Historia do Mundo Contemporáneo 1º BAC

1. Historia do mundo
contemporáneo
1. O Antigo réxime
a. Poboación, economía agraria e réxime señorial
b. A sociedade dos privilexios
c. O absolutismo e a súa práctica de goberno
d. A ilustración e a crítica do antigo réxime

2. Concepto
Podería definirse
Como o conxunto de trazos políticos, xurídicos, sociais e
económicos, que caracterizaron a Europa e ás súas
colonias durante os séculos XVII e XVIII.
O Termo
 Empregárono por primeira vez os revolucionarios
franceses para designar despectivamente a estrutura
política e social do seu país.
 Posteriormente, utilizouse para designar esa realidade
política e institucional noutros estados.

3. Características
• Unha demografía antiga
• Unha economía agraria
• Un réxime señorial
• Unha estrutura social estamental
• Unha forma de goberno absolutista

4. Unha demografía antiga
Caracterizada por un escaso ou lento crecemento
vexetativo
Con altas taxas de natalidade contrarrestadas polos altos
índices de mortalidade (especialmente infantil).
Crise demográfica do século XVII: epidemias, guerras, fame

5. Unha demografía antiga
Cun fráxil equilibrio entre poboación e recursos
 Os escasos rendementos agrícolas e a irregularidade das
colleitas desencadean reiteradas crises de subsistencia que
desembocan en fames negras e predispoñen ao
desenvolvemento de enfermidades epidémicas.
 A secuela é unha mortalidade catastrófica.

6. O antigo réxime
a. demografía: transición demográfica
 No século XVIII comeza o
crecemento da poboación
causado por:
 A natalidade segue sendo moi alta
(cerca de 40%)
 Baixa a taxa de mortalidade por:
 Menos guerras
 Epidemias menos frecuentes
 Menos malas colleitas
 Mellorou a dieta alimentaria
 Primeiros avances hixiénico-
sanitarios

7. Unha demografía antiga
O resultado foi:
 Un sustancial crecemento demográfico, que non
afectou por igual a todo o continente. Máis en
Inglaterra ou Francia.
 Ese crecemento contribuiu ao aumento da demanda
de alimentos e manufacturas, así como un aumento
da dispoñibilidade de man de obra para o campo e a
industria, factores esenciais no fenómeno da
revolución agrícola e industrial.

8. Unha economía de base agraria
 3/4 partes da poboación activa estaban ocupadas na
actividade agrícola e gandeira. De subsistencia.
Introdúcense novos cultivos:millo (XVII) pataca (XVIII)
 A principal fonte de riqueza é a terra. En mans dun
reducido número de persoas. (reis, nobres, eclesiásticos, mosteiros..)

9. AGRICULTURA TRADICIONAL/INNOVACIÓNS
AGRARIAS
AGRICULTURA TRADICIONAL INNOVACIÓNS AGRARIAS
Escasos rendementos Aumento dos rendementos
Paisaxe de campos abertos, openfield Paisaxe de campos pechados, bocage
Ocupa a maior parte da poboación activa Diminúe o peso demográfico das actividades
primarias
Policultivo Especialización de cultivos
Desenvolvemento dos cultivos de plantación
Útiles rudimentario Difusión dos útiles de ferro, primeiros pasos
da mecanización
Escasos fertilizantes Aumento do usos de fertilizantes orgánicos e
logo químicos
Usos comunitarios Privatizacións de comunais
Terras amortizadas e señoríos Difusión da propiedade privada
Mercado local Creación de mercados nacionais e
internacionais

10. Sistemas de rotación de cultivo

11. Unha economía de base agraria
A industria é de carácter artesanal. Importancia
do sector téxtil. En Galicia o liño
Conserva aínda trazos gremiais.

12. SECTOR SECUNDARIO
ARTESANAL SISTEMA SISTEMA
DOMÉSTICO FABRIL
Unidade de Obradoiro Granxas Fábrica
produción artesanal Vivendas
Normas Gremiais A traballo feito Disciplina fabril
Fontes de Animal e Animal e Carbón
enerxia humana humana
Ferramentas Variedade para Primeiras Máquinas
distintos máquinas movidas por
procesos vapor
Produción Non homoxénea Máis homoxénea Seriada
Traballador Cualificado Pouco cualificado Non cualificado
Prezo Redución do Diminución do
prezo prezo da unidade
producida
Mercado Local e Amplo radio Nacional e
regulamentado internacional

13. Unha economía de base agraria
O comercio máis relevante é o de longa distancia
Os intercambios internos son escasos e complicados, debido ás
deficientes comunicacións e á inexistencia dun mercado interno
unificado.

14. Rutas comerciais no Antigo Réxime

15. Unha economía de base agraria
O desenvolvemento urbano é escaso
 A aldea é o centro de organización produción. Son
escasas as cidades con máis de 50.000 habitantes. A
mediados do século XVIII nalgunhas zonas (Inglaterra)
comeza unha importante emigración do campo á cidade.
 Isto repercutirá nun desenvolvemento sen precedentes
do fenómeno do urbanismo.

16. Unha economía de base agraria
A estrutura da propiedade
É fundamentalmente de carácter señorial, baseada en
grandes propiedades cuxos donos reciben cuantiosas
rendas de carácter feudal procedentes dunha inxente
masa de campesiños. En Galicia foros.

