KULTURA NG MGA
PANGASINENSE
Ang Pangasinan ay isang lalawigan sa Pilipinas
sa rehiyon ng Ilocos.
Ang salitang "Pangasinan" ay nag-ugat sa
salitang "asin" dahil sa maraming pagawaan ng
asin dito noon pang araw.
Ang lalawigan ng Pangasinan ay nahahati sa 44
na bayan, 4 na lungsod, at 1,364 na mga
barangay.
Senakulo –
Itinatanghal
ng isang
grupo sa
Malindog
Binmaley,
Pangasinan
tuwing
mahal na
araw.
Cancionan - Ito ay debate na paligsahan sa
musika at panulaan. Ang cancionan ay
nilalapatan ng tama at wastong himig sa
isang pagtatanghal. Hindi ito laging inaawit.
Mayroong iba’t ibang bahagi ang
cancionan…
A.Pansatabi - sa simulang bahagi ay ang
pagtanggap at pati ng mga “cancionista”; ang
pasasalamat sa isponsor/tagapagtaguyod at
ang walang hanggang pasasalamat sa Dakilang
Lumikha.
B.Pangangarapan - nais malaman ng
kababaihan/babae ang kalagayan sa
buhay/tirahan at mga gawain ng lalaki.
C. Pangkabataan - ang lalaki ay magsisimulang
maningalang pugad, ang mga babae ay
magbibigay ng mga tanong tungkol sa Banal na
Kasulatan at ang lalaki ay papatawan din ng
mahihirap na gawain.
D.Cupido - sisikapin ng lalaki na makuha ang
matamis na oo (pag-ibig) ng babae sa
pamamagitan ng pagtugtog ng instrumentong
pang-musika at gayundin sa pagsasalita.
E. Balitang - ito ang huling bahagi
na kung saan ay maaaring atasan
ang lalaki na umakyat at sumalo sa
kanya sa tanghalan- palatandaan ng
pangtanggap o kaya naman ay
hayaang manatili na lang sa ibaba
na tanda ng pagtanggi.
Mayaman din ang mga Pangasinense
sa mga:
ULIRAN (ALAMAT) – alamat ng Isandaang mga pulo
DIPARAN (SALAWIKAIN) – Say toon agga onlingao ed
pinanlapuan to, agga makasabi’d laen to. (Ang hindi
lumingon sa pinanggalingan , hindi makakarating sa
paroroonan)
PABITLA O BUNIKEW (BUGTONG) – Wala’y kaaro’k
kaiba’k anggan iner. (Ako ay may kaibigan kasama ko
kahit saan. ANINO)
GOZOS (NOVENANG AWITIN) – Dasal ed Pangasinan
PABASA (PAGBASA SA PASYON) – (Holy week)
Mga Pista ng mga Pangasinense;
•Talong Festival
•Galicayo Festival
(Our Lady of
Manaoag)
•Bangus Festival
•Dumayo Festival
•Pista’y Dayat
Festival
•Puto Festival
•Patupat Festival
•Mangunguna
Festival
•Corn Festival
•Sigay Festival
TALONG FESTIVAL – VILLASIS,
PANGASINAN
• Kilala bilang vegetable bowl sa Norte ang
Villasis, Pangasinan na ipinagdiriwang
tuwing buwan ng Enero ang Talong Festival
upang lalong naipapakilala ang malawak na
produksiyon ng talong at iba pang mga
sangkap ng pinakbet.
GALICAYO FESTIVAL (Our Lady of
Manaoag) – MANAOAG, PANGASINAN
• Ang Galicayo Festival ay ipinagdiriwang mula
November 30 hanggang sa unang linggo ng
Disyembre.
• Nakasaad sa wikang Filipino na ang salitang
Galicayo ay nangangahulugang halika o lumapit ka
samantalang ang Manaoag naman ay tawagin.
• Ang Galicayo Festival ay isang pagdiriwang ng
pananampalataya, kultura at sining ng mga taga-
Manaoag.
BANGUS FESTIVAL – DAGUPAN
CITY, PANGASINAN
• Ang Bangus Festival ang isa sa mga pinakaaabangang
festival sa Norte at itinuturing na pinakamalaki at
pinakamakulay na selebrasyon na nagtatampok sa kultura
at pangunahing produkto ng Dagupan City.
• Ang taunang selebrasyon ng Bangus Festival ay
ginaganap tuwing summer at ngayong taon ay sinimulan
ang festival ng Abril 6 at tatagal hanggang Abril 30 na
may iba’t ibang aktibidad tampok ang ipinagmamalaking
produkto ng Dagupan, ang bangus
DUMAYO FESTIVAL – URDANETA
CITY, PANGASINAN
• Taunang ipinagdiriwang ng Urdaneta City ang
Dumayo Festival tuwing Marso ika-9 hanggang
ika-31 upang magpasalamat sa mga biyayang
natatanggap ng lungsod sa buong taon.
