Downloaded 130 times
More Related Content
Similar to ANG PANUNURING PAMPANITIKAN
ANG PANUNURING PAMPANITIKAN
- 1. Ang Panunuring Pampanitikan INIHANDA NIBB. MJ BONGCATO
- 3.
- 4. Pampanitikan Literary Nauukol sa mgaakda sa panitikan gaya ng tula, awit, sanaysay, talumpati, maikling kuwento, at iba pa.
- 5. Ano ang PanunuringPampanitikan? Panoorin ang mga sumusunod na bahagi ng mga pelikulang Pilipino na tumabo sa takilya at sagutin ang mga inihandang katanungan ng guro pagkatapos.
- 6. Panunuring Pampanitikan Ito ayisang malalim na paghihimay sa mga akdang pampanitikan sa pamamagitan ng paglalapat ng iba’t ibang dulog ng kritisismo para sa mabisang pag-unawa sa malikhaing manunulat at katha.
- 7. Panunuring Pampanitikan Ito’y paraanng matalinong pagbabasa, pag-aaral, pagtatalakay at paghahatol sa isang likhang-sining ayon sa paksa o diwa, katangiang taglay, kahalagahan o bisang dulot nito sa kaisipan, damdamin at kaasalan gayundin ng istilo at layunin ng may-akda.
- 8. Panunuring Pampanitikan Ito aymay dalawang sangay. Ang unang sangay ay ang Pagdulog. Ang mga uri nito ay pormalistiko o pang- anyo. Ang pangalawa ay ang moralistiko. Ang pangatlo ay ang sikolohikal. at ang huling uri ay sosyolohikal-panlipunan.
- 9. Panunuring Pampanitikan Ang pangalawangsangay ay ang Pananalig. Binubuo ito ng maraming uri. Ang mga uri nito ay klasisismo, romantisismo, realismo, naturalismo, impresyunalismo, ekspresyunalismo, simbolismo, eksistensiyalismo, at peminismo.
- 10. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Inilahad ni Ponciano B.P. Pineda na malayo na ang nararating ng panunuring pampanitikan sa Filipino. Tunay na napakalayo na ng narrating ng panunuri kung iisa- isahin ang mga kritikong walang tigil sa pagsubaybay sa unti-unting pag-unlad ng panunuring pampanitikan. Katunayan, sa panahon pa lamang ni Plato ay namukod- tangi na ang panunuri sa panitikan bilang isang buhay na disiplina.
- 11. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Maituturing na isang pagpapahayag ang panunuri na sa palagay ng nakararaming kritiko ay hindi maaaring pasukin ng sino-sino lamang nang walang sapat na paghahanda, at higit sa lahat, walang kakayahan.
- 12. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Ang panunuring pampanitikan ay hindi lamang nagsusuri o nagbibigay kahulugan sa mga nagaganap sa daigdig, kundi ito’y isang paraan ng pagsusuri sa kabuluhan ng tao – ang kanyang anyo, ugali, kilos, paraan ng pagsasalita, at maging ng kanyang pakikipag-ugnayan sa kanyang kapwa at sa lipunang kinabibilangan niya.
- 13. Binanggit niyasa kanyang librong Kritisismo na kalimitang pabibigay-kahulugan sa panitikan ay isang salamin, larawan, isang repleksyon ng buhay/ karanasan/ lipunan/ kasaysayan. Gayundin ang pananaw na ang panitikan ay isang akdang kapupulutan natin ng aral sa buhay tulad ng metodolohiya ng pagtuturo ng panitikan sa mga bata. Soledad Reyes (1992)
- 14. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Ang panunuring pampanitikan ay binigyang katuturan bilang, “a disinterested endeavor to learn and propagate the best that is known and thought in the world.” (Matthew Arnold) Isa itong disiplinang sumusubok na ilarawan, aralin, analisahin, kilatisin, at bigyang interpretasyon ang isang likhang-sining.
- 15. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Isang terminolohiyang galling sa likhang Griyego na “krino” na ang kahulugan ay “maghusga”. Naitala ang unang pagkritiko ng akda noon ng isang gurong nagngangalang Philitas sa Alexandria noong 305 BCE. Siya ang nagturo sa isang bata ng panunuring pampanitikan at kalaunan ang batang ito ay nagging si King Ptolemy II.
- 16. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Dr. Rosario Torres Yu (2006) – ang pormalistang panunuri ay naghuhubog ng ideya ng mga karanasang dapat kasangkutan ng mambabasa mula sa akda. Inilalahad niya ang mga sumusunod na katangungan bilang pantulong sa pagsusuri ng isang akdang pampanitikan:
- 17. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Dr. Rosario Torres Yu (2006) Anong karanasan sa akda ang hinihingi nito sa kasangkutan mo? Ano ang kamalayang pinaiiral ng akda? Bakit ganoon ang ugali / paniniwala ng mga tauhan? Anu-ano ang minamahalaga sa paglalarawang ito? Bakit? Kaninong ideolohiya ang pinatitibay o di kaya ay kinokontra ng akda? Paano ito nagagawa ng teksto?
