De Belastingdienst biedt inzicht in de belangrijkste fiscale aspecten bij: - omzetten oud regime lijfrenteverzekering - omzetten nieuw regime lijfrenteverzekering - gevolgen overhevelen naar banksparen - omzetten beleggingsverzekering voor aflossing - premievrijmaken polis - afkopen beleggingsverzekering. Door: Guus Ottenheijm, Kennisgroep Verzekeringsproducten

1. Fiscale aspecten Drs. A.G.H. Ottenheijm Kennisgroep Verzekeringsproducten

2. Inhoud Lijfrenteverzekeringen Kapitaalverzekeringen van: Compensatie door verzekeraar Bijstorten door verzekeringnemer Wijzigingen in de polis, incl. omzetten in banksparen Overbrengen naar andere verzekeraar Afkoop van de polis Gevolgen voor:

3. Lijfrenteverzekering Bijstorten in de polis: geen gevolgen (geen premie) Betaling na beëindiging/overgang polis: geen gevolgen voor polis (wel belast en LB) Betaling en polis loopt door: geen gevolgen voor polis (wel belast en LB) Besluit 22 januari 2010, DGB2010/415M Bijstorten door verzekeringnemer: “gewone” premie - pre-BH-lijfrente bijna altijd verlies oude regime, in ieder geval bij premievrije polis - Bijstorting toegestaan o.g.v. bestaande optieclausule Compensatie door verzekeraar

4. Lijfrenteverzekering Omzetting van de ene toegestane lijfrente in de andere is altijd mogelijk, bijv. lr in lsr of lbr Terugomzetting: na omzetting in lsr toch nog kiezen voor overbruggingslijfrente bij verzekeraar - waarde per 31 december 2005 - als na 2005 geen premies meer betaald: hele waarde Omzetting beleggingsverzekering in euroverzekering en vice versa mogelijk Onderbrengen bij andere verzekeraar geen probleem Let op: - rechtstreeks - vastleggen dat het gaat om voortzetting van polis ... Wijzigingen van de polis, incl. omzetting in lsr

5. Lijfrenteverzekering Pré-BH-lijfrente (koopsom vóór 1992 of premiepolis van vóór 16 oktober 1990): - afkoopsom progressief belast - inhouding loonheffing bijzondere tabel BH-lijfrente en IB2001-lijfrente: - afkoopsom progressief belast - aftrek van niet-afgetrokken premies (t/m 2009: alle premies; m.i.v. 2010: € 2269 / jaar) - 20% revisierente over de afkoopsom - inhouding loonheffing tegen speciaal tarief van 52% met code 950 (dan geen aansprakelijkheid verzekeraar meer) Afkoop

6. Lijfrenteverzekering Kleine lijfrente: waarde maximaal € 4171 (bedrag 2011) Het gaat om de afkoopsom, niet om het belaste deel Samentelling met andere lijfrente bij dezelfde verzekeraar Geen revisierente Geen code 950 Inhouding loonheffing bijzondere tabel Afkoop kleine lijfrente

7. Lijfrenteverzekering Lijfrenteverzekering 1994, premie € 5000 t/m 2010 Aftrek € 2000 per jaar Afkoop in 2011 voor € 85 000 Afkoopsom € 85 000 niet afgetrokken premies 1994 t/m 2009: 15 x € 3000 = € 45 000 2010: € 3000 maar maximaal € 2 269 € 47 269 Belast € 37 731 Revisierente over € 37 731 Inhouding loonheffing over € 37 731 tegen 52%, code 950 Voorbeeld afkoop lijfrente

8. Kapitaalverzekering Bijstorten in de polis: geen gevolgen (geen premie) Betaling na beëindiging/overgang polis: geen gevolgen voor de polis (standaard: uitkering zou onbelast zijn; verzekeraar hoeft niet te renseigneren) Betaling en polis loopt door: geen gevolgen voor de polis; geen verlies eerbiedigende werking Besluit 22 januari 2010, DGB2010/415M Compensatie door verzekeraar

