1. EL BİLEĞİ
YARALANMALARI
GÜTF ACİL AD
Araş.Gr.Dr.GÜLŞAH İNAN
08/04/2008

4. PA,Lateral ve Oblik grafi

6. Extremite Yaralanmalarında Genel
Yaklaşım:
Hikaye,Yaralanma mekanizması
Fizik bakı:
İnspeksiyonda
 Şişlik
 Renk değişiklikleri
 Deformite
Yaralanmanın distal ve proksimal eklemindeki
aktif ve pasif hareketlerin değerlendirilmeli

7. Palpasyonda hassasiyet?
 Sistematik olmalı
 Şikayet belirtilen alanların da dışına taşmalıdır.
Nörovasküler durumun değerlendirilmesi
 Redüksiyon öncesi yapılmalıdır

8. Radyolojik değerlendirme:
X-Ray:
 Bir üst ve bir alt eklemi kapsamalı
 Çocuklarda mukayeseli olmalı
 İlk gün çekilen grafide görülemeyen kırıklar için
7-10 gün sonra tekrar grafi istenmeli
 Özel durumlarda özel grafiler istenmeli
Kemik taraması
MR

9. EKSTREMİTE YARALANMALARI-
ACİL TEDAVİ
1)Ağrı ve şişliğin kontrolü
 Şişme -Elevasyon ve soğuk uygulama
 Ağrı -Parenteral ağrı kesiciler
 Takılar çıkarılmalı
2)Oral alım durdurulmalıdır –Cerrahi ?

10. 3) Kırık Redüksiyonu (Sedasyon eşliğinde)
Erken dönemde
 Ağrının azaltılması
 Damar ve sinirlerdeki gerilimin azaltılması
 Kapalı bir kırığın açık bir kırık haline gelmesinin
önlenmesi
 Nabızsız distal ekstremitedeki dolaşımın
düzeltilmesi
Geç dönemde
 Ekstremitenin normal görünüm ve fonksiyonunu
kazanması

11. 4)Çıkıkların redüksiyonu
 Dolaşımsal bir problem olmadığı sürece
dislokasyonlar da mutlaka düzeltme öncesi x-
ray alınmalıdır. Eşlik eden kırık !!!
 Redüksiyon sonrası kontrol filminin çekilmeli

12. 5)Açık kırıkların başlangıç tedavisi
 Osteomyelit!!!
 İrrigasyon, debritman ve antibiyotik
 Tetanoz ve antibiyotik uygulaması acil serviste
yapılabilirken debritman işleminin ameliyathanede
yapılması uygundur
 Antibiyotik önerisi 1. kuşak sefalosoprin ve
aminoglikozit kombinasyonu

13. El Bilek yaralanmaları
 Karpal kemik kırıkları
 Ligament yaralanmaları ve Dislokasyonlar
 Distal radius ve ulna kırıkları

14. Distal radius ve ulna kırıkları
 Colles kırığı
 Smith kırığı
 Barton kırığı
 Radius styloid kırığı
 Ulnar styloid kırığı

15. Karpal Kemik Fraktürleri

16. Skafoid Fraktürleri:
 El bileğinde distal radius kırıklarından sonra en
sık kırık skafoid kemikte görülür.
 Karpal kemik yaralanmalarının %60’ını oluşturur.
 Sıklıkla genç erişkinlerde görülür.
 İntraartiküler kırık olması, zor iyileşmesi, kalıcı
sakatlıklar bırakabilmesi skafoid kırığının önemini
artırmaktadır.

