Uploaded byHysni Dida
Oksigjenoterapia
Oksigjenoterapia, pajisjet e dhenies se oksigjenit, maskat faciale, katetere nazale, indikacione, avantazhe kunderavantazhe, anoksia, hipoksia, hipoksemia, terapia ortobarike, hiperbarike, infermieri, shkaqet e hipoksise. kanjulat nazale Maska e thjeshte e fytyres Maska me rifrymemarrje te pjesshme Maske pa rifrymemarrje terapia me oksigjen
Oksigjenoterapia
- 1.
- 3. Metabolizmi • Metabolizmi aerob: fosforilimi oksidativ Glucose → CO2 + H2O + 38 ATP • Metabolizmi anaerob Glucose → Lactic acid + 2 ATP ↓ H+ + lactate –
- 4. Perkufizime •Anoksia : mungesaabsolute e oksigjenit ne inde •Hypoksia: mungesa relative e oksigjenit ne inde •Hypoksemia : mungesa e oksigjenit ne gjak
- 5. Ceshte O2 terapia •Oksigjenoterapia eshte administrimi i oksigjenit ne perqendrime me te medha se ajri i dhomes me qellim parandalimin e hipoksise.
- 6. Tipet e oksigjenoterapise Ortobarik Dheniae O2 >21% me presionin e dhomes Hiperbarik Dhenia e O2 >21% me presion me te madh se i dhomes
- 7. Tre qellimet eoksigjenoterapise 1. Trajtimi i hipoksise 2. Ule punen e frymemarrjes 3. Ule punen miokardiale
- 8. Vlera normale • FIO2( Fraksioni i O2 ne ajrin e inspiruar ) – 0.21 (21%) • PaO2(presioni parcial i oksigjenit ne gjakun arterial – 98-100 mmHg ( 5 -6 here sa FIO2) • SaO2(saturimi i Hb ne gjakun arterial) – 100% • PvO2 (presioni parcial i oksigjenit ne gjakun venoz) – 40 mmHg • SvO2 (saturimi i hemoglobines ne gjakun venoz ) – 75%
- 9. Transporti i oksigjenit •Sasiatotale e oksigjenit ne gjak: sasia e lidhur me hemoglobinen + sasia e tretur ne gjak
- 10. Lidhja e hemoglobinesme O2 • Sasia e O2 e lidhur me hemoglobinen • Kapaciteti lidhes i hemoglobines per oksigjenin : 1.34 mL O2 /gm Hb • SO2 : saturimi i Hb me O2 Hb X 1.34 X SaO2 • O2 i tretur : koeficenti i tretshmerise • 0.003 mL/100 mL/mm Hg • 0.003 X PaO2 mmHg
- 11. Permbajtja arteriale meO2 Hb X 1.34 X SaO2 + 0.003 X PaO2 mmHg Shembull: Person normal : Hb 14g/dL • SaO2: 98-100% • PaO2: 100 mmHg • O2 ne gjak = 14g x 1.34 x 100% + 0.3 = 20 ml / 100ml of blood
- 12. Permbajtja venoze Hb X1.34 X SvO2 + 0.003 X PvO2 mmHg Shembull: Person normal : Hb 14g/dL • SvO2:75 % • PvO2: 40 mmHg • O2 venoz: 14g x 1.39 x 75% + 0.1 = 15ml /100ml of blood • Mbajtja indore : 20-15= 5 ml/100 ml gjak
- 13. O2 i treturnormalisht ne plazme • O2 i tretur : 0.003ml / mm PO2 / 100ml gjak • pO2 i ajrit : 100 mmHg • O2 i tretur normalisht: 0.3ml / 100ml gjak
- 14. O2-terapia Frymemarrje 100% O2 (PaO2600mm) 1.8ml O2 / 100ml gjak Ortobarike Frymemarrje 100% O2 3 Atm. Presioni 5.4ml O2 / 100ml gjak Hiperbarike
- 15. Cilat jane tipete hipoksise ?
