Dokumen ini membahas tentang pembelajaran abad ke-21 (pak21) yang berfokus pada pendekatan yang berpusat pada murid, komunikasi, kolaborasi, pemikiran kritis, kreativiti, serta nilai-nilai dan etika. Pembelajaran ini bukan hanya tentang penggunaan teknologi, tetapi juga melibatkan keterlibatan aktif murid dalam proses belajar. Terdapat pula 26 poin penting yang perlu diketahui terkait pelaksanaan pak21 dan cara menggalakkan partisipasi murid dalam kelas.

1. Apa ituPembelajaranKe 21 ( PAK21 ) ?
PembelajaranPAK21ialahsatuprosespembelajaranyangberpusatkanmuridberteraskanelemen
komunikasi,kolabratif,pemikarankritis,danakreativiti sertaaplikasi nilai murniadanetikaatau
dalamBahasa Inggeris.A lwearningprocessthatfocusesonastudentcentredapproachbasedon
elementsof communication,collaboration,critical thinking,andvaluesandethical applications -
KPM
Senariopengajarangurukebanyakanmasihbersifattradisional tanpa menerapkanunsurPAK21.
PAK21 sebenarnyabukanberkisarkankepadapenggunaanteknologidi dalamkelassahajatetapi
penglibatanmuriddi dlamkelasdiambil kira.Penggunaanteknologi hanyalahsebagai alatuntuk
menerapkanunsurPAK21.

2. 5 StadnardAsasPAK21
1. KOMUNIKASI: Berlakuinteraksi antaragurumurid,murid-muriddanmuridbahansecara
lisandanbukanlisanbagi menyampaikanilmuyangmerekafahamdanberkongsi
pengetahuandenganrakan-rakan.
2. KOLABORATIF:Berlakukerjasamadanmuafakatantara guru muriddan murid-muridsecara
aktif dan menyeluruhyangmembolehkanpertukaranideadanpandanganantaramurid.
3. PEMILIRAN KRITIS: Berlakupenerokaanpemikiranuntukmenilai sesuatuideasecaralogic
dan easional untukmembuatpertimbanganyangwajardenganmenggunakanalasandan
bukti yangmunasabah.
4. KREATIVITI; Berlakuprosespenjanaanideayangmenghasilkaninovasi bahan,aktivitidan
projekyangbaharu,unikbergunaandanberkualiti.
5. NILAIMURNI DAN ETIKA : Penerapandanpemupukannilai murni danetikakearah
pembentukanjarti diri nasional mengikutacuanMalaysia.
PembelajaranAbadKe 21 bukansetakatmerujukkepadapenggunaangajet,perkakasandan
perisianterkiniteknologiICTdalambilikdarjah.SebenarnyaPembelajaranAbadKe 21 bermakud
guru menggunakankaedahPdPberpusatkanmurid( StudentCentred) sertamenekananelemen
membinakemahiranBerfikirArasTinggi ( KBAT) dalamdiri murid_ MajalahPendidikan2016
Sehubungan dengan itu, berikut merupakan 26 PERKARA YANG PERLU ANDA TAHU BERKAITAN
PAK-21 oleh SISC Azura :
1. BAGAIMANAKAH CARA UNTUK GURU MENULIS REFLEKSI PDPC?
Refleksi PdPc perlu ditulisoleh guru selepas sesuatu PdPc. Guru perlu mencatatkan jumlah
murid yang mencapai objektif dan jumlah murid yang tidak mencapai objektif berserta langkah
penambahbaikan yang dibuat untuk membantu murid tersebut.
Selain itu, guru juga perlu mencatatkan refleksi pentaksiran yang telah dijalankan ketika PdPc,
iaitu jumlah murid yang mencapai band dan tahap penguasaan (TP) selainmenanda (/) pada
band atau TP dalam borang perekodan.