- 18. Kahulugan at kahalagahanng Panunuring Pampanitikan Pagsusuri sa relasyon ng isang akda sa buhay ng tao: Mayroon bang isang tamang kahulugan ang akda? Didaktibo ba ito at kailangang mayroong matutuhan? Binabasa lamang ba ang akda para maglibang? Mayroon ba itong kulturang binibigyang-pansin? Ang kasarian ba ay nagbibigay ng ideolohiya sa akda? May pagbabago bang isinusulong ang akda?
- 20. Ang kritisismo aybahagi ng edukasyong kolonyal na dala ng mga Amerikano. Kasama sa edukasyong dala-dala nila ay ang mga panitikang nagmula sa kanilang bansa. Kasama rito ay ang kritisismong ginagamit sa panitikan na nagmula rin sa mga kanluraning bansa. Sa madaling salita, tinuturuan ang mga Pilipino sa mga pamamaraang hindi angkop sa kanila.
- 21. Dito sumibol angpananaw ng Pambansang Alagad ng Sining na si Bienvenido Lumbera na nagsilbing isang hamon sa ating mga mambabasa ng panitikan, gaundin sa mga iskolar na bumuo ng isang dulog o panunuring taal na masasabing atin sapagkat lagi na lamang umano tayong nakaangkla sa kung anumang ididiktang pananaw ng mga nasa kanluran.
- 22. Mayroon na ringmga naunang tala ng pagtatangka ng panunuring pampanitikan sa Pilipinas noong panahon ng mga Amerikano. Ayon kay Soledad Reyes, ang mga ito ay nakasulat bilang mga polemikong sanaysay at polyeto noon. Ngunit karamihan umano ng mga naunang pag-aaral at pagsusuri ng panitikan ay walang malinaw na pamantayan ng pagsusuri o pagkilates.
- 23. Isang hamon dinang ipinabatid sa mga mambabasa ni Pambansang Alagad ng Sining Virgilio Almario (1997) na tayo ay dapat gumawa ng “Bagong Pormalismong Filipino” na sagot na natin sa kultura ng kritisismo ng kanluran. Biglang paglilinaw, ninanais niyang makalaya tayo mula sa istilo ng pagsusuri ng mga dayuhan at magkaroon tayo ng sarili nating pagkakakilanlan.
- 24. Samu’t saring pananawat mungkahi ang nagmula sa mga kritiko at nasa akademya. Ayon kay Propesor Nicanor Tiongson ng Unibersidad ng Pilipinas, may limang katanungang dapat mabatid at masagot ng sinumang nais maging kritiko.
- 25. 1. Ano angnilalaman o ipinararating sa atin ng likhang-sining? 2. Paano ito ipinararating? 3. Sino ang nagpaparating? 4. Saan at kailan sumupling ang likhang- sining na ito? 5. Para kanino ang likhang-sining na ito?
- 26. Ang Mahusay naKritiko Ang isang kritiko sa panitikan ay dapat ding magtaglay ng magagandang katangian. 1. Ang kritiko ay matapat sa sariling itinuturing ang panunuri ng mga akdang pampanitikan bilang isang sining. 2. Ang kritiko ay handang kilalanin ang sarili bilang manunuri ng akdang pampanitikan at hindi manunuri ng lipunan, manunulat, mambabasa o ideolohiya.
- 27. Ang Mahusay naKritiko 3. Ang kritiko ay laging bukas ang pananaw sa mga pagbabagong nagaganap sa panitikan. 4. Ang kritiko ay gumagalang sa mga desisyon ng ibang mga kritiko na patuloy na sumasandig sa ibang disiplina gaya ng linggwistika, kasaysayan, sikolohiya, atb. 5. Ang kritiko ay matapat na kumikilala sa akda bilang isang akdang sumasailalim sa paraan ng pagbuo o konstruksyon batay sa sinusunod na alituntunin at batas.
- 28. Ang Mahusay naKritiko 6. Ayon kay Alejandro G. Abadilla, kailangan ng isang kritiko ang tigas ng damdaming naninindigan upang maging tiyak na kapakinabangan ng panitikan ang kanyang pagmamalasakit, ay ipinakilala ang mga pangyayari nang mga unang taon ng kanyang pamimili.
