Ang dokumento ay tumatalakay sa kaligirang pangkasaysayan ng pabula, simula sa mga Griyegong mito hanggang sa mga nilikhang pabula ni Aesop gamit ang mga hayop bilang tauhan upang maghatid ng aral. Bukod dito, tinatalakay din nito ang mga istruktura ng mga salita, partikular ang salitang ugat at mga panlapi, pati na rin ang mga ekspresyong nagpapahayag ng posibilidad sa mga sitwasyon. Sa huli, binibigyang-diin ang halaga ng wastong paggamit ng retorikal na pang-ugnay sa pagbibigay linaw sa mga ideya sa teksto.

1. KALIGIRANG
PANGKASAYSAYAN NG
PABULA

2. PABULA
• Nagmula sa salitang GRIYEGO
muzos = myth o mito
• Nagsimula sa tradisyong pasalita at nagpasalin
salin sa iba’t ibang henerasyon hanggang sa
kolektahin ng mga pantas at sa huli ay binigyan
ng ilang pagbabago ng mga tagapagkuwento
nang naaayon sa kultura o kapaligirang
ginagalawan.

3. Pabula ni Aesop
Nang isilang
gumamit ng
ang kanyang mga pabula na
mga hayop na nagsasalitang
parang tao bilang mga pangunahing tauhan.

4. AESOP
• Isang Griyego
• Namuhay noong panahong
620 hanggang 560 BC ay
itinuturing na AMA NG
MGA SINAUNANG PABULA
(Ancient Fables).

5. kuba at
• Sinasabing
lumaking
isinilang
isang
na
alipin subalit
pinagkalooban ng kalayaan ng
kanyang amo at hinayaang maglakbay
at makilahok sa mga kilusang
pambayan at makisalamuha sa mga
tao.
• Siya ay tinatayang nakalikha ng
mahigit 200 pabula sa kanyang buong
buhay.

6. PABULA
• Nagagamit ang mga kuwento at aral na taglay ng
mga pabula sa pagtuturo ng kagandahang-asal at
mabuting pamumuhay sa mga tao lalong lao na
sa kabataan.
• Ang mga tauhang hayop ng mga pabula ay
masasalamin ang mga katangiang taglay ng mga
tao.
• Ang mga pabula ay lumaganap dahil sa
magagandang aral sa buhay na ibinibigay nito.

7. Sagutin natin
Ayon sa napakinggang pabula,sino at
anong hayop ang tauhan sa
napakinggang kwento?
Maari mo bang mailarawan ang mga tauhan
sa kwento?
Mayroon ka rin bang kakilala na maihahaliintulad
sa pinakitang pag uugali ng mga tauhan sa kwento

8. Salitang Ugat at
Panlaping Gamit
sa Salita

9. Ano ang salitang ugat?
➢Ang salitang ugat ay
salitang buo ang kilos.
Halimbawa:
bango
luto
sayaw

10. Uri ng
Panlapi
1. Unlapi
➢ang unlapi ay
matatagpuan sa unahan
ng salitang ugat.

11. Halimbawa:
❖Mahusay
❖Palabiro
❖Tag- ulan
❖Makatao
❖Malaki

12. 2. Gitlapi
➢ang gitlapi ay matatagpuan
sa gitna ng salitang ugat.
Ang karaniwang gitlapi sa
Filipino ay –in- at – um-.

13. Halimbawa:
❑lumakad
❑Pumunta
❑Binasa
❑Sumamba
❑Tinalon
❑sinagot

14. 3. Hulapi
➢Ang hulapi ay
matatagpuan sa
hulihan ng s
alitang-
ugat. Ang karniwang
hulapi ay –an, -han,
-in, at –hin.

15. Halimbawa:
✓ talaan
✓Batuhan
✓Sulatan
✓Aralin
✓Punahin
✓habulin

16. Gawain :
Tukuyin ang panlapi salitang ugat at uri ng
panlapi na ginamit sa mga sumusunod na
salita, bilugan ang panlapi, salunguhitan
ang salitang ugat, isulat kung anong uri ito
na panlapi
Hal. NAGSALITAAN –UNLAPI AT HULAPI
1.PAGSUMIKAPAN
2.UMUKIT
3.KALIGAYAHAN
4.KATALINUHAN
5.MAGSINAMPALUKAN

17. Maraming
Salamat sa
pakikinig!

18. Mga E k s p r e s y o n
n g P o s i b i l i d a d

19. H A N A P I N
MONG
M A B U T
I
Hanapin ang iilan sa mga salita o ekspresyon
ginagamit sa pagpapahayag ng posibilidad.

20. M A R A H I L I F G
A A T P R E S B O N
A S I G U R O A U B
W O L A B I L K A D
U N A N M A A A R I

21. POSIBILIDAD?
Posibilidad ang tawag sa mga salita, parirala at mga
pahayag na posibleng mangyari o magkatotoo ngunit
hindi pa ito ang tiyak o sigurado mangyayari.

22. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
Baka...
Marahil..
.
Maaari...
Sa palagay ko...
Siguro...
Tila...
Posible kayang...?
Pwede kaya ang...
May posibilidad bang...?

23. MGA S A L I T A / E K S P R E S Y O N
NG P O S I B I L I D A D
• Baka hindi pa ako handang maglakbay mag-isa.
• Baka wala tayong pasok bukas dahil sa bagyo.
• Baka may mahabang pagsusulit tayo pagkatapos ng
talakayan.

24. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• Marahil ayaw niya sa akin kaya hindi siya pumunta
sa party
.
• Marahil hindi siya pinayagan ng kanyang mga
magulang kaya hindi siya nakapunta.
• Marahil tama ang aking ina sa kanyang sinabi na
hahanapin nila ako sa party.

25. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• Maaaring mali ang balita sa TV
.
• Maaaring may pasok na kami bukas.
• Maaaring tama ang opinyon ni Alex.

26. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• Sa palagay ko mas mabuti na manatili na lamang
tayo sa bahay
.
• Sa palagay ni Annie ligtas na ang lumabas ng bahay
.
• Sa palagay niya mas mainam kung walang aalis.

27. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• Siguro uulan mamaya.
• Siguro kakailanganin mo ang payong.
• Siguro gusto niya si Annie.

28. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• Tila hindi ako makakapasok mamaya dahil sa bagyo.
• Tila wala na siyang pakialam sa akin.
• Tila may iniisip siyang poblema.

29. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• Posible kayang magkansela ng klase dahil sa
epedimya?
• Posible kayang magbigay si Ma’am ng pasulit?
• Posible kayang magbigay ng ayuda ang gobyerno
para sa mga mahihirap?

30. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• Pwede kaya ang matulog sa klase?
• Pwede kaya na hindi muna ako maligo?
• Pwede kaya ang hindi sumali sa paligsahan sa pag-
awit?

31. MGA
S A L I T A / E K S P R
E S Y O N NG
P O S I B I L I D A D
• May posibilidad na hindi ako makakasama.
• May posibilidad bang uulan mamaya?
• May posibilidad bang sasama si Annie mamaya?

32. M A K I N I G NG MABUTI
Ang Langgam at Ang Tipaklong
Magbigay ng tatlong posibleng kalalabasan ng akda.
Gumamit ng iba’t ibang salita o ekspresyong ng
posibilidad sa pagbuo ng mga posibleng kalalabasan.

33. Mga RetorikaL
na Pang-ugnay

34. Ano ang angkop na ilagay sa patlang?
Bibisitahin nila ang kanila lolo at lola sa
probinsya.
Bumili sila ng pasalubong na biskwit
mansanas.

35. Ang pag-uuganayan ng iba’t-ibang bahagi
ng pagpapahayag ay mahaLaga upang
makita ang pag-uugnayang namamagitan
sa pangungusap o bahagi ng teksto. Sa
FiLipino, ang mga pang-ugnay na ito ay
kadaLasang kinakatawan ng pang-
angkop,pang-ukoL,at pangatnig.

36. Pang-angkop
Ito ay ang mga katagang nag-uugnay sa
panuring at saLitang tinuturingan. Ito ay
nagpapaganda o nagpapaduLas sa pagbigkas ng
mga pariraLang pinaggagamitan. May daLawang
uri ng pang-angkop.

37. Ang pang-angkop na na ay ginagamit kapag ang
unang saLita ay nagtatapos sa katinig maLiban
sa n. Hindi ito isinusuLat nang nakadikit sa
unang saLita. InihihiwaLay ito. Nagigitnaan ito
ng saLita at panuring.
HaLimbawa:
1. mataas na puno
2. Matangkad na babae
3. MabiLis na kotse

38. Kapag ang unang saLita naman ay nagtatapos
sa titik na n tinatanggaL o kinakaLtas ang n at
ikinakabit ang -ng.
HaLimbawa:
1. huwarang pinuno
2. miLyong pera
3. mabaLbong pusa

39. Ang pang-angkop na -ng ay ginagamit kung ang
unang saLita ay nagtatapos sa mga patinig.
Ikinakabit ito sa unang saLita.
HaLimbawa:
1. mataLinong mag-aaraL
2. maLansang isa
3. mabuting kaLooban
4. maLaking regaLo

40. Pang-ukoL
Ito ay kataga/saLitang nag-uugnay sa isang pangaLan sa
iba pang mga saLita sa pangungusap.Narito ang mga
kataga/pariraLang maLimit na gamiting pang-ukoL.
● Sa
● Ng
● Kay/kina
● ALinsunod sa/kay
● Laban sa/kay
● Ayon sa/kay
● HinggiLsa/kay
● UkoLsa/kay
● Para sa/kay
● TungkoLsa/kay