• Tampok dito ang grand parade ng mga
Kalabaw gayon din ang kanilang kagamitan
katulad ng basket.
PISTA’Y DAYAT FESTIVAL –
LINGAYEN, PANGASINAN
• Ito ay ipinagdiriwang tuwing Mayo 1 sa
Lingayen, Pangasinan. Ang pista’y dayat ay
nangangahulugang ‘’Dagat sa Dagat’’ dahil
ito ay pagdiriwang ng pasasalamat para sa
masaganang ani mula sa dagat.
PUTO FESTIVAL – CALASIAO,
PANGASINAN
• Ipinagdiriwang ito tuwing buwan ng Mayo. Noong 2017
nabuo ang puto mosaic na gawa sa 300,000 na iba't ibang
kulay na puto. Ginawa ito sa loob ng tatlong araw.
• Makikita sa mosaic ang mukha ng isang matandang
lalaking sinusubuan ng puto ang isang bata.
• Nasa 208 square meters ang laki nito, at ginamitan ng 70
plywood tables para ilatag.
• Nakuha ng bayan ang Guinness World Record para sa
"largest rice cake photo mosaic.“ Naagaw ng puto mosaic
ng Calasiao ang naunang record ng Japan.
PATUPAT FESTIVAL – POZORRUBIO,
PANGASINAN
• Taunang ipanagdiriwang ng mga taga Pozorrubio
ang Patupat Festival na kung saan sikat ang
kanilang produkto. Ito ay katutubong delikasiya
na gawa sa malagkit na bigas at nakabalot sa mga
dahoon ng niyog. Niluluto ito sa pinakuluang
tubo at hinahain kapag natutunaw na ang
panocha o pakasiat.
MANGUNGUNA FESTIVAL –
BOLINAO, PANGASINAN
• Sa Bolinao ang “mangunguna” ay
nangangahulugang mangingisda. Ipinagdiriwang ang
mangunguna upang magbigay pugay sa industriya
ng pangingisda at aquaculture ng bayan na siyang
bilang isang mapagkukunan ng kabuhayan ng
komunidad sa Bolinao.
• Ito ay isang pagdiriwang ng isang lingo mula Abril
ika-9 hanggang ika-14.
CORN FESTIVAL – STO.TOMAS,
PANGASINAN
• Noong Pebrero 11, 2008, noong unang pagdiriwang
ng Corn Festival ng sentensyong pagdiriwang,
nakuha ng Sto. Tomas ang sertipiko ng Guinness
world Records para sa pinakamahabang barbecue
(3,803.96) metro (12,480.2 ft.)
• Nagkakaroon din sila ng street competition, at
nagsusuoot ng magagarbong damit na ang tema ay
mais.
SIGAY FESTIVAL – BINMALEY,
PANGASINAN
• Bilang bahagi ng pagpoposisyon sa Binmaley,
Pangasinan bilang “Seafood Capital of the North”,
ang bayan ay nagsasagawa ng isang grand fiesta na
pinangalanang Sigay Festival.
• Ipinagdiriwang ito mula Enero ika-15 hanggang
Pebrero ika-2 na pagbibigay pugay sa industriya ng
aquaculture ng bayan.
• Ang salitang Sigay na mula sa dayalektong
Pangasinan ay nangangahulugang “ani”.
KAUGALIAN SA PAG-AASAWA
1. Kasunduan sa Pag-aasawa - ang mga
magulang ay nakikipagkasundo para sa
paglalagay sa tahimik ng kanilang anak. Ito ay
ginagawa sa lalawigan ng Natividad,
Pangasinan.
2. Panunuyo - Sa Binmaley, Pangasinan ay
ginagawa ito na kung saan ang lalaki ay
nagkakaloob ng paglilingkod sa kanyang
nililiyag.
MGA KAUGALIAN SA BUROL
1. Ang bigas o asin ay isinasabog sa iba’t ibang
panig ng bahay upang ang masasamang
ispiritu ay lumayo.
2. Nagsisiga sila (namatayan) sa harap ng
bahay ng yumao mula sa araw ng pagkamatay
hanggang sa paghahatid sa huling hantungan.
KAUGALIAN SA PAGPAPAANAK
1. Sa Mapandan, Pangasinan, ang hilot ay hindi
sinusundo sa kanilang bahay. Ipinupukpok lamang ng
isang ama ang pambayo sa giling ng lusong upang
makalikha ng ingay na siyang pantawag sa hilot.
2. Ang mga asawang lalaki sa ilang baryo ng Binmaley,
Pangasinan ay nag-aasal unggoy kapag nahihirapan
ang kanilang asawa sa panganganak, inuutusan siya ng
hilot na gumapang pababa ng hagdanan na nauuna
ang ulo.
