o coello
O coello era un animal
descoñecido para os
gregos e romanos da
Antigüidade descubrírono
cando visitaron a Península
Ibérica. Polibio, historiador
grego do século II a. C.,
describeuno por vez
primeira:
Visto de preto semella unha
lebre pequena, mais
cuando se ten nas mans
vese que é de forma moi
diferente, e sabe tamén de
modo distinto ao comelo;
vive a maior parte do tempo
debaixo da terra.
Aínda que logo, os
romanos, empezaron a
crialos en lugares pechados
e foron eles os que o
extenderon polo resto de
Europa.
Moedas romamas das épocas dos emperadoresTraiano e Hadriano
nas que están representados coellos… ou lebres?
A verdadeira
domesticación
empezou na
Idade Media nos
mosteiros e as
primeiras
variacións
apareceron no
século XVI.
Escea medieval na
que aparecen
representadas
distintas maneiras
de cazar coellos.
Coello común ou coello
europeo (Oryctolagus
cuniculus). O coello bravo ou
coello do monte, mide arredor
de 40 cm e pode pesar uns 2
kg. É de cor gris parda con
partes máis claras no fuciño,
arredor dos ollos e no ventre.
Ten as orellas longas e o rabo
curto coa parte de abaixo
branca.
Os coellos domésticos
conservan as mesmas
características e as mesmas
actitudes que os coellos
silvestres.
As razas domésticas actuais presentan grandes variacións de talla e peso que
van desde as dos coellos xigantes, productores de carne, que chegan a medir
máis de 1 m e a pasar dos 9 kg de peso, e os enanos criados como mascotas
de só 25 cm de longo e que pesan pouco máis de 1 kg; e do mesmo modo son
variables as coberturas corporais tanto na cor como na lonxitude do pelo.
Os coellos
aliméntanse de
vexetais; os das
granxas, e a maioría
das mascotas, de
pensos compostos.
Os silvestres tamén
usan como alimento
unha parte dos seus
excrementos, ricos
en proteínas pola
gran cantidade de
microorganismos que
conteñen.
Como
adaptación
ao desgaste
continuado
ao que están
sometidos,
os dentes
dos coellos
médranlle ao
longo de toda
a vida.
Os coellos teñen boa
vista e unha ampla
visión periférica, pola
posición dos ollos
poden ver o que pasa
todo arredor e por
enriba deles; o tamaño
dos ollos tamén é unha
adaptación á vida con
pouca luz. Teñen un bo
oído con orellas
grandes e móbiles para
captar a dirección dos
sons, e un bo olfacto
polo que se guían para
recoñecérense entre
eles e localizar o
alimento. Os pelos
longos que ten en
distintas partes da
cabeza (Vibrisas)
sérvenlle para recibir
información tactil.
Cando quere ver algo
que está por enriba do
seu punto de vista
habitual ponse de pé,
ergue o corpo
apoiándose só nas
patas de atrás.
Son animais
limpos.
Lamben a
pel para
limpala e
para sacar
os pelos
soltos.
Diante dun perigo primeiro permanece inmóvil intentando pasar desapercibido e
logo fuxe a meterse nun tobo.
O coello desprázase sempre a saltos, a diferencia de tamaño entre as patas non
lle permite facelo de outra maneira. A súa potente musculatura e a rapidez dos
seus movementos fanno un animal áxil e veloz que pode acadar os 50 km á hora.
Os coellos
habitualmente son
silenciosos pero
emiten chíos fortes
e agudos cando
son collidos ou
feridos. Cando se
sorprenden, ou
asustan, baten no
chan coas patas de
atrás para avisar do
perigo.
A comunicación
normal entre eles
fanna polo olor e
por contacto.
O coello silvestre é un animal gregario e territorial. A xerarquía dentro do grupo
establécese pola forza.
Vive en coelleiras, redes de tobos e galerías que excavan eles mesmos, con
varias entradas, nas que se atopan de 6 a 10 indivíduos
Os coellos de granxa
viven en gaiolas de
dimensións
reducidas agrupados
por idades. As femias
reproductoras están
en gaiolas individuais
para impedir que
unhas danen ás crías
das outras.
