Downloaded 445 times
Uploaded byGlydenne Gayam
Panahon ng Isinauling Kalayaan
Noong Hulyo 4, 1946, muling nakuha ng mga Pilipino ang kanilang kalayaan mula sa mga Amerikano, subalit nagdulot ito ng mabigat na epekto sa ekonomiya dahil sa labi ng digmaan. Nagkaroon ng muling pagsigla sa panitikan na nakatuon sa karanasan ng mga Pilipino sa ilalim ng pamamahala ng mga Hapones at nagbukas ang maraming pahayagan at aklat tungkol sa iba't ibang anyo ng sining at panitikan. Nagsimula ang mga parangal sa literatura tulad ng Palanca Awards, na nagbigay halaga sa mga natatanging akdang Pilipino mula sa mga manunulat.
More Related Content
Similar to Panahon ng Isinauling Kalayaan
Panahon ng Isinauling Kalayaan
- 1.
- 2. Ang paghihintayng mga Pilipino sa pangakong pagbabalik ng mga Amerikano ay natupad noong 1945. Ika-4 ng Hulyo 1946 – araw na isinauli ang kalayaan Ibinaba sa tagdan ang bandilang Amerikano at mag-isang winagayway ang bandilang Pilipino Nawala ang tanikala, nawala ang gapos Naging napakabigat para sa mga Pilipino ang naging labi ng digmaan.
- 3. Ang ekonomiyang bansa ay humantong sa kababaan. May mga salaping ipinamudmod sa mga gerilya bilang gantimpala ng kagitingan at pagkamakabayan, subalit walang pag-uukol ng *ginawa sa kabuhayang bansa.
- 4. Binubuo ngpangkat ng mga gerilyang may pagkiling sa komunismo Pamana ng digmaan na naging malaking sagabal sa pambansang kaunlarang pang-ekonomiko “tagong pamahalaan ng mga huk” Nakapaniningil ng buwis, nakapagpapakalat ng kautusan, nakapagpapataw ng parusa laban sa sariling paglilitis Pakikipaglaban ng mga Huk – daan ng maraming pagbabago para sa mabuting pamumuhay ng mga mamamayan
- 5. Mapanghangad samakukuhang gantimpala ang mga manunulat sapagkat bago pa sumulat ng anumang akda ay inaalam muna kung aling pahayagan ang magbabayad ng malaking halaga. Pagsulpot ng mga kabataang mag-aaral sa larangan ng pagsusulat. Ulirang manunulat na Amerikano sa kanilang mahusay na teknesismo ng panunulat – Ernest Hemingway, William Saroyan, at John Steinbeck Panunulad sa estilo – diwang mapanghimagsik at kapangahasan sa panitikang Tagalog at Ingles
- 6. Sumigla angpanitikan ng mga Pilipino Halos ng mga paksa ay tungkol sa kalupitan ng mga Hapones, kahirapan ng pamumuhay sa ilalim ng pamamahala ng Hapones, kabayanihan ng mga gerilya, atbp Nabuksan muli ang mga palimbagan ng mga pahayagan at magasin – Liwayway, Bulaklak, Ilang-ilang, Sinag tala, atbp Tulang Tagalog – nagkaroon ng laman, hindi salita’t tugma lamang Maikling Kuwento – mabuti-buting tauhan, pangyayaring batay sa katotohanan at paksaing may kahulugan Nobela – libangan Bigkasan ng Tula – pagkagiliw ng mga tao
