



 Эдгээр зургуудын нийтлэг шинж нь юу вэ?
 Дээрх зургуудын нийтэд нь юу гэж нэрлэх вэ?


ТУНАДАС

Сэдэв: Агаарын тунадас


Нэг жилийн туршид дэлхий дээр 1 метр зузаан
усан давхарга бороо, цас байдлаар бууж байдаг
гэж тооцоолсон байдаг.
Зорилго:

Хур тунадас гэж юу болох мөн
түүний ач холбогдлын талаар мэдлэг
олгох.
Зорилт:

 Цас, Бороо, Шүүдэр гэх мэт тунадасны талаар мэдэх
 Үүлнээс унадаг тунадас болон гадарга дээр үүсдэг
тунадасны ялгааг мэдэх, нэрлэх
 Агаарын тунадасны ач холбогдлын талаар мэдэх

Хур тунадас гэж юу вэ?

Агаараас газар дээр
бууж байгаа усны бvх
тєрлийн тєлєвийг хур
тунадас гэнэ.




Хур тунадас үүсэх гол үйл явц нь
чийглэг агаар өгсөх хөдөлгөөнд
орж хуримтлагдан томорсоор
жингээ даахгүй хэмжээнд хүрч
хүндийн хүчээр тунадас болон
унадаг.
Жишээ нь: Цай чанах г.м
Даалгавар 1

 Өгөгдсөн үгнүүдийг зөв байрлуулж хур тунадасны
ангилалыг гарга.
 Бороо
 Газар дээр үүсдэг
 Үүлнээс унадаг
 Цас
 Цан
 Хяруу
 Мөндөр
 Шүүдэр
Зөв буруугаа шалгацгаая.
Хур тунадас

Цан

Хяруу



Шүүдэр

Мөндөр

Цас

Бороо

Үүлнээс унадаг

Газрын гадарга дээр үүсдэг
тунадас.
Даалгавар 2

Үүлнээс унадаг
тунадасны төрлүүд

 Бороо: Янз бvрийн хэмжээний усан дуслаас бvрдэх
ба ихэвчлэн борооны давхраат vvлнээс орно. Аадар
бороо Шиврээ бороо гэх мэт ангилна.
 Цас: Цасан талстуудаас бvрдэх бєгєєд борооны
давхраат vvлнээс болон єндрийн давхраат, давхраат
бєєн, vvлнээс ордог тунадас юм. Нойтон цас: Цасан
туйлаадас: Цасан шамрага: гэх мэт ангилна.
 Мєндєр: маш тунгалаг бєєрєнхий мєсєн ширхэгтэй.
Газрын гадарга дээр үүсдэг
тунадасны төрлүүд



 Шvvдэр. Дулааны улиралд агаарын доод давхарга
манангvй vед vvсдэг жижиг усан дуслууд бєгєєд агаарт
чийг ихэдсэнээс болж vvсдэг.
 Хяруу: Температур буурсанаас болж vvсдэг мєсєн
талстууд бєгєєд чийг ихэдсэнээс болж vvсдэггvй
онцлогтой.
 Цан: Шvvдэртэй адил замаар vvсэх боловч хасах
температуртай болсон vед vvснэ. Ингэхдээ ямар нэгэн
гадарга дээр (тухайлбал, цонхны шил) vvснэ.
 Сагсарга: Модны мєчир, шонгийн тємєр утсан дээр
vvсдэг цантай тєстэй сэгсгэр цагаан талстыг хэлнэ.
Даалгавар 3



Хур тунадасны аж ахуй хүнд
үзүүлэх нөлөө ач холбогдолыг
бичнэ үү?
Гэрийн даалгавар
Ирэх долоо хоногийн хур тунадасны хэмжээг цаг агаарын мэдээнээс
бичиж ирэх. /I/9 - I/16/


Анхаарал хандуулсанд
баярллаа


Hur tunadas

  • 2.
  • 3.
  • 4.
  • 5.
  • 6.
     Эдгээр зургуудыннийтлэг шинж нь юу вэ?  Дээрх зургуудын нийтэд нь юу гэж нэрлэх вэ? 
  • 7.
  • 8.
  • 9.
     Нэг жилийн туршиддэлхий дээр 1 метр зузаан усан давхарга бороо, цас байдлаар бууж байдаг гэж тооцоолсон байдаг.
  • 10.
    Зорилго:  Хур тунадас гэжюу болох мөн түүний ач холбогдлын талаар мэдлэг олгох.
  • 11.
    Зорилт:   Цас, Бороо,Шүүдэр гэх мэт тунадасны талаар мэдэх  Үүлнээс унадаг тунадас болон гадарга дээр үүсдэг тунадасны ялгааг мэдэх, нэрлэх  Агаарын тунадасны ач холбогдлын талаар мэдэх
  • 12.
  • 13.
    Хур тунадас гэжюу вэ?  Агаараас газар дээр бууж байгаа усны бvх тєрлийн тєлєвийг хур тунадас гэнэ.
  • 14.
      Хур тунадас үүсэхгол үйл явц нь чийглэг агаар өгсөх хөдөлгөөнд орж хуримтлагдан томорсоор жингээ даахгүй хэмжээнд хүрч хүндийн хүчээр тунадас болон унадаг. Жишээ нь: Цай чанах г.м
  • 15.
    Даалгавар 1   Өгөгдсөнүгнүүдийг зөв байрлуулж хур тунадасны ангилалыг гарга.  Бороо  Газар дээр үүсдэг  Үүлнээс унадаг  Цас  Цан  Хяруу  Мөндөр  Шүүдэр Зөв буруугаа шалгацгаая.
  • 16.
  • 17.
  • 18.
    Үүлнээс унадаг тунадасны төрлүүд  Бороо: Янз бvрийн хэмжээний усан дуслаас бvрдэх ба ихэвчлэн борооны давхраат vvлнээс орно. Аадар бороо Шиврээ бороо гэх мэт ангилна.  Цас: Цасан талстуудаас бvрдэх бєгєєд борооны давхраат vvлнээс болон єндрийн давхраат, давхраат бєєн, vvлнээс ордог тунадас юм. Нойтон цас: Цасан туйлаадас: Цасан шамрага: гэх мэт ангилна.  Мєндєр: маш тунгалаг бєєрєнхий мєсєн ширхэгтэй.
  • 19.
    Газрын гадарга дээрүүсдэг тунадасны төрлүүд   Шvvдэр. Дулааны улиралд агаарын доод давхарга манангvй vед vvсдэг жижиг усан дуслууд бєгєєд агаарт чийг ихэдсэнээс болж vvсдэг.  Хяруу: Температур буурсанаас болж vvсдэг мєсєн талстууд бєгєєд чийг ихэдсэнээс болж vvсдэггvй онцлогтой.  Цан: Шvvдэртэй адил замаар vvсэх боловч хасах температуртай болсон vед vvснэ. Ингэхдээ ямар нэгэн гадарга дээр (тухайлбал, цонхны шил) vvснэ.  Сагсарга: Модны мєчир, шонгийн тємєр утсан дээр vvсдэг цантай тєстэй сэгсгэр цагаан талстыг хэлнэ.
  • 20.
    Даалгавар 3  Хур тунадасныаж ахуй хүнд үзүүлэх нөлөө ач холбогдолыг бичнэ үү?
  • 21.
    Гэрийн даалгавар Ирэх долоохоногийн хур тунадасны хэмжээг цаг агаарын мэдээнээс бичиж ирэх. /I/9 - I/16/ 
  • 22.