Nave de engorde
Coellas nais
Os coellos son fértiles durante todo o ano, pero crían máis na primavera e no verán.
A xestación dura 32 días e teñen entre 4 e 12 crías de cada vez.
Os cazapos nacen sin pelo e cos
ollos pechados. A nai visítaos só
uns poucos minutos ao día para
darlles de mamar. Á semana xa
teñen pelo e pouco despois abren
os ollos.
Coellos
recén nacidos
Coelliño
de un día
Coelliño
de unha semana
Ás 3 semanas xa fan as
primeiras saídas. Maman
durante un mes e aos 8
meses xa son adultos.
Cazapos de tres
semanas
Coellos de un mes,
recén destetados.
Unha coella pode producir entre 45 e 50 crías ao ano.
Nas granxas prográmase para que produzan 8 ou 9 camadas ao ano. Para que
teñan unha camada cada 42 días (8 ao ano) xúntanse co macho entre 10 e 12
días despois de parir. O ritmo natural é de 5 e 6 camadas ao ano.
Poden vivir ata 10 anos, pero na natureza o 90% non pasa do primeiro ano de vida.
Coello vello
Os coellos
críanse sobre
todo para producir
carne, pero tamén
se lles aproveita a
pel, existen razas
peleteiras
seleccionadas;
hai razas de pelo,
coellos que se
crían como
mascotas e para
algúns outros
aproveitamentos.
Xigante de Flandes, produtor de carne Chinchilla sable, coello peleteiro
Angora azul, produtor de pelo Enano holandés, mascota
A carne de
coello é
rica en
proteínas
e ten
pouca
graxa.
En Europa
prodúcese
o 70% da
carne de
coello do
mundo.
A pel de coello é apreciada
para elaborar prendas
porque é barata e ten unha
suavidade especial, ten
unha enorme variedade de
cores e acepta ben os
tintes.
O pelo longo de algúns coellos
pódese fiar para tecer ou
pódese aglomerar para
convertelo en feltro.
Sombreiros de feltro
Cola de coello. É un pegamento
natural, unha sustancia elástica e
pegañenta, que se extre da pel do
coello. Utilízase para pegar
madeiras e para imprimar lenzos
e obxectos que se van pintar.
Os coellos tamén son utilizados como animais de laboratorio cos que se
fan probas médicas e se ensaian medicinas e cosméticos.
algunhas razas
de coellos e
outras historias.
Xigante de España. Acada pesos en vivo, aos 7-8 meses, de ata 6 kg. Ten
ata 8 camadas ao ano, cun promedio de máis de 7 cazapos por camada.
Neocelandés. Coello moi extendido por todo o mundo co pelo suave e brillante
que lle proporciona doble utilidade. Pesa entre 4 e 5 kg. As femias son moi
fértiles e as crías medran rapidamente.
Xigante de Flandes: Raza datada no século XVI. Foi creada en Bélxica. Ten pelo
curto e liso de cores variadas. Pesa entre 6 e 8 kg.
Rex. É a raza máis utilizada na industria peleteira por ter un pelo curto e moi
sedoso ao tacto. Os animales son sacrificados co pelo de inverno, máis denso. Hai
numerosas variedades.
Chinchilla. Raza
creada en Francia e
mellorada en
Alemania a principios
do século XX. O
"chinchilla normal"
pesa arredor de 3 kg
e úsase case só
como produtores de
pel. Pola contra o
"chinchilla
americano", de 4,5 a
5 kg, e o "chinchilla
xigante", arredor de 6
kg, son apreciados
pola súa carne.
Coello de Angora: É a única raza explotada a nivel
mundial polo seu pelo. Chámaselle tamén coello de
seda. Hai variedades grandes e pequenas e de
cores distintas.
Coellos belier. A súa característica máis
destacada son as grandes orellas colgantes.
Son animais tranquilos e apreciados como
mascotas. Hai variedades enanas e xigantes,
os máis grandes chegan a pesar 7 kg.
