Ang Yunit III ay nakatuon sa pagmamahal sa bansa at pakikibahagi sa pandaigdigang pagkakaisa, na naglalayong ipalaganap ang kahalagahan ng pagiging masunurin sa pamilya, pagpapanatili ng kaayusan at kapayapaan, at pagkalinga sa kapaligiran. Ang mga aralin ay naglalaman ng mga dapat gawin ng mga mag-aaral upang maisakatuparan ang mga adhikaing ito, kasama ang mga aktibidad at pagtuturo na nakabatay sa karanasan at pag-unawa ng mga bata. Inaasahang maipapamalas ng mga bata ang kanilang natutunan sa pamamagitan ng kanilang mga gawi at pakikilahok sa mga grupong gawain.

1. 1
Yunit III
PAGMAMAHAL SA BANSA AT PAKIKIBAHAGI
SA PANDAIGDIGANG PAGKAKAISA
Kabuuang Pananaw
Bilang mamamayan, ang isang bata ay nararapat lamang matutunang
mahalin ang kanyang bansa at makibahagi sa pandaigdigang pagkakaisa.
Ang mga araling tatalakayin sa yunit na ito tulad ng pagkamasunurin,
pagpapahalaga sa kaayusan at kapayapaan, at pagkalinga sa kapaligiran ay
makatutulong upang maisakatuparan ang mga mithiing ito. Magkakaroon siya
ng kamalayan na siya ay may tungkulin at may kakayanang tuparin ang mga
ito. Unti-unti ay mauunawaan niya na kahit siya ay isang paslit pa lamang ay
mayroon na siyang mahalagang papel tungo sa ikabubuti ng lahat. Ang
mahalagang papel na ito ay nagsisimula sa kanyang pagiging kasapi ng mag-
anak, sa kanyang tahanan. Maiging malaman niya sa kanyang sarili na kung
ginagampanan niya ang mga tungkulin niya bilang kasapi ng pangkat na ito
ay magagampanan na rin niya ang kanyang tungkulin hindi lamang bilang
isang Pilipino kundi bilang mamamayan din ng pandaigdigang samahan.
Sa yunit na ito, inaaasahang maipamamalas ng mga bata sa unang
baitang ang sumusunod:
 naisasagawa nang palagian ang pagtulong sa pananatili ng kalinisan
at kaayusan ng tahanan at paligid para sa mabuting kalusugan
 nagkakaroon ng kamalayan at naipamamalas ang mga gawaing
nakatutulong sa pagpapanatili kalinisan ng kapaligiran
 naisasagawa ang iba’t ibang paraan ng pagiging masunurin bilang
kasapi ng mag-anak
 naisasagawa ang mga paraan upang makamtan at mapanatili ang
kaayusan at kapayapaan sa tahanan
Gagabayan ang mga mag-aaral sa pagtalakay at pagsasabuhay ng
mga aralin sa yunit na ito sa loob ng sampung linggo ng ikatlong kwarter.

2. 2
ARALIN 1: Pagiging Masunurin
Upang maisakatuparan ang adhikaing ito, iminumungkahi ang
sumusunod na tanong bilang patnubay sa pagtuturo sa araling ito.
Mga patnubay na tanong:
1. Ano sa inyong palagay ang kahulugan ng pagiging masunurin?
2. Ano-ano ang kahalagahan ng pagiging masunurin sa mga magulang at sa
iba pang nakatatanda sa tahanan?
3. Sa anong paraan mo maipakikita ang iyong pagiging masunurin sa inyong
tahanan?
ALAMIN
1. Tanungin ang mga bata kung bakit kaya maraming mata ang pinya bago
basahin sa kanila ang Alamat ng Pinya. Ipaalala ang tamang gawi sa
pakikinig.
2. Talakayin ang kuwentong kanilang napakinggan.
a. Bakit maraming mata ang pinya?
b. Ano ang aral na iyong natutunan sa alamat na ito?
ISAISIP
1. Iugnay ang Alamat ng Pinya sa Munting Gamo-gamo.
a. Ano ang katangian ng munting gamo-gamo na katulad sa katangian ni
Pina? Bakit mo ito nasabi?
b. Kung ikaw si Pina o ang munting gamo-gamo, ano ang iyong
gagawin? Bakit?
2. Pangkatin ang mga mag-aaral sa ____ pangkat. Tatalakayin nila ang
sumusunod sa loob ng limang minuto. Ipaalala ang mga tuntunin sa
pangkatang-gawain. Halimbawa: Bigyan ng pagkakataon ang bawa’t isa
na magsalita. Igalang ang opinyon ng iba.
Mga gabay na tanong:
a. Minsan ba ay naging tulad ka ni Pina o ng munting gamu-gamo? Kung
ang iyong sagot ay oo, ipaliwanag mo ito. Ganon din naman kung ang
sagot mo ay hindi.
b. Ano ang iyong dahilan kung bakit ito nangyari?
c. Ano ang iyong natutunan matapos ang pangyayaring ito?

