na isinatitik.” ► Isinaad ni W.J Long na ang panitikan ay nasusulat ng mga tala ng “pinakamabuting kaisipan at damdamin ng tao.” ► Wika ni Arrogante (1983), ang panitikan ay talaan ng buhay ng literatura. ► Para naman kina Salazar (1995:2), ang panitikan ay siyang lakas na nagpapakilos sa alinmang uri ng lipunan. ► Sinabi naman ni Maria Ramos na ang panitikan ay kasaysayan ng kaluluwa ng mga mamamayan. Jens Martensson
- 3. Depinisyon Ano ang kahuluganng Panitikan? ► Batay sa Webster Dictionary, ang panitikan ay katipunan ng mga akdang nasusulat na makikilala sa pamamagitan ng malikhaing pagpapahayag, aestitikong anyo, pandaigdigang kaisipan at kawalang-maliw ► Ang panitikan ay nagsasabi o nagpapahayag ng mga kaisipan, mga damdamin, mga karanasan, hangarin at diwa ng mga tao. ► Ang salitang panitikan ay nanggaling sa salitang "pang-titik-an" na kung saan ang unlaping "pang" ay ginamit at hulaping "an". At sa salitang "titik" naman ay nangunguhulugang literatura (literature), na ang literatura ay galing sa Latin na litterana nangunguhulugang titik. Jens Martensson Art by Mari Kloie D. Ledesma/The Varsitarian
- 4. Kahalagahan Bakit mahalagang pag-aralanang panitikan? ► Upang ipaalala sa atin ang magagandang kaugalian, kultura’t tradisyon na ikinaiiba natin sa ibang lahi. ► Upang tuklasin ang ating aydentidad bilang mga Pilipino. ► Upang madiskubre at maipagmalaki natin ang mga mahuhusay na PIlipinong manunulat ► Upang mabatid ang sariling kahusayan sa panitikan gayundin ang ating mga kapintasan at kahinaan. Jens Martensson Native Tagalog men
- 5. Kahalagahan Bakit mahalagang pag-aralanang panitikan? ► Upang mabatid natin ang magaganda at mahuhusay na mga akdang Pilipino at nang sa gayon ay matutuhan nating pahalagahan at pagmalasakitan ang mga ito. ► Upang maipakita bilang Pilipino ang pagmamahal sa sariling kultura at pagmamalasakit sa sariling panitikan. Jens Martensson Noble Tagalog couple
- 6. Filipino commoner couple MgaTagahubog Ano-ano ang mga humuhubog sa Panitikan ng isang bansa? ► Kultura, Kaugalian at Tradisyon ► Hanapbuhay o Gawain/ Propesyon ► Lipunan at Pulitika ► Edukasyon at Pananampalataya ► Lugar na tinitirahan Jens Martensson
- 7. Kasaysayan ng Panitikan sa Pilipinas Pa n i t i k a n s a P i l i p i n a s b a g o s u m a k o p a n g m g a E s p a n y o l
- 8. Kasaysayan Ano ang lagayng panitikan sa Pilipinas bago sumakop ang mga Kastila? ► Bago pa man dumating ang mga Kastila sa Pilipinas, mayroon nang sining at panitikan ang mga sinaunang Pilipino. Karamihan sa mga panitikan nila’y yaong mga pasalin-dila gaya ng mga bulong, tugmang-bayan, bugtong, epiko, salawikain at awiting-bayan na anyong patula; mga kwentong-bayan, alamat at mito na anyong tuluyan at ang mga katutubong sayaw at ritwal ng babaylan bilang pinakaunang anyo ng dula sa bansa. Martensson Jens
- 9. Kasaysayan Ano ang lagayng panitikan sa Pilipinas bago sumakop ang mga Kastila? ► Bagaman karamihan sa mga panitikang ito ay pasalin-dila. May mga panitikan ring nasulat sa mga piraso ng kawayan, matitibay na kahoy at makikinis na bato. Ngunit iilan na lamang ang mga natagpuan ng mga arkeologo (archeologists) sapagkat batay sa kasaysayan, pinasunog at pinasira ito ng mga prayle nang dumating sila sa bansa sa paniniwalang ang mga ito ay gawa ng demonyo. Martensson Jens
- 10. • Batay saPagsasalin • Batay sa Anyo Iba’t ibang uri ng Panitikan Jens Martensson
- 11.
- 12. Uri ng Panitikanbatay sa Pagsasalin Jens Martensson
- 13. Uri ng Panitikanbatay sa Anyo Jens Martensson
- 14.
