M.E. Mutlu, "Türkiye'de e-Öğrenme", Osmangazi Üniversitesi'nde düzenlenen "İnternet Haftası Etkinlikleri 2004" 'de yapılan sunum, 13 Nisan 2004.

1. Türkiye’de
e-Öğrenme
(2006)
Yrd. Doç. Dr. M. Emin Mutlu
Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi
ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR KULÜBÜ
3 Ocak 2006 Salı
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Konferans Salonu

2. e-Öğrenme
 Öğretimde elektronik teknolojilerin kullanıldığı ortamlara
e-öğrenme adını veriyoruz.
 E-öğrenmenin tarihinde sinema, telefon, radyo, ses kayıt teknolojileri
(plak, kaset) ve televizyon gibi bilgi saklama ve iletme
teknolojilerinin kullanıldığını görüyoruz.
 Kişisel bilgisayar devrimiyle bilgisayara dayalı öğretim ortamları
geliştirilmeye başlıyor.
 Ses, görüntü ve video bilgisinin sayısallaştırılmasıyla bilgisayar e-
öğrenmede en önemli sunum aracı durumuna gelmektedir.
 İnternetin yaygınlaşmasıyla e-öğrenme ortamlarının iletiminde ve
eğitim iletişiminde internet altyapısının kullanımı baskın bir yöntem
oluyor.
 Kablosuz teknolojilerin ortaya çıkışı ise mobil öğrenme dönemine
geçme olanağı sağlamakta.

3. Türkiye’de Uzaktan Eğitimin
Kilometre Taşları
1951 MEB Öğretici Filmler Merkezinin Kuruluşu
1974 Mektupla Öğretim Merkezi (MÖM)
1975 YAYKUR
1982 Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Oluşturuldu
1992 Açıköğretim Lisesi Öğretime Başladı
1997 TÜBİTAK-BİLTEN UE Fizibilite Çalışması ve Raporu Hazırlandı
1998 ODTÜ IDE_A Sertifika Projesi Başlatıldı
1998 Açıköğretim İlköğretim Okulu Öğretime Başladı
1998 Anadolu Üniversitesinden Kazakistan Ahmet Yesevi
Üniversitesine Videokonferans İle Uzaktan Ders Sunumu Gerçekleşti
1999 YÖK Uzaktan Öğretim Yönetmeliği Yayınlandı – Enformatik Milli
1999 Komitesi Oluşturuldu
2001 UE Yönetmeliği Kapsamında Dersler/Programlar Açılmaya Başlandı
2005 YÖK Uzaktan Eğitim Komisyonu Kuruldu

4. Ortadoğu Teknik
Üniversitesi Deneyimleri
Sertifika Programı – 400 Öğrenci
Çeşitli dersler – 6000 Öğrenci
Bilgi Teknolojileri Dersi – 9000 Öğrenci
Sertifika Programı – 200 Öğrenci
Temel İngilizce Sertifikası – 200 Öğrenci
Yüksek Lisans Programı – 35 Öğrenci
Web Tabanlı Asenkron Eğitim Yazılımı
1998
IDE_A
METU-Online
IS100
2000
Eğiten
Dil
2001
Informatics Online
Net Class

5. YÖK Enformatik Milli
Komitesi
1999 Üniversitelerarası Bilgi ve İletişim Teknolojilerine
Dayalı Uzaktan Yükseköğretim Yönetmeliği
 İstemci/Sunucu Üniversite talepleri alınmış
 Üniversitelerin bağımız program açmalarına izin verilmiş
 Ders ve programların akreditasyon süreci düzenlemiş
 Enformatik Milli Komitesi (EMK)’nin kurulması
sağlanmıştır.
İstemci / Sunucu Üniversiteler
2000-01 6 Ders (5 ders ODTÜ, 1 Ders Fırat Üniv.)
2001-02 3 Ders (Sakarya Üniv., ODTÜ, KTÜ)

6. Uzaktan Eğitim Programları
(2005-2006 Öğretim Yılında)
Önlisans Programları
Anadolu Üniversitesi Bilgi Yönetimi (2001-2002)
Sakarya Üniversitesi Bilgi Yönetimi (2001-2002)
Bilgisayar Teknolojisi ve Prog. (2002-2003)
Endüstriyel Elektronik (2002-2003)
İşletme (2002-2003)
Mekatronik (2003-2004)
Mersin Üniversitesi Endüstriyel Elektronik (2001-2002)
Bilgisayar Teknolojisi ve Prog. (2003-2004)
Elektronik Haberleşme (2003-2004)
Endüstriyel Otomasyon (2003-2004)
Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgi Yönetimi (2002-2003)
Çukurova Üniversitesi Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama (2004-2005)
Ahmet Yesevi Üniversitesi çok sayıda program …