2. BILAKAH OBJEKTIF DAN KRITERIA KEJAYAAN PERLU DITULIS DAN DIBERITAHU KEPADA
MURID?
Objektif PdPc dan kriteria kejayaan perlu ditulis dan diberitahu kepada murid selepas guru
melaksanakan aktiviti set induksi. Hal ini demikian kerana selepas set induksi baru guru
mengaitkan apa yang dilakukan dengan isi pelajaran. Pada waktu itulah objektif dan kriteria
kejayaan diberitahu dan ditulisatau ditampal pada sudut OPEM.

3. 3. ADAKAH KRITERIA KEJAYAAN PERLU DITULIS DALAM RPH?
Kriteria kejayaan disarankan untuk ditulis dalam RPH agar guru jelascara murid menguasai
objektif pembelajaran. Penulisankriteria kejayaan juga sangat membantu guru merancang
aktiviti yang sesuai dan penyediaan BBM atau BBB dalam PdPc yang ingin dijalankan di bilik
darjah.
4. SELAIN ISYARAT GIVE ME FIVE, APAKAH CARA LAIN YANG BOLEH DIGUNAKAN UNTUK
MENGAWAL KELAS ABAD KE-21?
Untuk mengawal tingkah laku murid, guru boleh menyediakan carta sikap murid. Murid yang
berbuat bising, namanya dilekatkan pada carta sikap negatif yang diwakili olehgambar awan
mendung. Apabila murid tersebut telah berubah sikap, namanya dilekatkan pada carta ceria
yang diwakili oleh gambar matahari bersinar bersama dengan nama rakan lain.
5. SELAIN TRAFFIC LIGHT DIGUNAKAN UNTUK MENGETAHUI TAHAP PEMAHAMAN MURID,
BOLEHKAH TRAFFIC LIGHT DIGUNAKAN UNTUK MENGAWAL MURID BERKOMUNIKASI?
Boleh.
Traffic light boleh digunakan untuk mengawal murid daripada bercakap apabila ingin
melontarkan pertanyaan. Murid yang ingin bertanya, bolehdiarahkan untuk mengangkat traffic
light berwarna merah atau kuning dan guru akan bergerak ke arah murid tersebut.
6. SELAIN TRAFFIC LIGHT, ADAKAH CARA LAIN UNTUK MENGAWAL MURID DARIPADA
BERBUAT BISING?
Selain TRAFFIC LIGHT, guru juga boleh menggunakan TALKING CHIPS untuk mengawal murid
daripada berbuat bising.Murid yang ingin bercakap perlu meletakkan cip di tengah meja
terlebihdahulu. Penggunaan cip ini juga dapat mengawal daripada murid yang sama menjawab
atau menguasai sesi perbincangan.
7. BENARKAH SUSUNAN KELAS ABAD KE-21 MENYEBABKAN MURID SAKIT LEHER?
Tidak.
Sebenarnya susunan kelas abad ke-21 tidak menyebabkan murid sakit leher. Jika guru berada di
hadapan kelas dan meminta murid menyalin nota, bermakna kelas sahaja yang abad ke-21
tetapi pengajaran guru masih abad yang lampau.
Kelas abad ke-21 perlu seiringdengan pelaksanaan PdPC abad ke-21, iaitu guru harus bergerak
dari satu tempat ke satu tempat dan murid aktif berbincang sesama mereka untuk
melaksanakan tugasan dan membuat pembentangan atau melaksanakan sesi perkongsian.
8. APAKAH MATLAMAT UTAMA PAK-21 DIPERKENALKAN?

4. Untuk menghasilkan lebihramai pembelajar sepanjang hayat, iaitu mereka yang mempunyai
kemahiran pelbagai untuk memastikan kesinambungan kehidupan dalam zaman yang sentiasa
berubah.
9. APAKAH APLIKASI YANG TERSEDIA UNTUK DIGUNAKAN DALAM PAK-21?
Aplikasi yang tersedia selain VLE-frog, terdapat juga Kahoot (kuiz), schoology (seperti Facebook),
Edmodo (seperti VLE-frog), Cmap (bina peta minda) dan sebagainya.