3. 3
3. Matapos ang pangkatang-gawain, tumawag ng ilang mag-aaral mula sa
mga pangkat upang ibahagi ang kanilang napag-usapan.
4. Gabayan ang mga bata upang makagawa ng kanilang paglalahat mula sa
mga ibinigay na halimbawa.
Inaasahang paglalahat: Mahalaga ang pagsunod sa utos o bilin ng
magulang. Ito ay para sa ating kabutihan at kaligtasan.
ISAGAWA
1. Talakayin ang mga sagotg nakalap sa pamamagitan ng tsart (semantic
differential) sa Gawain 1.
Mga gabay na tanong:
a. Gaano kadalas ipinakikita ng iyong kamag-aral ang kanyang
pagkamasunirin?
b. Ano sa palagay mo ang dahilan kung bakit may mga pagkakataong
hindi niya ito naipakikita ng madalas o hindi niya ito naipakikita?
Sabihin sa mga mag-aaral na muling bumalik sa kanilang pangkat
upang mag-isip ng iba pang paraan upang maipakita ang pagiging
masunurin. Bigyan diin din na maipakita nila ang mabuting maibubunga
nito. Bigyan sila ng 5-7 minuto upang ito ay pag-usapan at kung sa
paanong paraan nila ito ipakikita (halimbawa: role play, patula, etc.).
Ipaalala na ang kanilang palabas ay tatagal lamang ng isa hanggang
dalawang minuto.
2. Talakayin ang mensahe ng bawat pangkat (Iminumungkahi na talakayin
agad ang ipinakita ng bawat pangkat.)
3. Bigyan ng sapat na oras ang mga mag-aaral upang sagutan ang Gawain
2, Gawain 3, at Gawain 4. Talakayin ang mga sagot.
4. Batay sa mga gawain, gabayan ang mga mag-aaral na masabi ang
kahalagahan ng pagiging masunurin.
ISAPUSO
1. Gabayan ang mga bata na maunawaan ang nakasulat sa TANDAAN.
2. Bigyan ng pagkakataon ang klase na pag-isipan at pagnilayan ang
nilalaman nito.

4. 4
3. Hikayating isulat o iguhit nila sa kanilang kuwaderno ang isang bagay na
kanilang gagawin pag-uwi nila sa kanilang tahanan upang maipakita nila
ang kanilang pagiging masunurin.
ISABUHAY
1. Kung may oras pa, ipagawa ang gawain sa klase o gawin itong takdang-
aralin.
2. Tumawag ng ilang mag-aaral upang ibahagi ang kanilang ginagawa
(Isapuso, Gawain 3) na nagpapakita ng pagiging masunurin.
SUBUKIN
1. Pasagutan ang Gawain 1 hanggang Gawain 5 sa mga bata.
2. Pag-usapan ang kanilang mga sagot.
ARALIN 2: Pagpapahalaga sa Pagpapanatili sa Kaayusan
at Kapayapaan
Iminumungkahi ang sumusunod na tanong bilang patnubay sa
pagtuturo ng araling ito.
Mga patnubay na tanong:
1. Ano sa inyong palagay ang kahulugan ng kaayusan at kapayapaan?
2. Bakit mahalaga ang pagpapanatili ng kaayusan at kapayapaan sa loob ng
tahanan?
3. Paano mo makakamit at mapapanatili ang kapayapaan at kaayusan sa
loob ng inyong tahanan?
ALAMIN
1. Ipaalam sa mga bata na may kaibigan kang may suliranin. Itanong sa
kanila kung maaari bang tulungan nila ang kaibigan mo. Ipaskil ang
manila paper sa pisara at sabihing makinig silang mabuti sa babasahin
mong liham mula sa iyong kaibigan.

5. 5
2. Itanong ang sumusunod:
a. Bakit ginabi sa pag-uwi ang magkapatid?
b. Bakit sumama ang loob ni Rufo sa kanyang kambal?
c. Ano ang nakaipit sa aklat ni Rufo?
d. Ano ang nilalaman ng sulat?
3. Sabihin sa mga mag-aaral na humanap ng kapareha at pag-usapan ang
kanilang opinyon sa suliranin ni Rufo. Bigyan sila ng 2-3 minuto.
Mga gabay na tanong:
a. Ano ang dapat gawin ni Rufo?
b. Dapat ba niyang patawarin ang kanyang kambal? Bakit?
4. Tumawag ng ilang mag-aaral upang ibahagi sa klase ang kanilang sagot.
5. Itanong sa klase kung sila ang kapatid ni Rufo, ano ang kanilang dapat
gawin matapos siyang patawarin?
ISAISIP
1. Iugnay ang mga sagot ng mag-aaral sa talakayan tungkol sa suliranin ni
Rufo.
Mga gabay na tanong:
a. Ano ang iyong gagawin kung may nakasakit ng iyong damdamin?
Bakit?
Mahal kong _______ (Pangalan ng guro),
Hindi kami nakauwi sa takdang oras kahapon. Ito po kasing
aking kambal, nakipaglaro pa ng patintero pagkatapos ng klase.
Hayan, pati tuloy ako ay napagalitan ng nanay. Hindi ko naman
kasalanan iyon, hindi po ba? Kaya mula kagabi ay hindi ko na siya
kinikibo. Kanina, narinig ko siya. Sinabi niya sa nanay ang nangyari.
Pagkatapos, nakita ko ang sulat na inipit niya sa aking aklat. Nagso-
sorry po siya sa akin pero masama pa rin ang aking loob.
Patatawarin ko na po ba siya? Ano po ang aking gagawin? Sana
po ay matulungan ninyo ako. Salamat po.
Umaasa,
Rufo

