ออกแบบผังงานด้วย Dia

1. Dia โปรแกรมออกแบบผังงาน
ถาคุณตองการผังงานลักษณะดังตอไปนี้
ทางเลือกที่ดีที่สุด ประหยัดที่สุด ดวยซอฟตแวรที่มีประสิทธิภาพ Dia คือคําตอบสําหรับคุณ
ความตองการที่ชวยในการออกแบบจัดทําแผนผัง เชน ออบแบบผังหองอบรมคอมพิวเตอร, ออกแบบ
ผัง ER-Diagram เปนตน เริ่มมีมากขึ้น พรอมๆ กับกระแสโอเพนซอรส สงผลให Dia เปนทางเลือกที่นาสนใจ
โปรแกรมหนึ่ง โปรแกรม Dia นับเปนโปรแกรมออกแบบผังงานในระดับที่ดี (diagramming tool) พรอมทั้งมี
เครื่องมือใหเลือกใชงานหลากหลายรูปแบบเชน Flowchart, Map เปนตน

2. การดาวนโหลดและติดตั้ง
โปรแกรม Dia สามารถดาวนโหลดไดจากเว็บไซตเนคเทคที่ http://www.nectec.or.th/pub/review-
software/dia.html หรือ http://www.gnome.org/projects/dia/ ระบบการติดตั้งทําไดงาย สะดวก รวดเร็ว เมื่อติดตั้ง
แลวปรากฎเมนูเรียกโปรแกรม คือ Start, Program, Dia, Dia หรือจะดับเบิลคลิกเลือกจากไอคอน Dia บน
Desktop
จอภาพการทํางาน
ศึกษาการใชงานจากแบบฝกปฏิบัติ
เมื่อรูจักหนาตาของโปรแกรมเปนที่เรียบรอยแลว ก็จะฝกปฏิบัติจริง จะไดเห็นภาพการใชโปรแกรมได
ชัดเจนกวาการศึกษาเครื่องมือแตละชิ้น ดังนั้นบทความนี้จะขอแนะนําการใชงานโปรแกรม จากการฝกปฏิบัติ
การออกแบบผังงาน เพื่อเปนแนวทางในผูสนใจลองนําไปทดลอง และเพิ่มทักษะดวยตนเองตอไป

3. แบบฝกหัด ใหออกแบบผังหองอบรมคอมพิวเตอร โดยมีคอมพิวเตอรจํานวนทั้งหมด 19 เครื่อง
สําหรับผูอบรม 18 เครื่อง และวิทยากรหนาหอง 1 เครื่อง และระบุหมายเลขเครื่องของแตละเครื่อง
• สรางงานใหมดวยคําสั่ง File, New
• จะไดหนาจอใหมขึ้นมา ซึ่งหนาจอที่ไดนั้นจะไมไดระบุเปนหนาๆ แตระบุเปน scale สําหรับงาน
ที่ตองการเนื้อที่มากกวาหนึ่งหนา (ขอเรียกพื้นที่สวนนี้วา พี้นที่การทํางาน)
• โปรแกรมการทํางานจะอยูในสวนควบคุมเครื่องมือการสรางผังงาน เรียกวา Tool Panel
เลือกรายการเปน Cisco - Computer
• เมื่อเลือกรายการแลว จะไดปุมรูปตางๆ ที่เกี่ยวกับคอมพิวเตอร เพื่อที่จะนํา Icon นั้นมาลากใสแผน
ตาราง ที่ไดเปดมาเมื่อตอนคลิก File, New

4. • ปรับรูปแบบการแสดงผลใหเปนแนวนอนเพื่อเพิ่มพื้นที่ในการแสดงผล
เลือกรูปแบบเปนแนวนอน
ตัวอยางรูปแบบที่ปรับ
• เมื่อเลือกแลวคลิกปุม OK หรือจะคลิก Apply กอนเพื่อดูตัวอยาง
พื้นที่การทํางานเปนแบบ
แนวนอน
• ลักษณะที่จะทําดังตอไปนี้นั้น จะทําตนแบบไวหนึ่งรูปแบบ แลวคัดลอกมา จะเปนการทํางานที่
รวดเร็วกวา ทําที่ละอัน แลวไดขนาดที่เทากัน
1. หา Icon รูปสี่เหลี่ยม เพื่อทําเปนกรอบ เมื่อไดแลวใหคลิกที่ปุมกดเมาสซายคางไว แลว
ลากมาปลอยที่พื้นที่การทํางาน หรือจะคลิกที่รูปหนึ่งครั้ง แลวมาคลิกที่พื้นที่การทํางานอีก
ครั้งก็จะไดผลลัพธเหมือนกัน ปรับขยายความกวางตามที่ตองการ
2. หา Icon รูป (ชื่อวา PC) มาลากใสพื้นที่การทํางาน
เมื่อลากมาจะมีเครื่องหมายบวก เพื่อแสดงสถานะ