MARAMING
SALAMAT SA
PAKIKINIG! 

Pangasinense

  • 1.
  • 2.
    Ang Pangasinan ayisang lalawigan sa Pilipinas sa rehiyon ng Ilocos. Ang salitang "Pangasinan" ay nag-ugat sa salitang "asin" dahil sa maraming pagawaan ng asin dito noon pang araw. Ang lalawigan ng Pangasinan ay nahahati sa 44 na bayan, 4 na lungsod, at 1,364 na mga barangay.
  • 3.
    Senakulo – Itinatanghal ng isang gruposa Malindog Binmaley, Pangasinan tuwing mahal na araw.
  • 4.
    Cancionan - Itoay debate na paligsahan sa musika at panulaan. Ang cancionan ay nilalapatan ng tama at wastong himig sa isang pagtatanghal. Hindi ito laging inaawit. Mayroong iba’t ibang bahagi ang cancionan…
  • 5.
    A.Pansatabi - sasimulang bahagi ay ang pagtanggap at pati ng mga “cancionista”; ang pasasalamat sa isponsor/tagapagtaguyod at ang walang hanggang pasasalamat sa Dakilang Lumikha. B.Pangangarapan - nais malaman ng kababaihan/babae ang kalagayan sa buhay/tirahan at mga gawain ng lalaki.
  • 6.
    C. Pangkabataan -ang lalaki ay magsisimulang maningalang pugad, ang mga babae ay magbibigay ng mga tanong tungkol sa Banal na Kasulatan at ang lalaki ay papatawan din ng mahihirap na gawain. D.Cupido - sisikapin ng lalaki na makuha ang matamis na oo (pag-ibig) ng babae sa pamamagitan ng pagtugtog ng instrumentong pang-musika at gayundin sa pagsasalita.
  • 7.
    E. Balitang -ito ang huling bahagi na kung saan ay maaaring atasan ang lalaki na umakyat at sumalo sa kanya sa tanghalan- palatandaan ng pangtanggap o kaya naman ay hayaang manatili na lang sa ibaba na tanda ng pagtanggi.
  • 8.
    Mayaman din angmga Pangasinense sa mga: ULIRAN (ALAMAT) – alamat ng Isandaang mga pulo DIPARAN (SALAWIKAIN) – Say toon agga onlingao ed pinanlapuan to, agga makasabi’d laen to. (Ang hindi lumingon sa pinanggalingan , hindi makakarating sa paroroonan) PABITLA O BUNIKEW (BUGTONG) – Wala’y kaaro’k kaiba’k anggan iner. (Ako ay may kaibigan kasama ko kahit saan. ANINO) GOZOS (NOVENANG AWITIN) – Dasal ed Pangasinan PABASA (PAGBASA SA PASYON) – (Holy week)
  • 9.
    Mga Pista ngmga Pangasinense; •Talong Festival •Galicayo Festival (Our Lady of Manaoag) •Bangus Festival •Dumayo Festival •Pista’y Dayat Festival •Puto Festival •Patupat Festival •Mangunguna Festival •Corn Festival •Sigay Festival
  • 10.
    TALONG FESTIVAL –VILLASIS, PANGASINAN • Kilala bilang vegetable bowl sa Norte ang Villasis, Pangasinan na ipinagdiriwang tuwing buwan ng Enero ang Talong Festival upang lalong naipapakilala ang malawak na produksiyon ng talong at iba pang mga sangkap ng pinakbet.
  • 12.
    GALICAYO FESTIVAL (OurLady of Manaoag) – MANAOAG, PANGASINAN • Ang Galicayo Festival ay ipinagdiriwang mula November 30 hanggang sa unang linggo ng Disyembre. • Nakasaad sa wikang Filipino na ang salitang Galicayo ay nangangahulugang halika o lumapit ka samantalang ang Manaoag naman ay tawagin. • Ang Galicayo Festival ay isang pagdiriwang ng pananampalataya, kultura at sining ng mga taga- Manaoag.
  • 14.
    BANGUS FESTIVAL –DAGUPAN CITY, PANGASINAN • Ang Bangus Festival ang isa sa mga pinakaaabangang festival sa Norte at itinuturing na pinakamalaki at pinakamakulay na selebrasyon na nagtatampok sa kultura at pangunahing produkto ng Dagupan City. • Ang taunang selebrasyon ng Bangus Festival ay ginaganap tuwing summer at ngayong taon ay sinimulan ang festival ng Abril 6 at tatagal hanggang Abril 30 na may iba’t ibang aktibidad tampok ang ipinagmamalaking produkto ng Dagupan, ang bangus
  • 16.