6. 6
b. Kung ikaw naman ang nakasakit ng damdamin ng iba, ano naman ang
iyong gagawin? Bakit?
c. Ano ang pakiramdam kung ikaw ay tumatanggap ng kapatawaran?
Kung ikaw ang nagpapatawad?
d. Bakit mahalaga ang magpatawad?
2. Gabayan ang mga mag-aaral sa pagtalakay ng kahalagahan ng
pagpapanatili ng kaayusan at kapayapaan sa loob ng tahanan.
Gabay na tanong:
a. Ano ang mangyayari kung lahat ng mga kasapi ng mag-anak ay
nagkakasundo? Isulat sa pisara ang kanilang mga sagot.
Halimbawa: magiging masaya ang lahat, maiiwasan ang away
3. Batay sa kanilang mga sagot, gabayan ang mga mag-aaral upang
maibigay nila ang kahulugan ng kaayusan at kapayapaan. Isulat ito sa
pisara.
4. Pangkatin ang klase sa _____. Sabihin sa klase na mag-isip ng mga
paraan upang mapanatili ang kaayusan at kapayapaan sa loob ng
tahanan. Ipasulat ang mga ito sa manila paper.
Ipaalala ang mga tuntunin sa pangkatang gawain. Bigyan sila ng limang
minuto sa pagtalakay at paghahanda sa kanilang presentasyon. Gabayan
sila sa pagsulat ng kanilang mga sagot.
5. Hayaang ibahagi sa klase ng bawat pangkat ang kanilang presentasyon.
Iminumungkahi na talakayin agad ang mga sagot ng bawat pangkat bago
talakayin ang sa susunod na pangkat.)
6. Pagkatapos makapaglahad lahat ng pangkat, hikayatin pa ang mga mag-
aaral na magbigay ng iba pang paraan upang mapanatili ang kaayusan at
kapayapaan. Gabayan ang mga bata sa iba pang halimbawa na makikita
sa diyalogo na nasa yunit . Hikayatin silang magpaliwanag.
ISAGAWA
1. Bigyan ng sapat na oras ang mga mag-aaral upang sagutan ang Gawain
1, 2, 3, at 4.
2. Talakayin ang sagot ng mga bata.

7. 7
Susundin ko ang mga tuntunin
sa bahay.
ISAPUSO
1. Gabayan ang mga mag-aaral na lubos na maunawaan ang nakasulat sa
TANDAAN sa yunit.
2. Bilang karagdagang gawain, ipaskil ang sagisag ng kapayapaan (kalapati
o dove) sa gitna ng pisara. Itanong kung ano ang kanilang ideya sa
isinasagisag nito. Kung wala silang ideya, sabihin kung ano ang
sinasagisag nito.
3. Pangkatin ang mga bata. Pagkatapos, bigyan ang bawat pangkat ng
manila paper at ipasulat ang kanilang maaaring gawin / ginagawa upang
makamit at mapanatili ang kaayusan at kapayapaan sa loob ng tahanan.
Halimbawa: Isulat / iguhit sa manila paper ang mga ito. Sa paligid ay
isusulat naman ng mga mag- aaral ang kanilang mga sagot.
4. Pagkatapos na makagsulat ang mga bata, sabihing ibahagi naman sa
ibang pangkat ang kanilang ginawa.
5. Hayaang pagnilayan ng mga bata ang kanilang ginawa. Maaaring ipaskil
ang mga ito sa isang sulok ng silid aralan o itabi upang maiugnay sa
pagtalakay sa pagdiriwang ng United Nations.
Iiwasan ko ang maiinggit sa
aking kapatid.

8. 8
ISABUHAY
Ipagawa ang Gawain 1. Ipabahagi sa klase ang kanilang napiling
simbolo ng kapayapaan. Bigyan ng pagkakataon ang mga bata na ipakitai
kung ano ang napili nilang simbolo at bakit nila pinili ito.
SUBUKIN
1. Pasagutan ang Gawain 1, 2, 3, at 4.
2. Talakayin ang sagot ng mga bata sa iba’t ibang gawain.
ARALIN 3: Pagkalinga sa Kapaligiran
Upang maisakatuparan ang adhikaing ito, iminumungkahi ang
sumusunod na tanong bilang patnubay sa pagtuturo sa araling ito.
Mga patnubay na tanong:
1. Ano sa inyong palagay ang kahulugan ng kapaligiran?
2. Bakit mahalaga na mapangalagaan ang kapaligiran?
3. Magbigay ng mga paraang iyong ginagawa upang mapangalagaan ang
iyong kapaligiran.
ALAMIN
1. Sabihin sa mga mag-aaral na maglabas ng isang bagay mula sa kanilang
bag o bulsa na sa kanilang palagay ay maituturing nilang basura.
2. Bigyan ang bawat isa ng kopya ng KWL chart (o pakopyahin ang KWL
chart). Ipaliwanag ang mga bahagi nito.
Ano ang aking
nalalaman?
Ano ang nais ko pang
malaman?
Ano ang aking
nalaman?
3. Ipasulat sa unang kolum kung ano ang alam nila tungkol sa salitang
basura.
4. Ipagtambal ang mga mag-aaral at talakayin ang kanilang sagot. Bigyan
sila ng 2-3 minuto.