17. Skafoid Fraktürleri Etyoloji:
 Dorsofleksiyonda iken
el üzerine düşme
sonucu oluşur

18. Skafoid Fraktürleri Klinik Bulgular:
 Elin yakalama kuvveti azalmıştır.
 Anatomik enfiye kutusu=anatomic snuffbox’ olarak
adlandırılan bölgede ağrı.
 El bileği dorsifleksiyon ve radial deviasyon
hareketinde ağrı.
 Başparmağın proksimale zorlanmasında ağrı.
 El bileği ön yüzde, skafoid distalinde palpasyonla
ağrı,şişlik

19. Skafoid Fraktürleri Tanı:
 El bileği ulnar deviasyonda PA grafi
 Lateral grafi
 Ulnar deviasyon ve 30° supinasyonda grafi
 Tanı konulamazsa iki hafta sonra grafi tekrarlanır.
 (Kemik sintigrafisi, BT, MR görüntüleme ve
artroskopiden de yararlanılır )

20. Skafoid Fraktürleri Tedavi:
 Non deplase kırıklar veya kırıktan şüphelenilen
durumlar da kısa kol baş parmak sirküler alçı ile
konservatif tedavi uygulanır.
 Deplase veya anstabil kırıklar uzun kol baş
parmak ateline alınır.
 Kesin tedaviyi ortopedist yapmalıdır

21. Skafoid Fraktürleri Tedavi:
 Tespit süresi kırık seviyesine göre 8-16 hafta
arasında değişir.
 3-4 haftalık tespit edilmemiş kırıklar ve
konservatif tedaviye rağmen kaynamamış
kırıklar özel vida ile cerrahi olarak tedavi
edilirler.

22. Komplikasyonları:
 Avasküler nekroz,
 Kaynamama,
 Yetersiz veya yanlış kaynama,
 Erken dejeneratif artrittir.

23. Lunat Fraktürü:
 Radiusla olan eklem yüzeyinin 2/3‘ünü kapsadığı
için en önemli karpal kemik kırığıdır
 İzole lunate kırığı nadirdir.
 Bileğin ortasında lokalize duyarlılık vardır.
 El bileği flexiyona getirilince kolaylıkla palpe edilir.
 3. metakarpal sıra üzerine bası uygulanınca ağrı
oluşması lunat kırığını düşündürür.
 Proksimal kısımda avasküler nekroz gelişebilir

24. Lunat Fraktürü:
 Düz radyografide görülmesi zordur.
 Klinik şüphede akut tedavi yapılmalıdır.
 Baş parmak ateli yapılıp ortopediste yönlendirilir
 Tekrarlayan travmalarda osteonekroz gelişebilir.

25. Triquetrum Fraktürü:
 Dorsal avulsiyon kırığı veya cisim kırığı
şeklindedir
 Avulsiyon kırığı bükülme hareketi sırasında
oluşur.
 Gövde kırığı direk travmaya bağlı olarak
görülebilir.

26.  Dorsal avulsiyon kırığı lat. grafide veya kısmi
pronasyonda oblik grafide görülür.
 Triquetrum gövde kırığı en iyi PA grafide görülür
ve genellikle deplase değildir

27. Triquetrum Fraktürü: Tedavi:
 El bileği 10 derece ekstansiyonda volardan atele
alınıp ,el cerrahisine refere edilir
 Perilunate / lunate dislokasyonu ile ilgiliyse
internal fiksasyon gerekir.

28. Triquetrum fraktürü:

29. Triquetrum Frk

30. Psiform Fraktürü:
 Psiform; flexor karpi ulnaris tendonu içinde yer
alan sesamoid bir kemiktir.
 Hipotenar çıkıntının tabanında palpe edilebilir.
 Kırık hipotenar bölge üzerine düşme sonucu
oluşur.
 Psiform üzerinde lokalize hassasiyet vardır.
 Bilek fleksiyonda iken psiform parmaklar
arasında tutulur ve ballote edilerek ağrı oluşur

31.  Psiform ve hamatın çengeli Guyon kanalının
kemik duvarını yapar ve içinden ulnar sinir ve
arter geçer
 Bundan dolayı ulnar sinir- arter yaralanması
araştırılmalıdır.
 Parsiyel supinasyonda grafi alınmalıdır.

32. Psiform Fraktürü Tedavi:
 Psiform kırıkları 30 derece flexiyonda ve ulnar
deviasyonda atele alınır.
 Prognozu iyidir.

34. Trapezium Fraktürü:
 Eyer şeklinde bir kırıktır.
 Baş parmak metakarpına bitişiktir.
 Baş parmağa direk darbeyle sonucu oluşur.
 Baş parmak hareketleri ağrılıdır.
 Enfiye kutusunun tepesinde duyarlılık vardır.
 20 derece pronasyonda oblik grafide iyi görülür.

