Downloaded 19 times
More Related Content
Eklipsi
- 1. Punoi:Flutura Hasani Xl/4 Tema:EKLIPSI Prof:DonikaShala-Lleshi
- 2. Fjala "eklips" dote thote "zenie" ose "mbulim". Eklipsi eshte hija qe krijohet mbi siperfaqen e nje objekti hapesinor.Ne njohim dy lloj eklipsesh: Eklipsi i Diellit dhe Eklipsi i Henes.
- 3. Zënia e Hënës(Eklips) Toka e ndriçuar nga Dielli hijen e saj e hedh në anën e kundërt. Pasi diametri i Diellit është shumë herë më i madh se i Tokës, gjerësia e hijes konike në largësinë e hënës nga Toka është 2,6 herë më e madhe se diametri i hënës. Kur Hëna hyn në hijen e Tokës, atëherë nuk mund të ndriçohet nga Dielli dhe paraqitet eklipsi i saj.
- 4. Pra zenia eHenes behet vetem kur Hena eshte ne fazen e plote.Zenia e Henes mund te jete e plote kur Hena hyn plotesisht ne hijen e Tokes dhe e pjeserishme kur vetem nje pjese e Henes hyn ne hijen e Tokes .
- 5. Gjate nje viti mundedhe te mos ndodh asnje zenie,por mund edhe te ndodhin tri zenie te Henes
- 6. DIELLI HENA TOKA Zenia e Diellitbehet gjate fazes se Henes se re, kur Hena gjendet ne konjuksionin e saj, perkatesisht kur Hena gjendet ndermjet Tokes dhe Diellit, Eklipsi mund te paraqitet vetem kur Hena e re gjendet afer ekliptikes qe do te thote afer nyjave te rruges se Henes.
- 7. Gjate nje vitirregullisht kemi nga 2 zenie te Diellit, mund te kemi 3 dhe 4, por, ne qofte se zenia e pare ndodh ne fillim te janarit, atehere mund te kemi 5 zenie.
- 8. Nga pikat endryshme te siperfaqes se Tokes eklipsi i Diellit shihet ndryshe dhe nuk fillon ne te njejten kohe.Nese Hena gjendet afer Tokes, atehere mund te behet zenia totale e Diellit,por nese Hena gjendet me largesi me te madhe nga Toka atehere behet zenia unazore e Diellit.
- 9. Hena e redhe Hena e plote gjate nje muaji (29,5 dite) nderrohen vetem nje here, atehere eshte dashur qe per qdo muaj te ndodhe nga nje zenie e Henes dhe e Diellit. Por, per shkakun se Toka dhe Hena nuk shtrihen ne te njejtin rrafsh.Kur Hena eshte ne hije ose afer tyre d.m.th. ne pikat ku priten trajektoret e Tokes dhe te Henes dhe nese Hena esht ne Perigje (me afer Tokes 383.300 km), vjen deri te zenia e Henes ose e Diellit.
- 10. Zenia e Henesshihet nga qdo pike e siperfaqes se Tokes, te cilat jane te kthyera kah Hena, derisa zenia e Diellit shihet vetem nga nje hapesire relativisht te ngushte e cila gjeresine me te madhe mund ta kete 270 km, ndersa prej pjeseve tjera te Tokes nuk shihet.Hija e Henes zhvendoset neper siperfaen e Tokes prej perendimit kah lindja me nje shpejtesi 1 km/sek.
- 11. Gjeresia e vogele hijes dhe shpejtesia e madhe e levizjes se saj bejne qe zenia e Diellit ne nje vend te zgjase vetem 7 minuta. Per ta parapare diten e zenies se Diellit eshte mjafte e thjeshte. Por per te caktuar kohen e sakte te zenies dhe vendin ne Toke prej te cilit mund te shihet ajo, eshte mjafte e veshtire.
- 12. Ne te kaluaren,njerezit nuk e kuptonin dukurine e zenies se Henes dhe Diellit ata mendonin se keto zenie paraqesin ''lajmetare te fatkeqesive'' Tani zeniet e Diellit dhe te Henes parashihen me saktesi dhe percillen me interesim te posaqem, sepse shfrytezohen per studime te metejme. Per shembull zenia e Diellit shfrytezohet per studimin e kromosferes dhe korones se tij
- 13. Rreth vitit 2500p.e.sone Babilonasit per te paren here kishin gjetur ciklin e zenies se diellit dhe te henes. Ndersa ne Siri rreth vitit 1223 p.e.sone pershkruhet gjeresisht zenia e diellit (5 mars). Po nje pershkrim te tille te plote na lene edhe babilonasit, por disa qindra vite me vone, me 763 p.e.sone (15 qershor). Pershkrimi i sakte i zenies se diellit nga greket e lashte vije pake me vone, dyqind vite me vone, kur me 585 p.e.sone Talasi i Miletit beri parallogaritjen per daten 25 maj.
- 14.