41. HaLimbawa:
1. ALinsunod sa kaLooban ng Diyos, ang kaniyang naging desisyo
2. Ang Lahat ng ating ginagawa ay para sa ating pamiLya.
3. Ang mga iniLabas na ebidensya ay Laban sa ating panguLo.
4. Ang ating araLin ngayong Lingo ay tungkoL sa RetorikaL na
Pang-ugnay.
5. Ibinigay ko kina nanay at tatay ang aking unang sweLdo sa
trabaho.
6. Ayon sa mga manggagamot at siyentipiko,hindi maaring
gamitin ang gasoLina para makapuksa ng virus.
7. Pumunta siya sa kanyang kaibigay upang humingi ng tawad.
8. Ano ang inyong natutunan ukoLsa kwentong ito?
9. HinggiLsa aking guro, ako ay nakapasa sa pagsasanay.
10.Binigay ng guro ang mga Libro sa siLid-akLatan.

42. Pangatnig
-Ito ay mga kataga/saLita na nag-uugnay ng daLawang saLita,pariraLa, o
sugnay.
● Pangatnig na Pandagdag: Nagsasaad ng pagpuno o pagdaragdag ng
impormasyon.(at,pati)
● Pangatnig na Pamukod: Nagsasaad ng pagbubukod o paghihiwaLay.
(o,ni,maging)
● Pagbibigay Sanhi/DahiLan: Nag-uuganay ng mga Lipon ng saLitang
nagbibigay-katwiran o nagsasabi ng kadahiLanan. (dahiLsa,sapagkat,
paLibhasa)
● PagLaLahadng Bunga/ResuLta: Nagsaad ng kinaLabasan o
kinahinatnan. (bunga,kayaokayanaman)
● Pagbibigay ng Kondisyon:Nagsasaad ng kondisyon o pasubaLi.(kapag,
pag,kung, basta)
● Pagsasaad ng Kontrast o PagsaLungat: Nagsasaad ng pag-iba,
pagkontra o pagtutoL
.(ngunit,subaLit,datapwat,bagama’t)

43. HaL
imbawa sa Pangungusap
Pandagdag
1. Ako at nagLinig ng bahay at nagLuto ng uLam kahapon.
2. Inayos ko ang mga damit pati na rin ang aking higaan.
Pamukod
1. Saan ka tutungo? Singapore o ThaiLand?
2. Ni kumain,ni maLigo ay di niya nagawa.
3. Maging ikaw o ako ay hindi kaiLanman mapipiLi.
Sanhi/DahiLan
1. DahiLsa hindi niya pag-aaraL, siya ay nakakuha ng mababang
marka.
2. Lumakas ang kanyang katawan sapagkat siya ay nag-
eehersisyo at kumakain ng guLay at prutas.

44. HaLimbawa sa Pangungusap
Bunga o ResuLta
1. Nagsikap magtrabaho si Luke kaya naman guminhawa ang kanyang
buhay.
2. Bunga ng mahigpit na pagsunod sa mga batas, ang PiLipinas ay Covid-
freena.
Kondisyon
1. BibiLhan kita ng bagong teLeponokapag naging mataas ang iyong
marka.
2. ILLibrekita kung tutuLungan mo ako sa ginagawa ko.
Kontrast or PagsaLungat
1. Maganda ang kanyang suhestiyon ngunit makakasama ito sa
karamihan.
2. Sinasabing siya ay nagbago na subaLit iba ang kanyang ipinapakita.

45. Tandaan
● Ang retorika ay ang masining at epektibong
pagpapahayag.
● Ang mga retorikaL na pang-ugnay ay ang mga
pang-angkop,pangatnig,at pang-ukoL
.
● MaLaki ang maitutuLong ng kaaLaman sa
retorikaL na pang-ugnay upang magkaroon ng
wastong ugnayan ang mga ideya ng
pangungusap.

46. ● Ang pagpapabuti ng kaaLaman sa gramatika
at retorika ay pagpapatunay ng
pagpapahaLaga sa wikang FiLipino.
● MaLaki ang ginamgampanan ng mga retorikaL
na pang-ugnay upang magkaroon ng
kaisahan at koneksyon ang mga ideya sa Loob
ng teksto.

47. ILagay sa patLang ang tamang pang-angkop (-
ng,-g,o na).
1.May mga bahay bato na nakatayo pa sa Viga
2.Ang Qatar ang isa sa pinakamayaman
bansa sa buong mundo
3.Limandaan piso ang sinukLi ng kahera.
4. Si Nico ay takot pumasok sa madiLim siLid.
5.Nauuna ang puLa kotse sa karera

48. Tukuyin ang pang-ukoL na ginamit sa
pangungusap.
1. May baLita ka ba tungkoLkay Rosa?
2. Ang pataLastas ay ukoLsa pagLikas niLa sa
bayan
3. Ang mga kapote at bota ay para kina Roberto
at Lino.
4. Ayon kay tatay, mas mabuting hintayin natin
ang tamang panahon.
5. Ang paghahanda natin ay aLinsunod sa utos ni
kapitan.

49. SaLamat!