Downloaded 116 times
Uploaded byMicah January
Panahon ng kastila (2)
Bago dumating ang mga Espanyol, may sarili nang at mayamang tradisyon ng tula ang mga Pilipino na nagbago sa ilalim ng impluwensiya ng mga prayle. Ang mga bagong paksang panrelihiyon, moralidad, at romansa ay isinama sa katutubong tula, kabilang ang mga uri tulad ng tugma, pasyon, at dalit. Sa kasalukuyan, ang mga dulang tulad ng sarswela, moro-moro, at tibag ay patuloy na isinasagawa bilang bahagi ng tradisyong kultural ng mga Pilipino.
More Related Content
Similar to Panahon ng kastila (2)
Panahon ng kastila (2)
- 1.
- 2. Ang Pilipino aymay sarili nang tula na mayaman sa uri, paksa, at estraktura bago pa dumating ang mga dayuhang Espanyol. Subalit nang dumating ang mga Espanyol ang tulang Pilipino ay nagkaroon ng maraming pagbabago at karagdagan lalo na sa uri at paksa.
- 3. Noong nanirahan angmga dayuhan sa ating bansa karamihan sakanila ay mga maimpluensiyang prayle. Ang mga prayleng ito ay hindi lang nagtuturo tungkol sa Kristyanismo kundi sila rin ay mga iskolar ng lengguaheng Espanyol kung kaya madali nilang naibahagi at naipalaganap ang Kristyanismo at ang kulturang espanyol.
- 5. Nang mapailalim tayosa kanilang mga kamay ang ating mga puso at isipan ay sumunod din. Dahil dito ang mga katutubong Pilipino o ang mga Indio na madaling silang tawagin ay madali na nilang nabago ang anyo ng mga katutubong tula.
- 6. Ang mga pagbabagoay pagdaragdag sa mga paksang panrelihiyon, pangmoralidad, etika, panlibangan, pangwika, at pangromansa
- 7. Ang mga urinamang dinagdag sa katutubong panulaan ay ang mga Tugma, Pasyon, Dalit, at ang Awit at Korido.
- 8. Tatlong Uri ng TulangBayan Larong Patula Dulang Panlibangan Tulang Pangromansa
- 9.
- 10. . KARAGATAN Nanggaling sa alamatng prinsesang naghulog ng singsing sa karagatan, tapos nangakong papakasalan niya ang binatang makakakuha nito. Isang larong may paligsahan sa tula ukol sa singsing ng isang dalagang nahulog sa gitna ng dagat at kung sinong binata ang makakuha rito ay siyang pagkakalooban ng pag-ibig ng dalaga.
- 11. DUPLO Larong paligsahansa pagbigkas ng tula na isinasagawa bilang paglalamay sa patay. Isinasagawa sa ika-9 na araw ng pagkamatay. Pagalingan ito sa pagbigkas at pagdebate, pero kailangan may tugma / sa paraang patula. Gumagamit ng mga biro, kasabihan, salawikain at taludtod galing sa banal na kasulatan.
- 12. Kayo ay makinigako'y magkukwento, Nitong nalimutang sinaunang duplo; Sa tuwing may patay sa Rayap kong baryo Ang nangaglalamay parang siraulo. Bibigkas ng tulang pawang lamang-isip, Ang manganonood ay bumubungisngis; Dahil sa salitang nilagyan ng bagwis Pati namataya'y hindi makaidlip. Mayroong babaing nagmamatang igat, Hinanip ang kalan namatay ang dingas; Ulaol sumuso ang kuto at pulgas Sa balbuning asong sobrang pagkapayat. Pugo'y nagkatahid ang linta'y tumahol, Dito rin nanganak ang lalaking baboy; Kaytaas lumipad ng binatang unggoy Kinaplog na manok laging nagngunguyngoy. Duplo sa Baryo Ni Raul Funilas
- 13. Estamos en laBuena composicion.(Titindig) Ang komposisyon ng tanan ay paglalarong mahusay! Ang magulo ay mahalay Sa mata ng kapitbahay. Mga binibini at mga ginoo, Matatanda’t batang ngayo’y naririto, Malugod na bati ang tanging handog ko sa pagsisimula nitong larong duplo. Ang hardin ko’y kubkob ng rehas na bakal, Asero ang pinto’t patalim ang urang; Ngunit at nawala ang ibon kong hirang, Ang mga bilyaka ang nuha’t nagnakaw!
- 14.
- 15. TUGMA Ang tugma ayonsa depinisyon ay ang huling saknong ng tulang ito ay magkakatugma. Ang uring ito ay ginagamit na nang mga Indio noon ngunit ang mga Espanyol ay nagdagdag ng isa o marami pang saknong. Ang dapat na nilalaman o paksa ay ayon sa bagong pananampalataya sa Panginoong Jesukristo.
- 16. Sa paghahanap konitong katarungan, Baka makarating sa kinabibilangan, Nitong mga pigtas ang hingang nilalang, Na naghihintay doon sa krus na daan. Kung sa lupa’y kinang ay sadyang mailap, Nitong katarungang ibig na malasap, Hayaang lumuha't dugo ay pumatak, Pagkat nasa langit ang tunay na galak. Mabuti-buti pa na ipasaitaas, Ang ibig makamit na ngiti at gilas, Ang katarungang libing na at agnas Makakatalik kung dating na ang wakas!.
- 17. PASYONAwit tungkol sapagpapakasakit, pagkamatay at pagkabuhay ni Kristo. Tulang may limang saknong na may walong pantig. Ito ay ikinakanta at nagsasalaysay ng kaniyang buhay mula noong siyaía ipinanganak, dakpin, ipinako sa krus hanggang sa kaniyang muling pagkabuhay.