35. Trapezium Fraktürü Tedavi:
 Nondeplase kırıklar 6 hafta baş parmak ateli ile
tedavi edilir.
 Deplase kırıklar internal fiksasyonla tedavi edilir.

36. Trapezoideum Fraktürü:
 Tüm karpal kemik kırıklarının % 1’idir.
 İşaret parmağı metakarpına bası uygulanınca
radial tarafında hassasiyet oluşur.
 Kırığın gösterilmesi son derece zordur.
 Baş parmak ateli veya alçıyla tedavi edilir.

37. Kapitatum Fraktürü:
 Kapitatum uzun bir karpal kemiktir.
 Büyük proksimal eklem başı lunate ile
temasdadır.
 Orta kısmında boyun ve distal son kısmında
gövdesi vardır.
 Boyun kırığı sık görülür ve sıklıkla scaphoid kırığı
ile birliktedir(Scaphocapitate sendrom )
 İzole capitate kırığı nadirdir.

38.  FM’de capitatum üzerinde yaygın şişlik ve
hassasiyet vardır.
 Capitate boyun kırığı lat. grafide iyi görülür
 Bu kırıkların çoğu deplasedir.
Tedavi:
 Kapalı veya açık internal fiksasyonla redüksiyon
gerekir.

39. Hamatum Fraktürü:
 Hamatın gövdesini,çengelini ve eklem yüzlerini
içerebilir.
 Gövde kırığı nadirdir ve 4-5. metakarp çıkığı ile
ilgilidir.
 Çoğu kırığı kemiğin çengel kısmındadır
 Golf sopası ve raket kullanma sırasında kırık
oluşur.

40.  Hamat’ın çengeli hipotenar bölgede psiformun 1 cm
distalinde ve 45 derece radialindedir.
 Kırıklarında bu bölgede hassasiyet olur.
 Standart grafiler kırığı gösterir.
 Gizli kırıklarda tomografi gerekir.
 Atelle tedavi edilir.

41. Hamatum fraktürü:

42. DİSTAL RADİUS ULNA FRAKTÜRLERİ:

43. Colles kırığı:
 Distal radius metafiz kırığıdır.
 El üzerine düşme ile meydana gelir
 Radius dorsale deplase olur.
 El bileğinde karakteristik dorsifleksiyon veya çatal
sırtı deformitesi oluşur.
 Medial sinir üzerindeki basınç veya gerilimden
dolayı palmar parestezi vardır.
Anstabilite:
 Açılanmanın 20 derecenin üstünde olması,
intraartiküler olması, kısalmanın 1cm’den çok
olması

44.  AP grafide radius distal metafiz kırığı .
 Lat. grafi dorsal açılanmayı en iyi gösterir.

45. Colles kırığı Tedavi:
 Stabil  Kapalı redüksiyon ve atel
 Anstabil External veya internal fiksasyon

46. Colles kırığı

47. Colles kırığı

48. Die punch fraktürü:
 Kırık hattı radioulnar
ve radiokarpal ekleme
uzanabilir.(die-punch
kırığı)
 Ulnar styloid kırığı
sıklıkla görülür

49. Colles kırığı

50. Colles kırığı

51. Smith Kırığı (Ters Colles kırığı):
 Distal radius kırığının volar
açılanmasıdır.
 El veya el bileğinin dorsali
üzerine düşme sonucu
oluşur.
 El palmara yer değiştirir ve
‘bahçıvan bıçağı deformitesi’
oluşur.
 Lat. grafi volar açılanma ve
yer değiştirmeyi gösterir.
 Tedavi Colle’s kırığı gibidir.

52. Barton’s Kırığı:
 Radius distal ucundan eklemi ilgilendiren küçük
kemik parçasının kopması ve karpal kemiklerin
disloke olmasıdır
 Distal radiusun dorsal veya volar kenar kırığıdır.
 Bu yaralanmada kırıklı çıkık veya subluksasyon
vardır
 Eşlik eden lig. yaralanmaları radiokarpal
instabilite yaratır.

