Download to read offline
Dyspnoe
- 1. Dyspnoe Somatisch onderwijs24 / 10 / 2006
- 2. Definitie Dyspnoe: subjectievegevoel van kortademigheid, verergerd door inspanning. N gem. ademfrequentie: 16-20 / min Tachypnoe: ademfreq. 20 / min
- 3. Oorzaken Acuut Subacuut Chronisch
- 4. Acuut Corpus alienumAstma aanval Hyperventilatie (psy) Acuut pulm. oedeem Pneumothorax Pulm. embolie
- 5. Subacuut Astma Pneumonie ARDS: tachypnoe, hypoxemie, longcompliance, progressieve diffuse alveolaire verdichtingen (X-thorax) harttamponade
- 6. Chronisch COPD (mn.emfyseem) Hartfalen (chr. links decompensatie) Anemie Recidiverende longembolieën Longfibrose Pleuravocht (tgv. maligniteit, hartfalen..) Thoraxmisvormingen
- 7. Anamnese Tijdsduur Medicatie, bestaande ziekte, roken, allergie Koorts pijn op de borst, hoesten, sputum, haemoptoe tijdens het eten/ spelen tintelingen, collapsneiging
- 8. vervolg anamnese Nachtelijkedyspnoe aanvallen? Erger bij platliggen, nycturie? palpitaties recente immobilisatie/ operatie pijn bij diep inademen
- 9. Lichamelijk onderzoek Inspectie:ademfrequentie, hulpademhalingsspieren, cyanose (Temp, pols) Auscultatie: piepen, stridor, crepitaties, nvag longgrenzen: exp: Th10 insp: Th12 Percussie: resonantie: hypersonoor/gedempt?
- 10. Auscultatie bevindingen Piepen:astma, COPD Stridor: corpus alienum, epiglottitis, tracheastenose (struma), anaphylaxie, trauma: larynxfractuur Crepitaties: hartfalen (oedeem), pneumonie, bronchiëctasie, fibrose, bullair emfyseem
- 11. Auscultatie Nvag: embolie,hyperventilatie, hypoglycaemie (ketoacidose), anemie, intoxicatie (aspirine) Percussie resonantie eenzijdig: pneumothorax resonantie bdz: emfyseem resonantie: pleuravocht, resorptie atelectase, pleurazwoerd, hoogstaand diafragma,*
- 12. Aanvullend onderzoek Bloedgasanalyse,afh. van wrsch. Diagnose (bloedond. en kweek, Gram + sputumkweek, ) X-Thorax ECG
- 13. Casus: Acute dyspnoe/verergering van dyspnoe Ademweg vrij Vitale functies: BCA ACB (hetero)Anamnese LO: circulatie, RR, temp, cyanose, oedeem, ausc.longen Bloedgasanalyse en sat. meting
- 14. Vervolg starthandelingen: Salbutamol4-10 inhalaties/ subcutaan zn: Ipratropiumbromide 2-4 inhalaties Hypoxemie: O 2 neusbril + evt. nebulizer
- 15. DD en BehandelingWaarschijnlijkheids diagnose Pneumothorax: acute drainage i.v. 2eICR Astma/ milde COPD exac: inhalatie steroïden (Flixotide, Pulmicort), prednison, ß 2 mimetica zn/ verdubbelen salbutamol Ernstige COPD/ stat.astmaticus: i.v. cortico’s
- 16. Overige behandelingen: zn acute med: diuretica, nitraten, anti-coagulantia uitzuigen haemoptoe: Glypressine pneumonie: antibiotica
Editor's Notes
- #2 Auteur: Sandrine Girard
- #5 Corpus alienum: aspiratie voedsel/ voorwerp
- #6 Effusie: vloeistof sijpelend in het longweefsel (vaataandoeningen) ARDS: precipiterend moment 12-72uur (meestal binnen 24 uur): trauma, sepsis, pneumonie, aspiratie, massale bloedtransfusies, eclampsie, overdosis heroïne, cocaïne, barbitu.) pancreatitis, post hart-longmachine. N.B: hypoxemie ondanks zuurstoftoediening! Harttamponade: vaak voorafgegaan door koorts, pijn op de borst, maligniteit (infiltratie), verlaagde bloeddruk