- 16. Tipet e hipoksise •Hypoksia hypoksike – PaO2↓ • Hypoksia Anaemike – permbajtja e gjakut me O2 ↓, PaO2 normal • Hypoksia nga Stanjacioni • Hypoksia Histotoksike
- 17. Hypoksia hypoksike Shkaqet: • Oksigjenii pakte ne ajer, perzjere gazesh hipoksike • Lartesia • Hipoventilimi • Shuntet, defekti septal • Defekte te difuzionit: pneumoni, kolapsim lobar
- 18. Hypoksia Anemike • Bieaftesia mbajtese e oksigjenit: • Anemia: ↓ hemoglobin • Hemoglobin te alteruar • Helmimi me CO • Hemoglobina meth-sulph • Personi normal 100 % O2 • (14gm x 1.34ml ) + 1.8ml = 20.5ml (1.8 eshte 9% 20.5) • Pacienti Anemik (100% O2) • (4gm x 1.34ml )+ 1.8ml = 7.2 ml (1.8 eshte 25% of 7.2)
- 19. Hypoksia nga Stanjacioni •Perfuzion indor jo adekuat • Gjeneralizuar: • hipovolemia • Stenoza mitrale • Perikarditi konstriktiv • Ishemia miokardiale • Hipoperfuzioni i lokalizuar • Bllokim arterial, tromb, edema
- 20. Hypoksia Histotoksike • Qelizanuk perdor dot oksigjenin • Sistemi citokrom i transferimit te elektroneve eshte i bllokuar • Helmimi me cianur
- 21. Perfitimet e O2terapise Hypoksia hypoksike + + + Hypoksia Anaemike + Hypoksia nga Stanjacioni + Hypoksia Histotoksike -
- 23. Vleresimi i hipoksise •Shenjat klinike • Gazometria • Pulsoksimetria Gabime tek pulsoksimetri • Prania e thonjve artificiale • Pigmentime te erreta • Ngjyrues intravenoz • Levizje • Manikyr • Sistem venoz pulsatile • Drite e rrezatuar
- 24. Vleresimi i oksigjenimit •Gazometria : PaO2 = 100mmHg • Puls-oksimetria : SpO2=98-100% Trajtimi i hipoksise eshte i detyrueshem kur PaO2< 60mmHg SpO2<90%
- 25. Faktore qe percaktojnecila metode duhet perdorur 1. Komforti i pacientit/ Pranimi 2. Niveli i FiO2 te nevojitur 3. Nevoja qe FiO2 te kontrollohet Brenda disa nevojave 4. Niveli i lageshtise/ nebulizimit 5. Rezistenca minimale ndaj frymemarrjes 6. Perdorim ekonomik dhe eficent i Oksigjenit.
- 26. Terapia ortobarike meO2 • Pajisjet me performance variabile : • Pa kapacitet : kateteret nazat, kanjulat • Kapacitet te vogel : maskat • Kapacitet te madh : maske me “cante” • Pajisje me performance fikse • HAFOE systems: high air flow oxygen enrichment device • Venti mask • Cirkuitet e anestezise • Ventilatoret
- 27. Pajisjet variabile teoksigjenit • FiO2 varet nga : • Rrjedhja e O2 • Faktore te varur me pacientin • Faktore te varur nga pajisja Shembuj: • kanjulat nazale • Maska e thjeshte e fytyres • Maska me rifrymemarrje te pjesshme • Maske pa rifrymemarrje
- 28.
- 30. Kateteri nazal O2 Flowrate(L/min) • 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 Fi O2 • 0.24 • 0.28 • 0.32 • 0.36 • 0.40 • 0.44
- 31. Kateteri nazal • Avantazhe 1.I lehte per tu vendosur 2. Te lejon te rrish i lire 3. Me pak kujdes per rruget ajrore 4. Perdoret si ne frymemarrjen spontane dhe ne apnea • Disavantazhe 1. Irritim mukozal 2. Dilatacion gastrik (sidomos ne flukse te larta)
- 33. Maska faciale ethjeshte
- 34. Maska faciale ethjeshte O2 Flowrate (L/min) •5-6 •6-7 •7-8 Fi O2 •0.40 •0.50 •0.60
- 35. Maska faciale ethjeshte • Avantazhet : 1. E thjeshte 2. FiO2 deri ne 0.60 • Disavantazhe 1. Duhet hequr kur flet, ha pi, vjell, nxjerr ekspektorant 2. Te jep ndjesine e thatesise, sy te irrituar 3. E papershtatshme ne djegie faciale, trauma 4. Jo gjithnje puthitet mire, keshtu qe nje pjese e oksigjenit mund te dale
- 36. Maska me rifrymemarrjete pjesshme
- 37. Maska me rifrymemarrjete pjesshme O2 Flowrate (L/min) • 6 • 7 • 8 Fi O2 • 0.60 • 0.70 • 0.80
- 38. Maska me rifrymemarrjete pjesshme • Avantazhet • FiO2 i dhene >0.60 ne hipoksi moderuar-severe • Oksigjeni i frymenxjerre ne hapesiren anatomike te vdekur eshte i ruajtur • Disavantazhet : • Nese ritmi i rrjedhjes eshte i pamjafueshem mund te coje ne ri- frymemarrjen e CO2 • Klaustrofobia • Tharja e irritimi i syve
- 39.
- 40.
- 41. 10 – 15Ltr/min flow rate – 50-100 O2 conc.
- 42. Maske pa rifrymemarrje •Avantazhe : oksigjen me perqendrim te larte • Disavantazhe 1. “hollim me ajer” nese nuk puthitet mire 2. Ri-frymemarrje e CO2 nese nuk ka mjaftueshem fluks 3. Interferon me kujdesin e mevonshem te rrugeve te frymemarrjes 4. E parehatshme : djerse
- 43.
- 44. Terapia me oksigjenhiperbarik Dhenia e O2 >21% me presion me te madh se i dhomes (2-3 atm)
- 45. Indikacione per terapineme oksigjen hiperbarike • Helmime : monoksid karboni • Infeksione : mionekroza klostridiale • Ishemia akute : demtimi Crush • Ishemia kronike : nekrozen nga radiacioni • Ulcerat ishemike: ulcerat diabetike
- 46.
- 47. Efektet anesore • Fibroplaziaretrolentale tek neonatet • S. respirator: • Humbja e surfaktantit • Atelektaza • Hipoventilim ne SPOK • SNQ: konvulsione(terapi hiperbarike)
- 48. 100% - jome shume se 12 ore 80% - jo me shume se 24 ore 60% - jo me shume se 36 ore