    DUMAYO FESTIVAL –URDANETA CITY, PANGASINAN • Taunang ipinagdiriwang ng Urdaneta City ang Dumayo Festival tuwing Marso ika-9 hanggang ika-31 upang magpasalamat sa mga biyayang natatanggap ng lungsod sa buong taon. • Tampok dito ang grand parade ng mga Kalabaw gayon din ang kanilang kagamitan katulad ng basket.
  • 18.
    PISTA’Y DAYAT FESTIVAL– LINGAYEN, PANGASINAN • Ito ay ipinagdiriwang tuwing Mayo 1 sa Lingayen, Pangasinan. Ang pista’y dayat ay nangangahulugang ‘’Dagat sa Dagat’’ dahil ito ay pagdiriwang ng pasasalamat para sa masaganang ani mula sa dagat.
  • 20.
    PUTO FESTIVAL –CALASIAO, PANGASINAN • Ipinagdiriwang ito tuwing buwan ng Mayo. Noong 2017 nabuo ang puto mosaic na gawa sa 300,000 na iba't ibang kulay na puto. Ginawa ito sa loob ng tatlong araw. • Makikita sa mosaic ang mukha ng isang matandang lalaking sinusubuan ng puto ang isang bata. • Nasa 208 square meters ang laki nito, at ginamitan ng 70 plywood tables para ilatag. • Nakuha ng bayan ang Guinness World Record para sa "largest rice cake photo mosaic.“ Naagaw ng puto mosaic ng Calasiao ang naunang record ng Japan.
  • 22.
    PATUPAT FESTIVAL –POZORRUBIO, PANGASINAN • Taunang ipanagdiriwang ng mga taga Pozorrubio ang Patupat Festival na kung saan sikat ang kanilang produkto. Ito ay katutubong delikasiya na gawa sa malagkit na bigas at nakabalot sa mga dahoon ng niyog. Niluluto ito sa pinakuluang tubo at hinahain kapag natutunaw na ang panocha o pakasiat.
  • 24.
    MANGUNGUNA FESTIVAL – BOLINAO,PANGASINAN • Sa Bolinao ang “mangunguna” ay nangangahulugang mangingisda. Ipinagdiriwang ang mangunguna upang magbigay pugay sa industriya ng pangingisda at aquaculture ng bayan na siyang bilang isang mapagkukunan ng kabuhayan ng komunidad sa Bolinao. • Ito ay isang pagdiriwang ng isang lingo mula Abril ika-9 hanggang ika-14.
  • 26.
    CORN FESTIVAL –STO.TOMAS, PANGASINAN • Noong Pebrero 11, 2008, noong unang pagdiriwang ng Corn Festival ng sentensyong pagdiriwang, nakuha ng Sto. Tomas ang sertipiko ng Guinness world Records para sa pinakamahabang barbecue (3,803.96) metro (12,480.2 ft.) • Nagkakaroon din sila ng street competition, at nagsusuoot ng magagarbong damit na ang tema ay mais.
  • 28.
    SIGAY FESTIVAL –BINMALEY, PANGASINAN • Bilang bahagi ng pagpoposisyon sa Binmaley, Pangasinan bilang “Seafood Capital of the North”, ang bayan ay nagsasagawa ng isang grand fiesta na pinangalanang Sigay Festival. • Ipinagdiriwang ito mula Enero ika-15 hanggang Pebrero ika-2 na pagbibigay pugay sa industriya ng aquaculture ng bayan. • Ang salitang Sigay na mula sa dayalektong Pangasinan ay nangangahulugang “ani”.
  • 30.
    KAUGALIAN SA PAG-AASAWA 1.Kasunduan sa Pag-aasawa - ang mga magulang ay nakikipagkasundo para sa paglalagay sa tahimik ng kanilang anak. Ito ay ginagawa sa lalawigan ng Natividad, Pangasinan. 2. Panunuyo - Sa Binmaley, Pangasinan ay ginagawa ito na kung saan ang lalaki ay nagkakaloob ng paglilingkod sa kanyang nililiyag.
  • 31.
    MGA KAUGALIAN SABUROL 1. Ang bigas o asin ay isinasabog sa iba’t ibang panig ng bahay upang ang masasamang ispiritu ay lumayo. 2. Nagsisiga sila (namatayan) sa harap ng bahay ng yumao mula sa araw ng pagkamatay hanggang sa paghahatid sa huling hantungan.
  • 32.
    KAUGALIAN SA PAGPAPAANAK 1.Sa Mapandan, Pangasinan, ang hilot ay hindi sinusundo sa kanilang bahay. Ipinupukpok lamang ng isang ama ang pambayo sa giling ng lusong upang makalikha ng ingay na siyang pantawag sa hilot. 2. Ang mga asawang lalaki sa ilang baryo ng Binmaley, Pangasinan ay nag-aasal unggoy kapag nahihirapan ang kanilang asawa sa panganganak, inuutusan siya ng hilot na gumapang pababa ng hagdanan na nauuna ang ulo.
  • 33.