
 Ilocano – dung-aw
 Pagtangis
 Pagpapahayag ng dalamhati dahil
sa nawlan ng mahal sa buhay.
 Ilokano, nakatutulong ang dúng-aw
sa paglalabas ng kanilang saloobin
at nakapagpapagaan ng kanilang
kalooban.
Sa burol, nagsisimula
ang dúng-aw sa
mahinàng pag-iyak
ng namatayan
hanggang sa lumakas
nang lumakas ang
kaniyang boses
Nagmimistulang
isang buong koro ang
nagdudúng-aw na
nadaragdagan ng
mga tili at tindi ng
paglalabas ng
emosyon.
Sinasabayan din ang
pagbigkas ng
nararamdamang
pighati ng kakaibang
gawain, gaya ng
pagtalon sa
mabababang bintana o
kayâ’y paghampas ng
kamay sa dibdib.
 Daling-Daling ay isang sayaw
panliligaw na galing sa Jolo,
Sulu. Ito ay isang popular na
sayaw ng mga kabataan. Ang
salitang daling ay
nangangahulugang “Aking
Mahal”. Ang pangalan ng sayaw
ay “Aking Mahal, Aking Mahal”.

Ang mga mananayaw ay kumakanta habang
sumasayaw o ang mga manonood ang siyang
kumakanta sa halip na mananayaw.
Ang sayaw na ito ay nagpapakita kung gaano
pinahahalagahan ng dalawang magkasintahan
ang isa’t-isa.
Matandang
kaugaliang
Pilipino
Paghingi ng
pahintulot ng
magulang ng
lalaki sa
magulang ng
babae sa isang
pag-iisang
dibdib.
Panhik at
kaugnay rin ng
salitang
mamamanhik
na may
kahulugang
makikiusap.



Tradisyon ng
mga taga-
gitnang
Luzon
Pagkaraan ng pagtatanim ng palay, ang
mga magsasaka ay gumawa ng damara sa
tumana o sa taniman.
Naghahandog ng premyo ang may-ari ng
lupa para sa pinakamabilis magtanim
Pagkatapos ng pagtatanim, sila ay
naghuhugas ng kamay at susundan ito ng
kainan at magkakasayahan habang
nagkakantahan, nagsasayawan,
nagkukuwentuhan at nagtutuk-suhan

Pagtatalong patula.
Ito ginaganapan ng isang lalaki at
isang babae.
Kung minsan ito ay humahantong
sa mainitang pagatalo.
Kadalasang sinusunda
n ng laro ng panyo na
tinatawag na sayatan.

Salamat sa pakikinig! 

Katutubong dula

  • 2.
      Ilocano –dung-aw  Pagtangis  Pagpapahayag ng dalamhati dahil sa nawlan ng mahal sa buhay.  Ilokano, nakatutulong ang dúng-aw sa paglalabas ng kanilang saloobin at nakapagpapagaan ng kanilang kalooban.
  • 3.
    Sa burol, nagsisimula angdúng-aw sa mahinàng pag-iyak ng namatayan hanggang sa lumakas nang lumakas ang kaniyang boses Nagmimistulang isang buong koro ang nagdudúng-aw na nadaragdagan ng mga tili at tindi ng paglalabas ng emosyon. Sinasabayan din ang pagbigkas ng nararamdamang pighati ng kakaibang gawain, gaya ng pagtalon sa mabababang bintana o kayâ’y paghampas ng kamay sa dibdib.
  • 5.
     Daling-Daling ayisang sayaw panliligaw na galing sa Jolo, Sulu. Ito ay isang popular na sayaw ng mga kabataan. Ang salitang daling ay nangangahulugang “Aking Mahal”. Ang pangalan ng sayaw ay “Aking Mahal, Aking Mahal”.
  • 6.
     Ang mga mananayaway kumakanta habang sumasayaw o ang mga manonood ang siyang kumakanta sa halip na mananayaw. Ang sayaw na ito ay nagpapakita kung gaano pinahahalagahan ng dalawang magkasintahan ang isa’t-isa.
  • 8.
    Matandang kaugaliang Pilipino Paghingi ng pahintulot ng magulangng lalaki sa magulang ng babae sa isang pag-iisang dibdib. Panhik at kaugnay rin ng salitang mamamanhik na may kahulugang makikiusap.
  • 9.
  • 10.
  • 12.
     Tradisyon ng mga taga- gitnang Luzon Pagkaraanng pagtatanim ng palay, ang mga magsasaka ay gumawa ng damara sa tumana o sa taniman. Naghahandog ng premyo ang may-ari ng lupa para sa pinakamabilis magtanim Pagkatapos ng pagtatanim, sila ay naghuhugas ng kamay at susundan ito ng kainan at magkakasayahan habang nagkakantahan, nagsasayawan, nagkukuwentuhan at nagtutuk-suhan
  • 14.
     Pagtatalong patula. Ito ginaganapanng isang lalaki at isang babae. Kung minsan ito ay humahantong sa mainitang pagatalo. Kadalasang sinusunda n ng laro ng panyo na tinatawag na sayatan.
  • 15.