10. APAKAH ITU SUDUT OPEM?
Sudut OPEM bermaksud sudut untuk guru menulisobjektif pembelajaran dan kriteria kejayaan.
11. ADAKAH OBJEKTIF PEMBELAJARAN DAN KRITERIA KEJAYAAN PERLU DIBINCANGKAN
DENGAN MURID?
Objektif dan kriteria kejayaan ini bukan sahaja ditulistetapi juga PERLU DITERANGKAN oleh guru
kepada murid.
Setiap kali mencapai objektif,cikgu perlu bertanya apa yang telah berjaya dicapai olehmurid
dan murid membaca kriteria kejayaan yang dicatat oleh guru.
AYAT OBJEKTIF:
Pada akhir pelajaran murid akan dapat:
i.
ii.
KRITERIA KEJAYAAN:
Saya dapat:
i.
ii.
12. ADAKAH PAPAN GANJARAN WAJIB DISEDIAKAN DI DALAM KELAS ABAD KE-21?
Sebenarnya terdapat pelbagai bentuk ganjaran yang boleh dilaksanakan atau dibuat oleh guru
untuk memberikan ganjaran kepada murid. Papan ganjaran salah satu kaedah yang boleh
digunakan oleh guru untuk meletakkan tanda bintang pada ruangan nama murid yang

5. mendapat ganjaran. Namun, jika tidak ada papan ganjaran, guru boleh memberikan pujian,
tepukan, sorakan, lencana peneguhan atau hadiah kecil sebagai ganjaran.
13. ADAKAH PENULISAN RPH BERUBAH DENGAN PELAKSANAAN PAK-21?
Penulisan RPH sebenarnya masih sama. Yang perlu ditambah hanya kriteria kejayaan dan
bahagian aktiviti ditulisdengan jelas menunjukkan adanya PAK-21.
Contoh penulisan aktiviti:
i. Murid dipertontonkan video yang berkaitan dengan.. dan bersoal jawab dengan guru.
ii.Murid diminta menganalisis watak perwatakan watak utama dan watak sampingan dalam
teks yang ditetapkan oleh guru
dalam kumpulan. (KBAT – menganalisis)
iii.Hasil kerja murid dibentangkan secara gallery tour.
* Bagi Sekolah Amanah dan Sekolah Transformasi, terdapat format penulisan RPH yang telah
ditetapkan.
14. ADA ATAU TIDAK VIDEO PDPC ABAD KE-21?
tablet on the hand with video player
Banyak yang bertanyakan soalan begini kepada saya. Sebenarnya terdapat banyak video yang
telah dikongsi oleh guru yang melaksanakan PdPc abad ke-21 di dalam kelas dalam YouTube.
Selain itu, portal e-guru juga terdapat video PdPc abad ke-21 untuk tontonan dan panduan guru.
Layarilah portal untuk mendapatkan video terbaik sebagai rujukan dan panduan dalam
melaksanakan PdPc abad ke-21.
15. BAGAIMANAKAH CARA UNTUK MENGIKUTI KURSUS ATAU BENGKEL BERKAITAN DENGAN
PDPC ABAD KE-21?
Kepada rakan pendidik yang berada di sekolah, pihak sekolah sememangnya perlu mengadakan
4 kali setahun LADAP @ LDP untuk peningkatan profesionalisme guru-guru. Mohonlah pihak
sekolah untuk mengadakan bengkel PAK-21 sebagai salah satu LADAP @ LDP.
Pihak sekolah boleh menghubungi jabatan atau pejabat pendidikan di tempat masing-masing
untuk mengenal pasti penceramah yang boleh melaksanakan bengkel tersebut. Sekolah yang
berhampiran dengan IAB, IPG atau universiti juga boleh menghubungi tempat-tempat tersebut
bagi mendapatkan penceramah yang sesuai untuk bengkel PdPc abad ke-21.