- #7 Li. Decompensatie : chronische stuwing van de longvaten>>> uiteindelijk longoedeem>> ventilatie>>benauwd Chronische rec. Longembolieen : bij eerdere DVT: diepe veneuze trombose. Fibrose : bij CF, bij longkanker Pleuravoch t: ten gevolge v. maligniteit, hartfalen, ontstekingen als bij tuberculose, reuma en SLE. Thoraxmisvormingen : kyfoscoliose, M. Bechterew Overig: thyreotoxicose, mitralisstenose
- #8 Pijn op de borst: bekend met angina pectoris? DD drukkende pijn: pneumonie, longembolie, pneumothorax. Stekende pijn: hyperventilatie syndroom Spelen: bv oudere met damstuk of ander voorwerp (pion)
- #9 Nachtelijke dyspnoe aanvallen : (met piepen) astma bronchiale Erger bij platliggen, nycturie, >> li. Hartfalen = palpitaties, angina pectoris >> = astma cardiale pijn op de borst, haemoptoe, palp, pijn borst bij diep ademen>> longembolie pneumonie : kan ook pijn geven bij diep ademhalen
- #10 Pols 100/min is tachycardie Stridor: obstructie bovenste LW Verhoogde resonantie: hypersonoor max. longverschuiving: ±4cm
- #11 Bullair emfyseem: eind inspiratoire crepitaties
- #12 Aspirine=acetylsalicylzuur intox.>>activatie van prostaglandinen (als bij acute imuunreactie) resonantie tweezijdig: kan ook bdz pneumothorax! Percussie gedempt: DD: pleuravocht (transudaat/ exsudaat:meer eiwit door ontsteking of tumorcellen/ haematothorax/ chylothorax) Pleurazwoerd = littekenachtige hyperplastische fibrose tgv. pleura ontsteking= soort plak *longinfiltraat met gesloten bronchus
- #13 X-thorax: bij verdenking pneumonie, ARDS: snel progressieve alveolaire verdichtingen, pneumothorax (PA + dwars), stridor/ HLW obstructie, pleuravocht, oedeem, longembolie ECG: astma cardiale=hartfalen, longembolie Bronchoscopie: bij haemoptoe (ook lab: Hb, trombo’s, PTT en APTT) en corpus alienum. Oorzaken haemoptoe: aspiratie vanuit KNO-gebied, corpus alienum, ontsteking: bronchiectasieen/pneumonie, tuberculose, maligniteit, vasculitis (M. Behçet), M. Rendu-Osler-Weber M. Behcet: gestoorde fibrinolyse, veneuze trombosen, vena cava stuwing. M. Rendu-Osler-Weber: angiomatose= capillaire verwijdingen huid, slijmvliezen en pleura>>> evt :cyanose, polycytemie
- #14 Basic life support: eerst levensreddend handelen, daarna gericht op een DD bewustzijn/ coma : lab, neurolo.ond (GCS), zo nodig corrigeren ademhaling/ circulatie (IC/CCU) circulatie: shock ademhaling : O2 toediening/ beademen perifere sat. meting: pulse-oxymeter
- #15 Salbutamol =Ventolin/ Aerolin/ Airomir: ß-symp. mimeticum= bronchusverwijderaar 100mcg/dosis of subcutaan 0,5 mg ampul. Aerosol: werkt binnen 5 min. s.c.: 10 min (totaal 4-6 uur werking) Ipratropiumbromide parasymp.lyticum: Atrovent Klinisch: (ZH): vernevelen 5 mg salbutamol+ 2 ml (=250mcg) ipratropiumbromide (Atrovent), herh. na 15min Streven naar sat. >90 % 3-5L/min via neusbril nebulizer: 80-100% open, max. 8L/min
- #16 Pneumothorax drainage: i.v. steriele naald in 2e ICR over de rib in medioclaviculair lijn. ß 2 mimetica: salbutamol=Ventolin
- #17 Bronchospasmolityca: Salbutamol= Ventolin, Aerolin, Airomir Anti-coagulantia : bij diepe veneuze trombose en longembolie: Heparine i.v./ LMWH (injectie in wegwerpspuit, ook voor thuis) + orale anti-coagulantia: Sintrom=acenocoumarol (remt vit K) Uitzuigen bij corpus alienum/ haemoptoe Pneumonie: S. pneumoniae, H. Influenza, Mycoplasma/ Chlamydia, Legionella antiobiotica: Augmentin/ Erythromycine/ claritromycine. Zeker S. pneu : penicilline/amoxicilline Gram- (Enterobacter, S.Aureus): cefalosporine