9. 9
5. Tumawag ng mga mag-aaral na magbabahagi ng kanilang sagot.
6. Itanong sa mga-aaral kung ano pa ang nais nilang malaman tungkol sa
basura. Ipasulat ito sa ikalawang kolum. Bigyan sila ng 2-3 minuto.
7. Sabihin sa mga mag-aaral na ibahagi sa kanilang kapareha ang kanilang
sagot.
8. Tumawag ng ilang mag-aaral upang ibahagi sa klase ang kanilang napag-
usapan.
9. Sabihin na itabi muna ang kanilang KWL chart. Balikan ito matapos ang
pagtalakay sa aralin ukol sa pagkalinga sa kapalilgiran.
ISAISIP
1. Dalhin ang mga mag-aaral sa halamanan ng paaralan at hayaang silang
magmasid sa paligid. Hikayating gamitin nila ang kanilang limang senses.
Bigyan sila ng tatlong minuto.
2. Matapos ang kanilang pagmamasid, hikayatin ang mga mag-aaral na
sabihin ang kanilang mga naobserbahan. Hayaang ilarawan nila ang mga
ito.
3. Isulat ang kanilang mga sagot sa pisara. Hayaang sila ang magsabi na
ang lahat ng ito ay makikita sa kanilang paligid. Gabayan ang mga mag-
aaral na ibigay ang kahulugan ng kapaligiran.
Halimbawa: Gumuhit ng bata sa gitna at sa paligid niya ay isulat ang mga
sagot ng mag-aaral.
4. Pangkatin ang mga bata. Tatalakayin ng bawat pangkat ang sumusunod
na konsepto:
a. Bilang isang kasapi ng mag-anak, paano mo mapangangalagaan ang
kapaligiran ng inyong tahanan?
b. Bakit mahalagang mapangalagaan ko ang aming kapaligiran?
Bigyan sila ng 10 minuto sa pagtalakay at paghahanda sa kanilang
presentasyon – role play, patula, atbp. at 2-3 minuto lamang ang ilalaan
nila para sa presentasyon. Ipaalala ulit ang mga alituntunin sa
pagsasagawa ng pangkatang gawain.)
5. Presentasyon ng bawat pangkat

10. 10
(*Iminumungkahi na talakayin agad ang mensahe ng bawat pangkat.
Isulat ito
sa pisara.)
6. Matapos ang lahat ng presentasyon, ibaling ang pansin ng mga mag-aaral
sa mga isinulat sa pisara. (Halimbawa: Gumawa ng dalawang kolum gaya
ng nasa ibaba.
Itatapon ang basura sa tamang
lalagyan
Mapapanatiling malinis ang paligid
Isasara ang ilaw kung di ginagamit Makakatipid ng kuryente
7. Gabayan ang mga mag-aaral upang sa kanila maggaling kung ano ang
heading na ilalagay sa una at ikalawang kolum.
Gabay na tanong:
Ano ang isinasaad ng mga nakasulat sa unang kolum? Sa ikalawang
kolum? Inaasahang sagot:
Mga paraan sa pagkalinga
sa kapaligiran
Epekto ng gawaing ito
sa kapaligiran
8. Talakayin ang iba pang mahahalagang konseptong nasa yunit.
9. Balikang muli at talakayin ang ikatlong kolum ng KWL chart.
ISAGAWA
1. Bigyan ng sapat na oras ang mga mag-aaral na gawin ang iba’t ibang
gawain.
2. Talakayin ang mga sagot sa bawat gawain.
ISAPUSO
1. Gabayan ang mga bata na maunawaan ang nakasulat sa TANDAAN.
2. Bigyan ng pagkakataon ang klase na pag-isipan at pagnilayan ang
nilalaman nito.

11. 11
ISABUHAY
1. Pag-usapan ang mga sitwasyon na nasa yunit upang maunawaan ng mga
bata ang kanilang gagawin.
2. Gabayan ang mga bata habang sinasagutan ang gawain.
3. Ipaliwanag kung ano ang gagawin ng nanay o tatay sa kanilang sagot sa
gawain.
SUBUKIN
1. Gabayan ang mga bata sa pagsagot ng Gawain 1, 2, 3, 4 at 5.
2. Pag-usapan ang kanilang mga sagot sa bawat gawain.

12. 12
CULMINATING ACTIVITY
Sa mga gawaing ito ay binibigyang-diin ang mga konseptong tinalakay
sa Aralin 1, 2, at 3.
I. Bigyan ng sapat na panahon ang mga mag-aaral upang magawa nila ang
bookmark na matatagpuan sa yunit. Ito ay maaaring ibigay nila sa isang
tao na kanilang nasaktan ang damdamin. Ang mga ito, kasama ng mga
ginawa nilang mga gamit na ni-recycle ay maaaring isama sa exhibit sa
Earth Day Celebration.
II. Maglaro Tayo
Gumawa ng isang board game gamit ang isang manila paper at pentel
pen katulad ng nasa ibaba.
Layunin: Makarating mula sa starting line hanggang sa finish line. Kung
sino sa mga manlalaro ang unang makarating sa finish line ay
siyang itatanghal na panalo.
Bilang ng manlalaro: 2 hanggang 5
Mga kailangan: 2 – 5 tansan (bilang pamato), 1 dice
Paraan:
1. Maglalaro muna ng “gunting-papel-bato” upang malaman ang
pagkakasunod-sunod ng maglalaro.
2. Ihahagis ng unang manlalaro ang dice upang malaman kung ilang
hakbang ang kanyang gagawin. Maaring sumulong o manatili sa
kinalalagyan ang pamato ayon sa bilang na makikita sa dice.
3. Susunod na maglalaro ang ikalawang bata at gagawin ang mga
naunang hakbang hanggang matapos ang laro.
Mga nilalaman ng board game:
Paalala: Maaaring i-modify / simplify sa pamamagitan ng
pagdagdag ang mga kahon.
1. Humingi ako ng paumanhin sa aking nanay. (3 hakbang pasulong)
2. Maingay kaming naglaro ng aking kapatid kahit alam naming
natutulog pa ang tatay. (5 hakbang pabalik)
3. Tumulong akong magtanim ng mga bulaklak sa bakanteng lote ng
aming bakuran. (2 hakbang pasulong)

