IMBUHAN
TITI ROSDIANA, S.Pd.
PENGERTIAN
• Kata berimbuhan
merupakan kata dasar yang
sudah mendapatkan
imbuhan, baik awalan,
sisipan, akhiran, maupun
kombinasi awalan dan
akhiran.
AWALAN/PREFIKS
AWALAN KATA BERAWALAN
di-
ber-
ter-
per-
pe-
se-
me-
dibawa, dipasang, ditik
bersama, bersatu, bertemu
tertata, tertinggal, terangkat
pertanda, persempit, pertiga
penari, pelari, petinju
sebuah, setengah, sepiring
melukis, menari, menata
PERUBAHAN AWALAN ME-
AWALAN PERUBAHAN
KATA DASAR
BERAWALAN
HURUF
CONTOH
Me- Tetap me- L
R
W
Y
M
N
Melawan
Merasa
Mewarna
Meyakini
Memulai
Menilai
Me- Mem- B
P
F
v
Membawa
Memukul
Memfitnah
Memveto
AWALAN PERUBAHAN
KATA DASAR
BERAWALAN
HURUF
CONTOH
Me- Men- D
C
T
J
Mendarat
Mencuci
Menulis
Menjual
Me- Meny- S
Sy
Menyusup
Mensyukuri
AWALAN PERUBAHAN
KATA DASAR
BERAWALAN
HURUF
CONTOH
Me- Meng- H
Kh
K
A
I
U
E
O
Mengharap
Mengkhayal
Mengarang
Mengalir
Mengiring
Mengubah
Mengelak
Mengolah
Me- Menge- Suku tunggal
Tik
Bom
Pel
las
Mengetik
Mengebom
Mengepel
Mengelas
PENJELASAN BERDASARKAN TABEL
• Awalan me- jika bertemu dengan kata
dasar yang huruf awalnya K, T, S, P, maka
akan mengalami nasalisasi/luluh menjadi:
meng-, mem-, men-, dan meny-.
• Luluh artinya huruf awal dari tiap kata
dasar tersebut hilang.
• Awalan me- jika bertemu dengan kata
dasar yang berhuruf awal C dan SY, maka
tidak mengalami nasalisasi/luluh, sehingga
tetap menc- dan mensy-.
CONTOH
• me+cubit  mencubit bukan
menyubit
• me+contoh  mencontoh bukan
menyontoh
• me+cinta  mencinta bukan
menyinta
• me+syiarkan  mensyiarkan bukan
menyiarkan
• me+syariatkan  mensyariatkan
bukan menyariatkan
PERUBAHAN AWALAN BER-
AWALAN BER-
AWALAN PERUBAHAN
KATA DASAR
BERAWALAN
HURUF
CONTOH
Ber- Bel- A belajar
Ber- Be- R
Suku pertama –er
Kerja
Pergi
Terbang
perkara
Berenang
Bekerja
Bepergian
Beterbangan
Beperkara
AWALAN PERUBAHAN
KATA DASAR
BERAWALAN
HURUF
CONTOH
Ber- Tetap ber- B
D
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
S
Berbuat
Berdua
Berfoto
Berguna
Berhasil
Berisi
Berjumpa
Berkelit
Berlibur
Bermalam
Bernaung
Beroperasi
Berpuasa
Bersama

IMBUHAN