Ang dokumento ay naglalahad ng mga hakbang sa paghahanda ng lupang pagtataniman, na nagsisimula sa pagsusuri at pag-aayos ng lupa para sa masaganang ani. Kabilang dito ang pagkilala sa uri at katangian ng lupa, paglilinis ng lugar, pagbubungkal, at paggawa ng kamang taniman, pati na rin ang sterilization at pagpapabunga ng lupa. Dagdag pa rito, tinatalakay ang kahalagahan ng mulching at mga paraan upang mapanatili ang kalusugan ng lupa.

1. Mga hakbang sa paghahanda ng
lupang pagtataniman
Ang sekreto sa masaganang ani ay nasa lupa. Kapag
maganda ang kalagayan ng lupa, ang halaman ay
matatag ang ugat, maraming sustansyang makukuha sa
lupa, masigla ang mga dahon at may sapat na lakas-

2. Unang hakbang
Pagkilala o pag-aanalisa ng
lupa(Soil testing). = Alamin ang
kalagayan ng inyong lupang
gagamitin sa pagtatanim

3. A. Physical properties
Soil texture ang nagsasabi kung ito ay sandy, silt o kaya
ay putik.
Uri ng lupa na nababagay sa pagugulayan
1.Loam soil (mayumi)= contains particles which are both
fine and course.. they are silty and clayey which make
soil easy to work on. It is fertile and retentive of soil
moisture.
2.Silt loam soil (mas mayumi)= much finer and have a
smoother fell than the loam soils. They are more fertile
and retentive of moisture.
3. Clay loam soil(malagkit) = heavier and sticker than the
silt loam soil. They contain a large amount of fine
particles known as clay.

4. B. Biological properties
Alamin ang mga klase ng hayop,
organismo at ang mga
nematodang nabubuhay sa
inyong lupa Pagdami ng bulate
sa lupa, pagtaba ng lupa.
Pagdami ng nematode sa lupa,
pagdami ng maninira sa ugat ng
halaman. Ganundin ang epekto
ng bad microorganism sa lupa.
Samantalang pagdami ng good
microorganism sa lupa pagdami
ng magbubulok sa mga
organikong material at
magkokonvert ng nutrients para
sa halaman.

5. Lagyan ang lupa ng panlaban sa biological
na kalaban
Kailangang palayuin o puksain ang mga kalabang
maliliit na maaring nakatira sa lupa bago ilipat ang
punla o bago itanim ang mga buto. Kung hindi ay
baka kainin o baka magkasakit ang mga bagong
lipat na halaman. Ang pinakamahusay na paraang
orkanoko ay ang paggamit ng NEEM tree o dahon
ng malunggay. Mahusay ang mga dahon ito na
palinis sa lupa laban sa insekto at sakit na nasa
lupa. Parang may antibiotic na idinagdag sa lupa na
tumutulong sa pangangalaga sa mga punla

6. Paano gawin
•Dalawang-araw (NEEM Tree) o isang lingo(malunggay)
bago maglipat ng punla, kumuha ng katamtamang dami
ng dahon, putol-putulin o tadtarin upang lumabas ang
dagta o katas nito.
•Ihalo sa lupa hanggang sa lalim na 30 centimetro ang
mga tinadtad na dahon at pabayaan. Sa isang araw pa
lamang ay mapapansin nang mawawala ang mga maliliit
na hanip.
•Matapos ang takdang araw ay puede nang tamnan ang
lupa.

7. C. Chemical properties
Alamin ang kalakasan at kahinaan ng lupa sa
pamamagitan ng soil test kit ( STK). O kung wala nito ay
ipasuri ang inyong lupa sa Department of Agriculture o
sa kanilang sangay na Bureau of Soil and Water
Management(BSWM).
Sa malalawak na lupanin kailangang may sariling Soil
Test Kit(STK), upang laging naaanalisa ang kalagayang
chemical ng lupa.
Ano ba ang Soil Test Kit o STK. Ito instrumento sa
mabisa at mabilisang pag-aanalisa ng kalagayang
kemikal ng lupa. Ito ang magsasabi kung ano ang
kulang na sustansya sa lupa. O kung ano ang
elementong kemikal ang sa lupa.

8. Ikalawang hakbang
Paglilinis ng lugar (Cleaning)
Alisin ang mga sagabal sa paghahalaman katulad ng
patay/tuyong puno, mga nakabaung malalaking tuod
at maging ang mga nakakalat na bato na maaring
makasagabal sa paggawa.Kasama sa paglilinis ang
pag-aalis ng lahat ng damo o halaman namakaka-
agaw sa sikat ng araw at sa sustansyang nasa lupa.
Ang halamang sumibol sa maling lugar ay
maituturing na damo.

9. Ikatlong hakbang
Pag-aaro o pagbubungkal ng lupa
(Plowing)
Ang pagbubungkal ay maaring gamitan ng
manpower (tao), animal power (kalabaw) o ng
mechanical power (hand tractor). Sa maliliit na
area, maaring pala, asada, asarol o mga katulad
nito ang ginagamit sa pagbubungkal ng lupa.
Sa mas malawak na lugar, upang mapadali ang
pagbubungkal, kailangang gumamit ng kalabaw o
baka sa pag-aararo. Mas mapapadali pa ng
trabaho kung gagamit ng machine katulad ng
tractor.

10. Ika-apat na hakbang
Pagsusuyod( Harrowing)
Upang maalis ang mga ugat o mga
damong hindi naalis sa paglilinis.
Karaniwang gumagamit ng rake sa
maliliit na lugar, samantalang suyod na
hila ng kalabaw o tractora ang
ginagamit sa mas malalawak na
taniman.