53.  AP grafi de distal radius metafiz kırığı görülür
 Lat. grafide radius dorsal veya volar kenarının
intraartiküler kırığı gösterilebilir.

54. Dorsal Barton kırığı :
Radius distal eklem yüzü dorsal kenar kırığı ile birlikte el
bileğinin dorsale sublüksasyonudur

55. Volar Barton kırığı
Radius distal eklem yüzü volar kenar kırığı ile birlikte el bileğinin
volar tarafa sublüksasyonudur

56. Barton kırığı Tedavi:
 Minimal deplase kırıklar kapalı redüksiyon ve atel
ile tedavi edilir.
 Radius eklem yüzeyinin %50’sinden fazlasını
tutan anstabil kırıklar veya eşlik eden
subluksasyonda ortopedist tarafından
immobilizasyon gerekir.

57. Skafolunate Dislokasyon:
 Scapholunate lig. scaphoid ve lunate’ı bağlayan
intrensik lig.dir.
 Travmaya çok eğimlidir.
 Elin tenar bölgesi üzerine düşmelerde sıktır.
 Bu kişilerde el bileğinin radial tarafında ağrı ve
şişlik vardır.
 Bilek hareketleri sırasında klik duyulur.
 Sıklıkla acil servislerde atlanır.

58. Skafolunate Dislokasyon:
 PA grafide skafoid ve
lunat arası mesafe 3
mm’den fazladır.
 Lat. grafide
scapholunate açı 60
dereceden fazladır
scaphoid
 Tedavi
Atel lunat
3 mm
Cerrahi

59. Skafolunat ligaman yırtığı ve
dislokasyon:

61. Lunat ve Perilunat Dislokasyon:
 En sık görülen karpal kemik dislokasyonudur.
 Midkarpal ligament yırtılmasının sonucu oluşur
 Sıklıkla scaphoidte eşlik eden fraktür vardır
 FM:Yaygın şişme, ağrı ve duyarlılık vardır.
 Radyoloji tanıda esastır

62. Perilunate dislokasyonu
 En iyi lat. grafide değerlendirilir.
 3 C işaretinin lineer düzenlenmesi
bozulur,capitate lunate’ın arkasına yer değiştirir.
 Lunate hala radiusla temas halindedir.
 Scapholunate ve capitolunate açılar artmıştır.
 PA grafide 3 düzgün ark görünümü bozulur ve
capitolunate eklem aralığı daralır.
 Scapholunate eklem aralığı lig. yırtılmasından
dolayı artmıştır

63. capitat
lunat
radius
Perilunat Ayrılma

64. Lunate dislokasyonu
 Perilunate dislokasyonuna
benzer.
 Lat. grafide 3 C işareti
bozulur.
kapitat
 Lunate ,radiusdan koparak
itilir ve palmara yönelir.
lunat
 PA grafide lunate üçgen
şekillidir ve tipiktir. radius

65. Lunat ve Perilunat DislokasyonTedavi:
 Yaralanmanın genişliğine bağlıdır
 Acil ortopedi konsültasyonu istenir.
 Kapalı redüksiyon ve uzun kol atel redükte
edilebilen dislokasyonlar için uygundur.
 Açık,anstabil ve redükte edilemeyen
dislokasyonlar ;açık redüksiyon ve internal
fiksasyon gerekir.

66. Radius Stiloid Fraktürü:
 Radius stiloid kırığı = Şöför kırığı
 Intraartiküler bir kırıktır
Tedavi:
 Genellikle konservatiftir.
 Kırık fragmanı 3 mm den fazla ayrılmışsa
skafolunat ligaman lezyonu da izlenebilir.
 Bu durumda açık redüksiyon gerekebilir.

67. Ulna Stiloid kırığı:
 İzole olabilir veya Colles kırığı gibi diğer
yaralanmalara eşlik eder.
 Deplase kırıklar trianguler fibrokartilaj komplexin
yırtılmasına eşlik eder.
 El bileği ulnar deviasyonda ve nötral pozisyonda
atelle tedavi edilir.