7. Uzaktan Eğitim Programları
(2005-2006 Öğretim Yılında)
Yüksek Lisans Programları
Bilgi Üniversitesi E-MBA (2000-2001)
ODTÜ Informatics Online (2000-2001)
Anadolu Üniversitesi &
Empire State College - SUNY E-MBA (2003-2004)
Sakarya Üniversitesi E-MBA (2003-2004)
Anadolu Üniversitesi E-Konaklama (2004-2005)
Anadolu Üniversitesi Gelişimsel Yetersizlikleri Olan Çocukların
Öğretmenliği (2004-2005)

8. Diğer Uygulamalar (Pilot
Çalışmalar)
Pilot Çalışma Yapan
Üniversiteler
İstanbul Üniversitesi
Harran Üniversitesi
Akdeniz Üniversitesi
Atatürk Üniversitesi
Selçuk Üniversitesi
Kocaeli Üniversitesi
Diğer…
Uzaktan eğitime ilgi duyan üniversitelerde uzaktan eğitim
merkezleri açılmış ve pilot çalışmalar gerçekleştirilmeye
başlanmıştır.
Uzaktan Eğitim
Merkezleri
Boğaziçi Üniversitesi UZEM
İTÜ UZEM
Ankara Üniversitesi UZEM
Fırat Üniversitesi UZEM
Kocaeli Üniversitesi UZEM
Diğer…

9. E-Öğrenme İçeriği Üreten ve
Hizmet Sağlayan Firmalar
 SBS (http://www.sbs.com.tr/)
 Enocta (http://www.enocta.com/)
 Idea (http://www.ideaegitim.com/)
 CD-Rom Data (http://www.cdromdata.com/)
 Halıcı (http://www.halici.com.tr/)
 Logomotif (http://www.logomotif.com.tr/)
 Bilden (http://www.bilden.com.tr/)
 Boyut (http://www.boyut.com.tr/)
 Intermadia (http://www.datatraining.net/)
 Netron (http://www.netron.com/)
 Mobilsoft (http://www.mobilsoft.com.tr/)
 Isection (http://www.isection.com/)
 Koc Bryce (http://www.kocbryce.com.tr/)
 Element – Intellitek (http://www.intellitek.com/)
 Intermedya (http://www.im.com.tr/)
 Kurumsal Eğitim (http://www.kurumsalegitim.com/)
 Diğer…

10. Açıköğretim Sistemi
 Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi
1982 yılında iki lisans programında 27.000
öğrenciyle başladı.
 Günümüzde Açıköğretim Sisteminde 7 farklı
lisans ve 19 önlisans programı
bulunmaktadır. Bu programlara Türkiye,
KKTC ve Avrupa ülkelerinde yaşayan Türk
vatandaşlarından oluşan bir milyona yakın
öğrenci kayıtlıdır.

11. Açıköğretimde e-Öğrenme
(Tarihçe)
 1989-1990
 AÖF Bilgisayar Destekli
Eğitim Birimi’nin
kuruluşu
 1992-1999
 Açıköğretim BDE
Laboratuvarları’nın
kuruluşu (15 laboratuvar)
 Açıköğretim ders
yazılımlarının üretimi (20
ders yazılımı)

12. Açıköğretim e-Öğrenme
Portalı
 1999-2000 öğretim
yılından günümüze
kadar uygulamaya
konulan e-Öğrenme
hizmetleri Mayıs
2005 ayı başında
açıköğretim e-
Öğrenme portalı
altında toplanmıştır.

13. Portalda Oturum Açma
 Açıköğretim e-Öğrenme portalında
yaklaşık 1 milyon açıköğretim öğrencisi
TC Kimlik Numarası girerek oturum
açabilir.

14. Derslere Giriş

15. e-Kitap
Kitap Tasarım Birimi’nin
işbirliğiyle hazırlanan 208
derse ait 2723 ünite e-kitap
yayınlanmaktadır.

16. e-Televizyon
TV Yapım Merkezi’nin işbirliğiyle hazırlanan 85 derse
ait 682 ünite e-Televizyon programı yayınlanmaktadır.