13. 13
4. Nang aking marinig ang tawag ng lolo ay agad akong sumagot. (1
hakbang pasulong)
5. Padabog akong sumunod sa utos ni Tatay. (Bumalik sa starting line.)
6. Hindi ko kinibo ang tiyo dahil si Kuya lang ang ibinili niya ng bagong
laruan. Kaarawan kasi ni Kuya. (3 hakbang pabalik)
7. Gumawa ako ng lalagyan ng aking mga gamit tulad ng gunting, ruler,
at lapis mula sa lumang kahon ng sapatos. (3 hakbang pasulong)
8. Binato naming magkakapatid ang mga ibon sa aming bintana. (2
hakbang pabalik)
9. Palagi akong nagpapaalam sa nanay kung hindi ako makakauwi sa
oras. (2 hakbang pasulong)
10. Hinahayaan kong nakabukas ang telebisyon kahit na ako ay
naglalaro. (manatili)
11. Ginagamit ko ang bag ni Ate kahit walang paalam. (3 hakbang
pabalik)
12. Kung sira ang aming gripo ipinapaalam ko sa tatay. (2 hakbang
pasulong)
13. Gumagamit ako ng malinis na tubig sa paglilinis ng aking mga laruan
kahit may tubig mula sa pinagbanlawan ng mga damit. (manatili)
14. Umaalis ako sa bahay kapag alam kong maglilinis na kami ng aming
silid ni Kuya. (3 hakbang pabalik)
15. Sa pagtatapon ng basura ay nilalaro ko ito ng parang basketball.
(2 hakbang pabalik)
Mga Mungkahi:
1. Maaring gumawa ng 4 na board game para sa apat na pangkat. Maaari rin
naming hikayatin ang mga bata na gumawa ng sarili nilang board game.
Matapos laruin ang kanilang board game ay maaaring makipagpalitan sa
ibang pangkat.
2. Ipaalala ang mga alituntunin sa paglalaro.
(Halimabawa: Maglaro nang tapat. Bigyan ng pagkakataon ang lahat
upang makapaglaro.)

14. 14
START
Humingi ako
ng paumanhin
sa aking
nanay.
(3 hakbang
pasulong)
Maingay kaming
naglaro ng aking
kapatid kahit
alam naming
natutulog pa ang
tatay.
(5 hakbang
pabalik)
Tumulong akong
magtanim ng mga
bulaklak sa
bakanteng lote ng
aming bakuran. (2
hakbang
pasulong)
Nang aking
marinig ang tawag
ng lolo ay agad
akong sumagot.
(1 hakbang
pasulong)
Padabog akong
sumunod sa utos
ng ate. (2 hakbang
pabalik)
FINISH

15. 15
Yunit IV
PANANALIG SA PANGINOON
KABUUANG PANANAW
Likas sa mga Pilipino ang pagkakaroon ng matibay na pananalig sa
Panginoon gayundin ang matatag na pananampalataya. Bagama’t may iba‘t
ibang paniniwala at pamamaraan ng pagsamba, hindi maikakaila na ang mga
Pilipino ay palaging nakikipag-ugnayan sa Panginoon. Bunga ng matatag na
pananalig, may pag-asang taglay ang bawat isa na nagbibigay ng lakas ng
loob upang harapin ang anumang problema na dumarating sa buhay. Isa sa
magagandang katangian ng mga Pilipino ay ang kakayahang bumangon
mula sa isang trahedya o sakuna. Nagagawa ng mga Pilipinong
makapagsimulang muli taglay ang pag-asa na may mas magandang
nakalaan sa kinabukasan. Dulot ito ng ating positibong pananaw sa buhay.
Ang mga katangiang ito na nagbibigay kahulugan sa pagiging maka-
Diyos ng mga Pilipino ang siyang paksa ng mga araling tatalakayin sa yunit.
Sa murang edad ng mga mag-aaral, nais makamit ng yunit 4 ang sumusunod
na mga layunin:
 Magkaroon ng kamalayan sa paraan ng pananalig sa Panginoon.
 Maipakita ang kakayahang magpasalamat sa mga biyayang
tinatamasa.
 Makapagbigay ng iba’t ibang paraan ng pakikipag-ugnayan sa
Panginoon.
 Malaman ang iba’t ibang paniniwala tungkol sa Dakilang Lumikha at
igalang ang mga paniniwalang ito.
 Maunawaan ang kahalagahan ng pag-asa at positibong pananaw sa
buhay.
Iminumungkahi na ang yunit na ito ay hatiin at ituro sa loob ng
sampung linggo (10 weeks). Sa yunit na ito, pagtuunan ng pansin ang
sumusunod na mga tanong na magiging gabay sa pagtalakay ng mga
konseptong ituturo sa mga araling nakapaloob dito.
MGA GABAY NA TANONG
1. Ano ang konsepto ng pananalig at pananampalataya sa Panginoon?
2. Ano-ano ang mga paniniwalang may kinalaman tungkol sa Dakilang
Lumikha?
3. Ano-ano ang mga paraan ng isang tao upang makipag-ugnayan sa
Panginoon?