- 15. Halimbawa ng PanitikangTuluyan/ Prosa Nobela- mahabang kuwentong piksyon na binubuo ng iba't ibang kabanata. Alamat- isang uri ng panitikan na nagkukuwento tungkol sa mga pinagmulan ng mga bagay-bagay sa daigdig. Anekdota- isang uri ng akdang tuluyan na tumatalakay sa kakaiba o kakatwang pangyayaring naganap sa buhay ng isang kilala, sikat o tanyag na tao. Pabula- (Ingles: fable, Kastila: fabula) ay isang uri ng kathang-isip na panitikan kung saan mga hayop o kaya mga bagay na walang- buhay ang gumaganap na mga tauhan, katulad ng leon at daga, pagong at matsing, at lobo at kambing. Parabula- maikling kuwentong may aral na kalimitang hinahango mula sa Bibliya. Jens Martensson
- 16. Halimbawa ng PanitikangTuluyan/ Prosa Maikling kwento- maiksing salaysay hinggil sa isang mahalagang pangyayaring kinasasangkutan ng isa o ilang tauhan at may iisang kakintalan o impresyon lamang. Dula- uri ng panitikan na itinatanghal sa mga teatro. Nahahati ito sa ilang yugto na maraming tagpo. Pinakalayunin nitong itanghal ang mga tagpo sa isang tanghalan o entablado. Sanaysay- maiksing komposisyon na kailimitang naglalaman ng personal na kuru- kuro ng may-akda. Talambuhay- anyo ng panitikan na nagsasaad ng kasaysayan ng buhay ng isang tao hango sa mga tunay na tala, pangyayari o impormasyon. Jens Martensson
- 17. Patula Ang akda aypatula kapag ito’y nasusulat sa taludturan at saknungan. ► Mga halimbawa: • Epiko • Awit at Kurido • Soneto • Elehiya • Awiting-bayan • Oda • Dalit • Pastoral • Senakulo • Panunuluyan • Karagatan • Duplo Jens Martensson Biag ni Lam-ang
- 18. Halimbawa ng PanitikangPatula ► Tulang Pasalaysay- pinapaksa nito ang mahahalagang mga tagpo o pangyayari sa buhay, ang kagitingan at kabayanihan ng tauhan. ► Awit- musika na magandang pakinggan. Mayroon itong tono at sukat. ► Korido- isang uri ng tulang nakuha natin sa impluwensya ng mga Espanyol. Ito ay may sukat na walong pantig bawat linya at may apat na linya sa isang stanza. ► Epiko- uri ng panitikan na tumatalakay sa mga kabayanihan at pakikipagtunggali ng isang tao o mga tao laban sa mga. May mga epikong binibigkas at mayroong inaawit. Jens Martensson Ibalon: Epiko ng Bicol
- 19. Halimbawa ng PanitikangPatula ► Balad- uri o tema ng isang tugtugin. ► Sawikain- maaaring tumukoy sa: 1. Idioma: isang pagpapahayag na ang kahulugan ay hindi komposisyunal. 2. Moto: parirala na nagpapahiwatig ng sentimiento ng isang grupo ng mga tao. 3. Salawikain: mga kasabihan o kawikaan. ► Bugtong- Ang bugtong, pahulaan, o patuuran ay isang pangungusap o tanong na may doble o nakatagong kahulugan na nilulutas bilang isang palaisipan (tinatawag ding palaisipan ang bugtong). Jens Martensson Bugtong? Bugtong!
- 20. Tanaga Halimbawa ng PanitikangPatula ► Kantahin– (katulad din ng awit) mga awitin na matatagpuan sa iba't ibang panig ng lugar sa bansa. ► Tanaga- Ang tanaga ay isang maikling katutubong Pilipinong tula na naglalaman ng pang-aral at payak na pilosopiyang ginagamit ng matatanda sa pagpapagunita sa mga kabataan. May estrukturang itong apat (4) na taludtod at pitong (7) pantig kada taludtod. Jens Martensson
- 21. • Mabait, M.(2014, July 8). Panitikan Bago Dumating ang mga Kastila. https://www.slideshare.net/GinoongGood/panitikan- bago-dumating-ang-mga-kastila. • Bows, A. (2011, July 13). Katutubong Panitikan bago dumating ang mga Kastila. https://www.slideshare.net/bowsandarrows/katutubong- panitikan-bago-dumating-ang-mga-kastila-8584598. • Bautista, J. (2016, August 18). Ang Literatura: Panitikang Mediterrenean-Panitikang Pilipino. https://theliteratura.wordpress.com/2016/08/18/panitikang- mediterrenean/ • Salosa, J. (2019, November 14). Ang Panitikan. https://www.slideshare.net/JhonRickySalosa/ang-panitikan- 193399071 • Rubi, R. (2021, August 16). Panitikan ng Pilipinas Module 1-2. https://classroom.google.com/c/Mzc4NDU3NjM1ODcy/m/Mz c4NDY4MjcxODE2/details Bibliograpiya
- 22. Wakas Pagpupugay sa mgamanunulat ng bayan!