- 29. Mga Kritikong Pilipinosa Panitikang Filipino Alejandro G. Abadilla Teodoro A. Agoncillo Virgilio S. Almario Lamberto E. Antonio Isagani R. Cruz Lope K. Santos Federico Licsi, Jr. Rogelio G. Mangahas Fernando B. Monleon Clodualdo del Mundo Ponciano B.P. Pineda
- 30. Mga Domeyn oSalik ng Panitikan ayon kay Dr. Ronaldo Tolentino Uri Lahi at Etnisidad Sekswalidad at Kasarian
- 31. Uri Bakit kumikilosat nag-iisip ang mga karakter sa kuwento nang ganoon? Paano naapektuhan ng pagkakaroon at kasalatan ng yaman ang kanilang pag-iisip, kamalayan at aksyon? Paano ito nag-iiba batay sa kung sino ang mayroon at wala sa lipunan at panahon ng kuwento? May relasyon ba ang kakayahang ekonomikal na tauhan sa kaniyang pagdedesisyon? Ano ang namamayaning ugali ng uring pinanggalingan ng tauhan. Paano napaigting ng tunggalian ng uri ang kuwento?
- 32. Lahi at Etnisidad Mayroon bang ipinahahayag na kaisipan ang akda sa usapin ng lahi o etnisidad? Paano ang pagtrato ng mga tauhan sa bawat isa batay sa lahi o etnisidad? Ano ang dahilan o pinagmulan ng pagmamaliit sa mga naisantabi? Bakit may ibang pagtrato ang mga pribilihiyado? Saan nagmula ang ganitong pananaw? Ano ang pananaw ng akda sa marginalization o marhinalisasyon?
- 33. Sekswalidad at Kasarian Ang kulturang sinasalamin ng mga akdang pampanitikan natin ay nagtatakda ng pagtrato, pagtanggap, at pag-uri natin sa ating kasarian. Noon pa man ay namamayani na sa ating lipunan ang paghahati ng kasarian mula panahon ng katutubo hanggang sa mga bagong anyo nito sa kasalukuyan. Sa paglipas ng panahon nagtatakda ang ating lipunan at kultura kung ano at paano gumalaw ang ating kasarian.
- 34. Feminismong Pananaw at QueerTheory: Isang Paglilinaw
- 35. Babae (Feminismo) anyo salita kilos Katangiang Feminismo Adaptasyon ngKatangiang Feminismo Anyo (persepsyon) salita kilos Transwoman F E M I N I S M O LGBTQ Ang ideya ng teoryang ito ay nagmula sa FEMINISMO Transwoman Queer Theory
- 36. Feminismong Pananaw Malawakang feminismong pananaw at dumami na rin ang uri nito gaya ng third world feminism, separatist feminism, ecofeminism, cultural feminism, postmodern feminism, at marami pang iba. Lumitaw ang teoryang ito dahil pa rin sa paniniwala ng karamihan na ang panitikan ay nasa kamay ng lalaking manunulat.
- 37. Feminismong Pananaw Nais nitongbasagin ang pagkakahon at kumbensyunal na pagtingin sa mga babae sa panitikan na mahina, marupok, sunod-sunuran, emosyunal, at iba pang uri ng pang-aapi.
- 38. Feminismong Pananaw Angnaratibo ba ng kuwento ay mula kanino? Sa punto de bista ba ng lalake o babae? Ano ang pinalulutang na pagtanaw sa kababaihan? Analisahin ang mga karakter na babae, paano sila kumilos? Magsalita? Mag-isip? Mayroon bang boses ang babae sa lipunan? O wala? Tingnan ang kulturang pinagmulan ng manunulat, paano ipinahahayag ang kalakasan at kahinaan ng kasarian? Sino ang mas may boses sa kabuuan ng kuwento? Mayroon bang simbolohikal na tagpo ang mga babae?
- 39. Queer Theory Itoay nagsasaad na ang ating personal na identidad ay patuloy na nagbabago. Nagsimula ito noong 1980’s bilang gay and leasbian studies na nagmula rin ang pinakaideya sa sinusulong na feminism. Dito ay nais isatinig ang boses na nilang matagalan nang wala o di kaya naman ay sinadyang hindi isama sa kanonisadong panitikan kahit na rin sa kasaysayan.
- 40. Queer Theory Paanopinalulutang ang oryentasyong pangkasarian ng mga tauhan sa kuwento? Mayroon bang gustong isatinig ang mga tauhang kabilang sa LGBTQ? Ano ang impluwensya ng lipunan sa paghubog ng oryentasyong pangkasarian? Ang tauhan ba ay mula sa LGBTQ? Ano ang kanyang ipinaglalaban? Nakaapekto ba ang oryentasyong pangkasarian?
- 41. Mga Pagdulog Pampanitikan Pormalistiko / Istaylistiko Moralistiko Sikolohikal Sosyolohikal Bayograpikal Historikal
- 42. Mga Teoryang Pampanitikan Klasismo Humanismo Romantisismo Realismo Naturalismo Eksistensyalismo Feminismo
- 43.