9. Kapitaalverzekering Door extra storting buiten bandbreedte: - pré-BH-verz, BH-verz en KEW: verlies vrijstelling rente in uitkering Bijstorten betekent ook: “verhoging van de premie” - pré-BH-verz: verlies vrijstelling rente in uitkering en verlies waardevrijstelling in box 3 - BH-verz: verlies waardevrijstelling in box 3 Bijstorten na eerdere premievrijstelling: in ieder geval verlies vrijstelling enz. Bijstorting is toegestaan als dat op grond van bestaande optieclausule mogelijk is Bijstorten door verzekeringnemer: gewone premie

10. Kapitaalverzekering Omzetting in andere kapitaalverzekering is altijd mogelijk, bijv. in KEW, SEW of BEW - omzetting KEW, SEW of BEW in “gewone” kapitaalverzekering is schending van voorwaarden - omzetting KEW in SEW of BEW en vice versa kan wel Omzetting beleggingsverzekering in euroverzekering en vice versa is mogelijk Let op: - rechtstreeks - tijdig beginnen - vastleggen dat het gaat om voortzetting van polis ... Omzetting in andere kapitaalverzekering

11. Kapitaalverzekering Pré-BH- en BH-verzekeringen: let op verlies eerbiedigende werking (vergl dia “Bijstorten door verzekeringnemer”) Verhoging premie: verlies eerbiedigende werking - beoordeling verhoging apart voor levendeel en overlijdendeel Premie-afspraak betreft doorgaans totale premie Premie blijft gelijk Verlaging premie overlijdendeel betekent dan automatisch verhoging premie levendeel Gevolg: verlies eerbiedigende werking Aandachtspunten omzetting kapitaalverzekering I

12. Kapitaalverzekering Verlaging risicopremie door verzekeraar in kader compensatieregeling: goedkeuring geen verlies eerbiedigende werking (Besluit compensatieregeling) Wijziging risicopremie bij omzetting beleggingsverz in euroverz en vice versa: goedkeuring geen verlies eerbiedigende werking (Besluit kapitaalverzekering) Verlaging risicopremie door “herstructurering”: goedkeuring geldt niet Voorstel gedaan om goedkeuring uit te breiden naar “herstructurering” in kader compensatieregeling Tot die tijd: wacht even af Aandachtspunten omzetting kapitaalverzekering II

13. Kapitaalverzekering Afkoop nadat aan voorwaarden vrijstelling is voldaan: rente in uitkering onbelast Afkoop als nog niet aan voorwaarden vrijstelling is voldaan: rente in uitkering belast Uitkering hoger dan vrijstelling: (BH-verz en KEW): uitkering gedeeltelijk belast Voorbeeld: Verz. 1992; 20 premies t/m 2011 (€ 100 000) uitkering € 150 000, vrijstelling: € 123 428 Rente in uitkering: € 150 000 - € 100 000 = € 50 000 Belast: 50/150 x (€ 150 000 - € 123 428) = 1/3 x € 26 572 = € 8857 Afkoop

14. Besluit compensatieregelingen Besluit is ruim: verbeteringen door verzekeraar van contracten / verhoging termijnen: geen verlies eerbiedigende werking, enz Idem voor contante (na)betalingen; belasting daarover afhankelijk van de situatie Als lagere premie door verbetering: geen doorbreking bandbreedte (aan de orde als 1e hoge premie is betaald) Let op: dan nieuwe bandbreedte: nieuwe hoogste premie wordt 10 x nieuwe verlaagde premie Mochten verzekeraars verdergaande verbeteringen aanbrengen: als dezelfde soort: vallen onder Besluit; als “nieuw” voorleggen Mogelijke uitbreiding bij verlaging risicopremie

15. Gegevens Besluit compensatieregelingen (Besluit van 22 januari 2010, DGB2010/415M) Lijfrentebesluit (Besluit van 10 mei 2010, DGB2010/3119M) Besluit kapitaalverzekeringen (Besluit van 28 april 2009, CPP2008/1118M) Helpdeskvragen overbruggingslijfrenten Helpdeskvragen banksparen Helpdeskvragen afkoop kleine lijfrenten Veel gegevens zijn te vinden op: www.belastingdienstpensioensite.nl www.fiscaalleven.eu