6. 16. ADAKAH BILANGAN MURID DI DALAM KELAS ABAD KE-21 ADA HADNYA?
Secara ideal,bilangan murid di dalam kelas abad ke-21 adalah sebanyak 25 ORANG.
Namun, ada sekolah yang jumlah murid di dalam satu kelas melebihi 25 orang. PdPc abad ke-21
masih bolehdilaksanakan dengan membuat susunan kerusi meja yang betul.
Sebagai contoh, 36 orang murid di dalam satu kelas. Murid bolehdibahagikan kepada 6
kumpulan dengan 6 orang ahli setiap kumpulan.
17. ADAKAH PAK-21 HANYA UNTUK MURID KELAS PANDAI?
PAK-21 bukan semata-mata untuk murid yang berada di kelas yang pandai. Bagi kelas yang
lemah, PAK-21 turut boleh dilaksanakan. Guru perlu pandai memilihaktiviti dan bahan yang
sesuai dengan tahap penguasaan murid.
18. BAGAIMANAKAH CARA UNTUK MENGGALAKKAN MURID AGAR AKTIF DI DALAM KELAS
ABAD KE-21?
Untuk menggalakkan murid aktif di dalam kelas abad ke-21, guru-guru boleh menyediakan
aktiviti berbentuk permainan penyelesaianmasalah, di samping menyediakan ganjaran seperti
lencana peneguhan, gula-gula, pembaris atau memberikan pujian kepada murid-murid.
19. MENGAPAKAH SUSUNAN KERUSI MEJA MURID PENTING DI DALAM KELAS ABAD KE-21?
Susunan kerusi meja murid penting di dalam kelas abad ke-21 kerana susunan ini
MEMUDAHKAN GURU melaksanakan aktiviti perbincangan antara murid dan murid boleh
disusun mengikut tahap dan kemampuan atau memberikan peluang kepada mereka yang lebih
pandai menjadi pembimbing kepada rakan yang lemah ketika perbincangan atau aktiviti
kumpulan diadakan.
20. BENARKAH PAK-21 MENYEBABKAN KELAS MENJADI BISING?
Kelas yang baik ialah kelas yang muridnya aktif ketika PdPc berlangsung. Di dalam kelas abad ke-
21, penglibatan murid sangat penting. Murid akan berinteraksi sesama mereka dalam kumpulan
dan kadangkala melibatkan pergerakan untuk mereka berbincang dan menyelesaikanmasalah
berdasarkan tugasan dalam tempoh masa yang telah ditetapkan.
Kadar kebisinganitu bolehdikawal olehguru yang bertindak sebagai fasilitator menggunakan
tanda isyarat seperti traffic light dan give me five atau menggunakan peralatan seperti loceng
dan wisel.

7. 21. APAKAH PERKAITAN ANTARA PAK-21 DENGAN SKPMg2?
PAK-21 sangat penting dalam memastikan guru mendapat skor penarafan melebihi 80% dalam
SKPMg2 Standard 4. Hal ini demikian kerana semua tindakan yang terdapat dalam SKPMg2
daripada aspek guru berperanan sebagai PERANCANG , PENGAWAL, PEMBIMBING,
PENDORONG dan PENILAI serta murid yang bertindak sebagai pembelajar aktif berlaku apabila
guru melaksanakan PAK-21.
Dalam PAK-21, guru bertindak sebagai pemudah cara untuk murid meneroka pembelajaran
secara kendiri dengan melaksanakan aktiviti berbentuk penyelesaian masalah dan KBAT secara
kolaboratif dan koperatif.
22. BAGAIMANAKAH CARA UNTUK GURU MENULIS REFLEKSI PDPC?
Refleksi PdPc perlu ditulisoleh guru selepas sesuatu PdPc. Guru perlu mencatatkan jumlah
murid yang mencapai objektif dan jumlah murid yang tidak mencapai objektif berserta langkah
penambahbaikan yang dibuat untuk membantu murid tersebut.