Enano holandés. É a raza de coello máis pequena, cun peso que oscila entre
0.8-1.2 kgs. Teñen un corpo compacto, orellas curtas e erguidas e pelo curto
e brillante. Hai ata 24 variedades de cor.
O coello máis
grande do
mundo. Mide
aproximadame
nte 1,30 metros
de longo e
pesa 22,2 kilos.
Coellos en Australia.
Unhas poucas
parellas de coellos
que se soltaron en
Australia a
mediados do século
XIX como animais
de caza
convertéronse nuns
poucos anos na
“gran plaga gris”,
aos tres anos xa
eran 14 millóns de
coellos e 100 anos
despois, a pesar da
loita contra eles,
calculábase que
había 600 millóns de
coellos.
O coello está
considerado un dos
dez animais
invasores máis
perigosos
Coello da
sorte ou
Coello de
Pascua.
Empezou
sendo unha
lebre dunha
tradición do
norte de
Europa que
traía
agasallos aos
nenos e logo
converteuse
nun coello
porque é un
animal máis
coñecido.
Coello da sorte. Tarxeta postal de 1907
O coello na Lúa.
Lenda azteca na
que un coello se
ofrece como
alimento ao deus
Quetzalcóatl e
este en
agradecemento
estampou a súa
figura na lúa. Hai
outra xaponesa
moi semellante.
Coello do
horóscopo chino.
No horóscopo chino
cada símbolo está
asociado a un ano
e repítese en ciclos
de doce anos.
Neste horóscopo
un dos símbolos e
o do coello do que
hai cinco clases: de
metal, de auga, de
madeira, de lume e
de terra.
A pata de coello
e a sorte. A
pata do coello
converteuse en
símbolo por
asociación coa
lebre á que se
consideraba
animal con
poderes en
moitas culturas
antigas. Úsase
a pata porque
os pés son
simbolo de
fortaleza.
fin
As imaxes foron collidas da internet.
Agradezolle aos autores a súa dispoñibilidade e agardo que saiban disculpar
o uso que fixen delas.
Mon Daporta
COUSIÑAS FEITAS NA CASA

O coello

  • 1.
  • 2.
    O coello eraun animal descoñecido para os gregos e romanos da Antigüidade descubrírono cando visitaron a Península Ibérica. Polibio, historiador grego do século II a. C., describeuno por vez primeira: Visto de preto semella unha lebre pequena, mais cuando se ten nas mans vese que é de forma moi diferente, e sabe tamén de modo distinto ao comelo; vive a maior parte do tempo debaixo da terra. Aínda que logo, os romanos, empezaron a crialos en lugares pechados e foron eles os que o extenderon polo resto de Europa. Moedas romamas das épocas dos emperadoresTraiano e Hadriano nas que están representados coellos… ou lebres?
  • 3.
    A verdadeira domesticación empezou na IdadeMedia nos mosteiros e as primeiras variacións apareceron no século XVI. Escea medieval na que aparecen representadas distintas maneiras de cazar coellos.
  • 4.
    Coello común oucoello europeo (Oryctolagus cuniculus). O coello bravo ou coello do monte, mide arredor de 40 cm e pode pesar uns 2 kg. É de cor gris parda con partes máis claras no fuciño, arredor dos ollos e no ventre. Ten as orellas longas e o rabo curto coa parte de abaixo branca. Os coellos domésticos conservan as mesmas características e as mesmas actitudes que os coellos silvestres.
  • 5.
    As razas domésticasactuais presentan grandes variacións de talla e peso que van desde as dos coellos xigantes, productores de carne, que chegan a medir máis de 1 m e a pasar dos 9 kg de peso, e os enanos criados como mascotas de só 25 cm de longo e que pesan pouco máis de 1 kg; e do mesmo modo son variables as coberturas corporais tanto na cor como na lonxitude do pelo.
  • 6.
    Os coellos aliméntanse de vexetais;os das granxas, e a maioría das mascotas, de pensos compostos. Os silvestres tamén usan como alimento unha parte dos seus excrementos, ricos en proteínas pola gran cantidade de microorganismos que conteñen.
  • 7.