11. Ikalimang hakbang
Paggawa ng kamang taniman o pagkakama
(Bedding)
Ang mataas na kamang taniman ay may
advantage o mas lamang pagdating ng tag-ulan.
Gawing mataas at tamang hugis ang mga pitak,
hanggang 30 centimetro ang taas. Gawing di-
hihigit sa inyong maabot ang lapad ng mga
kama( 1meter ang lapad) at ng ang lahat ng m ga
gulay sa halamanan ay madaling maalagaan at
maaani. Sa tag-ulan, mabilis bumaba ang tubig at
maiwasang maanod at mabulok ang nakatanim
na gulay.

12. Ang mas buhaghag na kamang
taniman ay mas nangangailangan
ng maraming dilig pero mas gusto
ng ugat ng halaman ang buhaghag
na lupa dahil mas maraming hangin
ang nasasagap ng ugat. Ang tubig,
hangin at sikat ng araw ay
mahahalagang salik sa
paghahalaman.

13. Ika-anim na hakbang
Pag-eisterilize ng lupa
(Soil Sterilization)
Upang patayin ang masasamang
microorganism na maaaring
makapaminsala sa mga ugat ng
halaman.

14. May mga recomendadong
paraan para sa soil sterilization.
1. Pagsusunog ng tuyong dahon, o rice
straw sa ibabaw ng lupang bagong bungkal.
Ang ganitong paraan ay nangangailangan
ng mahigpit na pagsubaybay. Maaari itong
maging dahilan ng malaking sunog.
2. Pagbubuhos ng kumukulong tubig sa
ibabaw ng plot. Kung maliit lang ang plot, ito
ang paraang nababagay para iestirilize ang
lupa.

15. May mga recomendadong paraan
para sa soil sterilization.
3. Hayaang nakabilad sa init ng araw ang
lupang bagong bungkal. Ito ay isang mabisang
paraan upang mamatay ang mga bad
microorganism. Ginagawa ito sa panahon ng
tag-init.
4. Pagsasangag ng lupa. Kung para lamang
sa mga seedling tray(growing medium) ang
ihahandang lupa mas makabubuti ang
pagsasangag ng lupa, upang maprotektahan
ang mga sisibol na buto laban sa damping off.

16. May mga recomendadong paraan
para sa soil sterilization.
5.Pag-aaply ng chemical na para sa
microorganism. Kalimitang sa malalaking
lupain, gumagamit ng mga fungicides.
Nematicides and soil conditioners lupang
pataying ang mga microorganism. Hindi ito
applicable sa mga organic farming system.
Kailangan ng matinding pag-iingat ang
magsasagawa nito dahil maaari itong
makalason.

17. Ikapitong hakbang
Pagpapataba ng lupa (Soil fertilization)
Mahalagang mapanatili ang kalusugan ng lupa. Ang
palagiang paggamit ng di-organikong pataba ay
nagdudulot ng lason sa lupa. Sa organikong sistema
ng pagsasaka, maaring gumamit ng mga nabulok sa
dumi ng hayop, mga nabulok na dahon, o mga
pinagsamamang material na nabubulok (compost)
upang mapanatiling maganda ang kalagayan ng lupa.
Ang lupang hindi nabubuhayan ng kahit anong
halaman ay tinatawag na “dead soil”, ang lupang
sinisibulan ng Kogon (cogon) ay patunay na acidic ang
lupa, at ang matatabang halaman, karaniwang berde
ang dahon ay sumisibol lamang sa matabang lupa.

18. Ikawalong hakbang
Paglalagay ng Mulch (Mulching)
Paglalagay sa ibabaw ng plot ng plastic
mulch o ng mga kuwalipikadong material
para sa mulching.
Ang plastic mulch ay mas madaling ilagay
ngunit mahal, ang mga dayami ay
magandang gawing organic mulch.
Sakatagalan ito ay nabubulok at nagiging
pataba sa lupa.

19. Plastic mulch
Organic mulch

20. Kahalagahan ng mulching
1. pinipigilan ang pagsingaw ng tubig sa
atmosphere
2. pinipigilan ang pagtubo ng damo
3. naiiwasan ang pagguho ng mabuhanging lupa
4. napananatili ang tubig at ang taba ng lupa
5. napararami ang mga bulate at iba pang maliliit
na hayop sa ilalim ng lupa
6. napapabuti ang pagdaloy ng tubig sa maputik
na klase ng lupa
7. maaaring gawin sa tag-ulan o sa tag-araw
8. nagtataboy ng insekto (plastic mulch)

21. Mga tanong.
•Ano ang dapat mong gawin kung ang lupa
ay matigas, mabato at walang nabubuhay
na halaman?
•May dalawang plot na ang haba ay limang
metro, ano ang gagawin mo upang
mamatay ang mga bad microorganism?
•Kung ikaw ang magdedesisyon, paano mo
imamulch ang iyong garden?

22. Thank you for paying
attention

23. Enumerations (20 points)
1-3. What are the properties of soil
4-6 Mga nabubuhay sa ilalim ng lupa
7-11 Mga paraan ng pag-iestirelize ng lupa
12-16 Kahalagahan ng pagmamulch
17-20 Mga materyal na pueding gamitin as
organic mulch
Essay ( 10 points)
Ano ang kahalagahan na alam mo ang kondisyon
ng iyong lupa?