- 18. Matay na niyangisipin ang kabuntisan ng Birhen anopa’t babaling-baling walang matutuhang gawin, ang loob niya’t panimdim.
- 20. DALIT Ang pag-aalay ngbulaklak kasabay nang pag-awit bilang handog sa Birheng Maria. Dahil ang Birheng Maria ay simbolo ng kalinisan ng puri siya ay hinahandugan tuwing buwan ng Mayo.
- 21. Matamis na Birhengpinaghahandugan Kami’y nangangako naman pong mag- alay Ng mga girnalda bawat araw At ang magdudulot yaring murang kamay. Tuhog na mga bulaklak sadyang salit- salit Sa mahal mong noo’y aming ikakapit, Lubos ang pag-asa’t sa iyo’y pananalig Na tatanggapin mo handog ng pag-ibig.
- 22. SANTA CRUZAN ay isangprusisyon na isinasagawa sa huling bahagi ng pagdiriwang ng Flores de Mayo. Isinasalarawan nito ang paghahanap sa Banal na Krus ni Reyna Elena, ang ina ni Constantino.
- 24. . PANUNULUYAN Dulang tinatanghal sa lansanganpaghahanap ng matutuluyan nina Maria at Joseph sa Bethlehem. Ang mga bahay sa paligid ang hinihingan ng mag-asawa ng silid na matutuluyan.
- 26. KULO SENAKULO isang dulang nagsasalaysay ngbuhay at kamatayan ng Poong Hesuskristo. Kadalasan ginaganap sa lansangan o sa bakuran ng simbahan.
- 27. “Poon Kong AkingAma, Lampara na Aking mga Paa” Mga kapatid, mga kababayan Magsidulog na’t pagmalasakitang lubos Buhay naming ilalahad Looban nawa ng kaalaman Tungo sa aking daraanan Ihilig ang aming puso Sa buhay at kalbaryo Ni Jesus, Kristo Sa simula’y ang salita Dyos ang salitaIkaw, Hesus, ang susundan. Ikaw poon ang hantungan. Kaloob mong talino, ata’s mo’y pagyamanin. Sa pakikihamok lagi naming gamitin Karahasa’y papaiitin, kamalia’y tutuwi rinNaging tao ang salitaHanda kaming makilala Sa Iyo, Kami’y magtitiwala
- 28. SALUBONG Ito yung pagpasokng madaling araw ng Linggo ng Pagkabuhay. Pagtatanghal ng pagtatagpo ng muling nabuhay na Panginoong Hesus at ni Maria.
- 30. TIBAG Ito ay tumutukoysa paghahanap ng krus, sa kalagitnaan ng ikalawang pandaigdigang digmaan (WORLD WAR II). Ito ay itinaguyod ng mga Kastila noong pagdating nila sa Pilipinas, niyakap ito ng mga katutubo sa ilang bahagi ng Luzon. Lumaganap din ito sa iba't ibang rehiyon ng Visayas at Mindanao, sa pamamagitan ng pagpapakalap ng Kristyanismo. Ito ay patuloy na lumaganap at ginagamit bilang tradisyon sa kasalukuyan.
- 31. isang pagsasadula kung saantinitibag ang bundok upang hanapin ang krus na kinamatayan ni Hesus.
- 32. KOMEDYA/ MORO-MORO isang matandangdulang Kastila na naglalarawan ng pakikipaglaban ng Espanya sa mga Muslim noong unang panahon. Dulang tungkol sa labanan ng mga muslim at Kristiyano na laging Kristiyano ang nagtatagumpay.
- 34. KARILYO pagpapagalaw ng mgaanino ng mga pira-pirasong kartong hugis tao sa likod ng isang kumot na puti na may ilaw. Dula-dulaang gumagamit ng mga kartong ginupit tulad ng sa puppet show.
- 36. SARSWELA isang komedya o melodramangmay kasamang awit at tugtog, may tatlong (3)yugto, at nauukol sa mga masisidhing damdamin tulad ng pag-ibig, paghihiganti, panibugho, pagkasuklam at iba pa.
- 38. DUNG AW Binibigkas nang paawitng isang naulila sa piling ng bangkay ng yumaong asawa, magulang at anak.
- 39. Ay ama nganageb-ebba Dinak man kaasian aya A panawan a sisina Tay uneg balay a kasa. Ay ama nga nageb-ebba Dinak man kaasian aya A panawan a sisina Tay uneg balay a kasa.
- 40. SAYNETE o Itinuturing naisa sa mga dulang panlibangan nang mga huling taon ng pananakop ng mga Kastila. Ang paksa ng dulang ito ay nahihinggil sa paglalahad ng kaugalian ng isang lahi o katutubo.
- 41. PANGALULUWA Kilala bilang Todos LosSantos. Kaluluwa kaming tambing Sa purgatoryo nanggaling Doon po’y ang gawa namin Araw gabi’y manalangin
- 42. Maybahay pong maginoo/Magandang gabi sa inyo Malayo pa’y sumasainyo/ Humahalimuyak ang bango. Lakad nami’y dahan-dahan/ Sa pagpasok sa bakuran Baka dito’y may halaman/ Kung masira ay mahalan. Anong rikit anong ganda/ Ng nakatirang dalaga Pa’no kaya ang pagkuha/ Walang kamay kundi paa. Ang mabuti nating gawin/ Gumawa ng ibong papel At siya nating padagitin/ Sa granadang nakabitin. Yaring tapos na, tapos na/ Itong aming kinakanta Maybahay na sinisinta/ Kami po ay limusan na.
- 43.