16. 16
4. Ano ang pag-asa? Paano ito nakatutulong upang magkaroon ng
positibong pananaw ang isang tao? Ano ang kahalagahan nito sa
pagharap sa bawat problemang dumarating sa ating buhay?
ARALIN 1: Pananampalataya sa Panginoon
ALAMIN
1. Sandaling pasagutan sa mga bata ang mga tanong tungkol sa larawan.
Magkaroon ng maikling talakayan tungkol sa kanilang mga sagot. Bigyan
ng pagkakataon ang mga batang maibahagi ang kanilang mga sagot.
Itanong sa mga bata ang sumusunod:
a. Ano ang iyong naisip at naramdaman habang sinasagot ang mga
tanong?
b. Ano ang masasabi mo sa sagot ng iyong kaklase?
c. Mayroon bang pagkakatulad o pagkakaiba ang inyong mga sagot?
2. Gabayan ang mga bata na maibigay ang buod ng mga sagot. Matapos
nito, ituon ang atensyon ng mag-aaral sa mga layunin ng aralin.
ISAISIP
1. Pag-aralan ang mga larawan at pag-usapan ang tungkol dito.
2. Bigyang diin ang kahulugan ng pagpapala o biyaya. Hikayatin ang mga
mag-aaral na magbigay pa ng mga halimbawa ng mga pagpapala o
biyayang natatanggap nila at ng kanilang pamilya araw-araw. Maaaring
isulat ang sagot ng mga bata sa pisara upang maging konkreto ang
konsepto at halimbawa nito. Itanong sa mga bata ang sumusunod:
a. Ano ang inyong nararamdaman kung kayo ay nakakatanggap ng mga
biyaya?
b. Ano ang dapat gawin ng isang taong binigyan ng maraming
pagpapala?
3. Bigyang-diin sa talakayan ang kahalagahan ng pagpapasalamat sa mga
biyayang natatanggap maliit man o malaki.
4. Ipaliwanag sa mga bata kung ano ang kahulugan ng mga mithiin na nais
makamit ng isang tao. Bigyan ng pagkakataon ang mga mag-aaral na
makapagbigay ng kanilang mga mithiin sa buhay. Tanungin ang mga bata
kung paano nila ito makakamit.

17. 17
5. Ipaliwanag ang kahulugan ng pananalangin o pagdarasal. Tanungin ang
sumusunod:
a. Sino sa klase ang marunong manalangin?
b. Sino ang nagturo sa inyong manalangin?
c. Kailan naman kayo nananalangin?
d. Ano ang inyong hinihiling tuwing kayo ay nananalangin?
e. Sino ang inyong kinakausap kung kayo ay nananalangin?
6. Basahin nang sabay-sabay ang huling talata na nakapaloob sa nilalaman
ng ISAISIP. Bigyang diin ang kahalagahan ng pasasalamat sa Panginoon
at ang pananalig sa Panginoon. Ituon din ang atensyon ng mga bata sa
iba’t ibang paraan kung paano magpapasalamat sa mga biyayang
tinatamasa.
ISAGAWA
1. Gawin nang tahimik ang unang gawain. Maglaan ng sapat na oras upang
masagutan ito ng mga bata.
2. Matapos nito, gabayan ang mag-aaral upang maisagawa ng klase ang
susunod na gawain. Hayaan ang mga bata na makapagbahagi ng
kanilang sagot sa kanilang kapareha. Bigyan sila ng oras upang
masagutan ang hinihingi sa gawain.
3. Talakayin ang sagot ng bawat pares. Pagtuunan ng pansin ang kanilang
sagot at palawigin pa ang mga ito sa pagbibigay ng mga halimbawa at
tanong.
4. Pasagutan sa mga bata ang Gawain 2. Isa-isahin ang sagot ng klase.
Ipaliwanag ang kahalagahan ng paghihintay sa tugon sa mga panalangin.
5. Gawin ang huling Gawain – Gawain 3. Talakayin ang sagot ng mga bata.
Magbigay ng maikling buod mula sa kanilang mga ginawa. Maaaring
ilagay ang buod sa isang kartolina at ipaskil ito sa bulletin board upang
makita at maalala ng mga bata ang napag-aralan.
ISAPUSO
Gabayan ang mga bata na masabi ang buod ng aralin na nakasulat sa
TANDAAN.

18. 18
ISABUHAY
1. Tingnan ang larawan ng treasure box. Itanong sa mga bata kung ano ang
nilalaman ng isang treasure box? Mahalaga ba ang mga bagay na
inilalagay dito?
2. Sabay-sabay basahin ang panuto ng gawain. Bigyan ng sapat na oras
ang mga bata upang maiguhit nila ang mga bagay na nais nilang
pasalamatan.
3. Paalalahanan ang mga bata na sa susunod na sila’y manalangin, huwag
kalimutang banggitin ang kanilang mga iginuhit.
SUBUKIN
1. Sagutan ang pagsubok na gawain.
2. Markahan ang gawa ng mga bata. Talakayin ang kanilang mga sagot.
1.
2.
3.
4.
5.

19. 19
ARALIN 2: Paggalang sa Paniniwala ng Iba
ALAMIN
1. Pag-aralan ang mga larawan at hayaang tukuyin ng mga mag-aaral kung
ano ang mga gusaling ito.
2. Magkaroon ng malayang talakayan tungkol sa mga larawan. Itanong sa
mga bata ang sumusunod:
a. Sino ang pumunta sa mga gusaling nasa larawan?
b. Kailan kayo pumupunta at gaano kadalas kayo pumunta sa lugar na
ito?
c. Ano ang ginagawa mo at ng iyong pamilya sa lugar na ito?
ISAISIP
1. Basahin at talakayin ang nilalaman ng unang gawain. Magpakita ng iba’t
ibang larawan ng mga taong nasa simbahang Katoliko, Iglesia ni Cristo,
Protestante, at Islam. Isa-isahin ang mga pagkakatulad at pagkakaiba ng
mga paniniwalang ito.
2. Tanungin ang klase kung sino sa kanila ang nabibilang sa mga relihiyong
ito. Alamin sa mga bata kung ano pa ang kanilang alam tungkol sa
paniniwala ng mga nasabing relihiyon.
3. Isa-isahin ang mga larawan na nagpapakita ng paggalang sa iba’t ibang
paniniwala. Talakayin ang kahalagahan ng paggalang sa paniniwala ng
ibang tao.
4. Magbigay pa ng mga sitwasyong nagpapakita ng paggalang sa paniniwala
ng iba.
5. Hikayatin ang mga bata na magbigay ng sarili nilang pamamaraan ng
pagpapakita ng paggalang sa paniniwala ng iba.
ISAGAWA
1. Basahin at ipaliwanag ang Gawain 1. Bigyan ng oras na magbahaginan
ng sagot ang magkakaklase. Gabayan ang mga bata sa gawaing ito.
2. Ipaliwanag ang Gawain 2.
3. Sagutin ang tanong sa Gawain 3. Magkaroon ng malayang talakayan.
Hikayatin ang bawat mag-aaral na magbigay ng sariling opinyon. Ipagawa