Selain itu, guru juga perlu mencatatkan refleksi pentaksiran yang telah dijalankan ketika PdPc,
iaitu jumlah murid yang mencapai band dan tahap penguasaan (TP) selainmenanda (/) pada
band atau TP dalam borang perekodan.
23. BILAKAH OBJEKTIF DAN KRITERIA KEJAYAAN PERLU DITULIS DAN DIBERITAHU KEPADA
MURID?
Objektif PdPc dan kriteria kejayaan perlu ditulis dan diberitahu kepada murid SELEPAS guru
melaksanakan aktiviti SET INDUKSI.
Hal ini demikian kerana selepas set induksi baru guru mengaitkan apa yang dilakukan dengan isi
pelajaran. Pada waktu itulah objektif dan kriteria kejayaan diberitahu dan ditulis atau ditampal
pada sudut OPEM.
24. APAKAH CARA MENGGALAKKAN MURID BERTANYAKAN SOALAN?
Dalam SKPMg2, MURID bertindak sebagai PEMBELAJAR AKTIF perlu mengemukakan soalan
berkaitan dengan isi pelajaran. Oleh itu, guru perlu menggalakkan murid untuk mengemukakan
soalan.
Guru bolehbertanya tentang apa yang kurang difahami oleh murid terlebih dahulu. Berikan
masa kepada murid untuk berfikirdan kemudian lontarkan semula soalan yang sama.
Guru juga boleh memberikan murid satu kertas nota kepada setiap orang atau setiap pasangan
untuk mencatatkan soalan yang berkaitan dengan isi pelajaran yang kurang difahami atau untuk
mengetahui lebih lanjut tentang sesuatu perkara.
Selain itu, guru juga bolehmengadakan pertandingan murid paling banyak mengemukakan
soalan dengan memberikan ganjaran sebagai galakan untuk murid mengemukakan soalan.
25. ADAKAH DIDIK HIBUR TERGOLONG DALAM PAK21?
Ya, didik hibur salah satu teknik pengajaran dalam PAK-21. Hal ini demikian kerana didik hibur
bukan sahaja merupakan satu aktiviti yang memberi keseronokan bahkan aktiviti ini

8. memerlukan murid berkarya, menilai persembahan dan melibatkan diri secara aktif sama ada
dalam kumpulan ataupun melibatkan satu kelas.
26. APAKAH CARA MEMASTIKAN PARKING LOT YANG DISEDIAKAN DI DALAM BILIK DARJAH
DIGUNAKAN DENGAN SEPENUHNYA?
Bagi memastikan parking lot yang disediakan digunakan sepenuhnya, guru bolehmengadakan
AKTIVITI KERTAS DUA MINIT untuk murid membuat refleksi tentang pembelajaran yang telah
diikuti.Setelah tamat, murid boleh menampal semua refleksi tersebut pada parking lot yang
disediakan.
Di situ, guru perlu mengambil maklum dan memberikan penerangan jika ada soalan yang
ditampal olehmurid pada parking lot tersebut.
Dari parking lot tersebut, guru dapat mengetahui jumlah murid yang menguasai atau tidak
menguasai pembelajaran hari tersebut.
Selain itu, guru juga bolehmenyediakan sticker atau borang untuk murid tanda sebelum guru
keluar dari kelas dan ditampal pada parking lot.
Semoga perkongsian pada kali ini iaitu 26 Perkara yang Perlu Anda Tahu Berkaitan PAK-
21 dapat memberikan manfaat kepada kita semua berkaitan Pembelajaran Abad ke-21 ini.
Terima kasih dan teruskan menyokong kami di Sistem Guru Online, Komuniti Pendidikan
Malaysia.
KREDIT KEPADA : SISC+ AZURA