17. e-Alıştırma

18. e-Alıştırma
BDE Birimi’nin hazırladığı 50 derse
ait 743 ünite alıştırma yazılımı
yayınlanmaktadır.
• Canlandırmalı konu anlatımları
• Örnek olaylar
• Çözümlü alıştırmalar
• Testler
• Derse özgü yardımcı araçlar
• Çokluortam galerisi

19. e-Sınav
Test Araştırma Birimi’nin işbirliğiyle
hazırlanan 123 derse ait 15.000’den
fazla soru yayınlanmaktadır.
1999-2000 öğretim yılından
günümüze 500.000 öğrenci
internet ortamında 25 milyon
deneme sınavı gerçekleştirdi.

20. e-Danışmanlık
e-Danışmanlık hizmetlerinde
13 moderatör ve 50 danışman
görev yapmaktadır.

21. e-Sesli Kitap
 Görme özürlü öğrenciler ve
mp3-çalar kullanarak
dersleri dinlemek isteyen
öğrenciler için Sesli Kitap
üretimine ve
e-Sesli Kitap olarak e-
Öğrenme portalı üzerinden
internette dağıtımına
başlandı.
 Şu anda 5 ders için
başlayan uygulama gelecek
öğretim yılında 15 ders için
uygulanacaktır.

22. e-Destek
 Açıköğretim BDE
Birimi tarafından
yayınlanan 20’den
fazla öğretim ve
hizmet sitesinin
genel teknik
desteğini sağlamak
amacıyla Kasım
2005 ayında
e-Destek hizmeti
başlatıldı.

23. Açıköğretim Öğrencileri İçin
İnternette Ders Çalışma Algoritması
1. İlgili derse ait deneme sınavı yap.
2. Kendini başarılı buluyorsan 3. adıma geç. Başarısız
buluyorsan 2.1. adıma geç.
2.1 Zayıf olduğun ünitelere ait e-Kitap’ları oku
2.2 e-Televizyon programlarını izle.
2.3 Alıştırma yazılımlarını çalış.
2.4 Anlamadığın konularda danışmana soru sor.
2.5 Tekrar deneme sınavı yap.
2.6 2. adıma geç.
3. İzleyen derse geç

24. e-Öğrenme’nin Başarıya
Etkisi
 2003-2004 öğretim yılında, Açıköğretim
e-Öğrenme hizmetlerinden yararlanan
91.000 öğrencinin başarı ortalamasının,
yararlanmayan 619.000 öğrencinin başarı
ortalamasından yüzde 19 daha yüksek olduğu
saptanmıştır.

25. Bilgi Yönetimi Önlisans
Programı
Bileşenler
 İnternet Ortamındaki
Dersler
 CD-ROM Ortamında
Videolar
 Yardımcı Kitaplar
 Lisanslı Yazılımlar
 Online Akademik
Danışmanlık Hizmeti
 Bireysel ve Ekip Ödevleri
 Yüzyüze Sınavlar
 Destek Hizmetleri
 Sanal Şirket Uygulamaları
 Rol Tabanlı Eğitim
 Sosyal Ortamlar
470 öğrenci, 60 danışman

26. İngilizce Öğretmenliği
Lisans Programı
5700 öğrenci, 45 danışman

27. Okulöncesi Öğretmenliği
Lisans Programı
7000 öğrenci, 3 danışman

28. Anadolu Üniversitesi
Çevrimici Dersleri

29. İnternete Dayalı Yüksek
Lisans Programları
 2003-2004 Öğretim Yılı
 2004-2005 Öğretim Yılı

30. Altyapı
 e-Öğrenme içeriklerinin geliştirilmesi ve
sunumu için kullanılan sunucular:
 1 adet 6 işlemcili sunucu
 3 adet 4 işlemcili sunucu
 8 adet 2 işlemcili sunucu
 İnternet bant genişliği:
 Ulaknet üzerinde 70 Mbps
 Türk Telekom üzerinde 38 Mbps

31. Sonuç
 1999-2000 öğretim yılından günümüze kadar
500.000’den fazla açıköğretim öğrencisi e-
Öğrenme hizmetlerinden en az bir kez
yararlanmıştır.
 Günümüzde kayıtlı açıköğretim
öğrencilerinin yüzde 20’i kendilerine sunulan
e-öğrenme hizmetlerinden düzenli olarak
yararlanmaktadır. Bu oran her yıl
artmaktadır.

32. Sonuç (devam)
 Türkiyede e-öğrenme ve açık e-öğrenme
konusunda ilk adımlar atılmıştır.
 Yasal düzenlemelerin tamamlanmasının
ardından yükseköğretimde e-öğrenme
alanında hızlı bir gelişme olması
beklenmektedir.
 Açık ilköğretim, açık lise ve açık öğretim
fakültesinde uzaktan öğrenim gören yaklaşık
2.000.000 öğrenci geleceğin potansiyel e-
öğrenme öğrencileri olacaktır.