20. 20
ang Gawain 3. Bigyan ng sapat na oras ang mga mag-aaral upang gawin
ito.
4. Magkaroon ng pangkatang gawain. Hatiin ang klase sa pangkat na may
limang miyembro. Hayaan ang mga batang pumili ng kanilang lider.
Bigyan ng pagkakataon ang mga batang maibahagi ang kanilang sagot sa
kanilang pangkat. Himukin ang mga lider na ibahagi ang napag-usapan
ng kanilang pangkat sa buong klase.
ISAPUSO
Basahin nang sabay-sabay ang nilalaman ng TANDAAN.
ISABUHAY
1. Magbalik tanaw sa mga natutunan sa araling ito. Hikayatin ang mga bata
na isa-isahin ang kanilang mga natutunan at isulat ito sa pisara.
2. Pasagutan ang gawain. Maaaring makatulong ang kanilang mga sagot na
nakasulat sa pisara.
3. Tumawag ng mag-aaral na maaring magbasa ng natapos na gawa.
4. Ipaliwanag sa klase ang kahalagahan ng isang kasunduan. Sabihin ang
kahalagahan ng lagda sa isang kasunduan. Ipakita ang isang halimbawa
ng kasunduan o pangako na nakasulat sa yunit. Kumpletuhin ang gawain
na “Pangako ng Paggalang sa Paniniwala ng Iba.” Tumawag ng mga
mag-aaral na magbabasa ng kanilang isinulat.
SUBUKIN
1. Pasagutan ang binigay na gawain.
2. Markahan ang gawa ng mga bata. Magkaroon ng maikling pagtalakay sa
kanilang mga sagot.
1.
2.


21. 21
3.
4.
5.
Aralin 3: Pagkakaroon ng Pag-asa
Panimula
1. Paupuin ang klase ng pabilog. Magkuwento tungkol sa isang batang
dumaranas sa iba’t ibang uri ng problema ngunit hindi nawalan ng pag-
asa.
a. Maaaring humanap ng mga kuwentong pambata na nakalathala. Ilang
maaaring halimbawa ang sumusunod:
• “Xilef” ni Augie Rivera - tungkol sa isang batang dyslexic o
nahihirapang magbasa. Nagpursige ang bata upang matutong
bumasa.
• “Pambihirang Buhok ni Raquel” ni Luis Gatmaitan - tungkol sa
isang batang may kanser pero nananatiling maganda ang pagtingin
sa buhay.
b. Maaaring bumuo ng sariling kuwento. Gumamit ng mga larawan
upang maging kaiga-igaya ang pakikinig ng mga bata sa kuwento.
Ilang maaaring paksa ng kuwento ang sumusunod:
• Isang batang nangangarap maging first honor sa klase para
matuwa ang kanyang mga magulang. Pero hindi niya ito nakamit
sa unang quarter. Nag-aral pa siya nang mas mabuti para mas
tumaas ang kanyang grado.
• Isang bata na natalo sa isang contest. Tinutukso siya ng kanyang
mga kaibigan. Hindi siya nawalan ng pag-asa. Pinaghandaan niya
ang susunod na contest.


22. 22
2. Pag-usapan ang kuwento. Tanungin ang mga bata kung ano ang tingin
nila sa pangunahing tauhan.
3. Pagkuwentuhin ang mga bata ng kanilang karanasan kung saan may
bagay silang gustong-gusto ngunit hindi nila agad ito nakuha. Tanungin
sila kung ano ang ginawa nila sa mga pagkakataong iyon?
4. Bilang pagpapayaman sa mga kuwento ng karanasan, maaaring ipasagot
sa kanila ang unang gawain sa Yunit 4, Aralin 3. Pag-usapan ang mga
sagot ng mga bata.
5. Ipakilala sa kanila ang salitang pag-asa sa pamamagitan ng mga kuwento
ng bawat isa. Alin sa mga pangyayari / kuwento ang nagpapakita ng isang
batang hindi nawawalan ng pag-asa?
6. Hayaan ang mga bata na bumuo ng sariling pakahulugan sa pag-asa.
Ipunin ang mga terminong iuugnay ng mga bata sa salitang pag-asa.
Tulungan ang klase na makabuo ng sariling kahulugan ng pag-asa.
ISAISIP
1. Magpakita ng mga larawan sa mga bata. Maaaring gumamit ng mga
larawang galing sa dyaryo o internet.
a. Unang ipakita ang mga larawan tungkol sa mga kalamidad. Ang mga
ito ay maaaring pamayanang nasalanta ng bagyo, lindol, pagputok ng
bulkan, sunog, at iba pa.
b. Sunod na ipakita ang mga malulungkot na taong biktima ng mga
kalamidad.
c. Huling ipakita ang larawan ng mga taong nakabangon mula sa
pagkalugmok. Piliin ang mga larawang may nakangiting mga bata at
mga larawan ng pagtutulungan.
2. Mula sa mga ipinakitang larawan, bigyang-diin ang dalawang imahe: isang
positibo o may pag-asa at isang negatibo o walang pag-asa. Hilingin sa
mga bata na pagkumparahin ang mga larawan.
3. Talakayin sa klase ang ISAISIP. Gumamit ng mga karaniwang karanasan
ng mga bata sa pagtalakay ng pagpapamalas ng pagiging positibo o may
pag-asa.
4. Maaaring ipangkat ang mga bata at magpagawa ng poster na
magpapakita ng kanilang sariling interpretasyon sa isang batang may pag-
asa.