17. A SOCIEDADE ESTAMENTAL

18. Unha estrutura social estamental
 Articulada en estamentos
Un estamento correspóndese cun estrato ou grupo social, definido por
un común estilo de vida e análoga función. É de carácter
impermeable. A sociedade era profundamente relixiosa, intolerante e
analfabeta. Tribunal da Inquisición.
 Cada membro da sociedade pertence a un estamento
Este denega ou concede privilexios, é dicir a exención de obrigas ou
o dereito a vantaxes exclusivas. Ao estamento privilexiado accédese
(agás o clero) por nacemento ou por concesión especial do
monarca.
 A ríxida sociedade estamental entra en crise
A raíz dos cambios producidos ao longo do século XVIII (Revolución
Francesa), abrindo paso á sociedade capitalista. Crecente
protagonismo da burguesía.

19. Unha estrutura social estamental

20. Un goberno absolutista
Mapa Europa

21. A MONARQUÍA ABSOLUTA

22. Un goberno absolutista
Fundamentado ideoloxicamente na fórmula
“Monarquía de Dereito Divino”.
Bossuet afirma que o poder é concedido ao Rei por Deus e
carece de límites terreais e o Rei é responsable só ante Deus.

23. A monarquía absoluta

24. Un goberno absolutista
Os instrumentos que utilizan os reis absolutos son:
 Os Consellos de ministros
 O Exército
 A Burocracia e a Diplomacia.

25. Sistemas políticos no século XVIII
Sistema político
francés antes de 1789 Sistema político inglés
despois de 1688

26. Un goberno absolutista
Esta fórmula de goberno encontrou resistencia
 Esencialmente, a que proviña dos defensores dos privilexios
feudais ostentados pola nobreza e o clero, herdados do Medievo.
 Mediante o "Despotismo Ilustrado“ os reis buscarán destruír esa
oposición e atraerse a outros sectores sociais.

27. Un goberno absolutista
 O Despotismo Ilustrado.
Todo para o pobo pero sen o pobo
Sistema político que combinaba o absolutismo con algunhas ideas
reformistas da Ilustración.
Monarcas ilustrados : Federico I de Prusia, Xosé I de
Portugal, Carlos III de España, Catarina II de Rusia,
Xosé II de Austria.
Entenderon o poder como un medio ao servizo da grandeza da
monarquía e do benestar da poboación.
O seu obxectivo era racionalizar a administración e potenciar as
actividades económicas sen modificar as bases políticas e sociais.

28. Un goberno absolutista
Paradigma de monarquía absoluta
A francesa, encarnada na figura do rei Luis XIV.

29. Un goberno absolutista
Houbo excepcións a esta forma de goberno
 As Provincias Unidas (Holanda)
 A República de Venecia
 Inglaterra

30. Un goberno absolutista
O seu máximo esplendor alcánzao
 Durante a 2ª metade do século XVII e gran parte do
século XVIII.
 A súa fin acaecerá tras a revolución burguesa en Francia
(1789) e os posteriores estalidos do século XIX.

31. A Ilustración
Concepto
 Podería definirse como o movemento filosófico,
literario e científico que se desenvolve en Europa e as
súas colonias ao longo do século XVIII (“das
Luces”).
 Supuxo unha importante modernización cultural e o
intento de transformar as caducas estruturas do
Antigo Réxime.

32. AS IDEAS DA ILUSTRACIÓN

33. A Ilustración
Ideas fundamentais
 A Razón
É o único medio para conseguir a verdade e, xunto co progreso,
constitúe o camiño para alcanzar a felicidade.
 O Progreso
A él chegase grazas á Ciencia; en combinación coa técnica, permite
o avance da humanidade de maneira evolutiva e indefinida.
 A Natureza
É a orixe de todo o xenuino, verdadeiro e auténtico. A sociedade é a
que falsea corrompe ao home, bon en estado natural.
 A Felicidade
É un ben ao que todo home ten dereito e constitée un fin en sí
mesma.

34. Textos: A sociedade
civil por J. Locke

35. A Ilustración
Vehículos de difusión
 As sociedades científicas, literarias ou
artísticas e as academias, apoiadas polos
poderes públicos.
 As sociedades de amigos do país,
establecidas normalmente nas principais
cidades e capitais de provincia.
 Os Salóns. Faladoiros ou reunións de
ilustrados.
 A Enciclopedia

36. A Ilustración
O pensamento ilustrado
Antecedentes
Hai que buscalos en Inglaterra e Holanda durante o
século XVII. Destaca a figura de Newton.

37. A Ilustración
O pensamiento ilustrado
Figura decisiva de gran influencia posterior
John Locke. Propugna a separación de poderes.

38. A Ilustración
O pensamento ilustrado
Na súa vertente política
É desenvolvido na obra dos seguintes autores:
 Montesquieu. Teoriza sobre a división de poderes.
 Voltaire. Indaga na liberdade de pensamento e avoga
por unha nova relixión (deísmo) que substitúa ás
reveladas.
 Rousseau. Fai fincapé na concepción da Natureza e as
relacións sociais entre os homes.

39. Montesquieu: A división de poderes

40. Voltaire; A idea de tolerancia

41. Rousseau; a Soberanía popular
Cidadáns con dereitos e deberes
Democracia directa

42. FUNDAMENTOS FILOSÓFICOS DO
LIBERALISMO POLÍTICO

43. Esquema antigo réxime

44. A Ilustración
O pensamento ilustrado
Na súa vertente económica
Concrétase en dúas novas correntes: a fisiocracia o liberalismo, que
entran en colisión coa tendencia imperante do momento, o
mercantilismo.
• Fisiocracia
Os fisiócratas sosteñen que a riqueza dun estado provén da natureza,
máis exactamente, da agricultura. O seu principal teórico é Quesnay.
• Liberalismo
Para os seus defensores, a riqueza do Estado non radica nin na
acumulación de metais preciosos (mercantilismo) nin exclusivamente
na agricultura (fisiocracia), senón na liberdade. O Estado non debe
intervir na actividade económica. O seu principal teórico é Adam Smith.