5. 3. ลากมาใสไวในกรอกที่ไดปรับไปเมื่อสักครู (กอนนํามาวางบนกรอบใหวางรูปที่พื้นที่การ
ทํางานกอนเนื่องจากโปรแกรมจะทํางานในลักษณะเปน layer จึงตองใหโปรแกรมรูจักกับรูป
นั้นกอน) เมื่อนํามาวางจะไดลักษณะนี้
4. จากนั้นใหนําตัวเลขมาใสเพื่อแสดงหมายเลขเครื่อง ทําไดดังนี้ หารูป เมื่อหาไดแลวให
คลิกที่ปุมหนึ่งครั้ง จากนั้นนําเมาสมาคลิกที่พื้นที่การทํางาน จะมีเคอรเซอร กระพริบอยู
สามารถพิมพหมายเลขเครื่องได ตัวอยางนี้จะพิมพ 101 สามารถปรับขนาดฟอนตไดโดยคลิก
ขวาที่ ขอความที่ตองการเปลี่ยน จะพบเมนู Properties คลิกเลือก
Text alignment - ตองการใหขอมความชิดซาย ชิดขวา หรือตรงกลาง ของเคอรเซอร
Font - เลือกรูปแบบของฟอนตที่ตองการแสดงผล และตองการตัวหนา ตัวเอียง
Font size - ขนาดของตัวอักษร
Text colour - สีของตัวอักษร
5. ในที่นี้เลือกเปน
Text alignment - Center
Font - sans รูปแบบ Normal
Font size - 0.90
Text colour - Black
6. เมื่อไดตนแบบแลว ใหคลิกเมาสคลุมทั้งหมด
เมื่อปลอยเมาส

6. 7. ไปที่เมนู Objects เลือก Group หรือจะกด Ctrl + G ก็ได เพื่อรวมกลุมงานทั้งหมดเปนงาน
เดียว
8. คัดลอกงานที่รวมกลุมไวอีกหนึ่งอันนํามารวมกันดังนี้
9. ก็คดลอกรูปคูนี้อีกครั้ง ทําตามในขั้นตอนที่ 6 - 8 ใหไดรูปทั้งหมด 19 เครื่อง
ั
10. เมื่อไดแลวจะเห็นวาหมายเลขเครื่องนั้นเหมือนกันหมด ฉะนั้นจะตองเปลี่ยนหมายเลขเครื่อง
a) ตองยกเลิกการ Group กอน ทําไดโดย คลิกคลุมรูปทั้งหมด ไปที่เมนู Object คลิก
เลือก Ungroup หรือจะกดปุม Shift + Ctrl + G
b) คลิกที่ตัวเลขที่ตองการเปลี่ยนโดยใหมีตัวเลขตั้งแต 100 - 118 โดยใหเครื่องหนา
หองเปนหมายเลข 100
11. เมื่อไดจํานวนเครื่องและหมายเลขเครื่องเรียบรอยแลว ก็จะมาถึงขั้นตอนการลากเสน
เชื่อมโยงในลักษณะเหมือนกับเชื่อมตอดวยสายแลน
a) ใหคลิกที่ Icon แลวลากมาวางในพื้นที่การทํางาน หรือจะคลิกที่พื้นที่
การทํางานก็ได
b) จะไดเครื่องหมาย สามารถที่จะปรับความยาวความสั้นไดตามตองการ ที่รป
ู
ที่แดงและสีเขียว
c) เนื่องจากในรูปจะมีลูกศร แสดงทําใหไมสวยงาม สามารถที่จะแกไขไดโดยดับเบิล
คลิกที่เสน หรือจะคลิกขวาที่เสนเลือกรายการ Properties

7. สีของเสน
เลือกประเภทของลูกศร
d) ลากเสนใหครบ 6 เครื่องทางแนวตั้ง ในตัวอยางจะลากเสนตั้งแตเครื่อง 113 - 118
e) ปรับที่ Tool bar เปนรายการ Cisco - Hub เพื่อเลือกเครื่องมือที่สื่อความหมายถึงคํา
วา Switch & Hub มาวางไวมุมบนขวา หรือถาอุปกรณอยูทางซายก็สามารถปรับมา
ไวทางซายได เพื่อแสดงถึงอุปกรณจายสัญณาณเน็ตเวิรก ใหกับคอมพิวเตอรแตละ
เครื่อง
f) เมื่อลากเสนชุดแรกไดแลวใหกด Shift คางไว จากนั้นเลือกเสนทั้งหมด 6 เสน เพื่อ
group รวมกันกอนที่จะนําไปเสนชุดนี้ไปใสใหกลับเครื่องที่เหลือ สาเหตุที่ทํา
ลักษณะนี้เนื่องจากเพื่อความใหเสนทุกเสนเทากัน และยังรวดเร็วอีกดวย
เสนที่เลือกไว
g) เมื่อเลือกเสนทั้งหมดแลวไปที่เมนู ไปที่เมนู Object คลิกเลือก group หรือจะกดปุม
Ctrl + G

8. เสนที่ได group ไว
h) ใหคลิกที่เสนที่ group ไวแลว copy เมื่อ copy แลว ก็ให paste สองครั้งจะไดเสน 2
ชุด ใหนําเสนทั้งสองชุดนั้นมาวางใหกับเครื่องที่เหลือ
i) ในตอนนี้จะยังเหลือเครื่องหมายเลข 100 อีกเครื่องก็ใหลากเสนมาใหเองไดเลยครับ
j) Save file ที่ไดทํามา
ก็เปนอันเสร็จสิ้นการสรางผังหองคอมพิวเตอร ดวยขั้นตอนที่ไมยากจนเกินไปนะครับ และยังสามารถ
นําวิธีการนี้ไปประยุกตปรับการสรางงานอื่นๆ ได ไมวาจะเปน Flowchart, E-R Diagram ก็สามารถทําได อีกทั้ง
โปรแกรมนี้ยังสามารถ export ไฟลออกมาเปนภาพทั้ง jpg หรือ png ไดสะดวกมากขึ้น แลวฉบับหนามาพบกับ
โปรแกรม OpenSource ที่นาสนใจกันอีกครับ