    Como adaptación ao desgaste continuado ao queestán sometidos, os dentes dos coellos médranlle ao longo de toda a vida.
  • 8.
    Os coellos teñenboa vista e unha ampla visión periférica, pola posición dos ollos poden ver o que pasa todo arredor e por enriba deles; o tamaño dos ollos tamén é unha adaptación á vida con pouca luz. Teñen un bo oído con orellas grandes e móbiles para captar a dirección dos sons, e un bo olfacto polo que se guían para recoñecérense entre eles e localizar o alimento. Os pelos longos que ten en distintas partes da cabeza (Vibrisas) sérvenlle para recibir información tactil.
  • 9.
    Cando quere veralgo que está por enriba do seu punto de vista habitual ponse de pé, ergue o corpo apoiándose só nas patas de atrás.
  • 10.
    Son animais limpos. Lamben a pelpara limpala e para sacar os pelos soltos.
  • 11.
    Diante dun perigoprimeiro permanece inmóvil intentando pasar desapercibido e logo fuxe a meterse nun tobo.
  • 12.
    O coello desprázasesempre a saltos, a diferencia de tamaño entre as patas non lle permite facelo de outra maneira. A súa potente musculatura e a rapidez dos seus movementos fanno un animal áxil e veloz que pode acadar os 50 km á hora.
  • 13.
    Os coellos habitualmente son silenciosospero emiten chíos fortes e agudos cando son collidos ou feridos. Cando se sorprenden, ou asustan, baten no chan coas patas de atrás para avisar do perigo. A comunicación normal entre eles fanna polo olor e por contacto.
  • 14.
    O coello silvestreé un animal gregario e territorial. A xerarquía dentro do grupo establécese pola forza.
  • 15.
    Vive en coelleiras,redes de tobos e galerías que excavan eles mesmos, con varias entradas, nas que se atopan de 6 a 10 indivíduos
  • 16.
    Os coellos degranxa viven en gaiolas de dimensións reducidas agrupados por idades. As femias reproductoras están en gaiolas individuais para impedir que unhas danen ás crías das outras. Nave de engorde Coellas nais
  • 17.
    Os coellos sonfértiles durante todo o ano, pero crían máis na primavera e no verán. A xestación dura 32 días e teñen entre 4 e 12 crías de cada vez.
  • 18.
    Os cazapos nacensin pelo e cos ollos pechados. A nai visítaos só uns poucos minutos ao día para darlles de mamar. Á semana xa teñen pelo e pouco despois abren os ollos. Coellos recén nacidos Coelliño de un día Coelliño de unha semana
  • 19.
    Ás 3 semanasxa fan as primeiras saídas. Maman durante un mes e aos 8 meses xa son adultos. Cazapos de tres semanas Coellos de un mes, recén destetados.
  • 20.
    Unha coella podeproducir entre 45 e 50 crías ao ano. Nas granxas prográmase para que produzan 8 ou 9 camadas ao ano. Para que teñan unha camada cada 42 días (8 ao ano) xúntanse co macho entre 10 e 12 días despois de parir. O ritmo natural é de 5 e 6 camadas ao ano.
  • 21.
    Poden vivir ata10 anos, pero na natureza o 90% non pasa do primeiro ano de vida. Coello vello
  • 22.
    Os coellos críanse sobre todopara producir carne, pero tamén se lles aproveita a pel, existen razas peleteiras seleccionadas; hai razas de pelo, coellos que se crían como mascotas e para algúns outros aproveitamentos. Xigante de Flandes, produtor de carne Chinchilla sable, coello peleteiro Angora azul, produtor de pelo Enano holandés, mascota
  • 23.
    A carne de coelloé rica en proteínas e ten pouca graxa. En Europa prodúcese o 70% da carne de coello do mundo.
  • 24.
    A pel decoello é apreciada para elaborar prendas porque é barata e ten unha suavidade especial, ten unha enorme variedade de cores e acepta ben os tintes.
  • 25.
    O pelo longode algúns coellos pódese fiar para tecer ou pódese aglomerar para convertelo en feltro. Sombreiros de feltro
  • 26.
