การสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศหญิง
(Oogenesis)
นำเสนอ
นำยวิชัย ลิขิตพรรักษ์ครูชำนำญกำร
(คศ.2) สำขำวิชำชีววิทยำ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษำ สำนักงำนเขตพื้นที่กำรศึกษำมัธยมศึกษำเขต 1 กรุงเทพมหำนคร
สมำชิก
นำงสำวจินภัส นิลสุ เลขที่ 4
นางสาวณปภัช ภูวกรกุลวุฒิ เลขที่ 6
นำงสำวจรัสรวีคุณำกรบดินทร์ เลขที่ 3
นำงสำวภำนิชำ บุศยำรัศมี เลขที่ 19
คำนำ
งำนนำเสนอนี้เป็นส่วนหนึ่งของรำยวิชำ ชีววิทยำ 3 (ว30243)
ระดับชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 5 ในหัวข้อกำรสร้ำงเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย
คณะผู้จัดทำได้มีกำรใส่รำยละเอียดเกี่ยวกับควำมหมำย หน้ำที่ และข้อมูลโดยสังเขปพร้อมทั้งภำพประกอบ
คณะผู้จัดทำหวังว่ำ โครงกำรนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่ำน หรือผู้ที่สนใจศึกษำเรื่องนี้อยู่
หำกมีข้อผิดพลำดประกำรใด ผู้จัดทำขออภัยมำ ณ ที่นี้
คณะผู้จัดทำ
สำรบัญ
คำนำ 4
กำรสร้ำงเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย
-ก่อนเจริญพันธุ์ 6
-หลังเจริญพันธุ์ 8
บรรณำนุกรม 12
กำรสร้ำงเซลล์สืบพันธุ์เพศหญิง Oogenesis
อวัยวะที่ทำหน้ำที่สร้ำงไข่ (egg หรือ ovum) คือ รังไข่ (ovary) โดยเริ่มจำกเซลล์โอโอโกเนีย
(oogoniaหรือ primordialgerm cell) แบ่งเซลล์แบบ mitosis หลำยครั้งจนได้เซลล์เป็นจำนวนมำก เรียกว่ำ
โอโอโกเนียม (oogonium)และเมื่อใกล้คลอดเซลล์จะพัฒนำไปเป็นโอโอไซต์ขั้นที่หนึ่ง (primary oocyte)
แล้วเข้ำสู่กำรแบ่งเซลล์แบบ meiosis จนถึงระยะ prophase1และจะหยุดที่ระยะนี้จนกว่ำจะเข้ำสู่วัยเจริญพันธุ์
OOGENESIS
primary
oocyte
oogonia oogonium
1
2
3
ก่อนเข้ำสู่วัยเจริญพันธุ์
mitosis
meiosis
Propase I
เมื่อถึงวัยเจริญพันธุ์
เมื่อเข้ำสู่วัยเจริญพันธุ์ เซลล์ที่ล้อมรอบโอโอไซต์ขั้นที่หนึ่ง หรือ ฟอลลิเคิล (follicle)
บำงส่วนจะขยำยขนำดขึ้นทุกรอบของประจำเดือน และในขณะนั้นโอโอไซต์ขั้นที่หนึ่ง ก็จะแบ่งเซลล์
แบบ meiosis I จนจบขั้นตอน แต่กำรแบ่งนี้จะมีกำรแบ่งไซโตพลำสซึมไม่เท่ำกัน จะได้เซลล์ที่มีขนำด
ใหญ่เรียกว่ำ โอโอไซต์ขั้นที่สอง (secondaryoocyte) และเซลล์ที่ขนำดเล็กว่ำ โพลำร์บอดีที่หนึ่ง
(first polar body) โดยเมื่อเจริญมำถึงขั้นนี้จะถึงระยะเวลำกำรตกไข่ (ovulation)
โอโอไซต์ขั้นที่สองจะเข้ำสู่กำรแบ่งเซลล์แบบmeiosis II
จนถึงระยะ metaphaseII และจะแบ่งเซลล์ต่อได้เป็น โพลำร์บอดีที่สอง
(second polar body) และ โอวัม (ovum) ได้ต่อเมื่อถูกกระตุ้นโดยสเปิร์ม
เท่ำนั้น และโอวัมจะปฏิสนธิต่อไปกับสเปิร์มได้ ไซโกต (zygote)
โดยในขณะที่โอโอไซต์ขั้นที่หนึ่งเจริญ โอโอไซต์จะแยกจำก
กลุ่มเซลล์ที่ล้อมรอบหรือเซลล์ฟอลิคิวลำร์ (follicular cell) แล้วใน
ขณะเดียวกันฟอลลิเคิลก็จะผลิตของเหลวเข้ำสู่ช่องว่ำงระหว่ำงเซลล์
ฟอลิคิวลำร์กับเซลล์ไข่หรือที่เรียกว่ำ แอนทรัม (antrum)
ในแต่ละรอบเดือนจะมีเพียง 1 ฟอลลิเคิลที่เจริญถึงระยะตกไข่
ได้ซึ่งเมื่อฟอลลิเคิลนั้นเจริญถึงระยะมำทัว (mature) ฟอลลิเคิลจะเคลื่อนที่
เข้ำใกล้รังไข่แล้วหลั่งเอนไซม์โพรทิโอไลติก เพื่อย่อยผนังรังไข่ ทำให้โอ
โอไซต์ขั้นที่สองหลุดออกมำเข้ำสู่ท่อนำไข่ และฟอลลิเคิลที่ไม่ได้
เจริญเติบโตต่อจะพัฒนำเป็นคอร์พัสลูเทียม (corpus luteum)
บรรณำนุกรม
หนังสือชีววิทยำ ม.5 เทอม 2
http://watchawan.blogspot.com/2010/05/blog-post_6635.html
THANK
YOU

oogenesis