Editor's Notes

  • #4 Para sa mga mamamayan naman ng Sagada, kinakanta ang dúng-aw hábang nása sangadil o upuang nakalaan sa patay ang yumao.
  • #9 Ang kasal ay sagradong bagay at ang mga paghahanda pa lamang para sa dakilang okasyong ito ay humahabi na ng magaganda at makukulay na mga pagtitipon at pagdiriwang. Hindi basta't papanhik sa bahay, kundi makikiusap pa sa mga magulang ng dalaga upang tulutan nang maipakasal ang kanilang anak na dalaga
  • #10 Dahil sa ayon din naman sa pag-uusap ng magkabilang panig ang magiging bunga ng usapan, kaya't hindi naman lahat ng pamanhikan ay nauuwi sa kasalan. Kapag hindi magkasundo ang dalawang panig, gaya ng kung hindi makakayanan o sadyang ayaw kayanin ng partidos ng lalaki ang mga kahilingan ng partidos ng babae tulad ng "panhik", at "bigay-kaya" hindi natutuloy ang pamanhikan sa nilalayong kasalan. Ang "panhik" o "bigay-kaya" ay maaaring pera o bagay , lupain o ari-arian, na handog ng lalaki sa magulang ng babae. Kung minsan ito ay kusang-loob na handog ng magulang ng lalaki, kung minsan ito ay hinihiling ng magulang ng babae. At kung magkataon ngang hindi magkatugon ang pagka-palahiling sa panig ng lalaki, walang nararating ang usapan sa pamanhikan at hindi natutuloy sa kasalan. Ang siste nito kung minsan, hindi man nagkasundo ang mga magulang, subalit nagkakaunawaan naman ang binata at dalaga, ang mga ito ay gumagawa ng paraan at sila'y nagtatanan at nakakasal na rin kahit wala nang "panhik", bigay-kaya at mga handaan.
  • #11 Ang sinaunang paraan ng pamanhikan ay sadyang isang makulay na panoorin. Sapagkat ang pag-uusap dito ay dinaraan sa tula na puno ng mga talinhaga at mga kawikaan. Kalimitan ang magulang ng lalaki ay nagsasama ng isang kinikilala sa nayon upang kanilang maging tagapamagitan. Pagkatapos ng usapan, mga pagsuyo, pakipot, paghiling, pagtutol at pagsang-ayon sa dakong huli, ang partidos ng lalaki ay magdudulot na ng inumin at pagkain sa mga kasama at sa mga panauhin. Ang pagkaing ito'y dala ng mga namanhik bilang pasalamat sa pagtanggap ng magulang ng dalaga sa mga pakiusap at hiling sa maayos na kasalan ng mga namanhikan.