:)

2. Esencijalni mikroelement
Nalazimo ga u: -eritrocitima (hemoglobin)
-mišićima (mioglobin)
-enzimima (katalaza,peroksidaza,
sukcinat dehidrogenaza)
-krvi
Važan za oksidacijske procese u organizmu
Uloga: prijenos kisika u stanice

3. Referentne vrijednosti
11-32 µmol/L
8-30 µmol/L

4. POVIŠENO:
Povećane vrijednosti Fe u:
 akutnom hepatitisu
 hemokromatozi
 hemosiderozi
 hemolitičnoj anemiji
 bolesti srpastih stanica
 talasemiji
 akutnom i kroničnom otrovanju s željezom te
otrovanju s olovom

5. SNIŽENO:
Smanjene vrijednosti Fe u:
 u sideropeničnoj anemiji
 akutnim i kroničnim infekcijama
 malignim bolestima
 nefrotskom sindromu

6. -vegetarijanci
- trudnice
-trkači maratona
-osobe na djetama
-žene s obilnim
menstruacijama
-osobe s parazitoznom
infekcijom, hemeroidima,
čirevima
-dojenčad,mala djeca
RIZIČNI NA DEFICIT ŽELJEZA!

7. ANEMIJA ili
SLABOKRVNOST
Nedostatak željeza u krvi
 Smanjena konc. hemoglobina ili broja
eritrocita u litri krvi ispod razine optimalnih
vrijednosti za određeni spol i dob

8. TOKSIČNOST
Konzumiranje prevelikih količina željeza-nuspojave!
-povraćanje,vrtoglavica,proljev,bolovi u trbuhu,nizak
krvni tlak
Teža trovanja- edem pluća,stanje šoka,hipertermija,
oštećenje SŽS,smrt
Pojava simptoma toksičnosti: iznad 40-45mg

9. Gdje se nalazi?
 «hem» željezo (apsorbira se) :
-u školjkama, mesu i peradi,ribi

10. Hrana i suplementi koji povećavaju
apsorpciju željeza:

11.  ne hem željezo nalazi se u sušenom
voću,zelenom lisnatom povrću,vinu i
suplementima željeza

12. Hrana, pića i suplementi koji smanjuju apsorpciju željeza:
Čaj
Kava
Crno vino
Jaja
Integralne pšenične mekinje

14. Koja forma željeza je
najbolja?
• Najčešća forma suplemenata željeza ja željezo
sulfat-uzrokuje interstinalne smetnje
• Ostale forme: soli fero fumarat, fero glukonat,
- dosta dobro apsorbiraju i manja je
vjerojatnost intestinalnih smetnji

15. Doziranje
• Deficit željeza=suplementacija željeza je neophodna!
preporučena doza za odrasle:100mg dnevno
VAŽNO –otkriti uzrok! (pojava čira,rak debelog crijeva)
Doza od 18mg-adekvatna za sprječavanje deficita

16. • Minimalna dnevna potreba za željezom:
-1 – 2 mg jer se upravo toliko svakodnevno
gubi eksfolijacijom probavnog trakta
• Uobičajena dnevna prehrana sadrži 10 – 20 mg
elementarnog željeza, od čega se iskoristi oko
10%
kada se jednom utvrdi deficit željeza treba
početi s suplementiranjem!
• Mega doze željeza ne samo da nisu poželjne već
su toksične pa čak i fatalne, a kod sportaša
povećavaju rizik od infekcija

17. • Žene tijekom
trudnoće te djeca
u tijeku razvoja i
rasta trebaju
veće količine
željeza
od odraslih
muškaraca

18. • Biljnom hranom unosi se u dvovalentnom
obliku (neiskoristivo)
• Hranom životinjskom podrijetla unosi se kao
trovalentni ion
u želucu vitamin C i druge reduktivne tvari
oksidiraju dvovalentni ion u trovalentni,te se
u tom obliku iz tankog crijeva apsorbira u krv
pomoću specifičnih receptora u epitelnim
stanicama crijeva (enterocitima)

19. • U njima (enterocitima) se veže za apoferitin i
postaje feritinferitin predaje željezo transferinu
u krvi tako vezano željezo odlazi u koštanu srž
radi ugradnje u hemoglobinako u koštanoj srži
željezo nije potrebno bit će prenešeno do
depoaako su rezerve željeza popunjene željezo
se vraća do epitelnih stanica crijeva i u njima s
apoferitinom tvori feritin,spoj u kojem se željezo
čuva i u depoimanakupljanje feritina može biti
uzrok formiranja agregata ovog spoja nazvnog
hemosiderin

21. IZLUČIVANJE
Urinom
Žuči
Fecesom
Deskvamacijom kože i sluznica
Kosom i noktima
Menstruacijom

22. LITERATURA:
• http://www.zdravobudi.hr/Default.aspx?sid=6366
• http://www.vitamini.hr/2048.aspx
• http://www.dijeta.co/zeljezo/
• Ljerka Išgum-Vorgić: Biokemija,skripta za
internu uporabu
• Mira Premužič Lampič: Klinička i laboratorijska
hematologija