- 7. Mga PilingKatha (1947-48) – Alejandro Abadilla Ang Maikling Kuwentong Tagalog (1886-1948) – Teodoro Agoncillo Ako’y Isang Tinig (1952) – Katipunan ng mga tula at sanaysay ni Genoveva Edroza Matute Mga Piling Sanaysay (1952) – Alejandro Abadilla Maikling Katha ng Dalawampung Pangunahing Autor (1962) – A.G. Abadilla at Ponciano B.P. Pineda Parnasong Tagalog (1964) – Katipunan ng mga piling tula mula kina Huseng Sisiw at Balagtas na tinipon ni A.G. Abadilla Sining at Pamamaraan ng Pag-aaral ng Panitikan (1965) – Rufino Alejandro Panturo sa pamumuno o pagpapahalaga sa tula, dula, maikling kuwento at nobela
- 8. Manlilikha, MgaPiling Tula (1961-1967) – Rogelio G. Mangahas Mga Piling Akda ng Kadipan (Kapinasang Aklat ng Diwa at Panitik (1965) - Efren Abueg Makata (1967) - kauna-unahang tulung-tulong na pagsasaaklat ng mga tula ng may 16 na makata sa wikang Pilipino Pitong Dula (1968) – Dionisio Salazar Manunulat: Mga Piling Akdang Pilipino (1970) – Efren Abueg. Naipakita na “ posible ang pambansang integrasyon ng mga kalingang etniko sa ating bayan”
- 9. Mga Aklatkay Rizal Nang Musmos Pa Si Rizal – Diosdado Capino Ulirang Mag-aaral si Rizal Ang Buhay at Mga Akda ni Rizal – Ben C. Ungson Rizal, Ang Bayani at Guro – Domingo Landicho at iba pa Gabay sa Pag-aaral ng Noli – Efren Abueg at iba pa Gabay sa Pag-aaral ng Fili
- 10. Muling sumiglaang Panitikang Filipino sa wikang Ingles Pahayagang Ingles ay lumbas – Philippines Free Pass, Morning Sun ni Sergio Osmeña, Sr., Daily News nina Ramon Roces, Philippines Herald ng mga Soriano, Chronicle ng mga Lopez, at Bulletin ni Menzi Higit na marami ang mambabasa sa Ingles kaysa ibang wika tulad ng Tagalog, Ilokano, at Hiligaynon Malaki-laking paaralan ay may pahayagang may pitak – pampanitikan para sa kuwento, tula, dula, at artikulong Ingles
- 11. Heart ofthe Islands (1974) – Manuel Viray. Ito’y kalipunan ng mga tula. Phil. Cross-Section (1950) – Maximo Ramos at Florentino Valeros. Ito’y kalipunan ng mga tula at tuluyan. Prose and Poems (1952) – Nick Joaquin Phil. Writing (1953) – T.D. Agcaoli Phil. Harvest (1953) – Maximo Ramos at Florentino Valeros Horizon’s East (1967) – Artemio Patacsil at Silverio Baltazar. Ito’y kalipunan ng mga akda ng mga propesor ng University of East na karamihan sa Ingles ay short stories, essays, research papers, poems, at drama
- 12. “Palanca MemorialAwards for Literature” – pinamumunuan ni G. Carlos Palanca, Sr. noong 1950 Maikling kuwento, dula at tula Kauna-unahang nagwagi sa unang taon (1950-51) sa larangan ng pagsulat ng MAIKLING KUWENTO Unang Gantimpala: “Kuwento ni Mabuti” ni Genoveva Edroza Ikalawang Gantimpala: “Mabangis na Kamay … Maamong Kamay” ni Pedro S. Dandan Ikatlong Gantimpala: “Planeta, Buwan, at mga Bituin” ni Elpidio P. Kapulong
- 13. 1953-1954: Sinimulanang pagpili sa pinakamahusay na DULA Unang Gantimpala: “Hulyo 4, 1954 A.D.” ni Dionisio Salazar Naglalahad ng pagsasagawa ng isang mapanganib at madugong misyon ng Hukbong Mapagpalaya ng Bayan (HBM) na ibagsak ang pamahalaang Pilipino noong Panahon ni Pang. Magsaysay 1963-1964: Sinimulan ang pagpili sa pinakamahusay na TULA Unang Gantimpala: “Ang Alamat ng Pasig” ni Fernando B. Monleon
- 14.