    Cola de coello.É un pegamento natural, unha sustancia elástica e pegañenta, que se extre da pel do coello. Utilízase para pegar madeiras e para imprimar lenzos e obxectos que se van pintar.
  • 27.
    Os coellos taménson utilizados como animais de laboratorio cos que se fan probas médicas e se ensaian medicinas e cosméticos.
  • 28.
    algunhas razas de coellose outras historias.
  • 29.
    Xigante de España.Acada pesos en vivo, aos 7-8 meses, de ata 6 kg. Ten ata 8 camadas ao ano, cun promedio de máis de 7 cazapos por camada.
  • 30.
    Neocelandés. Coello moiextendido por todo o mundo co pelo suave e brillante que lle proporciona doble utilidade. Pesa entre 4 e 5 kg. As femias son moi fértiles e as crías medran rapidamente.
  • 31.
    Xigante de Flandes:Raza datada no século XVI. Foi creada en Bélxica. Ten pelo curto e liso de cores variadas. Pesa entre 6 e 8 kg.
  • 32.
    Rex. É araza máis utilizada na industria peleteira por ter un pelo curto e moi sedoso ao tacto. Os animales son sacrificados co pelo de inverno, máis denso. Hai numerosas variedades.
  • 33.
    Chinchilla. Raza creada enFrancia e mellorada en Alemania a principios do século XX. O "chinchilla normal" pesa arredor de 3 kg e úsase case só como produtores de pel. Pola contra o "chinchilla americano", de 4,5 a 5 kg, e o "chinchilla xigante", arredor de 6 kg, son apreciados pola súa carne.
  • 34.
    Coello de Angora:É a única raza explotada a nivel mundial polo seu pelo. Chámaselle tamén coello de seda. Hai variedades grandes e pequenas e de cores distintas.
  • 35.
    Coellos belier. Asúa característica máis destacada son as grandes orellas colgantes. Son animais tranquilos e apreciados como mascotas. Hai variedades enanas e xigantes, os máis grandes chegan a pesar 7 kg.
  • 36.
    Enano holandés. Éa raza de coello máis pequena, cun peso que oscila entre 0.8-1.2 kgs. Teñen un corpo compacto, orellas curtas e erguidas e pelo curto e brillante. Hai ata 24 variedades de cor.
  • 37.
    O coello máis grandedo mundo. Mide aproximadame nte 1,30 metros de longo e pesa 22,2 kilos.
  • 38.
    Coellos en Australia. Unhaspoucas parellas de coellos que se soltaron en Australia a mediados do século XIX como animais de caza convertéronse nuns poucos anos na “gran plaga gris”, aos tres anos xa eran 14 millóns de coellos e 100 anos despois, a pesar da loita contra eles, calculábase que había 600 millóns de coellos. O coello está considerado un dos dez animais invasores máis perigosos
  • 39.
    Coello da sorte ou Coellode Pascua. Empezou sendo unha lebre dunha tradición do norte de Europa que traía agasallos aos nenos e logo converteuse nun coello porque é un animal máis coñecido. Coello da sorte. Tarxeta postal de 1907
  • 40.
    O coello naLúa. Lenda azteca na que un coello se ofrece como alimento ao deus Quetzalcóatl e este en agradecemento estampou a súa figura na lúa. Hai outra xaponesa moi semellante.
  • 41.
    Coello do horóscopo chino. Nohoróscopo chino cada símbolo está asociado a un ano e repítese en ciclos de doce anos. Neste horóscopo un dos símbolos e o do coello do que hai cinco clases: de metal, de auga, de madeira, de lume e de terra.
  • 42.
    A pata decoello e a sorte. A pata do coello converteuse en símbolo por asociación coa lebre á que se consideraba animal con poderes en moitas culturas antigas. Úsase a pata porque os pés son simbolo de fortaleza.
  • 44.
    fin As imaxes foroncollidas da internet. Agradezolle aos autores a súa dispoñibilidade e agardo que saiban disculpar o uso que fixen delas. Mon Daporta COUSIÑAS FEITAS NA CASA