23. 23
ISAGAWA
1. Ipagawa sa mga bata ang Gawain 1. Iugnay ang kanilang sagot sa
gawain sa ALAMIN.
2. Ipagawa ang Gawain 2. Tiyaking may sapat na oras ang mga bata upang
makapag-isip ng kanilang isasagot. Hayaang maghanap ang mga bata ng
kanilang kapareha. Bigyan sila ng pagkakataong maibahagi sa isa’t isa
ang kanilang isinulat. Tumawag ng ilang mag-aaral na nais magbahagi ng
kanilang napag-usapan sa buong klase.
3. Talakayin ang mga sagot. Pumili ng mga mag-aaral na magbabahagi ng
kanilang sagot sa mga partikular na sitwasyon.
ISAPUSO
1. Hayaan ang mga mag-aaral na magbahagi ng kanilang natutuhan tungkol
sa pagkakaroon ng pag-asa. Maaari nila itong iguhit sa malinis na papel.
2. Gabayan ang mga bata na maibigay ang buod ng mga natutuhan na
nakasulat sa TANDAAN.
3. Bilang pagpapayaman, maaaring ipangkat ang mga bata. Bigyan sila ng
partikular na sitwasyon at hayaan silang isadula ang kanilang gagawin sa
bawat pangyayari.
ISABUHAY
1. Ipabigkas sa klase ang tula sa ISABUHAY.
PAG-ASA
Sa bawat pagsubok sa ating buhay,
Pag-asa sa puso ay palaging taglay,
Sa puso mo ito ay ‘wag kalimutan,
Lakas at tibay ng loob ay makakamtan.
Ang bawat problema ay dapat harapin,
Ng may pag-asa at tiwala sa Panginoon,
Pangarap sa buhay ay iyong kakamtin,
Dulot ng pag-asa na nasa puso natin.

24. 24
2. Lapatan ng aksyon upang maging mas kaaya-aya ang tula.
3. Maaaring pag-usapan ang nilalaman ng tula at hingin ang opinyon ng mga
bata ukol dito.
4. Bilang pagpapayaman, maaari ring tanungin ang pangarap ng mga bata.
Ano ang gusto nilang maging paglaki? Tanungin din kung ano-ano ang sa
palagay nilang kailangan nilang gawin upang maabot ang kanilang
pangarap. Paano kung may mga hadlang? Magbigay ng halimbawa ng
mga hadlang na maaaring lutasin ng mga bata.
SUBUKIN
1. Bilang pagtataya sa mga natutuhan ng mga mag-aaral, ipasagot ang
gawain.
2. Itama ang gawa ng mga bata. Magkaroon ng maikling pagtalakay sa
kanilang mga sagot.
CULMINATING ACTIVITY
Sa pagtatapos ng yunit na ito, magkakaroon ng mga lagumang gawain
ang mga bata. Maaring gawin ang sumusunod:
1. Mini-Field Trip
Bumisita sa mga simbahan na malapit sa pamayanan at maaring
puntahan. Gabayan ang mga bata sa kanilang pagmamasid sa
simbahan. Hikayatin ang mga batang isulat o iguhit ang kanilang mga
nakita sa kanilang mga simbahang napuntahan.
2. My Heart’s Prayer
Sa pagdiriwang ng Araw ng mga Puso, gumawa ng isang art activity.
Bigyan ang mga bata ng art paper na hugis puso. Gabayan ang klase
sa pagsulat ng kanilang mga panalangin sa loob ng art paper. Bigyan
ng pagkakataon ang mga batang disenyuhan ang kanilang puso.
Talian ang mga ito at isabit sa isang sulok ng silid-aralan.
3. Faith Corner
Himukin ang mga batang interbyuhin o tanungin ang kanilang mga
magulang ukol sa kanilang paniniwalang panrelihiyon. Matapos nito,
bigyan ang mga bata ng bond paper. Hayaan ang mga batang iguhit

25. 25
at kulayan ang mga paniniwalang ibinahagi ng kanilang mga
magulang. Hikayatin ang mga batang magsulat ng isang
pangungusap na nagpapaliwanang ng kanilang gawa. Ipaskil ang
kanilang mga natapos na gawa at lagyan ito ng pamagat na Faith
Corner.
4. Umawit, Sumayaw, Magpasalamat
Hatiin ang klase sa tatlong pangkat. Bigyan ang bawat pangkat ng
awiting papuri sa Diyos. Ituro ang lyrics ng awitin at hayaan ang mga
batang gumawa ng kanilang sariling galaw na ilalapat sa awiting
naibigay sa kanila. Bigyan ng sapat na oras makapag-ensayo ang mga
bata. Magkaroon ng maikling programa sa loob ng silid-aralan at
bigyan ng pagkakataon ang mga batang ipakita ang kanilang
presentasyon.